# isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June Exams 2018 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exams 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2018-memo/e3844461-356a-488c-a837-469d560d678a
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC June Exams
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June Exams 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2018-memo/e3844461-356a-488c-a837-469d560d678a)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC June Exams · 2018 · isixhosa. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiXhosa HL P1 May-June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2018/741a3eb3-d73f-4669-b0bd-936c33e1ec34) — QP · 2018 · isiXhosa

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                              IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                           2018

                                        IMEMORANDAM

                                                              AMANQAKU: 70

                           Le memorandam inamaphepha asi-8.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                           Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1              2                          DBE/2018
                                        SCE – Imemorandam

QAPHELA

•   Le memorandam yenzelwe ukuba ibe sisikhokelo kubamakishi.
•   Ayenzelwanga ukuba ibe ngummiselo ogqibeleleyo.
•   Iimpendulo zabafundi mazithathelwe ingqalelo ngokokuchaneka kwazo.
•   Iimpendulo mazihlolwe ngokupheleleyo namanqaku anikezelwe apho kufuneka
    anikezelwe khona ngokwezigqibo ezithatyathwe kwintlanganiso yokubeka
    umakisho emgangathweni.
•   Imemorandam iya kuxoxwa phambi kokuba kuqalwe ukumakisha.

IMIYALELO KUBAMAKISHI

Umakisho lwesicatshulwa sokuqonda:

•   Ngenxa yokuba kugxininiswa ekufundeni ngokuqonda, akufanelekanga ukuba
    upelo olugwenxa neemposiso zolwimi kwiimpendulo zezivakalisi zinyityelwe
    amanqaku ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo yempendulo
    elindelekileyo.Iimposiso ezikhoyo maziqatshelwe ngokukrwelelwa.
•   Kubaviwa abasebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi ngobunjalo bawo,
    olungesiso isiXhosa, musa ukuwathathela ingqalelo lawo magama anjalo,
    kananjalo banganyityelwa manqaku xa ngaba iimpendulo ezinikiweyo zinembadla.
    Ngokunjalo ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lusetyenziwe kwitekisi kwaye
    impendulo ifuna elo gama, oko kwamkelekile.
•   Kwimpendulo apho ziliqela iimpendulo ezichanekileyo akunikwa manqaku
    ngeempendulo ezingu-EWE/HAYI, NDIYAVUMA/ANDIVUMELANI kuphela.
    Anikwa kuphela ngesizathu/ukuxhasa/nokuzakuzelela impendulo.
•   AKUNIKWA manqaku ngeempendulo ezingu-YINYANI/BUBUXOKI, okanye
    YINYANI/LULUVO kuphela. Anikwa kuphela ngesizathu/ukuxhasa/nokuzakuzelela
    impendulo.
•   Apho kulindeleke iimpendulo ezigama linye aze umviwa anike isivakalisi, nika
    amanqaku ukuba ngaba igama elifanelekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi
    okanye ligqanyisiwe.
•   Kwimibuzo apho kulindeleke iimpendulo ezimbini/ezintathu, aze umviwa adwelise
    uluhlu lweempendulo, makisha kuphela ezimbini/ezintathu zokuqala.
•   Iilwimi zengingqi neziyelelani zesiXhosa zamkelekile.
•   Kwimibuzo ekulindeleke ukuba umviwa akhethe impendulo echanekileyo,
    makwamkelwe zombini, ukutsho oko unobumba ohambelana nempendulo
    echanekileyo KUNYE/OKANYE nempendulo echanekileyo ebhalwe ngokuzeleyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                  Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1           3                                      DBE/2018
                                     SCE – Imemorandam

ICANDELO A: ISICATSHULWA SOKUQONDA

1.1      Lilawulelwa umama√/lilawulelwa unina.√
         (Nayiphi na kwezi.)                                                                     (1)

1.2      Umbongo udandalazisa ukuthanda kwabantwana ukuxelela abazali
         ngamaphutshana abo, ngakumbi lawo amnandi√/umbongo udandalazisa
         ukuba amaphupha ayimizobo yeminqweno yabantwana√/abantwana babona
         abelungu bephucukile.√
         (Nasiphi na isibini.)                                                                   (2)

1.3      Ayiveza ngendlela yokuba xa umntu enento ayinqwenelayo angade
         ayifumane okanye angenakuyifumana, iya kumana imfikela emaphupheni,
         azibone enayo.√                                                                         (1)

1.4      Amaphupha avela kwiimboni nakubaprofeti ukuze kudluliseke imiyalelo eya
         ebantwini evela kuThixo wabo/ alikhonkco phakathi koThixo, iimboni
         nabaprofeti.√√
         (Nayiphi na kwezi.)                                                                     (2)

