# isiXhosa HL Grade 12 P2 Supplementary Exams 2015 QP

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 2 question paper from the Supplementary Exams 2015, 24 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-feb-march-2015/98800bb7-968a-4658-a7c0-aafc462f0343
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: Supplementary Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 P2 Supplementary Exams 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-feb-march-2015/98800bb7-968a-4658-a7c0-aafc462f0343)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Supplementary Exams · 2015 · isixhosa. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                      NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                                 IPHEPHA LESIBINI (P2)

                              FEBRUWARI/MATSHI 2015

AMANQAKU: 80

IXESHA: 2½ iiyure

                           Olu viwo lunamaphepha angama-20.

                                        *XHOHL2*

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                         Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2        2                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                         NSC

IMIYALELO NENGCACISO

1.       Funda le miyalelo ngocoselelo phambi kokuba uphendule imibuzo.

2.       Musa ukuzama ukufunda lonke iphepha loviwo. Funda itheyibhile yesiqulatho
         ekwiphepha elilandelayo uze uchonge imibuzo ebuzwe ngoncwadi
         olufundisiweyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo wandule ukhethe oza
         kuyiphendula.

3.       Eli phepha loviwo linamaCANDELO amaTHATHU:

         ICANDELO A:        ISihobe        (30)
         ICANDELO B:        INoveli        (25)
         ICANDELO C:        IDrama         (25)

4.       Phendula imibuzo EMIHLANU iyonke:

         Imibuzo EMITHATHU kwiCANDELO A, OMNYE kwiCANDELO B NOMNYE
         kwiCANDELO C ngale ndlela ilandelayo:

         ICANDELO A: ISIHOBE

         IMIBONGO EFUNDISIWEYO – Phendula imibuzo EMIBINI.
         UMBONGO ONGAFUNDISWANGA – Ngumbuzo onyanzelekileyo.

         ICANDELO B: INOVELI

         Phendula umbuzo OMNYE.

         ICANDELO C: IDRAMA

         Phendula umbuzo OMNYE.

5.       UKHETHO LWEMIBUZO KUMACANDELO B (INOVELI) NECANDELO C
         (IDRAMA)

         Phendula KUPHELA imibuzo ekwinoveli nakwidrama oyifundisiweyo.
         Phendula UMBUZO OMDE ube mNYE NOMFUTSHANE ube mNYE.
         Xa uphendule UMBUZO OMDE kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba
         uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C. Xa uphendule
         UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule
         UMBUZO OMDE kwiCANDELO C. Sebenzisa itshekhlisti ukwenza oku.

6.       UBUDE BEEMPENDULO
         Imibuzo emide yeSihobe kulindeleke ukuba iphendulwe ngamagama ali-
         190–240.
         Imibuzo emide yeNoveli neDrama kulindeleke ukuba iphendulwe ngamagama
         angama-340–390.
         Ubude beempendulo zemibuzo emifutshane buxhomekeke kulwabiwo
         lwamanqaku. Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule ngokusemxholweni.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2               3                 DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                NSC

7.       Imiyalelo ebhalwe ekuqaleni kwecandelo ngalinye kulindeleke ukuba
         ilandelwe ngocoselelo.

8.       Nombola iimpendulo             zakho   ngokuchanekileyo   ulandela   kwimibuzo
         ekwiphepha loviwo.

9.       Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

10.      Yaba ixesha ngolu hlobo lulandelayo:

         ICANDELO A:        Malunga nama-40 emizuzu
         ICANDELO B:        Malunga nama-55 emizuzu
         ICANDELO C:        Malunga nama-55 emizuzu

11.      Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2             4            DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC

ITHEYIBHILE YESIQULATHO SEPHEPHA LOVIWO:

Le theyibhile yesiqulatho kulindeleke ukuba incedise abafundi bakwazi ukukhetha
imibuzo abaza kuyiphendula khon'ukuze bangafundi iphepha loviwo lonke.

ICANDELO A: ISIHOBE

Imibongo efundisiweyo: Phendula NAYIPHI NA imibuzo EMIBINI.
INANI LOMBUZO                 UMBUZO            AMANQAKU              INOMBOLO
                                                                      YEPHEPHA
1.   IDompasi                           Umbuzo omde         10               6–7
                                            OKANYE
2.   Aphi na amadoda                    Umbuzo omfutshane   10               7–8
                                            OKANYE
3.   Uprofesa AC Jordan                 Umbuzo omfutshane   10                8
                                            OKANYE
4.   Imbongi yeSizwe uSEK Mqhayi        Umbuzo omfutshane   10              9–10
                                          KUNYE

Umbongo ongafundiswanga: Unyanzelekile
5. Afrika siza kuyilwela      Umbuzo omfutshane             10              10–11

ICANDELO B: INOVELI

Phendula umbuzo OMNYE.*
6. Nyana Wam! Nyana Wam!                Umbuzo omde         25                12
                                            OKANYE
7.   Nyana Wam! Nyana Wam!              Umbuzo omfutshane   25              12–14
                                            OKANYE
8.   Ukhozi Olumaphiko                  Umbuzo omde         25                14
                                            OKANYE
9.   Ukhozi Olumaphiko                  Umbuzo omfutshane   25              14–15

ICANDELO C: IDRAMA

Phendula umbuzo OMNYE.*
10. Amaza                               Umbuzo omde         25                16
                                            OKANYE
11. Amaza                               Umbuzo omfutshane   25              16–18
                                            OKANYE
12. A-a-a! Jongumsobomvu!               Umbuzo omde         25                18
                                            OKANYE
13. A-a-a! Jongumsobomvu!               Umbuzo omfutshane   25              18–20

QAPHELA:        KUMACANDELO B no-C, phendula umbuzo OMNYE OMDE nombuzo
                OMNYE OMFUTSHANE.
                Nceda ungaphenduli imibuzo EMIBINI emide okanye imibuzo EMIBINI
                emifutshane.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2               5              DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                NSC

Kulindeleke ukuba abaviwa baqwalasele itshekhlisti elandelayo ukuqinisekisa ukuba
bakhethe imibuzo ngokuchanekileyo.

