# isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2019 QP

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the NSC November Exams 2019, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2019/3bd6700c-024d-4baf-ad56-5a18c7c1a8f0
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC November Exams
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2019 QP](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2019/3bd6700c-024d-4baf-ad56-5a18c7c1a8f0)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exams · 2019 · isixhosa. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiXhosa HL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2019-memo/11ce1754-257a-46aa-b26b-638f40b4a356) — Memo · 2019 · isiXhosa

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                   NATIONAL
                              SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                              IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                        NOVEMBA 2019

AMANQAKU: 70

IXESHA: Iiyure 2

                              Olu viwo lunamaphepha ali-12.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                         Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1           2                        DBE/Novemba 2019
                                            NSC

IPHEPHA LEMIYALELO NEENGCACISO

1.       Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:

         ICANDELO A:        Uvavanyo lokuqonda                          (30)
         ICANDELO B:        Ushwankathelo                               (10)
         ICANDELO C:        Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi     (30)

2.       Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.

3.       Phendula YONKE imibuzo.

4.       Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

5.       Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.

6.       Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
         kwiphepha lemibuzo.

7.       Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.

8.       Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

9.       Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:

         ICANDELO A: Imizuzu engama-50
         ICANDELO B: Imizuzu engama-30
         ICANDELO C: Imizuzu engama-40

10.      Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1        3                         DBE/Novemba 2019
                                         NSC

ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA
Funda IZICATSHULWA A no B ezingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuzo.
ISICATSHULWA A
                              IMBEKO AYIKHETHE BANI
1     Akukho kungabaza xa kuchazwa imbeko. Ngazwinye, umthetho, isiko,
      isithethe, indalo, inkolo, ziyibona imbeko iphakathi komntu nomntu, umntu
      nomntwana, umntwana nomntu, de kuye kuqhina kwizilwanyana nabantu,
      inkcubeko nabantu okanye izindlu nabantu. Eli gama 'umntu' ngokwale nkcaza
      libhekisa kum nawe kwaye lithetha ukuba ayikho imbeko engekho umntu. 5
      Ndicinga ukuba ayiphelelanga inkcaza yembeko engaquki izithako ezifana
      nentlonipho, intobeko, ukuxabisa umntu, ukumphulaphula nokumhoya. Intetho
      yamaXhosa ethi, 'inik'inika', ithetha ukuba 'yenza kwabanye njengoko ufuna
      kwenziwe kuwe'. Lilonke, ukuba nembeko kukunika imbeko kumntu ngamnye
      ungajonganga nzuzo, ungayisekanga nakubudala. Ngaloo ndlela imbeko 10
      isisithako esibalulekileyo sokugxeka nokuncoma ukuchubeka komntu.

2     Iciko lakwaTom xa lichaza imbeko lithi, 'imbeko asiyiyo nanto ukuba yigolide
      kwaXhosa' kwaye ayinalo inqanaba lobomi engafuneki kulo. Ibutyhutyha'
      bonke ubomi boluntu ukususela ebuntwaneni ukuya ezinkondeni ide iye
      kuqhina ekuhlonipheni izinyanya. Asithi na kaloku ilizwi lezinyanya alizanga 15
      lawa phantsi? Ongaziniki imbeko izinyanya angathi kanti uzivimba ubutyebi
      beli lizwe.

3     Imbeko iqala ekhaya. AmaKristu athi, 'Beka uyihlo nonyoko ukuze imihla
      yakho yolulwe emhlabeni'. Ikakhulu kulindelwa ukuba imbeko isuka
      komncinane iye komkhulu nangona kubayimfuneko ukuba iqale komdala iye 20
      komncinane. OkaMavela uluxhasa olu luvo ngokuthi, isizwe esizinzileyo
      sisizwe esikholose ngokubantloni nesikhuthaza intlonipho phakathi kwabantu.
      Kweso sizwe, omncinci uhlonipha omdala, ukuze nomdala alinganisele lowo
      umncinci ngentlonipho emfaneleyo. Uthathwa njengonembeko wakungali xa
      uthunywa, ucele xa uza kuhamba, uxele xa ungakwazi ukubuya ngethuba 25
      lesiqhelo, uphendule ngentlonipho lonke ixesha; 'ewe mama, ewe tata', ewe
      mntwanam, ungamgrwangxuli umntu, uvisisana ungavisisani nakuthethayo,
      ukungaphenduli xa ungxoliswa,kanti nokungadlali ngefoni xa kuthethwa nawe.
      Nabadala ke mabazeke mzekweni.