1.5      Ziyakhusela√/ziyakhokela√/zinika iimfefe neentsikelelo√/zithethela abantu
         kuQamata.√
         (Nasiphi na isibini.)                                                                   (2)

1.6      Lilishwa Iokuba umntu angatyeshela izicelo nemiyalelo yezinyanya zakhe√/
         umntu angazibizela ingqumbo enokumenzela amagingxi-gingxi amaninzi
         ebomini bakhe√/uphoswa bubuncwane bokwetyisa amaphupha amnandi.√
         (Nayiphi na kwezi)                                                                      (1)

1.7      Indlela ekubaluleke ngayo ukumamela okuza ngamaphupha, uye ubani athi
         ephiphiphi agoduke enze oko akuyalelwe ukuba makakwenze aze abe
         ufumana uxolo emphefumlweni.√√
         (Nayiphi na echanekileyo.)                                                              (2)

1.8      Kukho      angacaciyo√/kukho amabi√/akho angemiyalelo nezicelo
         zabangasekhoyo √/akwakho angqamane neminqweno yabantu√/ kukho
         nalawo aziziphithanyongo.√                                                              (2)
         (Nasiphi na isibini.)

1.9      'Izinto abaziphuphayo abantu zilawulwa sisimo sentlalo ukuba ziya kuba
         zizinto ezinjani na.'                                                                   (1)

1.10     A. ukubambisana√/A.√/ukubambisana.√
         (Nayiphi na kwezi)                                                                      (1)

1.11     Kukutsalela kwicala elingelilo elilungileyo√√/kukutsalela endenxe.√√                    (2)
         (Nayiphi na impendulo echanekileyo)

Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam                                        Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1           4                             DBE/2018
                                     SCE – Imemorandam

1.12     Ndiyavumelana kuba abantu abangaphuphiyo baphela besebumnyameni
         bangawafumani amathamsanqa.√√
         Andivumelani kuba abantu abangaphuphiyo bengakholelwa kwizinyanya
         ayibachaphazeli into yokuphupha.√√
         (Nayiphi na impendulo echanekileyo.)                                           (2)

1.13     Imfundiso ingokubaluleka kwamaphupha kwintlalo yabantu.√√                       (2)

1.14     Ubonisa abantu abaphethe izixhobo ezahlukileyo abakhe amanqwanqwa eleli
         ngeengalo zabo√/ubonisa umntu oxwaye ubhaka oqabela ileli√/ ubonisa
         umntu ofezekisa amaphupha akhe ngokuqabela ileli√/ ubonisa umntu oxwaye
         ubhaka/√ ubonisa ukuba impumelelo yomntu ixhomekeke kwinkxaso yabanye
         abantu√.
         (Nayiphi na kwezi.)                                                             (1)

1.15     Yimvakalelo yovuyo√/yimvakalelo yokonwaba.√

         Imvakalelo ibonakala ngoncumo.√                                                (2)

1.16     Kukuveza ukuba impumelelo yomntu ixhomekeke kwinkxaso yabanye
         abantu√√/kukuveza ukuba impumelelo yomntu ngamnye ixhomekeke
         kwabanye abantu√√/kukuveza ukuba impumelelo yomnye umntu
         ixhomekeke ekubeni uncedwe ngabantu abanolwazi.√√
         (Nayiphi na impendulo echanekileyo.)                                           (2)

1.17     Zifana ngokuba zithetha ngamaphupha.√√

         Zize zahluke ngokuba isicatshulwa A sithetha ngamaphupha xa ulele ukanti
         isicatshulwa B singamaphupha ayiminqweno yasebomini.√√                          (4)

                                                         AMANQAKU ECANDELO A:            30

Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam                               Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1           5                                     DBE/2018
                                     SCE – Imemorandam

ICANDELO B: USHWANKATHELO

UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA NGAWAKHO AMAZWI

Sebenzisa ezi ngongoma zingundoqo zilandelayo               ekufuneka    zibandakanywe
ngabaviwa kwisishwankathelo njengesikhokelo.

Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaleni iingongoma ezingundoqo.

Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo:

Naziphi na iingongoma ezichanekileyo ezisi-7 ezibhalwe ngokomhlathi mazimakishwe.