ICANDELO                                AMANANI       INANI LEMIBUZO     TIKISHA
                                        EMIBUZO       EPHENDULWAYO       NGASEZANTSI
A: Isihobe
   (Isihobe esifundisiweyo)             1–4           2
                                        KUNYE
A: Isihobe
   (Isihobe                             5             1
   esingafundiswanga)

B: Inoveli
   (Umbuzo osisincoko
   soncwadi OKANYE umbuzo               6–10          1
   omfutshane)

C: Idrama
   (Umbuzo osisincoko
   soncwadi OKANYE umbuzo               11–13         1
   omfutshane)

QAPHELA: KUMACANDELO B no-C, qinisekisa ukuba uphendule umbuzo
         OMNYE OMDE nombuzo OMNYE OMFUTSHANE.
         Nceda ungaphenduli imibuzo EMIBINI emide okanye imibuzo
         EMIBINI emifutshane.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2          6             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                           NSC

ICANDELO A: ISIHOBE

VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela: Umhleli

IMIYALELO

•    Kweli candelo kubuzwe imibongo nezibongo EZINE ezifundisiweyo nombongo
     OMNYE ongafundiswanga.

•    Umviwa ulindeleke ukuba aphendule nayiphi na imibuzo EMIBINI ebuzwe
     kwimibongo okanye kwizibongo ezifundisiweyo; KUNYE nombuzo omnye
     kumbongo okanye isibongo esingafundiswanga.

Qahela: Umbuzo ongombongo ongafundiswanga KUNYANZELEKILE ukuba
        uwuphendule. Qinisekisa ukuba ukhetha imibuzo EMITHATHU kweli
        candelo.

Ubude beempendulo zemibuzo emide buli –190–240 amagama.

IMIBONGO EFUNDISIWEYO

UMBUZO 1 (UMBUZO OMDE)

Funda esi sicatshulwa sombongo singezantsi wandule ukucazulula intsingiselo
yesigama esikrwelelweyo.

IDOMPASI – N Gcali

1        Yincwadana encinane ephethe igama,
2        Yincwadana edelekileyo ephethe idilesi,
3        Ixela ubuhlanga ibonise nelizwe,
4        Iveza umsebenzi ixela nomqeshi,
5        Isitampu sibonisa imfanelo,
6        Isitampu esigwenxa yijele,

7        Udompasi ongekhoyo yijele.
8        Impilo yabaninzi uyigqibile,
9        Ubomi babaninzi ubuthathile,
10       Imizimba yabaninzi uyingxwelerhile,
11       Imizi yabaninzi uyichithile, wena dompasi.
12       Ubethiwe umntu ubanjiwe umntu,
13       Waswela umntu walamba umntu,
14       Wabhaca umntu watshipha umntu,
15       Nguwe wena dompasi.

16       'Kom hierso Jan,
17       Waar is jou pas?'
18       'Alikho mhlekazi.' Qhwa ngempama!
19       Xhimfi ngenqindi, ngqu ngesihlangu,
20       Gaan in, gaan in man.'

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                 Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2                              7         DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                               NSC

         ..............................................................

21       Uphumile umthetho wabhengezwa,
22       Umemezela ukufa kwakho dompasi,
23       Namhlanje yimincili namhlanje luvuyo,
24       Namhlanje lulonwabo namhlanje luchwayito,

25       Kuba udompasi ufile wavuka u-I.D.
26       Watsho wanesidima umntw'endinguye.                                                            [10]

UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda esi sicatshulwa sombongo singezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

APHI NA MADODA! – M Mbutuma

1        Ivelil'inyok 'enkulu
2        Egqib'umzi wonk'uphela,
3        Nants 'ithe ga ngogaga
4        Kwizigingqi zomzi kaNdaba;
5        Hay 'ukuswel 'amandla
6        Ngendikhe ndiyijijise.

7        Hay' ukuswel' izixhobo
8        Ngendikhe ndiyibonise.
9        Xa kunje se ikokwethu:
10       Thambodala, sondelani!
11       Woz'utshabalal 'umzi
12       Kulityelwe lutyhwatyho.
          …………………………………
13       Lumkan' intamb' inganirhityeli,
14       Hlez' ingabi nakukhululwa!
15       Mna ndibon' ishwangusha
16       Liza lixhakwe bubunewu-newu.
17       Azi ziyini n'iintsana zenu?
18       Ngenene ndoyik 'endiyibonayo!

2.1      Nika isafobe esisetyenziswe ngumbhali kumqolo woku-1.                                         (1)

2.2      Xela okuphuhliswa sisafobe osinike kumbuzo 2.1.                                               (1)

2.3      Msebenzi mni owenziwe lushiyo lwesikhamiso kumqolo wesi-5?                                    (1)

2.4      Chonga igama elinxulunyaniswa nomoya omdaka kwisitanza sesithathu.                            (1)

2.5      Mfanekiso-ngqondweni mni ozotywa yimbongi ngegama 'lutyhwatyho'?                              (2)

2.6      Unjani umoya wembongi kwesi sicatshulwa sombongo? Xhasa impendulo
         yakho.                                                                                        (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2                                     8    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                                      NSC

2.7      Phawula ngomongo walo mbongo.                                                                   (2)
                                                                                                         [10]

UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda esi sicatshulwa sombongo singezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

UPROFESA AC JORDAN – ZS Qangule

1        Taruni nonke zingcali zesiXhosa,
2        Leqani equleni imimoya iyabhudla,
3        Balekani hleze kuvele imbalela
4        Lakufa ichanti kudakasa izabonkolo,
5        Yakufa inkuku amaqanda ayabola.
6        Kolunga sonke sibaleke sibonisane,
7        Mkhulu umthwalo osaza kuphakanyiswa.