4     Kuthe kanti zazibalulekile ezinye izinto ezazisenziwa sisebancinane. 30
      Abakudala abazali babesazi kunye nabantwana babo ukuba, 'umntwana
      akangowomzali lo umzalayo kuphela'. Bonke abazali ahlangana nabo
      umntwana ngooyise noonina kwaye ngumgomo wakhe ukuziphatha ngendlela
      efanayo abazali bakhe bekho okanye bengekho. Nabazali kufuneka benjenjalo
      phambi kwabantwana. Asazi nokuba lemka nontloyiya na elo lizwi xa 35
      kunamhlanje kuba uva umzali wanamhlanje eligoba eli lizwi esithi,
      'akuzalelwana' ngokumthuma nje evenkileni umntwana ungadanga wabhekisa
      lizwi lithini. Nabantwana namhlanje benza nantoni na phambi kwabangoku
      abazali kuba abazali bakhulelwe kukoyikana endaweni yokuhloniphana.
      Intetho ethi, 'Umzali uzalela omnye' ingundile, kuba baninzi abazali 40
      nabantwana abayishiye apho ikhedamile.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1       4                             DBE/Novemba 2019
                                        NSC

5     Masikhe sichophele lo mcimbi wokunika imbeko kumntu ngamnye. Abanye
      abantu bacinga ukuba umntu ohluphekayo akafanelwanga kunikwa mbeko
      kwaye naye akafanelanga kunika mntu mbeko. Singayiphehlelela kulo Mzantsi
      Afrika mtsha ingcingane yokuba umntu odlakazelayo akanakukumisa endleleni 45
      athethe nawe? Ukudlakazela kumhlutha ubuntu na umntu? Kwathini le nto
      kufuneka abantu baqale babe nezinto ukuze banikwe imbeko? Abantu
      kutshanje sebehlonitshwa ngokwenza izinto ezinkulu okanye babeneemoto
      zikaNokutsho. Isidima sabazali abangathathi ntweni semka namanzi
      kubantwana babo bakuhlupheka abo bazali. Sisizwe esinjani eso?            50

6     Ubusazi ukuba ngokwenkcubeko yomXhosa, ukubulisa oku kukodwa yindlela
      yokubonakalisa imbeko? Ndikhumbula kudala babekho abantwana ababesithi
      bakuya kufunda eJC babuye sele bengasafuni ukuvuka babulise bathi, 'Mholo
      Tata, Mholo Mama!' ngenxa yokuba becinga ukuba xa abazali babo
      bengayanga sikolweni bona sele bekwinqanaba elingentla kwembeko. 55
      Wonzakala ukhaba iimviko nje! Ululeko sisixhobo sokufumana imbeko.
      Kumakhaya amaninzi onkqonkqoza abe sele egxuphuleka engena
      kungekathiwa, 'Ngena!', uyajikiswa, angabi senza naloo nto ebegxashiza eze
      kuyenza. Akujikiswa uyaqalela ankqonkqoze kude kuthiwe, 'Ngena!', abulise,
      bavume andule ke ukuthetha oko akuzeleyo. Oku kwenziwa nakowomnye 60
      umzi umntwana othunyiweyo. Baqeqeshelwa kumkhwa wokubulisa ukuze
      kukhule ukuxabisana. Namhlanje sekuthe ndii lo mkhuba wokumbonzeleka
      kungabuliswa. Nabadala sebethe nkxu kulo mkhuba. Xa ubulisa uthetha
      ukuthi, 'Ndiyakubona, ndibuxabisile ubukho bakho kule ndawo sikuyo kunye'.

