# isiXhosa HL Grade 12 NSC November Exams 2012 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL memorandum from the NSC November Exams 2012, 28 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2012-memo/e085fd3e-c00c-4d7a-a447-7312fd032dff
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: NSC November Exams
- Curriculum: CAPS
- Pages: 28

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 NSC November Exams 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2012-memo/e085fd3e-c00c-4d7a-a447-7312fd032dff)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exams · 2012 · isixhosa. Memorandum, 28 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

awnloade from blayisa.com

basic education

Department:
Basic Education
REPUBLIC OF SOUTH AFRICA

NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE ‘
| IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) *
: IPHEPHA LESIBINI (P2) ‘
a - NOVEMBA 2012 t
: IMEMORANDAM : :

AMANQAKU: 80

Le memorandam inamaphepha angama-28.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL/P2 2 DBE/Novemba 2012
NSC — imemorandam

ICANDELO A: ISIHOBE
VUKANI MADODA KUSILE - A Stemela: Umhleli

UMBUZO 1 (UMBUZO OMDE}

UNKOSANA ‘THE HAPPYBOY’ MGXAJI - N Thuthani
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:

Kwisitanza soku-1

+ Imbongi ibalula ukuthi gqi ngokukhawuleza nokuzibalula kukaMgxaji kumdialo
wamangindi. Uqale ukuzibalula kowabo eMdantsane wagqugaisa kwihlabathi
liphela ngendlela awayezilalisa ngophotho ngayo ezinye iimbethi-mangindi.

Kwisitanza sesi-2

« Umbhali usivezela ukuba uMgxaji wazibetha wazoyisa zonke iimbethi- manqindi
zoMzantsi Afrika, nkqu nezazibalasele. Wayezibetha, ezibhulela amasaka de
azitshambazele kumabala akowabo eMdantsane.

Kwisitanza sesi-3

+ Umbhali usityhilela ukuba ezinye iimbethi-mangindi xa zisilwa naye bezizilahlela
zizincama kodwa okaMgxaji angavumi ukoyiswa. Ube nesakhono sokukwazi
ukumelana neembethi-mangindi ezahlukeneyo athe waqubisana nazo azikhohlise
zibe zizidenge ukuze azibethe lula. Ithi ethe yawuphakamisa umgangatho yena
abe nochatha kunayo.

Kwisitanza sesi-4

+ Umbhali usityhilela ukuba uthe uMgxaji akuba yintshatsheli eMzantsi Afrika
wawelela phesheya kweelwandle. Wafika wagqugqisa eTshayina, eMelika
naseNgilane. EzaseFransi zange zibe saqalisa ukulwa naye, oko kukuthi zaxhoma
ngenxa yokoyika kanti ezaseRashiya zona zapheka iqhinga lokuba zisazilungisa
azikakulungeli ukulwa.

Kwisitanza sesi-5
+  Umbhali ubalula ukugqugqisa kukaMgxaji ehamba ecela umngeni kwiimbethi

mangindi zamazwe ngamazwe.Kubalulwa ezaseJamani, ezaselthali ukuya kuthi
xhaxhe ngoMzantsi Melika.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Lv

[10]

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLY/P2 3 DBE/Novemba 2012

NSC — imemorandam

UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

AFRIKA LIKHAYA — W Shasha

2.1
2.2

2.3

24

2.5

2.6

2.7

Yi - Afrika.v

Kuphuhliswa indiela yokuthathwa ngolunya komhiaba we-AfrikavV ukuthatha
into ungavumelanga ngonyhamnyhekovv/ ukuthathwa kakubi okanye
kabuhlungu komhiabavv/ ukuxhatshazwa kweAfrika ngabantu

abamhlophe. VV

B.V /Ngexesha loorhulumente bamaphandle eMzantsi Afrika.v /
B. Ngexesha loorhulumente bamaphandle eMzantsi Afrika. V¥

(Nayiphi na kwezi)

Ngumfanekiso womlambo omhle obukekayo njengoko iNciba le ingumzekelo
womlambo owenza oko ngenxa yokuphinyela kwawo.¥

Yimigobo kwiindawo afuna ukuya kuzovVv/yimida emvalela angakwazi ukuya
ndawovv/kukumthintela ukuba angakwazi ukuya naphi na apho afuna ukuya
khona kwilizwe lakhevv/ ibahlulahlula ngokwezizwana zabantsundu zizodwa
ukuzama ukuzitheza amandla. vv

(Nayiphi na kwezi)

Inxunguphelev /isentiungwiniv/ibuhlunguv/ayonwabangav /
ikhathazekiley / idandathekile.\/ umoya wembongi uphantsiv/ ikhubekile/v
inxubilen,

(Nayiphi na kwezi)

Ngumyalezo ovelisa impatho-gadalala okanye ingcinezelo eyayisenziwa
ngabaMhlophe kuma-Afrika kwilizwe lawovingumyalezo obonisa indlela
abantu abaMinyama ababephethwe ngayo kakubi ngamaBhulu ngexesha
lengcinezelovv/impatho-mbi eyayisenziwa kubantu abaNtsundu ngexesha
lengcinezelovVv/ ihlaba ikhwelo lokuba amadoda makaphakame alwele ilizwe
leAfrikav/ ikhuthaza abemi beli banganikezeli ngeAfrika ithathwe
ngonyhamyheko.vvV

(Nayiphi na kwezi)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Cov ty

(1)

(1)

2)
[10]

Zz
oa

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com

isixnosa Ulwimi Lwasekhaya (HL\/P2 4 DBE/Novemba 2012
NSC — Imemorandam

UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UNXUNGUPHALO — N Shasha

34 AN/ukukhupha imbilini yakho.W/A. ukukhupha imbilini yakho.v

(Nayiphi na kwezi) (1)

3.2 Lokuba abantu abangezonzaielwane zalapha bonwabile ngeli xesha
abomgquba bengcungcutheka ~/Lokuba ezinye izizwe nezinye jintlanga
ezingezizo ezalapha e-Afrika zonwabile ngeli xesha abomgquba
bengonwabanga.v¥

(Nayiphi na kwezi) (1)

3.3 Luchasanisoy ofuphuhlisa ukuzinga kwesenzo sokubulawa nokugetyengwa
kwabaNtsundu.v/oluphuhlisa ukwenzeka rhogo kwesenzo sokubulawa
nokugetyengwa kwabaNtsundu.¥ (2}