8        Ithe iMerika namhlanje ivelelwe,
9        Yathi iAfrika ngoku ingoziwe,
10       Bazila kuTsolo ngosana lwabo,
11       Zoyika iingcaphephe zathi libekiwe,
12       Banxuba ooprofesa bathi liyajijwa.
13       Bekuyizolo oku sibulisa uJili,
14       UMathews yena usala ukusithela.

15       Uvakele ubham wokuwa komthi,
16       Kwahlokoma amawa ezizwe ezikude,
17       Kwanga kudlula umoya wezixhobo,
18       Kwanga kukhasa umoya wentlambo
19       Bathi kufanele iminyanya iwelile,
20       Zazola iilwandle zanika imbeko,
21       Yana imvula ayenza nangxolo.

         ..........................................................

3.1      Chonga isafobe esifumaneka kwisitanza sokuqala.                                                 (1)

3.2      Chaza okuphuhliswa sisafobe osinike kumbuzo 3.1.                                                (2)

3.3      Xela okuvezwa sisigama esisekuqaleni kumqolo wesi-2 nowesi-3.                                   (1)

3.4      Mfanekiso ngqondweni mni ozotywa yimbongi ngesifanekisozwi u-bham
         kumqolo we-15?                                                                                  (2)

3.5      Unjani umoya wembongi kwesi sicatshulwa sombongo? Xhasa impendulo
         yakho.                                                                                          (2)

3.6      Phawula ngomongo walo mbongo.                                                                   (2)
                                                                                                         [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2         9                    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                          NSC

UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda esi sicatshulwa sombongo singezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

IMBONGI YESIZWE, SEK MQHAYI – JJR Jolobe

1        Anivanga na ukuba ihambile iMbongi yeSizwe?
2        Anazi na imke ngenqwel' egoqoz' emafini?
3        Kunamhla seyimana isalatha inqwal' iwisa
4        Ithe wambu umnweba wemisebenzi encamisa
5        Iphethe intshuntshe nomnqayi wokholo.
6        Umthiyi-magama akasele emthe jize na
7        Ngesibuliso sozuko uMesiyasi edumisa?
8        Ufudukile umphakathi enxuweni elidala.
9        Umkhonzi weenkosi akakhonzi eBhotwe na namhla?
10       Imkile intw' enkulu yasemaZimeni,
11       Usomfekethwana zoBy George kwaMelani.
12       Uwela uMlambo kant' uza neTyala lamawele,
13       Unxanel' imfundo wasel' emthonjen' eLovedale,
14       Untonga yaqingqwa ngumCirha kwaGompo,
15       Uqegu linamandla lathwal' iinzima zakwaNdlambe,
16       Usiba lunomda kwiZwi laBantu kwaneMvo.
17       Untetho yatsala oBhene noNgqatyana.
18       Ugxanyaza wadlul' eDikeni wee xha eMncotsho.
19       Ngumzila ubonwa kuBazili beNene.
20       Usikhundla sikoZikhumbuzo zoNtsikana.
21       Usakhono siselusibeni ngeencwadi.
22       Ugama lifukanyw' ezintliziyweni zeemfundi.
23       Ntab' oZuko kwaNdlambe asinxuwa lakhe na?
24       Ngaphantsi kwakho zodlul' iinqwelo zomlilo.
25       Zibeleke izizukulwana zoluhle lweAfrika.
26       Ziya kwalathisana ngawe kwimihla ezayo
27       Zisithi kulaph'ekulele umThembu omatshamba
28       Ingqangangqanga yentetho yesiXhosa
29       Ubharhumla ngokwengonyama xa abongayo,
30       Umazwi aluncuthu kwabafundisayo,
31       Umhlahli-ndlela ngegalelo lokubhaliweyo
32       Into kaMqhayi iMbongi yeSizwe Jikelele.

4.1      Xela isafobe esisetyenziswe yimbongi kumqolo woku-1.                                (1)

4.2      Chaza okuphuhliswa sisafobe osinike kumbuzo 4.1                                     (2)

4.3      Nika intsingiselo equlathwe ngumqolo we-15 obhalwe ngqindilili?                     (1)

4.4      Mfanekiso ngqondweni mni ozotywa yimbongi ngegama 'Ingqangangqanga'
         kumqolo wama-28?                                                                    (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2                              10                    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                               NSC

4.5      Unjani umoya wembongi kwesi sicatshulwa sombongo? Xhasa impendulo
         yakho.                                                                                                     (2)

4.6      Phawula ngomxholo walo mbongo?                                                                             (2)
                                                                                                                    [10]

                                                           KUNYE

UMBONGO ONGAFUNDISWANGA

UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda esi sicatshulwa sombongo singezantsi wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

AFRIKA SIZA KUYILWELA – W Shasha

1        Thina bothuthu siza kuyilwela,
2        Thina bomthonyama siza kuyikhusela,
3        I-Afrika ilizw' elisesichengeni.

4        Isisigculelo samachalarh' ookrebe,
5        Abaphum' emanzini bagcakamel' ilanga;
6        Izilwanyan' ezasoloko zixhaph' igazi.
7        Zingqavul' abanengqondo
8        Zigreny' abathand' isizwe;
9        Thina bantwana bayo sikhona;
10       Sikhona nje siza kuyilwela!
         ..................................................................

11       Utshaba lutshatshele
12       Ngobuchule bokurhala,
13       Kuqhekezw' izalamane
14       Kutyakatyan' oogazi-linye;
15       Kungcatshan' abengub' enye
16       Kusetyenzel' utshaba.
17       Sikhona loo nto soyilungisa!