7     Ayikho imbeko engadutyelwanga ngentlonipho. Nakwilizwe lokuphangela, 65
      inik'inika. Umsebenzi makahloniphe umphathi, umphathi ahloniphe umsebenzi.
      Akubikho sivuno apho bangqavulanayo, bagrwangxulane abaphathi
      nabasebenzi. Kukhula ukungathembani kuba amehlo agcwala ungcume
      lokuva ngathi uyacalucalulwa sibe nzathalala isivuno. Ukuba awumhloniphi
      umphathi, hlonipha isihlalo abekwe kuso.                                   70
                                               [Isicatshulwa sithathwe kuvimba wabevi]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1                5                             DBE/Novemba 2019
                                                 NSC

ISICATSHULWA B

                                                 [Ucatshulwe kwi-google-images.com]

ISICATSHULWA A

Jonga kumhlathi woku-1.

1.1      Bhala ngawakho amazwi isivakalisi esibhalwe ngqindilili.                                       (1)

1.2      Chaza injongo yokusetyenziswa kwebinzana, '... libhekisa kum nawe'
         kwisivakalisi esinomgca ngaphantsi.                                                            (2)

1.3      Khankanya zibeMBINI kwizithako eziyenza iphelele inkcaza yembeko.                              (2)

Jonga kumhlathi wesi-2.

1.4      Kuthetha ukuthini ukuthi, 'ilizwi lezinyanya alizanga lawa phantsi'?                           (1)

Jonga kumhlathi wesi-3.

1.5      Bhala igama ELINYE endaweni yebinzana, 'uyihlo nonyoko'.                                       (1)

1.6      Sizisa ntsingiselo      ni     isihlanganisi,   'nangona'   kwisivakalisi     esibhalwe
         bukekela?                                                                                      (2)

1.7      Nika ingcamango ephambili yalo mhlathi.                                                        (2)

Jonga kumhlathi wesi-4.

1.8      Chaza umahluko              kwindlela   yabazali    bakudala     yokutolika      ubuzali
         neyabanamhlanje.                                                                               (2)

1.9      Sibethelela ngcinga ni isimamva u-'ana' esiphawulwe ngqindilili?                               (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1              6                            DBE/Novemba 2019
                                               NSC

1.10     Xela isizathu sokuba kuthiwe ingundile intetho ethi umzali uzalela omnye
         ngokwalo mhlathi.                                                                           (1)

Jonga kumhlathi wesi-5.

1.11     Phawula ngokusetyenziswa kombuzo buciko kulo mhlathi.                                       (2)

1.12     Ngqina uluvo lombhali           olukulo     mhlathi   ngokunika   imbeko      abantu
         abadlakazelayo.                                                                             (2)

Jonga kumhlathi wesi-6.

1.13     Chaza indlela yokunqwanqwadela abantwana kumkhwa wokunkqonkqoza
         phambi kokuba bangene endlini.                                                              (2)

1.14     Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Injongo yokusetyenziswa
         kwentetho ngqo ngokuzingileyo kulo mhlathi:

         A     Kukuthundeza ngomfanekiso ngqondweni wencasa.
         B     Kukuthundeza ngomfanekiso ngqondweni wokuva.
         C     Kukuthundeza ngomfanekiso ngqondweni wokuphatha.
         D     Kukuthundeza ngomfanekiso ngqondweni wevumba.                                         (1)

Jonga kumhlathi wesi-7.

1.15     Caphula amagama             aMABINI     alandelelanayo    axela   izenzo     zabantu
         abangenambeko.                                                                              (2)

ISICATSHULWA B

1.16     Chaza ubaxo olubonakala kulo mfanekiso.                                                     (2)

ISICATSHULWA A no B

1.17     Xela isenzo esinokwenza           esi     sibini   sithathwe   njengesingenambeko
         ngokomhlathi wesi-3.                                                                        (2)

1.18     Ingaba ISICATSHULWA B siyawuxhasa umyalezo wesicatshulwa A? Xhasa
         impendulo yakho.                                                                            (2)

                                                               AMANQAKU ECANDELO A:                  30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            7                        DBE/Novemba 2019
                                             NSC

ICANDELO B: USHWANKATHELO

UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA.