3.4 NgabaNtsunduv/bokuzaiwav/abomzoNtsunduw/abomzikaPhalov/
nabaMhlophev/ nabeLunguv / noondlebe-zikhany'ilangav. (2)

3.5 Ezindleleniw/koololiweV/ezinkomponiv/ezindlwiniv/emakhayeni abov/
emisebenzini.v
(1)
(Nayiphi na kwezi)

3.6 Ngumbongo wonkwintsho Wngumbongo sikhalazov /ngumbongo wopolitiko.v
(Nayiphi na kwezi) (1)
3.7 Abantu abaNtsundu banxunguphele, bayabulawa de babulalane ngelixa

abaMhlophe bonwabilevV/unxunguphalo kubantu abaMnyama oludalwa
yindlela ababuialana ngayo ngenxa yokungqutyaniswa ngabaMhlophe
bebathenga ngemalivv/ umbhali ukhalazela indlela abaNtsundu abaphethwe
ngayo abaMhiophe.vv
(2)
(Nayiphi na kwezi)

[10]

UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UMLAMBO - N Thuthani
4.4 Kukuginya ngokukhawuleza ungahlafunanga. Vv (1)
4.2 Imfano-zandi ngu-mb,V/uhamb' uhamb!' ubamb'..., idala isingqishov (2)
4.3 By/Umhlaba wentili usoloko ukhukhumele ngamanziv/B.Umhiaba_ wentili

usoloko ukhukhumele ngamanzi.¥

(Nayiphi na kwezi) (1)
44 Ziwucezele.V (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Avy

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLVP2 5 DBE/Novemba 2012
NSC - imemorandam

4.5 Kungenxa yobungozi nokoyikeka kwawo okuzalwa zizenzo zawo eziquka
ukweyelisela, ukufukama ezinye izilwana_—_ ezinobungozi.VW/Kungenxa
yamandia awo okubhijela lintaba njengenyoka ekhe ibhijele umntu imophule
amathambo. VV

(Nayiphi na kwezi) (2)
46 Yimfundiso yokuba nangona umlambo uluncedo kakhulu nje eluntwini kodwa
uphinda uze neengxaki eluntwini. Yv/Ubungozi noncedo lomlambo. vv (2)

4.7 Uphantsiv/usezantsiv/nxunguphelev/isentlungwiniv/iouhtunguv/ayonwabangav (1)
/ ikhathazekile / idandathekile. ¥/ umoya wembongi.uphantsiv/ ikhubekite/V
inxubilev. ;

KUNYE 202 -1e ag |

UMBUZO 5 (UMBUZO OMDE)

INTLIZIYO — IV Mtamzeli
Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:

IZIKWEKO

« 'Yimbangl ...'Esi sisikweko esiphuhlisa ukuba intliziyo lelona lungu lomzimba
obuxhomekeke kulo ubomi bethu. Oko kukuthi yakuma intliziyo yomntu iba sisiphelo
sobomi.

« ‘Ngundogo ...'Ngesi sikweko umbhali uphuhlisa ukubaluleka kwentliziyo kubomi
bomntu. Oko kukuthi ukuphila komntu kuxhomekeke kwintliziyo.

+ Ngumbhexeshi ...'Esi sikweko siphuhlisa ukuba zonke izinto ezenziwa ngumntu
ezimbi nezintle zisuka entliziyweni. Oko kuthi yiyo elawula izenzo zomntu.

+ ‘Yintlambo ...'Esi isikweko siphuhlisa ukuba zonke izinto ezimbi ezenziwa ebantwini
ziqulunqwa entliziyweni.

+ ‘Liziko ...'Iziko yilaa ndawo kubaswa umlilo nekuphekwa kuyo ukutya
kutsho kuvuthwe. Esi sikweko siphuhlisa ukuba zonke izinto
ezenziwa ngumntu ziquiunqwa entiiziyweni.

« ‘Luphinyano ...'Eli gama lisinika umfanekiso-ntekelelo wezinto
ezibumsontorha ezijijeleneyo neziphotheneyo kutsho
kube nzima nokufumana nentioko. Ngesi sikweko
imbong! iphuhlisa ukuba entliziyweni kukho
iintlobo-ntlobo / zonke iintlobo zamayelenge okanye
izinto ezikhohlakeleyo,

> 'Sitiya Isitiya yindawo ekulinywa kuyo fintlobo ngeentlobo
zezityalo Esi sikweko siphuhlisa ukuba entliziyweni
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Wg

jvu 4

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com

isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLYP2 6 DBE/Novemba 2012
NSC — Imemorandam

kulapho kufumaneka khona izinto ngezinto ezicingwa
nezenziwa ngabantu.

‘Uyingoz'elele ncwaba’ ... Intliziyo yingcuka eyambethe ufele
lwegusha, ingumkhohiisi, ikhangeleka ilungile kanti iquiethe inkohlakalo.

ISIMNTWISO
+  'Ayikho kuwinceba’ Imbongi isebenzise isimntwiso ukuphublisa ukungabi nalUSini snd
okanye usizi kwintliziyo. ae

+ ‘Uyingoz' elele ncwaba’ Ngesi simntwiso imbongi i@huhlisa Ubi DeAtliziyooku-
kwengcuka eyambethe ufele Iwegusha ngenxa yendlela ebonzakalisa ngayo
abanye abantu. Mve xa athi: ;

ane -The 28

|
|
Uyalinga ngenyaniso: ; ppt x 470
Uyakhoiwa lukhohliso. | PR aq
Ukhwebel’elwagcibeni. on ay ae

Wombel’emihadini. i

Kule migolo ingasentla imbongi isebenzise isimntwiso iphuhlisa indlela_ ethi
ibalahiekise nethi ibatshabalalise ngayo abantu intliziyo.