18       Zwe lokuzalwa kwethu loba yintombi,
19       Xa silitshayela silicoca ngobunono;
20       Mhla zibuyayo bozitshekel' iintethe
21       Abahlohl' ezabo belukuhlwa lutshaba.
22       Awu Afrika siyangxengxeza kuwe,
23       Ukuthi sikhona udlakazwe zizidlamlilo;
24       Sixolele wena lizwe loobawo
25       Sikhona sihleli sakukulwela sikukhusela!

                                                               [Umsila wembulu-Shasha W, iphepha lama – 61–62]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                              Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2        11                 DBE/Februwari–Matshi 2015
                                         NSC

5.1      Nika isixhobo sohlalutyo esisetyenziswe ngumbhali ekuqaleni kumqolo woku-
         1 nowesi-2.                                                                      (1)

5.2      Chaza ngawakho amazwi umqolo wesi-6.                                             (1)

5.3      Ufana njani umqolo we-11 nowe-12 ngokwesakhiwo?                                  (2)

5.4      Shwankathela ngawakho amazwi okuqulethwe kwisitanza sesi-3.                      (2)

5.5      Unjani umoya wembongi kwisitanza sesi-4? Xhasa impendulo yakho.                  (2)

5.6      Phawula ngomxholo walo mbongo?                                                   (2)
                                                                                          [10]

                                                      AMANQAKU ECANDELO A:                30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2        12                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                         NSC

ICANDELO B: INOVELI

IMIYALELO

•   Kweli candelo kubuzwe iiNoveli ezimbini.
•   Khetha imibuzo kwiNoveli oyifundisiweyo.
•   KwiNoveli ngaNYE kubuzwe imibuzo emiBINI, OMDE NOMBUZO OMFUTSHANE,
    ukususela kumbuzo 6 ukuya kumbuzo 9.
•   Khetha umbuzo ube mNYE uwuphendule.

QAPHELA:       Xa umviwa ekhethe umbuzo OMDE kwiCandelo B (kwiNoveli)
               KUNYANZELEKILE       ukuba akhethe umbuzo    OMFUTSHANE
               kwiCandelo C (kwiDrama).
               Xa umviwa ekhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCandelo B (kwiNoveli)
               KUNYANZELEKILE ukuba akhethe umbuzo OMDE kwiCandelo C
               (kwiDrama).

Ubude beempendulo zemibuzo emide bungama-340–390 amagama.

UMBUZO 6 (UMBUZO OMDE)

NYANA WAM! NYANA WAM! – WK Tamsanqa

Bonisa ngeziganeko ezisencwadini indlela ehanjwe nguThole ukusukela eKnysna ade
abe uphetha sele enguchwenene womfundisi eZazulwana.                                       [25]

NYANA WAM! NYANA WAM! – WK Tamsanqa

UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda esi sicatshulwa sencwadi singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

ISICATSHULWA

'Ubuchule bunye bawo uMkwayi, kukukhe uye ngokwakho phaya ecaweni uzibonele,
uzivele. Ngembonakalo nangokubetha kolwimi, umfo lowa yena ngumXhosa
akangxengwanga, akukho nento kuye esingisele ebulungwini; ngebala, ngumdaka
ongcitha njengawe lo. Mve ke ethetha isiXhosa, uthetha esiya sakwaGcaleka.'

'Tyhini ndacing'into,' watsho omnye umfana engenelela kule ntetho. 'Le nto
ndiyicingayo bawo uNgconde ndiyikhunjuzwa ngala mazwi alo mfana athi la mfundisi
ngumdak'omnyama ongcitha njengawe lo, kwanombuzo wakho othi zithini na ezintsha
esiza nazo. Iindaba esibuya nazo namhlanje ke xhego lakuthi zezokufana kwakho nala
mfundisi. Ndithi ufana nawe baw' uNgconde ngumceph' ucandiwe. Ade aqwele ngesi
siva silapha kuwe ebusweni. Naye unaso. Kangangokuba sivakele sisitsho ngoku
sizayo, sisithi singancama ukuba azizanga zidibane nokuba kusemadizeni.

Asikokufana kwabantu oku.'
Wathi ukuba atsho umfana, lahleka lada laqikileka ixhego lisithi, ' Kowu makwedini
ninamaqhinga. Kanene zonke ezi zinto nizithethayo nizama indlela yokundilobela kule
cawa yenu.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2          13                   DBE/Februwari–Matshi 2015
                                           NSC

Ngoku nifuna ndibe nomdla wokuya kubona lo mfundisi kuba nisithi ufana nam.
Ninamaqhinga bantwana basesikolweni! Hayi bafana bam, musani ukude nindenzele
iintsomi zokuba umfo ohle esibhakabhakeni ngebhaloni ufana nam, emaKwayini
akukho mntu ungehla eBhalonini. Ecaweni apha ndiya kuya ngenye imini
ndiyokumbona lo mfundisi, ningadanga nandenzela zintsomi nje.'

'Asazi ke xhego lakuthi xa usithi senza iintsomi, intetho yesiXhosa ithi indaba yotyelo
ayikholi. Kungenzeka ukuba ubuye usingqinela nawe mhla wambona la mfundisi.
Ukuba bekuya ngokwam ngeba ndithi masiye ecaweni kule veki izayo, uzibonele
ngokwakho.'
'Asazi mfo wam sakubona empilweni,' watsho umntu omkhulu ukuphendula.
'Kodwa ke bawo ulumkele ukugqobhoka mhla waya. Uyashumayela laa mfo
wasemzini. Ushumayele ngokuhlwa kwagqobhoka elinye ityathangubo elinjengawe lo.'