ISICATSHULWA C sithetha ngezinto onokuzenza xa uqala ishishini. Shwankathela
ngamazwi akho unike izinto onokuzenza xa uqala ishishini.

QAPHELA:

1.       Bhala UMHLATHI usebenzise amazwi akho kangangoko unako.
2.       Isishwankathelo sakho masiquke iingongoma ezisiXHENXE               ungedluli
         kumagama angama-70.
3.       AKULINDELEKANGA ukuba ubhale isihloko xa ushwankathela.
4.       Bhala phantsi inani lamagama owasebenzisileyo wakugqiba.

ISICATSHULWA C

                                     UKUQALA ISHISHINI

Kubalulekile ukuba xa uza kuqala ishishini uyazi imveliso oza kushishina ngayo
nezakhono onazo eziya kukunceda ukulikhulisa. Qala ngokwenza isicwangciso
phambi kokuba ugxile ekwakheni ishishini. Thabatha usiba lokubhala nephepha ubhale
oko ufuna ukukuqala nezinto oza kuzifuna. Makucace gca ukuba ushishino lwakho
lugxile kuluphi udidi lwabantu umzekelo abaphangeli, abengingqi yakho, abakhathelele
impilo yabo, ababudala buthile okanye abangenalo ithuba lokwenza imisebenzi
yekhaya. Zibuze ukuba uza kukhuphisana nabani na. Qinisekisa ukuba sele
bebangaphi abantu asele beshishina ngale mveliso uzimisele ukushishina ngayo uze
uthelekise amaxabiso abawabizayo nomgangatho wemveliso, ukuze ukusebenzise
oko ngenjongo yokuloba abathengi abaninzi.

Njengosomashishini kubalulekile ukuba uzithengise ebantwini ngendlela efanelekileyo
ngokuthi ubachazele inzuzo abaya kubanayo ngokuthenga le mveliso yakho.
Umzekelo ukuba uthengisa isiqholo somzimba khetha isigama esiza kubenza
abathengi abo babenomdla. Khumbula ke ukubeka phambili ukuthengisa izinto
ezisemgangathweni kunokuthengisa izinto ezininzi ezingekho mgangathweni.

Chonga ixesha elifanelekileyo lokuthengisa imveliso yakho nabantu oza
kubathengisela. Kubalulekile ukuba nesakhono sokubona indlela eliqhuba ngayo
ishishini lakho. Yiba nekhasi lonxibelelwano elinjengofacebook oqamele ngalo oza
kuthi uthethe kulo xa uthengisa imveliso yakho. I-intanethi lilizwe elityebe zizixhobo
ezilinde wena ukuze uzikhangele wakugqiba uzisebenzise. Ugoogle makabe
ngumhlobo wakho omkhulu kuba xa kukho into ongakwazi ukuyenza, bhenela kuye
uya kuba sisisombululo saloo ngxaki unayo.

Ukukhulisa eli shishini lakho, cela uluvo kumcebisi werhafu ukuze uqiniseke ukuba
awugilani nemigaqo yokuhlawulwa kwerhafu. Vula i-akhawunti yeshishini lakho
ebhankini ukuze ukwazi ukulandelela ingeniso nenkcitho yeshishini.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               8                               DBE/Novemba 2019
                                                NSC

Kubalulekile ukwenza isicwangciso sexesha elifutshane nesexesha elide ukuze ukwazi
ukujonga ukuba ubheka phambili na okanye ubuya umva ukuze ulungise. Esi
sicwangciso masidandalazise indlela oza kuyichitha ngayo ingeniso yeli shishini
khonukuze uncedakale uthabathe izigqibo zokuliqhuba ngempumelelo. Nokokuba
awunazixhobo         zisemgangathweni  uxhomileyo     ungenza     lukhulu    ngoko
unakho.Thabatha usiba nephepha ubhale konke onqwenela ukukwenza ukuqala
ishishini elo lakho.