[10]
| weuzo 6 (UMBUZO OMFUTSHANE)
INTLIZIYO — IV Mtamzeli
6.1 Siqulethe imisebenzi yentliziyov/igalelo lentliziyo emntwiniv/ukubaluleka

kwentliziyo kubomi bomntu. vngunobangela wokuphilav/ iqulethe okubi
nokuhlew/ yonke into ilawulwa yintliziyo.v

(Nayiphi na ekumxholo wesi sitanza)

6.2 Cvilinkcuku, amayelenge, ingala, izabathav/C. finkcuku, amayelenge, ingala,
izabatha.¥

(Nayiphi na kwezi)

6.3 Ithetha ukuba entliziyweni kulapho kufumaneka khona izinto ngezinto ezimbi
nezintlev¥ fithetha ukuba entliziyweni kufumaneka izinto ezimbi nezintle. vv

(Nayiphi na kwezi)

6.4 Kukuhle kuphuhiile kukubi kuphuthile.v / Ngumqolo wama-22 nowama-23V/luxolo
lukwanendawo inzond’ixin'indawow/ ngumqolo we-13nowe-14.V¥

(Nayiphi na kwezi)

6.5 Ndiyangginelanav, kuba intliziyo ikhe ikulahlekise kunjalo nje nawe ukholelwe
ukuba uhamba ngendlela eyiyo.¥

Andingqinelaniv, kuba iniliziyo ikhe ikubonise ukungalungi kwenye into kodwa
umntu ayenze.v

(Naziphi na ezinye limbono ezisemxholweni.)

Akuvumelekenga ukufotokopa eli phepha Tyhila ipneoha

Lv M

(1)

(1)

(2)

at?
Se

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com

~ isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLYP2 DBE/Novemba 2012

; NSC ~ Imemorandam
6.6 isimntwiso.¥ (1)
6.7 Ngumbongo-nkcazo.V¥ kuba imbongi isichazela ngazo zonke izinto ezenzeka
entliziyweni yomntu (ezintle nezimbi).¥ (2)

[10]
AMANQAKU ECANDELO A: — 30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Joven

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Uiwimi Lwasekhaya (HL/P2 DBE/Novemba 2012

NSC — Imemorandam

ICANDELO B: INOVELI
UMBUZO 7 (UMBUZO OMDE)
NYANA WAM! NYANA WAMI ~ WK Tamsanga

Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:

lganda

Ngumnyiki

Licekeceke, lide lidliwe nayiminyiki

UThole wayezalwa liqabakazi elalisambatha imibhaco engaziwa noyise ukufika
kwakhe eZazulwana.

Wafika nonina emncinane eligathalalana leqatyana elimzimba wawuzele imbola,
owayenenwele ezigothalolo luvithane

Wadibana nemfundo eZazulwana, esuka kwaGcaleka emaqabeni.
Eli bakala kungeli xesha ahfobene noongantweni abangooThemba nooSonwabo.
Wenza ubutshivela ngokuzibandakanya nemikhwa emibi efana nokusela utywala.

Akanamandla okuzigqibela izinto afuna ukuzenza, wenza yonke into uThemba
noSonwabo abamyalela ukuba ayenze nokuba akafuni.

Simbona ehamba noThemba noSonwabo engathandi bemseza notywala engazazi
apho aya khona.

Usinda ekubulaweni yimigulukudu yaseBhayi ngenxa yaba bahlobo bakhe.

Usinda ekuqwengweni ziingonyama kwihlathi JaseKnysna.

Umnyiki eyona nto udume ngawo kukutya, ize ikugcine ukutya ekutyileyo
ikusebenzise kwilixa elizayo, ebudaleni.

Urhuba phantsi ungumbungwana ongento.

Kwibakala afaniswe nomnyiki khona singathi kungelixa agalisa ukufuna ukuzakha
ngokufuna umsebenzi.

Uveza ubukrelekrele ngokuthi asifumane eso sithuba sinye sasigaqelwe
yinginginya afike sele iphambi kwaloo masango akwa Irvin & Johnson.

Ngokuzenza iggirha eKnysna waphila ngokwenza imali evisayo de waba nemfuyo
eninzi.

Axuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

fv

BESS

Tyhila iphepha

3p \

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com

Isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 DBE/Novemba 2012
NSC ~ imemorandamn

Phungu-phungu

+ Uhlaia kwiindawo ezifihiakeleyo, ukhuselwa liqokobhe esilika. Uphila ixesha elide.

+ Kungakhangeleka ngathi akukho ntshukumo nankqubela-phambili ngeli_ lixa
isagqunyiweyo kube kukho finguqu ezimandia ezenzekayo.

+ Ukusinda kwakhe kwimiguvela yaseBhayi ooJoe kumenze wasondela ngakumbi
kuMdali wakhe, wada wanezithembiso azenzayo, zokuba xa iNkosi inokumsindisa
kuloo makhamandela wayekuwo inkulu into anokuyenzela Yona.

+ Ukhuselwa ngendlela engummangaliso ekuqwengweni ziingonyama kumahlathi
aseKnysna.

+ Ube nephupha lomfo onomnqwazi wameva omxhwile emionyeni wengonyama
wamphosa kude.

« Usindiswa licebo lokuba agage ahlangabezane nengonyama leyo ukuze imaqwenge
ngokukhawuleza, yasuka yee xhwenene yaphethuka yabaleka.

+ Ususwa ngamaphupha angamonwabisiyo eKnysna, ephupha ngoFikizolo,
Nofundiie, Thozama notata onomnqwazi onameva.

+ Waggiba ukuba akhe aphumele emaphandieni yedwa ngethemba lokuba angathi
abone okunokuthi kumenze alibale loo maphupha.

+ Kolo hambo Iwakhe waya kugqitha kwindlu yeCawa apho wachanwa lilizwi lonyana
wolahieko wagqiba ekuthengiseni konke anako agoduke.

+ Uzondia ngokwasenggondweni ngokufunda iincwadi ngeli xa ebuya eKnysna.

« Ubuyela esikolweni apho athi agqwese khona, ezifundweni, kwimidlalo, esimilweni
nakwiingxoxo-mpikiswano.

+ Ukwazibalula ngokuzimisela kwakhe enkonzweni, wade wanikelwa kuye wonke
umsebenzi onxulumene nenkonzo.

+ Ube negalelo elikhulu ekuggobhokeni kwabafundi esikolweni sakhe, wazibalula
ngeentshumayelo ezinamabali anemfundiso.

Akuvumelekanga ukufotekopa eli phepha Tyhila iphepha

SoM

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLVP2 10 DBE/Novemba 2012
NSC — Imemorandam

Bhadi

+ Ibhadi lahluke kwaphela kumnyiki
-  Lifumana amandia ngokuzondla.
» Liyabhabha.