(Izivakalisi mazinamathelane)

                   UCAPHULO                                     IINGONGOMA
 1.   'Ayizizo zonke izinto eziza kuhamba      1.   Makuqapheleke ukuba ubomi
      ngendlela yakho ; naxa sele ukwenze           abusoloko buhamba
      konke, ubomi bunendlela yokuvela              ngokwezicwangciso zakho, nokuba
      bukujikele.'                                  ubuxhobele kangakanani na
                                                    buyakwazi ukukuphoxa.
 2.   'Unolawulo lwayo yonke into eyenzeka 2.       Ubomi nekamva lakho lonke
      ebomini bakho nakwikamva lakho.'              buxhomekeke kuwe.
 3.   'Into ekumele uyenze ngexesha        3.       Wakufikelwa ziingxaki
      leenzingo nezaqhwithi kukufihla nje           neenkqwithelo zobomi okona
      oku kwentloko de zidlule.'                    kumele ukwenze kukuthi gu bucala
                                                    okomzuzwana de zidlule.
 4.   'Uninzi lwezinto luzilungisa ngokwalo    4.   Izinto ezininzi zizisombulula
      ekuhambeni kwexesha.'                         ngokwazo ethubeni.
 5.   'Impumelelo yangoku mayingakuzi          5.   Wakuhanjelwa zizinto ngendlela,
      entloko, kuba imihla yokujika kwezinto        musa ukukhukhumala kuba
      ayikho kude olo hlobo.'                       amangomso asiwazi ukuba
                                                    asiphathele ntoni na.
 6    'Bulela okuncinci onakho,                6.   Yiba nombulelo nangentwana onayo
      nakwintsunguzi yobumnyama ikhona              kuba nakwisithokothoko sobu-
      intlantsi yokukhanya.'                        mnyama likhona ithemba lesitha
                                                    sokukhanya.
 7.   'Bhiyozela onke amathuba onawo,          7.   Vuyela lonke ixesha olinikiweyo,
      iinzingo ziza kude ziphuqeke ziwe             izilingo ziya kuzisukela zitshabalale
      phantsi zide ziphele.'                        zingabonakali ndawo.

Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam                                       Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1           6                                 DBE/2018
                                     SCE – Imemorandam

UKUBHALWA NGOKOMHLATHI

QAPHELA:       Oku kulandelayo ngumzekelo nje kuphela. Akungommiselo kwaye
               makusetyenziswe ngobuchule.

                                      UMHLATHI

Ubomi bakho abusoloko buhamba ngokwezicwangciso zakho, nokuba ubuxhobele
kangakanani na ubomi buyakwazi ukukuphoxa. Ubomi nekamva lakho lonke
buxhomekeke kuwe. Wakufikelwa ziingxaki neenkqwithelo zobomi, kumele ze
ukwenze kukuthi gu bucala okomzuzwana de zidlule. Izinto ezininzi zizisombulula
ngokwazo ethubeni. Wakuhanjelwa zizinto ngendlela, musa ukukhukhumala kuba
amangomso asiwazi ukuba asiphathele ntoni na. Yiba nombulelo nangentwana onayo,
kuba nakwisithokothoko sobumnyama likhona ithemba lesitha sokukhanya. Vuyela
lonke ixesha olinikiweyo, izilingo ziya kuzisukela zitshabalale zingabonakali ndawo.

                                                                        [70 amagama]

Ukumakisha isishwankathelo:

Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo:

•   Ulwabiwo- manqaku

    o   Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (inqaku ngengongoma nganye)
    o   Amanqaku ama-3 olwimi.
    o   Amanqaku ewonke: 10

•   Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo:

    o   1–3 amanqaku achanekileyo: Nika inqaku eli-1 lolwimi.
    o   4–5 amanqaku achanekileyo: Nika amanqaku ama-2 olwimi.
    o   6–7 amanqaku achanekileyo: Nika amanqaku ama-3 olwimi.

•   Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa becaphule.

    o   6–7 amanqaku acatshulweyo: akunikezelwa manqaku olwimi.
    o   1–5 amanqaku acatshulweyo: nikezela inqaku libe li-1 lolwimi.

QAPHELA:

•   Ubalo-magama

    o   Abakorekishi    kulindeleke ukuba    baliqinisekise inani lamagama
        asetyenzisiweyo.
    o   Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
        lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
        ngokungachanekanga.
    o   Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5
        ngaphezulu kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo.

                                                         AMANQAKU ECANDELO B:               10

Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam                                   Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            7                               DBE/2018
                                      SCE – Imemorandam

ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

Ukumakisha iCANDELO C
Umakisho lweCANDELO C:

•     Upelo
      o Iimpendulo ezinegama elinye mazimakishwe nokuba upelo lugwenxa,
         ngaphandle kokuba isiphene sitshintsha intsingiselo yegama.
      o Kwiimpendulo ezizivakalisi ezipheleleyo upelo olugwenxa malunyityelwe
         amanqaku ukuba impazamo ikwimigaqo yolwimi oluhlolwayo.
      o Xa     kuhlolwa     izifinyezi impendulo mayibonakalise      ukusetyenziswa
         kweziphumlisi ngokuchanekileyo.
•     Ulwakhiwo kwizivakalisi malubhalwe ngemigaqo yegrama echanekileyo
      nangezivakalisi ezipheleleyo/ngokomyalelo.
•     Kwimibuzo ekulindeleke ukuba umviwa akhethe impendulo echanekileyo,
      unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE nempendulo
      echanekileyo ebhalwe ngokupheleleyo, iyamkeleka.