'Leyo yogqobhoko into ayingekhe yandihlela ke mna, mfo wam. Lelaphi elo
tyathangubo?'
'Leli sithi lelakuCentane. Lisebenza eGermiston kwaMaboya.'
Uthe ukuba athethe ngoCentane zaphela iindaba kumfo wasemaKwayini, waphakama
wembatha ingubo yakhe, waphuma wahamba.
Walala ngobo busuku ezimisele ukuba uza kuya ecaweni kwiveki elandelayo ade
ambone lo mfundisi ngawakhe amehlo. Ngayo loo veki lamkhathaza iphupha lakhe
lemihla ngemihla awathi waliphupha oko kwathi kwathethwa ngalo mfundisi. Eli
phupha lalimkhathaza liphupha awakha waliphupha kwiminyaka ekumashumi
amathathu eyadlulayo: kodwa wayesithi akuliphupha isiganeko sezo ntsuku sibe ngathi
sesezolo, avuke ekhathazeke kakhulu.

Yaphela iveki. Kwangobo busuku boMgqibelo, ixhego lalala lidibene nabafana
labaxelela ukuba bancede bangalishiyi ngengomso xa baya ecaweni.

7.1      Kwakwenzeke esiphi isiganeko ukuze abafana                bathethe   ngohlobo
         ababethetha ngalo kubaw'uMkwayi kwesi sicatshulwa?                                    (2)

7.2      Xela indlela eyazaliseka ngayo ingxoxo yabafana noBaw'uMkwayi?                        (2)

7.3      Ithini indima yombhali ekuduliseni ukuba uThole ngunyana kaMkwayi.                    (2)

7.4      Tyhila isigqebelo esiphuhliswa kukubonana kukaThole nobaw' uMkwayi?                   (2)

7.5      Uyisebenzise njani umbhali inkolo yobuKrestu ukuqaqambisa umlinganiswa
         onguThole?                                                                            (2)

7.6      Didi luni lozobo olusetyenzisiweyo ngumbhali ukuzoba lo mfundisi oyindumasi
         ngokwesicatshulwa? Xhasa impendulo yakho.                                             (2)

7.7      Zoba isimo sentlalo sale ndawo yayihlala abafana nobaw'uMkwayi.                       (2)

7.8      Mqondiso mni oqulethwe liphupha likaMkwayi?                                           (2)

7.9      Veza isiganeko esikwisicatshulwa          esibonakalisa     ukuba     uMkwayi
         wayenomvandedwa.                                                                      (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2          14                   DBE/Februwari–Matshi 2015
                                           NSC

7.10     Ngqina ngeziganeko ngokuchaneka kwamagama                 aba    balinganiswa
         balandelayo kule ncwadi: uMangaliso noThozama.                                         (4)

7.11     Leliphi inqanaba lesakhiwo elikulo ibali kwesi sicatshulwa? Cacisa.                    (3)
                                                                                                [25]

UMBUZO 8 (UMBUZO OMDE)

UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule

Bonisa ngeziganeko ezisencwadini indlela ehanjwe nguFriday ukuchasa uMfazwe
kwidabi lakhe lenkululeko.                                                                      [25]

UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE)

UKHOZI OLUMAPHIKO – N Saule

ISICATSHULWA

'Hayi kaloku ndiyalazi ibala likamama. Ndiza kuthini ukuthi mama kuwe wakugqiba
ukuba lusana kum?' Ndibuyise ngelo. Iya kuba yinjikelezane engabheki ndawo ke leyo,
de adinwe andincome ukungabi nasimilo. Eneneni ke wayesiza emva kum, yeka nje ke
le nto yamantombazana ukukhawuleza ukukhula kunabafana, kuba nangoku sasuka
seva sekusithiwa utshatile uNomaBhele lo singekaqondi nto. Ngale mini, ndifike
ixakekile intokazi ikhupha eziya zitya iza kulungiselela unolali into ephungwayo.

'Yini  le!     Iqiqisholo  leqhophololo  elinguNdlela?    Azokwenzelwa       iimbeko
ezingamfanelanga kwaMfundisi? Uyimeya kabani njengokuba emise ngaloo nto nje?'
ndatsho ndiziva ukuba ndiyacaphuka, ndingakhathali nokuba ndiviwe kunjalo nje.
Wandijonga nje umntwana wasemaBheleni walungisa izitya encediswa ngabantwana
ababini besikolo. Ngaphakathi wawuvakala umsindo wengxoxo ndinomdla wokuva
ukuba kuthiwa ni na. Isithebe sokuqala esithwele iziphungo sithe xa sidluliswayo
ndasibamba ndangena naso ngaphakathi, ndaba ndiyalifumana ithuba lokungena.
Igumbi lalizele limi ngeembambo, embindini kumi uNdlela ethetha ejingisa isisu ngathi
yingxowa esindwa ngamatye. Umfo omkhulu wayebile xhopho emana ukuzisula iqeba
ngelatshana owawungalifanisa ukuba lalikhe lamhlophe ngaphambili.

'Ezi zikolo zivalwe nguRhulumente ngenxa yobundlobongela babantwana bethu
neetitshala ezibafundisayo ezingakwazi ukubalawula.' Ndingene kanye xa etshoyo.
'Ayikho loo nto uyithethayo Sibonda. Nantsi enye yezi titshala uthetha ngazo ingakhe
icacise.' Kwathi bekuqalwe ngokukhuzwa la mazwi okuqala kusithiwa arhuqisa
umrhaji, kwathi xum kwakuviwa kuthethwa ngetitshala. Igumbi lahlulelene kubini. Icala
langasekhohlo lihleli amahlakani kaNdlela, elinye eli lihleli amadoda noomama
abangabemi belokishi endandisazi ukuba abamtyi kakuhle uNdlela neqela lakhe.
Amehlo onke ajika ajonga kum nasesithebeni sento ephungwayo, ndathula mna
ndahambisa kwabakufuphi, umeya ndiza kuphinda ndimhoye. Wayiyeka
awayeyithetha uNdlela wabhekisa kum.

'Titshala, nifumaneka phi njengokuba ningabonakali ndawo nje okoko kuthiwe zivaliwe
izikolo?'