+ UMangaliso uvela kwisahluko sokugala sele enguchwenene womfundisi engaselilo
elaa qathalalana wayefike elilo eZazulwana.

+ Ngenxa yokuzibalula kwakhe kwiingxoxo- mpikiswano esikolweni, ucelwa amele
uNokholeji eKapa esafunda ibanga leMatriki nalapho wathi wagqwesa khona.

+  Ugqwesile nalapho eKapa waza wonyulwa amele eloMizantsi Afrika eNgilane
kwenye ingqungquthela eyayizakuba seOxford University.

+ Wagqwesa nalapho eNgilane kwiingxoxo-mpikiswano.

«+ Wamkela ubizo lobufundisi.

+ Wabuya wafundela isidanga seBA kwaNokholeji efundela ezakwaLizwi.

+  Uthi eselapho kwaNokholeji kwakulo nyaka wokuqala, kufike incwadi
eyayikhatshwa likhephekhephe letsheki, yokuba afunde simahla eNgilane.

+ Wabuyela eNgilane wabuya nesidanga se-MD nese-Ph_D.
+  Ufunde wangumakhwekwetha womfundisi waseWesile.

+ Waebuyela ekhaya edume kulo ionke wamkelwa sisifundisi saseVWesile
ngethekokazi elatsaia nothathatha efumana izipho-mali.

+ Watshata noThozama wanonyana wavuselela ibandla laseGeorge Goch wakha
nendlu yecawa kulo ndawo.

+ _ lintshumayelo zakhe ezakhayo zizo ezamhlanganisa noyise omzalayo ukKhohlela.

+ UMkwayi noMangaliso babuyela kuHolela bavuselela iknaya labo wakha nendlu
yecawa uThole.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

av

[25]

### Page 11

Ly ™

Downloaded from hlayiso.com

isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLY/P2 141 DBE/Novemba 2012
NSC —imemorandam

UMBUZO 8 (UMBUZO OMFUTSHANE)
NYANA WAM! NYANA WAMI - WK Tamsanga

8.1 Ngokukhukuliswa nguThemba noSonwabo eGcuwa bemyobe ngotywalav/
uze ngemotov/ uze ngemoto ngokulukuhiwa ngabahlobo bakhe. ¥

(Nayiphi na kwezi)
)

8.2 Sisihlonipho.V aD)

83 Uye kuhlangana neengonyama kumahlathi aseKnysna engaqondanga.v/Uye
kuhlangana negela likaJoev/ utywala abuseziweyo buyambhombolozisa
endaweni yokumonwabisav/ uphantse waqwengwa ziingonyama kumahlathi
aseKnysnav/ kukusezwa kwakhe ziitshomi utywala ade angazasi nokuba
uphiv/ ukuzibona engenandawo yokuhlala kwilizwe lamarhanuga eKnysa.v¥ (4)

(Nayiphi na kwezi)

8.4 Unikwe ubukrele-krele benggondov/ukuthobekaV/ukuba nesazela esiphilayo
njengoko ebebhomboloza akuseiav/ukuthanda ukufundav/ukukwazi
ukuzibona xa ephazama okanye ephuma endieleniv/ukuthemba nokumoyika
uThixo maxa onkev/ ukuzinikezela kwinto ayenzayov/ukumela isigqibo
asithathileyo.
(2)
(Naziphi na ezimbini kwezi)

8.5 Akukho mfuneko yokuba ndlongo-ndlongo xa unento ongavisisani ngayo
nabahiobo bakhow/ akukho mfuneko yokuwenza mace xa usala into
ongayifuniyov/ ibonisa ukwazi ukuzeyisav/uHayi nguHayiv/ uthetha
ngokuzithoba ekungayifuni !oo nto.V
(1)
(Nayiphi na kwezi)

8.6 Ubefuna ukumenza umlinganiswa onobutshijolovW/ebefuna ukumenza

umlinganiswa okhohlakeleyovv/ongalungangavW/ ebefuna ukumenza

umlinganiswa oweyelisela abanyevv/ ebezama ukongeza imiceli mingeni

kubomi bukaThole. VV (2)
8.7 B. V Uzabo ngqo.v / B. Uzobo nggo.¥

(Nayiphi na kwezi) (1)

8.8 Lokuyondelelana okanye lokujiya kwezintov izenzo zakhe ziya zinyukela
ngokunyukela ukumsa kwiingxaki.v

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

we?

gu

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com

lsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLY/P2 12 DBE/Novemba 2012
NSC ~ Imemorandam

89 Uphethwe ngumvandedwav/uyotywe ziingcinga zezenzo nezingqala
2ez0lovW/ uyalila xa esele utywalaVv/ wala kwaphela ukuphinda asele
utywalavW/ kukubona ukukhathazeka kwakhe. VV
(Nayiphi na kwezi) (2)
8.10 Babengamzondi koko bubomi bamanxila gha obo babuphilayowkukusoloko
befuna ukuhamba naye apho bakhoyow/ kukumenzela ububelav/ bayavelana (1)
naye xa bembona engonwabanga bambuze.V
8.11 Yayikukusinda cebetshu ekubulaweni ligela lemiguvela kaJoe. (1)

8.12 Ayesithi, ‘Ndiya kusuka ndiye kuBawo'W/ ngamazwi entshumayeio onyana
wolahlekow/ angena kabuhlungu entliziyweniv/ amkhathazaw/ indlela amxhela

ngayc uThole.V ()
8.13 Ubunzulu bokungena kwamazwi entshumayelovv/ukuchukumiseka

emoyeni.vv¥

(Nayiphi na kwezi) (2)

8.14 — Bobabini bashiya amakhaya nabazali benxunguphelevv/bobabini baxhelelwa

ezityelyisiweyo bakubuyavv / bobabini bamkelwa ngobushushu. vv

(Nayiphi na kwezi) (2)
8.15 ".. la mazwi kuye abinza ngokwekrele.'V /"... wabonakala engqunga phambi

komnyango wecawa ..."¥ /"... isikhalo saloo ntokazi yayikhala ngenxa
yokulahlekelwa ngumntwana wayo."v “wothuka wanga ngumntu ovuka

ebuthongweni."
(2)
(Naziphi na ezimbini kwezi)
8.16 Bobabini bafahiekelwa ngabantwana babo okanye abaselugcinweni
lwabovv/ulonwabo lwabo xa oonyana babo bebuyele emakhaya. vv (2)
8.17 Sisigqibo sokuba athengise yonke imfuyo yakhe agodukev/ulonwabo lwabo
xa oonyana babo bebuyele emakhayav/ uthe isigqibo agoduke.V (1)
[25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Pep

fVON

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com

isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLVP2 13 DBE/Novemba 2012
NSC — Imemorandam

UMBUZO 9 (UMBUZO OMDE}
UKHOZI OLUMAPHIKO ~ N Saule

Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandetayo:

+ Wabanjwa wagityiselwa kwimoto yamapolisa eyayinenja eyayifuna ukumqwenga
kodwa wasinda.