         [Sicatshulwe kwimagazini ethi, Sanlam Reality, iphepha lama-38–39 saguqulelwa esiXhoseni,
                                                                                    saze sahlelwa]

                                                                AMANQAKU ECANDELO B:                   10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1                 9                                DBE/Novemba 2019
                                                  NSC

ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

UMBUZO 3: ISIBHENGEZO NTENGISO

Funda esi sibhengezo ntengiso singezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuso.

ISICATSHULWA D

          [Sicatshulwe kwi-http//google adverts internet saguqulelwa esiXhoseni saze sahlelwa]

3.1      Nika imisebenzi yale mveliso ibemiBINI.                                                          (2)

3.2      Xela igama lale mveliso ithengiswayo.                                                            (1)

3.3      Sinika ntsingiselo ni ngale mveliso isiphawuli, 'entsha'?                                        (1)

3.4      Nika isizathu sokusetyenziswa komfanekiso wentombazana nemoto entle
         kule ntengiso.                                                                                   (2)

3.5      Kubethelela ngcinga ni ukuphindaphinda igama u 'hlala' kule ntengiso?                            (1)

3.6      Ngumqondiso wantoni umbala omhlophe?                                                             (1)

3.7      Ingaba uyangqinelana nebango lokuba           lungqingqwa                      ukhuseleko
         kwiintsholongwane xa luyi-98%? Xhasa impendulo yakho.                                            (2)
                                                                                                          [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                    Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1              10                              DBE/Novemba 2019
                                               NSC

UMBUZO 4: IKHATHUNI

Funda le khathuni ingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuyo.

ISICATSHULWA E

      ISAKHELO SOKU-1                  ISAKHELO SESI-2                      ISAKHELO-3
                            [Ithatyathwe kwi-intanethi kuwww.feuti.com yaguqulelwa yaze yahlelwa]

4.1      Bhala intetho kaZani ekwisakhelo sokuqala ngamazwi akho.                                      (1)

4.2      Nika iindlela zibeMBINI zobaxo ezisetyenziswe kwisakhelo sesi-2.                              (2)

4.3      Chaza umahluko kwisithomo sikaTie ngexesha agxothwayo nangexesha
         emkayo emsebenzini.                                                                           (1)

4.4      Kunika ngcinga ni ukunyukela kwenani lophawu lokukhuza kwisakhelo
         sesi-3?                                                                                       (2)

4.5      Ngqina ukuba         nabasebenzi       bebengonwabanga          ngobukho       bukaTie
         emsebenzini.                                                                                  (2)

4.6      Ucinga ukuba umzobi wale khathuni unengcinga ebethelelekileyo ngesini
         esithile kwindawo zokuphangela? Xhasa impendulo yakho.                                        (2)
                                                                                                       [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               11                               DBE/Novemba 2019
                                                NSC

UMBUZO 5: IPROZI

Funda esi sicatshulwa singezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuso.

ISICATSHULWA F

                                          IMBEKO

1        Imbeko asiyiyo nanto ukuba yigolide kwaXhosa. Yiyo loo nto ongenayo
         engabalelwa bantwini, nqwa nebhuxenge lesilambi. Imbeko le yendele
         nzulu ebomini besiXhosa, yaye ibutyhutyha bonke ubomi boluntu ukususela
         ebantwaneni     ukuya     kutsho      ezinkondeni     esezitshotshobelela
         ngasemangcwabeni azo. Phofu esona siphelo asibubo budala kuba ezi 5
         nkonde zisebenzisana nezinyanya. Andithi ilizwi lesinyanya alizanga lawa
         phantsi kwaXhosa? – Ukuba igqirha lithe izinyanya zifuna kwenziwe oku
         noku, akusokuze kungenziwa. Nangona imbeko isuka ikakhulu komncinane
         iye komkhulu, ngamanye amaxesha kuba yimfuneko okokuba iqale
         komdala iye komncinane.                                                   10