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2             15                    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC

'Siya kuphinda sifumaneke bawo kwakuthiwa zivuliwe futhi. Kanti ke iititshala zinemizi
yazo apho zingaya kukhangelwa khona xa zifunwa.' Ndaphendula ndingamjonganga
nokumjonga oku ngeli xa ndihambisa iti.

'Yimpendulo enjani ke le mfo wam kuba sixoxa ngani apha?'
'Kaloku xa nifuna ukuxoxa nathi ninokusibiza, ukuxoxa ngathi singekho yeyenu ke leyo
indawo?' kwathi cwaka endlwini kungekho ungenelelayo. Wangathi akevanga uNdlela.
'Titshala uyandigwexa, kanti ke mna bendisathetha kakuhle. Ayifani nalaa ndlu kayihlo
itshisiwe, sisigezo esi unaso.' Ndaziva ndifudumala ingakumbi ndakuva indlu incwina,
ndabe ndiqonda ukuba intlonelo kum iya inyibilika ngokunyibilika.

'Ndiyaqala nokuyiva into yokuba itshisiwe. Inokuba ke ngoku uyamazi nomtshisi lowo.
Amapolisa ukuba anomdla ngekhe azokubuza apha kuwe, unolwazi oluninzi.'
Ndandise ndimthe ntsho emehlweni ngeli xesha uMnumzana Ndlela, ndibawela
ukumxelela into ebengayazi.

9.1      Kwakwenzeke esiphi          isiganeko   ukuze    uMfazwe    azibone    sele   siya
         kwamfundisi uHlathi?                                                                     (2)

9.2      Thelekisa indima kaNdlela nekaMfazwe malunga nenkululeko yabantu kule
         noveli?                                                                                  (2)

9.3      Buthini ubuchule umbhali abusebenzisileyo ukwenza uMfazwe azi ncakasana
         eyona ndima idlalwa nguNdlela ekuhlaleni?                                                (2)

9.4      Tyhila isigqebelo esivezwa ngamagama akrwelelwe umgca ngaphantsi.                        (2)

9.5      Utyhila ntoni umbhali ngomqondiso awusebenzise rhoqo wenja kwindlela
         kaMfazwe esilwela inkululeko kule noveli?                                                (2)

9.6      Loluphi udidi lwempixano olufumaneka kwesi sicatshulwa? Xhasa impendulo
         yakho.                                                                                   (2)

9.7      Zoba isimo sentlalo sale ndawo yakuQaka?                                                 (2)

9.8      Mfundisoni efumaneka kwisimo sikaNdlela kule noveli?                                     (2)

9.9      Didi luni lozobo olusetyenzisiweyo ngumbhali ukuzoba uNdlela kwesi
         sivakalisi singezantsi? Xhasa impendulo yakho.

         'Yini le! Iqiqisholo leqhophololo elinguNdlela? ...'                                     (2)

9.10     Bonisa indlela achaneke ngayo amagama aba balinganiswa balandelayo kule
         ncwadi: uMfazwe nomfundisi uHlathi.                                                      (4)

9.11     Leliphi inqanaba lesakhiwo elikulo ibali kwesi sicatshulwa? Cacisa.                      (3)
                                                                                                  [25]

                                                                AMANQAKU ECANDELO B:              25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2           16                    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                            NSC

ICANDELO C: IDRAMA

IMIYALELO

•   Kweli candelo kubuzwe imibuzo kwiiDrama ezimbini, ukususela kumbuzo we-10
    ukuya kumbuzo we-13.
•   KwiDrama ngaNYE kubuzwe imibuzo emibini; OMDE kunye NOMBUZO
    OMFUTSHANE.
•   Khetha umbuzo ube MNYE uwuphendule.

QAPHELA:       Xa umviwa ekhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B
               (kwiNoveli) KUNYANZELEKILE ukuba akhethe umbuzo OMDE
               kwiCANDELO C (kwiDrama).
               Xa umviwa ekhethe umbuzo OMDE kwiCANDELO B (kwiNoveli)
               KUNYANZELEKILE     ukuba  akhethe umbuzo  OMFUTSHANE
               kwiCANDELO C (kwiDrama).

Ubude beempendulo zemibuzo emide bungama-340–390 amagama.

UMBUZO 10 (UMBUZO OMDE)

AMAZA – ZS Qangule

Xoxa kuvokotheke ngomxholo wale ncwadi u 'Amaza'.                                               [25]

UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)

AMAZA – ZS Qangule

Funda esi sicatshulwa sencwadi 'Amaza' singezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

ISICATSHULWA A

NGXELELO:         Niyivile ke bantu bakuthi imitshontshi ethi amagqobhoka aza kwenza
                  inkonzo emangcwabeni.

MPHURHU:          Kwawaphi amangcwaba?

NGXELELO:         Indawo yamangcwaba inye kaloku.

WELISILE:         Into enjalo ayinakuhla,
                  Kulele iinkonde zakowethu entabeni.

PHATHUMZI:        Ngoobani iinkokeli zeli nyala?

QEBEYI:           Ukhala wabo njengoko nisazi nguZazile,
                  amagosa aphambili nguKhulile noMzabalazi.
                  Welisile ungazishiyi eza ntshebe zinguSilumko,
                  Laa maqhingashe uhlala eBhayi.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2           17                    DBE/Februwari–Matshi 2015
                                            NSC

MPHURHU:          Lo    Khulilendini   uyimbalasane yegqobhoka nesifundiswa,
                  wayengumqhitsiba weqaba elabuya eKapa selikwazi ukufunda
                  iBhayibhile nokunxiba iqhina.

QEBEYI:           Uthini ngoMzabalazi.

PHATHUMZI:        Ndimazi eseyinkwenkwe lowo.
                  Wayelikrwadase lomdlengele,
                  Into ehamba ikradula emimangweni,
                  Ingqutsela ehamba igila ii-emele
                  zamantombazana kule milambo.