+ Wasinda ekufeni apho abantwana awayebafundisa behlangene nabo
ababengafundi befuna ukumtshisela emotweni ehamba noSigithi.

+ Emngcwabeni kaMachule wasindiswa nguSiphiwe noSiphiwe pbambalekisela
kwamfundisi uHlathi.

» Naxa wayehlala kwamaiume wakhe iinqwelo zamapolisa zazimlandela kodwa izinja
zawagragramela amapolisa de ajika abuyela apho ayevela khona.

+ Entlanganisweni yasekuhlaleni wasinda  ekufeni ekuhiaselweni ngabantu
basekuhlaleni bembetha ngamangindi, bemkhaba bemfaka iimpama egityiselwa
nangeembokodo,

+ Emotweni awayelele kuyo kuba umzi wakokwabo wawungasekho, wasinda
kubahlaseli ababelande ekhondweni fakhe befuna ukumbulala.

+ Endleieni eya kwamalume wakhe, inyoka eyayiza kumhlasela yahlaselwa yinja
yawudlavula loo mrhuqululu womrhangqolo wenyoka.

+ Mbhla asingise kwisikhululo  sikaloliwe eNkwankca ehamba noNdima_ bafike
amapolisa engathi alahliwe evale yonke indawo, wasindiswa kukuba alibala
kukuhleka ubufutshane bukaNdima alibala tu ngomsebenzi wawo, begqitha apho
kuwo.

+ Esikhululweni sebhasi eNgxingwa uMfazwe ugaphele ukuba uyakhangelwa
ngamapolisa wazithela hlasi idyasi nomthwalo kwindoda eyayinxilile. Kwasuka
kwabanjwa le ndoda kanti ayinapasi khange iyibone nale ifunwayo indoda ephothe
jinwele. Xa asukayo uloliwe amapolisa eze kweli cala linoMfazwe aphazanyiswa
yingxolo yentombazana_ eleqa uiloliwe ihamba nomntwana, _ alibala yiloo
ntombazana. UMfazwe wafumana ithuba lokuphuma endaweni awayencatshe kuyo
apho esitishini.

+ Xa akude kufuphi nesikhululo saseThongo wamisa ngesiquphe uloliwe, uMfazwe
wagqiba kwelokuba makehle kanti yindlela azisindise ngayo leyo, babanjwa apho
abaninzi

» Kwezo ntaba ubone ityholo elihambayo kanti yiveni yamapolisa kwaba kukubanjwa
kwakhe oko. Aphela amathemba kuMfazwe kodwa wathandaza wacela neminyanya
yakhe yaseMacirheni ukuba imncede. Yasuka yamisa iveni kwathiwa makaphele
emehiweni.

» Ukhweliswe yimoto eya eMgazi eyathi yabhukuga yatsha nabantu yena wasinda. Xa
eya kujonga loo ngozi ngengomso wabanjwa ngamajoni

Akuvumelekanga ukufotokopa elf phepha .
He -- 20

V0

flu y

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com

isixhosa Ulwim! Lwasekhaya (HLV/P2 14 DBE/Novemba 2012
NSC — imemorandam

+ Kuhlaselo olwalujolise kuye eThongo ambetha amajoni emnyathela ngeenyatawuri
zamaquza asemkhosini apha entloko, nalapha wayesele encamile wasindiswa
ngumphathi wawo wasuka wadubula phezulu bee xhonxosholo.

« Unikezelwe kuSikhotsholo nomfo omfutshane ukuba baye kumbulala suka
kwadutyulwa bona abathunywa yimpi yabavukeli wasinda uMfazwe.

+ Ukhuiulwe ke apho ukuba aye eMgazi wanikwa nompu kaSikhotsholo. Endleleni uve
izithongakazi zikrazula isibhakabhaka kanti uchaniwe uve ngokonyela komienze.

« Imozulu yaba negalelo ekumkhuseleni kuhlaselo iwezilwanyana zasendie kuba
kwakunetha zonke zazisathe nca emingxunyeni yazo. Uthuku Iwakhe lwaluye
lumbonise ngengozi anokuba kuyo, atshintshe iindlela zakhe. Wayezicezela iindawo
ezazibonakala izizigqubu zeemfazwe.

«+ Wasinda ekuhiaselweni nguNdoyisile isilwanyana  esasifuna ukumqwenga
esemithini.

- Wasinda kwizigcayiseli ezazisetyenziswa ngabavukeli bakarhulumente namanye
amaqela ayehambisana norhulumente njengoko ayesilwa utshaba.

+ Kwakusoloko kukho abantu abafuna ukumnceda njengoko mhla ehamba wanikwa
umpu kaSikhotsholo nerhinkcelana elenziwe ngesikhumba sentlwathi negozongo
lezinyo lenyoka ukuze azisindise ngazo.

+ Waphaphama sele eseMthontsi kwigela lentsimbi ebomvu. Nalapho kwakungelula
kuba bebekhe bahlaselwe. Kuhlaselo lwaseMthontsi nguMzantsi Afrika wasinda
kuloo ndyikityha yokufa kwabantu. Inqwelo-ntaka yayiphefumla iintolo zomiilo.
Wabalekela emqolombeni wabe uyasinda kuloo mbubhiso engazange ibe
nangxwelerha iluthull eluthulini.

+ Ekugqibeleni woyisakala uRhulumente wengcinezelo kwafuneka kuyiwe kwiingxoxo
zothetha-thethwano, uMfazwe yayingomnye wababeye apho.