2        Uthi wakubhekisa ezantsi ukucinga ngeempembelelo zembeko ebomini
         bakwa Xhosa, ube nomoya wokuthi mhlawumbi ookhokho bookhokho
         abaseka obu bomi, ukuba kukho into enjalo, beva iMvana xa yayisithi,
         'Banoyolo abenza ubulungisa kuba bona baya kubizwa ngokuba
         bangabantwana bakaThixo.' Ndinalo mcamango kuba ndisazi ukuba imbeko 15
         ithe xhaxhe nangaphezu kobuthixo kwaXhosa.

3        UThixo oxolelayo uyabaxolela abantu baKhe, uxolo lwakhe luphakathi
         kwakhe nomntu, naphakathi komntu nomntu. Kunjalo kuba, lukho uxolo
         phakathi kwabantu, uthando luya kubakho. Uthando luzala uvelwano.
         Zonke ezi zinto ziimpawu zeZulu, into ethetha ukuba unazo 20
         sowuphawulelwe iZulu.

              [Sithathwe kwincwadi ethi, Ndithungile Selani ebhalwe ngu: DV Tom, iphepha lama-95
                                                                                    saze sahlewa]

5.1      Nika intsingiselo yegama elibhalwe bukekela kwisicatshulwa.                                    (2)

5.2      Yakha isivakalisi esitsha ngesenzi u-zifuna sibe neenjongosenzi ezimbini.                      (2)

5.3      Xela umsebenzi wesakhi esibhalwe ngqindilili kwisivakalisi esingezantsi.

         … ukususela ebantwaneni ukuya kutsho ezinkondeni.                                              (1)

5.4      Yakha isivakalisi esinegama elibhalwe bukekela kwesi sivakalisi singezantsi
         sibe nentsingiselo eyahlukileyo.

         Imbeko le yendele nzulu.                                                                       (2)

5.5      Xela udidi lwesibanjalo esibhalwe ngqindilili kumgca we-13.                                    (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1             12                      DBE/Novemba 2019
                                              NSC

5.6      Chaza indlela esisetyenziswe ngayo isifanekisozwi esikrwelelwe umgca
         ngaphantsi kwesi sivakalisi singezantsi.

         .... imbeko ithe xhaxhe nangaphezu kobuthixo kwaXhosa.                           (1)

5.7      Bhala igatya eliyintloko lesi sivakalisi silandelayo.

         UThixo oxolelayo uyabaxolela abantu baKhe.                                       (1)
                                                                                          [10]

                                                             AMANQAKU ECANDELO C:         30
                                                                AMANQAKU EWONKE:          70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa HL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-nov-2019/d2712003-6ddf-44e8-983b-13275badb65c) — isiXhosa HL · QP · 2019 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2021/027b6a49-cc53-4e05-9cb4-fcf62f4e073b) — isiXhosa HL · QP · 2021 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2016/364feb43-38d1-436e-afdb-9c8161885aac) — isiXhosa HL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2015/e4d56901-bd81-4e00-bce7-b3e81a126f24) — isiXhosa HL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2014/b73c21fa-6f87-4587-a4b8-6d8f1ca1287a) — isiXhosa HL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2017-memo/b60c476c-9c18-4e90-87a1-e5d74a621619) — isiXhosa HL · Memo · 2017 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [ISIXHOSA HL P1 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-memo-gr12-sept-2025-watermark/d61da289-7a98-4204-84e7-ba0a8206f429) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-memo-gr12-sept-2025-watermark/fba1d302-d085-47cd-bee2-513282cac780) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025-mg/84b5db34-ace8-41ee-9524-c8517ac6b171) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2025-mg/b4f21d74-9dc5-4e7d-8fbd-4654b4536d22) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025-mg/7d3626eb-631c-40f6-893a-fadbe86c8359) — Memo · 2025 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