11.1      Xela indawo abaxoxa bekuyo aba balinganiswa bakwesi sicatshulwa.                      (1)

11.2      Yeyiphi ingcinga evuselelwa yintetho kaWelisile kwingxoxo yamaCirha kwesi
          sicatshulwa?                                                                          (2)

11.3      Ithini indima kaSilumko ngokunxulumene nale ndibano kuthethwa ngayo kule
          ntlanganiso?                                                                          (2)

11.4      Nika udidi lozobo olusetyenziswe ngumbhali ngoPhathumzi xa ethetha
          ngoMzabalazi?                                                                         (1)

11.5      Sityhila ntoni esi sicatshulwa ngesimo sentlalo sale ndawo liqhuba kuyo ibali.        (2)

11.6      Veza impoxo kwintetho kaMphurhu engoKhulile.                                          (2)

11.7      Bhala iingongoma EZIMBINI ngeziphumo zentlanganiso yasemangcwabeni.                   (2)

11.8      Loluphi udidi lwempixano olufumaneka phakathi kwamaqaba nezifundiswa
          ngokunxulumene nentlanganiso yasemangcwabeni. Xhasa impendulo yakho
          ngokwesicatshulwa.                                                                    (3)

11.9      Likweliphi inqanaba ibali ngokwamanqanaba esakhiwo sebali? Xhasa
          impendulo yakho.                                                                      (2)

ISICATSHULWA B

ZAZILE:     Sakufumana isifundo sethu sokugqibela kuMateyu, isahluko se-10 Iivesi
            26-28. Funda ke mntwana wam.

LIZO:       Musani ukuboyika ngoko kuba akukho nto igutyungelweyo ingayi kutyhilwa,
            nefihlakeleyo ingayi kwaziwa. Oku ndikuthetha kuni emnyameni kuxeleni
            emhlotsheni noko nikuvayo endlebeni, kumemezeni phezu kwezindlu.
            Ningaboyiki abo babulala umzimba kodwa bengenako ukuwubulala wona
            umphefumlo.Yoyikani kanye lowo unako ukutshabalalisa umphefumlo
            kwanomzimba esihogweni somlilo.

ZAZILE:     INkosi isikelele ukufundwa kwelizwi layo. (Kulandela iculo. Iyathotywa
            ibhokisi) Siwunikela umzimba wakhe emhlabeni, uthuthu eluthuthwini;
            uthuli eluthulini; sinethemba eliqinileyo ngukuvukela ebomini ngayo iNkosi
            yethu uYesu Kristu. Amen.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2          18                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                           NSC

11.10     Tyhila isigqebelo esisetyenziswe ngumbhali kwesi sicatshulwa.                       (2)

11.11     Yintoni injongo yokusetyenziswa        kwamagama    akwizibiyeli   kwintetho
          kamfundisi uZazile?                                                                 (2)

11.12     Shwankathela ngezivakalisi ezibini umxholo wale ncwadi.                             (2)

11.13     ULizo uvezwe wangumlinganiswa omcaba. Luthini olwakho uluvo?                        (2)
                                                                                              [25]

UMBUZO 12 (UMBUZO OMDE)

A-a-a! JONGUMSOBOMVU! – BB Mkonto

Xoxa kuvokotheke ngomxholo wale ncwadi u'A-a-a! JONGUMSOBOMVU!'                               [25]

UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUTSHANE)

A-a-a! JONGUMSOBOMVU! – BB Mkonto

Funda esi sicatshulwa sencwadi singezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.

ISICATSHULWA A

SOMERSET:        Mus'ukungxama Sajini,izinto zisangcambaza kakuhle. Kaloku
                 khumbula ukuba uyise kaMaqoma nguNgqika lowa, umfo othandwayo
                 yikumkani neRhuluneli yeli lizwe. Singawutya umsebenzi ukuba simthi
                 cha. Le yokungena ngesinyokotho kulaa mmango ibabhidile nabo
                 abasemagunyeni.

BISSET:          Ndiyangqinelana nawe Kholoneli. Kaloku seyisecicini nakuwe into
                 yokuwelwa ngumqa esandleni. Ndiyalibona elaa vezandlebe
                 linguSmithi, ligwala letyutyusi lenkokheli engafuni kusebenza
                 kwiindawo ezisemaphandleni kuba lisoyika ukuphepha-phepha le
                 mikhonto yale migqutsuba ikrwada. Ndiqinisekile nangoku ukuba
                 nguye    kanye    owaxhasa     ngobucikokazi   into   yokukhululwa
                 kwamabanjwa. Khangela ngoku, kufuneka ndishiye le ncoko ndiye
                 kukroba laa majoni oja laa nyama, ndibone ukuba asesesimeni esisiso
                 na sokuphatha ukutya. (Utsho ebashiya apho egxadazelela ngaseziko
                 apho iikoporali ezimbini zazibile zizinyhididi ziguquguqula eso
                 simbukumbuku segusha)

SOMERSET:        Ndiyavuya ukuva omnye umntu ethetha kanye le nto ndasoloko
                 ndiyicinga, ndisoyika phofu ukugxekwa ngabantu abaza kuthi
                 ndimmonela uSmithi kuba ethandwa yiRhuluneli. Ewe, ndiyavuma
                 ukuba ufundile kunam, kwaye ugqame ngokwazi nokuthetha iilwimi
                 ezininzi. Andazi ke nokuba kuza kuthethwa isiJamani nesiFrentshi na
                 apha kula madabi.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2                             19                                DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                              NSC

BEAU:             Ndifika ndixakwe xa kulapho kanye Kholoneli yindlela ekunyuselwa
                  ngayo kwizikhundla zalapha emkhosini. Le inkqubo ayihambisani
                  nemigaqo nemithetho yasemkhosini wamaNgesi, apho ijoni
                  belifumana isikhundla ngokuzigqatsa emfazweni. Akubhalwa magama
                  nabuciko bakuthetha edabini, kuqhuma imbumbulu kuphela. Uyabona
                  ke le yonyuselo ngobutshomi iza kwenza ukuba sikhokelwe
                  ngamabhetyebhetye angazi nto ngemfazwe ...