[25]

Akuvumelekanga ukufotokopa el! phepha Tyhila iphepha

Cv

y\

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLV/P2 15 DBE/Novemba 2012
NSC — imemorafidal

UMBUZO 10 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UKHOZI OLUMAPHIKO ~ N Saule
ISICATSHULWA A

10.4 NguMfazwe.¥ (1)
10.2 Sisandia esasibhale ngathi siyazobaw/ yayisisandia asaziyo naiqhelileyo. (1)

10.3 C. V/ Ndahanjelwa ngumzimba kukucaphuka.V / C.Ndahanjelwa ngumzimba
kukucaphuka.¥

(Nayiphi na kwezi) (1)

10.4 Umfanekiso-ntelekelelo wento efakwa ngokunyanzelwa ukubonakalisa
ukungayikhathaleli, Vv (2)

10.5 Uthe akasokuze ayighaghe loo newadi....v/ wayibamba ngezandla ezine oyiley (1)

10.6 Ubonakalisa unxunguphaloVv/ubonakalisa uloyiko.VYubokaliswe zizenzo
awayebazi bengabantwana besikolovv/ wayothuswe zizenzo zabantwana
Awayebazi bengabantwana besikolovv/ wayothuswe ngumngcipheko
wokubulawa ngabantwana awayebafundisavv/ yimpoxo esuka
kubantwana. vv

(2)
(Nayiphi na kwezi)
10.7 | Ubundlobongela bokutshiswa kwemizivV/ukulahlekwa zizimilo kwabantwana.vV
(Nayiphi na kwezi). (2)
10.8 Wazibeka emngciphekweni waya emngcwabeni nangona wayesaziwa
njengempimpivv/wadela imvula eyayidyudyuzaVviwathatha umzimba
kaMachule owawutyekezelwe ngaphandie kwebhokisi wawubuyisela
kwibhokisi yawo abantu bebaleke imvula Vv/ nguye obekhokele
umngewabovV/nasemangewabeni nguye owangena emngxunyeni wakhupha
amanzi abantu bechasele.VV (2)
(Nayiphi na kwezi)
10.9 Wothuswa kukuva umntu embiza ngegama lakhev/ ngamazwi alo mfo athi (1)
mkhulu uThixo wakho Mfazwev/ ngamazwi akhe. V
10.10 Wayewuthatha kwaZamiandela. V/WVayewunikwa nguMzolisi, ¥
(Nayiphi na kwezi) (1)
10.11 ‘Uyalibona eli thafa, ligewele ngamangcwaba enu. Nawe ke uya apho, ... .'¥ (4)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iohepha
>

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com

isiXnosa Uhwimi Lwaseknaya (HLYP2 16 DBE/Novemba 2012
NSC - Imemorandam

10.12 Umfake kwingxaki yokungakwazi ukubuya umva nangona iingxaki yena
ajongene nazo zifuna ukuba abuye umva,. vv (2)

10.13 Kumnike amandia okuqhubela phambili kuba ecinga ukuba zizo ezimsindisa
kwiingozi abehiangana nazo endieleni.v ()

10.14 Wayebaleka amapolisa esiya kuzibandakanya nombutho —wentsimbi
ebomvuvViwayesiya eMgazivviwayesiya elubhacweni vx/ unyanzelwa
ngumfundisi uHlathi ukuba makabhace, vV

(Nayiphi na kwezi)
10.15 Saba sesona sifanelekileyov kuba nangona yayimininzi imibutho linjongo

zayo zifana nawo wawuneenjongo zokukhulula umntu omnyama
ebukhobokeni nokubuyiswa kwesidima sakhe sobuntuvv¥ (3)

10.16  Obu bufutshane benze ukuba amapolisa alibale kukuhleka ubuhili abubo

endaweni yokwenza umsebenzi abekelwe wona.vV (2)
[25]

AMANQAKU ECANDELO B: 25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 47 DBE/Novemba 2012
NSC ~ Imemorandarn

ICANDELO C: IDRAMA
UMBUZO 11 (UMBUZO OMDE)

AMAZA ~ ZS Qangule

Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:

* Ingxabano yabangelwa kukuba abalinganiswa abakulo mdialo baphila kumaxesha
chiukeneyo, abanye baphila ngokwenza izinto zexesha lakudala kwixesha
langoku. Abanye baphila kwixesha langoku sele kukho umfutho waseNtshona
kwaye bafuna ukwenza izinto zabo ngokwexesha langoku. Oku kwahluka
kwamaxesha abaphila kuwo abalinganiswa abakulo mdlalo kube ngunobangela
wokruthakruthwano = nokuphuma = kwemiphefumio —_ engenatyala yabanye
abalinganiswa

e UNamhla wabonelwa isoka angalithandiyo elinguSidima elibonelwa ngabazali
bakhe. Loo nto yaba ngunobangela wokungavisisani okanye wengxabano
phakathi kwakhe nabazali bakhe de ababone bengamaqaba nanjengabantu
abamkhohiakaleleyo kuba bengamzali ncakasana. Masimve uNamhla xa athi,
‘Hayi ilishwa lomntu ozalwa ngamagaba’. Ngokwenkcubeko yethu  yinto
emanyumnyezi nengafanelekanga ukuba umntwana abize abazali ngokuba
bangamaqaba.

e Le ngxabano yaye yanwenwela kumaBhele ngokubanzi de ohlukana phakathi
kuba angafundanga aye abona ngasonye nabazali bakaNamhia kanti afundileyo
anoXolile ayexhasa uNamnhia.

® UDanile unomsindo kakhulu kuba ebhage uNamhia ethandana noLizo emzini
wakhe nto leyo eyamenza waxabana nabo de olu daba walubizela amawabo. Oku
kungqinwa ngamazwi akhe athi, "Mayiphume inja emzini wam!",

® Kwaye kwagqibela abazali kuba uNamhla waphetha etshatiswa ngenkani
noSidima. Loo nto yabangela ukuba kungabikho konwaba emtshatweni waba kuba
babesoloko babexabana ngenxa yokungabikho kwekhonkco eliluthando.

¢  Ifoto neleta kaZodwa awayibhalela uSidima yenye yoonobangela bengxabano.