UMBUZO 3: UKUHLALUTYA ISIBHENGEZO-NTENGISO

3.1       YiCalmettes.√                                                                    (1)

3.2       Kubantu abaneendidi ezahlukeneyo zoxinzelelo.√                                   (1)

3.3       Inceda kuxinzelelo lwemithambo√√/inceda kuxinzelelo olunxulumene
          nomsebenzi√√/ inceda kuxinzelelo lweemviwo√√/ inceda lokukwazi
          ukumelana noxinzelelo lwezinto zemihla ngemihla zobomi√√/ inceda
          kuxinzelelo lokungakwazi ukuphumla√√/ inceda kuxinzelelo lokuziva
          ungonwabanga emphefumlweni√√ / inceda xa uphuthelwe.√√
          (Nayiphi na kwezi.)                                                              (2)

3.4       Lugxininisa uluvo lokuba imveliso yenziwe ngamachiza endalo.√                    (1)

3.5       Uthando lwemithambo lukaThantaswa lumenze wancipha umzimba.√√
          (Nasiphi na isivakalisi esichanekileyo.)                                         (2)

3.6       B√/B. olujija ingqondo√/ olujija ingqondo.√                                      (1)

3.7       Ewe, kuba ndifuna ukuphumla kwiindidi ezahlukeneyo zoxinzelelo
          lwengqondo kwaye nemveliso ithembisa oko√√/ ewe, kuba ezi pilisi zenziwe
          ngamachiza emvelo kwaye nam ndikholelwa kwiimveliso zendalo.√√

          Hayi, kuba andikholelwa kukusebenzisa iipilisi ndikholelwa kukuphumla
          nokwenza imithambo xa ndinoxinzelelo.√√
          (Nayiphi na impendulo echanekileyo.)                                             (2)
                                                                                           [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam                                  Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1              8                           DBE/2018
                                        SCE – Imemorandam

UMBUZO 4: UKUQONDA EMINYE IMIBA YEMIDIYA

4.1      Kukho abantu abawileyo√/ kophuke ileli.√                                      (1)

4.2      Amehlo athe gqa√/omnye ukhamisile√/omnye ujije umlomo√/omnye uvule
         amaphumlo√/omnye usinekile.√
         (Nasiphi na isibini.)                                                         (2)

4.3      Imele abafundi abayeke phakathi.√                                             (1)
4.4      Abatshona.√√                                                                  (2)

4.5      Ndicinga ukuba baziyeka phakathi izifundo zabo zematriki√√/ndicinga ukuba
         kunqongophele abafundi abazinikeleyo emfundweni√√/ndicinga ukuba
         kunzima esikolweni.√√
         (Nayiphi na impendulo echanekileyo.)                                          (2)

4.6      Ukuwa ebomini asikokuphela kobomi√√/wakuwa vuka.√√
         (Nayiphi na impendulo echanekileyo.)                                          (2)
                                                                                       [10]

UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO

5.1      Sisibayiyo√/sisibanjalo.√
         (Nayiphi na kwezi.)                                                           (1)

5.2      Sisetyenziswe njengesivumelanisi sentloko.√                                   (1)

5.3      Kuthetha ukuba asebenze nzima√/ kuthetha ukuba azimisele.√
         (Nayiphi na kwezi.)                                                           (1)

5.4      Ukungahambi.√                                                                 (1)

5.5      Imilambo.√                                                                    (1)

5.6      Sichaza isibizo.√                                                             (1)

5.7      Siphuhlisa ukuba ngomnye umntu ongenguye lo wokuqala.√√                       (2)

5.8      Utitshalakazi ubumbisa umntwana ingqayi√√/umama ubumbela abantwana
         ikamva labo.√√                                                                (2)
                                                                                       [10]

                                                            AMANQAKU ECANDELO C:       30
                                                               AMANQAKU EWONKE:        70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa HL P2 May-June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2018-memo/3a8bd66c-71e3-44f1-a955-813f45a93a3f) — isiXhosa HL · Memo · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 May-June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2018/ec9d9591-11df-4e21-b72a-40623222a98a) — isiXhosa HL · QP · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2018/ffc66f7b-9476-4b5f-bcf9-9933b7b036df) — isiXhosa HL · QP · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2016/36dae255-7dc3-4a53-890f-14a109047f80) — isiXhosa HL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2018-final-memo/8a20b8b0-9446-4b64-bf9f-12bc5f7e5915) — isiXhosa HL · Memo · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Feb-March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-feb-march-2018-memo/5de8cbbd-1059-42ae-b51a-8f310024365c) — isiXhosa HL · Memo · 2018 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