13.1     Babephi aba baIinganiswa bakwesi sicatshulwa?                                                                                 (1)

13.2     Siganeko sini esasisenzeka kule ndawo inezi zithethi?                                                                         (1)

13.3     Xela into awayengxamele ukuya kuyenza uSajini emva kokwakuqhubeka?                                                            (1)

13.4     Siveza ntoni isigama esikrwelelwe umgca ngaphantsi ngesimo sikaSomerset?                                                      (1)

13.5     Esi sicatshulwa sityhila ntoni ngesimo sentlalo sale ndawo? Xhasa impendulo
         yakho.                                                                                                                        (2)

13.6     Yintoni injongo              yokusetyenziswa                kwamagama               akwizibiyeli          kwincwadi
         yomdlalo?                                                                                                                     (2)

13.7     Phawula ngengxoxo kaSomersert noBeau malunga nendlela ezifunyanwa
         ngayo izikhundla emkhosini wabo?                                                                                              (2)

13.8     Ludidi luni lozobo olusetyenziswe                              ngumbhali            ngoBisset          xa      ethetha
         ngoSmithi? Xhasa impendulo yakho.                                                                                             (2)

ISICATSHULWA B

MAQOMA: Ndingakubeth' emlonyeni Cirha mfondini, nalu olwam uloyiko kuyo yonke
        le migudu yaba nomthikana. Njengokuba sewubonakala ngoku nje
        umonakalo owenziwayo ngokwale nkolo yala madoda, zinto zini
        abazibhalayo kuloo macwecwe abo? Khona, bakho apha kumzi oNtsundu
        ngoku sithethayo abakwaziyo ukuyifunda loo nto ukuze bayihle
        amahlongwane la? Abakho! Zicingeleni ke nani ukuba makube bathini
        ngeminyanya yethu, ngamadini ethu, kwanentlalo yethu jikelele
        njengokuba nani nisazi ukuba bayazinyevulela zonke ezi zinto sizixabise
        kangaka. Khawusiweze kanye apho Jwarha.

SOGA:         Yandifikela nam loo ngqondo Mhlekazi, kodwa ndabehle ndayithibaza
              ngokuthi kuya kulunga ukuba sithumele inzala yethu kanye thina
              maphakathi ukuze isityhilele loo nto iya kubhalwa kuloo macwecwe abo,
              siyilungise kwangoku sisaphila. Ndinolu luvo luthi mabayekwe benze loo
              msebenzi bathi bathunywe wona kweli lizwekazi lasemaXhoseni, siya
              kubuya sive kwangabo ukunuka kodakada. Ndiqinisekile ukuba ngaphaya
              eMthocwa bafuna ukwakha iziko abaza kuthi kulo bazibiyele, ze
              babuthele kulo loo magqobhoka abo.

              ......................................................................................................................

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                               Tyhila iphepha

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2        20                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                         NSC

KAMA:         Kodwa ke kambe Mkhwe andiyithandi kakhulu nale uyenzayo
              yokuphindisa, ngokuba ihamba ihambe ibe neziqhamo ezimanyumnyezi.
              Ndiyakwazi ke wena ukuba awuphathwa manyeni ungasabeli.
              Khumbula kaloku mfondini ukuba lisanuka igazi kwezi ntlambo
              zasemaXhoseni. Makhe kulawule uxolo, sihlume kakuhle kuba aphelile
              namakhalipha esizwe.

13.9     Loluphi udidi lwempixano oluphakathi kukaMaqoma noSomerset? Xhasa
         impendulo yakho ngeziganeko ezisencwadini.                                       (3)

13.10    Shwankathela ngezivakalisi ezibini umxholo wale ncwadi.                          (2)

13.11    Ububonakalisa njani ubuthandazwe uMaqoma ngokwesi sicatshulwa?                   (2)

13.12    Thelekisa isimo sikaMaqoma noKama.                                               (2)

13.13    Luthini olwakho uluvo ngalo mqolo?
         'uSomerset ubonakala njengomlinganiswa oyinyoka'?                                (2)

13.14    Avuselela ntoni ngesiganeko esiqhubeke ngaphambili amazwi kaKama athi,
         'Makhe kulawule uxolo, sihlume ...'?                                             (2)
                                                                                          [25]

                                                       AMANQAKU ECANDELO C:               25
                                                          AMANQAKU EWONKE:                80

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com

## Related documents

- [IsiXhosa HL P2 Feb-March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-feb-march-2018/c241906b-af3b-450c-808c-08fda459d520) — isiXhosa HL · QP · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2015-memo/4bc47f44-f003-490d-b28e-8faea7fc8126) — isiXhosa HL · Memo · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Feb-March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-feb-march-2018-memo/5de8cbbd-1059-42ae-b51a-8f310024365c) — isiXhosa HL · Memo · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2015/e4d56901-bd81-4e00-bce7-b3e81a126f24) — isiXhosa HL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Feb-March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-feb-march-2018/566add75-9ef2-4bd5-af98-54eea59f5046) — isiXhosa HL · QP · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Feb-March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-feb-march-2017/f024a28b-34a2-48b8-bd9a-74acb05b4733) — isiXhosa HL · QP · 2017 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [ISIXHOSA HL P1 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-memo-gr12-sept-2025-watermark/d61da289-7a98-4204-84e7-ba0a8206f429) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-memo-gr12-sept-2025-watermark/fba1d302-d085-47cd-bee2-513282cac780) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025-mg/84b5db34-ace8-41ee-9524-c8517ac6b171) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2025-mg/b4f21d74-9dc5-4e7d-8fbd-4654b4536d22) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025-mg/7d3626eb-631c-40f6-893a-fadbe86c8359) — Memo · 2025 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