* Elowo nalowo kubo wayenomntu afuna ukutshata naye namthandayo ongenguye
lo atshatiswe naye. Ngenxa yoko baphetha bekrexeza bobabini, uNamhia
wathandana noLizo waza uSidima wathandana noZodwa Zazile. USidima ube
nomntwana noZodwa Zazile ngeli lixa etshate noNamhia

* UNamhla waxabana kakhuiu nomyeni wakhe akufumanisa ukuba unomntwana

onguXelisa mntwana lowo wamfumana kuZodwa Zazile.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha yhila iphepha
sectesnumons

### Page 18

isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLV/P2 18 DBE/Novemba 2012

Downloaded from hlayiso.com

NSC — Imemorandam

Le ngxabano yaphembeleleka ngakumbi akuba uNamhia efumene ifoto kaZodwa
neleta evela kuZodwa epokothweni yebhatyi kaSidima.

ULizo kwelinye icala watshatiswa ngenkani noZodwa Zazile angamthandiyo.
Naleyo into yaba ngunobangela wengxabano engapheliyo.

Babexabana ngomntwana kaZodwa awenda emkhuleliswe nguSidima
awayemthanda. Waya engamfuni ngakumbi kuba siva uLizo ebabaza nobuxelegu
obuggithisiieyo ambona enabo uZodwa. Baxabana de uLizo wafikelela kwisiggibo
sokuba amgxothe unkosikazi wakhe uZodwa.Oku kungginwa ngamazwi kaLizo
athi, "Ndikucebisa ukuba ndithi ndibuya ube sowuthuthile namanyala akho kulo
mzi kabawo. Uyandiva?".

Ekugxothweni kwakhe uZodwa wafikelela kwisigqibo sokuba abalekele eRhawutini
kwikrexe lakhe alithandayo uSidima phofu esimka nekhadi lebhanki likaLizo
Wafikela endiwini kaSidima engekho kukho uDuma oliwele lakhe noZodwa
waseBhayi. Wafika wabadubulela kuloo ndiu bonke uLizo wabashiya ecinga ukuba
ubagqibile bobathathu kanti uZodwa oyinkosikazi yakhe usindile. Loo nto ityhila
ukuba ubomi bukaDuma noZedwa waseBhayi bachaphazeleka ngenxa yokuba
kwanyanzeliswa uthando olungekhoyo phakathi kukaLizo noZodwa Zazile.

Kwacingelwa ukuba oyena mntu uswelekiyo nguDuma noZodwa Zazile kanti
akunjalo. Ukusweleka kukaSidima ngabula bona kwaba ngunobangela wokuba
kuthiwe uNamhla makangenwe nguDuma okanye uLunga ngokwesiko
lakwaxXhosa kuba ingumntu nomntakwabo/umkhuluwa nomninawa.

Wakhaba ngawo omane uNamhla nto leyo yenza ukuba angquzulane nabantu
bomzi wakhe ngakumbi uninazala onguMaNdaba. Masimve uNamhla xa athi,
‘Ukuba ndingatshata nomnye woonyana, kumhla ichanti lingaphuma {othe ilanga’.
Le ntetho ithetha into engasokuze yenzeke.

Enye into eyaluphembelela ngakumbi olu ngquzulwano  kukuthandana
kukaNamhla noLizo de baze kuthandanela emzini wamaCirha nanjengoko
wayenze njaio nasemzini kaDanile ngexesha awayezatshata noSidima. Waqwela
uNamhla ngokude amithe umntwana kaLizo nangona engumfazi wamaCirha.

Akuvumelekanga ukufotekopa eli phepha

(voy

[25]

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com

isixhosa Ulwim! Lwasekhaya (HLVP2 19 DBE/Novemba 2012

NSC — |memorandam
UMBUZO 12 (UMBUZO OMFUTSHANE)

AMAZA - ZS Qangule
12.4 Yinkosikazi kaLizo.v

12.2 Uze kubona isithandwa sakhe uSidimav/Ubaleka impathombi emziniv/
ubaleka ingqumbo kaLizov/ ugxothwe ngumyeni wakhew ubhacile.v

12.3 ‘Edidekile kuba uDuma ukhangeleka engenamazwiV /Ndim lo Cirha, ndithe
nga undibukula njev/ tyhini madoda nguwe lo Zodwa.V ‘tyhini madoda nguwe

lo Zodwa’( emkhumbula)

(Nayiphi na kwezi)

12.4 Ibonisa ukuba bakhumbula ezakudala.VV/ ukuggibelana kudala bengazi ukuba
Bangaze baphinde badibanevw/ ukukhumbulana kuba babethandanavv/

bebekhe bathandana.vV

12.5 Aba babini babekhe bathandana waze omnye waphoxa omnye.V

12.6 Ndingamsola kuba naye ebengemsulwa,ebenomntwana_ kaSidima ngeli
xesha atshatileyo emenza okaLizo kungekho sivumelwano sokovv/ebemele
ukuba ubalekele kokwabo kuba ungumendivv/ uthandane nabantwana

bomntu omye uDuma noSidima. vv

12.7 Uyayibuza into.V
12.8  Ukwakhe eBhayiv/ emzini wakhe.V

12.9 Kungokuba wayembona njengomntu  okhohlakeleyo nongamfuniyow/
kungokuba wayembona njengomntu ongamthandiyov/ indlela amnukuneza

ngayo ekubeni bekufanele ukuba uyamthethelela /uyamgxotha.V¥

(Nayiphi na kwezi)

12.10 Achaza imiyalelo yeqongavv/aveza isimo sentialov/ abonisa intshukumo

Yabalinganiswavv/ ubonisa iingcinga zabadiali. VV

(Nayiphi na kwezi)

42.11 Ukubonakalisa ukungamfuni umntuv/ukubonakalisa ukungamhoyiv/
ukungamnanziv/ ukumjonga njew/ ukumcaphukelav/ukungamcaceli.V

(Nayiphi na kwezi)

12.12 Babebhalelana iileta besenza izifungov/ bethumelelana neefoto
zokungahlukaniv/ ukubalekela kuSidima endaweni yokugoduka. ¥

12.13 Wayefuna ukuzibonakalisa ngokungathi akazani noZodwawv/akafuni kuzidibani

olinxilavv/ uthetha izinto azive ngoZodwavV/akamazi ncam. VV

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Tyhila iphepha

)

4)

(1)

(2)

(1)
(1)

(1)

(2)

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com

isiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL}/P2 20 DBE/Novemba 2012
NSC — Imemorandam

12.14 UNamhia wayenokuzibulalav/UZodwa wayeza kuba nesifo sentliziyov /
ULizo wayeya kumbulala ngezandia uZodwav/UZodwa wayeya kumgalelela
ityhefu uLizo.V¥

(Nayiphi na impendulo echanekileyo.) (1)
12.15 B.V/B. UValithuba.v /UValithuba.¥

(Nayiphi na kwezi) )
12.16 Uzobo ngokumayana.¥ (1)

12.47 Kukubhidisa nokujija iinggondo zabafundivv/bekusenzelwa ukuba uLizo
aphazame adubule omnye ecinga ukuba ngomnye.v¥

(Nayiphi na kwezi) (2)

12.18 ULizo wadubula uDuma, uZodwa Zazile noZodwa waseBhayivv/kufike
uSidima wathatha uZodwa babheka eSwazini. Vv

(Nayiphi na kwezi) (2)
[25]

Akuvumelekanga ukufotokopa ell phepha Tyhila iphepha

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLV/P2 21 DBE/Novemba 2012

NSC ~ imemorandam
UMBUZO 13 (UMBUZO OMDE)

A-a-al JONGUMSOBOMVU! - BB Mkonto

Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:

+ Ibali lale ncwadi lingesiganeko esathi sawushiya unyembezana umzi kaPhalo
kwisithili sikaKumkani uNgqika ngenxa yezenzo zabamhlophe ababethatha imihlaba
besebenzisa iindiela ezingcoliieyo zenkohlakalo.

+ UMagoma wafunda ubulungisa kuyise nokuxabisa ubomi bomnye umntu kodwa
amaghinga abamhiophe amnyanzela ukuba alwe imfazwe  yezigalo apho
kunyembeleke khona ukuze akhusele isizwe sakhe.

+ Imiyalelo yokuhlasela lindawo ezithile nokuthengisa ngabanye njengoko wenzayo
uSomerset ngoSmith kuba ezakuba sisiphazamiso kwiinjongo zakhe.

« USomerset wazimisela ukumlwa uMagoma de abe uphumile eTshokotshele ngenxa
yokuba wayemazi uMagoma ukuba likroti wasebenzisa amaqhinga ngokuthi
asebenzise amajoni nabefundisi ukuphumeza iinjongo zakhe.

+ Ifuthe labefundisi lalisetyenziswa ngamandia ngabamhlophe. tmihiaba bayithatha
kancinane kancinane kuba bebeka iinjongo zabo eziphambili ezifana
nokushumayela beguqula abantu kubuhedeni babo nokulungiselela indawo
amakhoboka akhululweyo namaLawu.

« Kwiimfundiso zabefundisi ezazijongela phantsi inkcubeko yabamnyama
njengokungula izinyanya, isihombo sabo njengokuqaba zenza ukuba kudaleke
umsantsa phakathi kwabantu abamnyama nabamhlophe kuba_ kusonyeliswa
amasiko nezithethe zamaXhosa.

+ limbono ngeenkolo ezahlukileyo nenkcubeko ngokunjalo zasahlula phakathi isizwe
esimnyama. Inkcubeko yabamhlophe yaba nomtsalane kwabanye. Izixhobo
zokulwa ezifana nemipu, zenza uQuka wanomdla kuzo. Ukuzifumana kwakhe waba
nesibindi wazimisela ukubulwela ubukhosi bakhe. Unxibelelwano lukaQuka
nabamhlophe |wakhokelela kwiyelenqge lokubulala uBawana  encediswa
ngabamhlophe.

- USomerset wasebenzisa amajoni weba imfuyo, watshabalalisa imizi ekwabulala
nabantu kwimizi abayihlaselayo kwelakwaNdlambe. Umzi kabaw'uNtlane
wahlaselwa kwabulawa usapho lwakhe ngolunya kwatshiswa umzi wakhe.

+ Abafazi balahla imbo yabo bahlukana kubini nto leyo eyakhokelela ekujongeleni
abanye phantsi kwendlu yeenkuku. OoNobomvu nabanye abafazi babegxekana

+ Inkosikazi kabawuMntlane yathiywa igama lesiNgesi yaze ayamonwabisa |oo nto.
Ukuguquiwa kwamagama esiNtu kuyatsarha.

+ UBawana wabulawa sisandla sakhe akusinika indawo yokusala nesizwe. UQuka
wayefuna oko kwakulilungelo lakh
yinkosi yesizwe sikayise esathi shwa

[25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Lun

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com

Isixhosa Ulwimi Lwasekhaya (HLYP2 22 DBE/Novemba 2012
NSC — imemorandam

UMBUZO 14 (UMBUZO OMFUTSHANE)
A-a-al JONGUMSOBOMVU! - BB Mkonto

14.4 Ngumdudov / ngumtshato kaNobuntu noMaqomav/ ngumsithov/kwendiswa
uNobuntu. ¥
. (1)
(Nayiphi na kwezi)

14.2 Emva kokulila kweenkuku zokugalav (1)

14.3. Kukunika imiyalelo yaseqongeni kubadlalivV / kukunika isimo entlalovw
ukubonisa intshukumo yaseqongeni.Vv¥
(2)
(Nayiphi na kwezi)

14.4 Ziindaba zokuvuthululwa komzi kabaw'uNtlane nokubiwa kweenkomo ¥

ngamajoni.v (2)
14.5 Uthetha ukuba akuzange kusale ntow/ batshayela kwanto.V (1)
14.6 UMsika ubeyilumkisa inkosi VV/acebise okunokwenziwa v/ibikwanguye

nokwaziyo ukucacisela uluntu ngeembono zikaMagoma.vV (2)
14.7 'Nangoku sesivunduza.'v/ ,akakayeki nangoku,’ (1)

14.8 Babenxililev/bengxolav/bethukanay/ benyelisana.v/ ukuphumla bashiye nezo
nkomo apho ngenxa yokudinwa nokuxabana.V

(Naziphi na ezimbini) (2)

149 Kukuba isiBhulu esilulwimi lwawo lwenkobe wayengasiva uVezilevw
wayengasazi isiBhulu.vV (2)

14.10 Babebariika utywalav / bebahlohla inkolo yobuKrestuv/balahiekisa abafazi
ukuba bajongele phantsi inkcubeko yabov/bathenga ooQuka ngeempahla
zobujoni bebanika nemipuv/ yibhayibhilew/ yiblanti.V

(Naziphi na ezimbini) (2)
14.11 Ngexesha lengcinezelov/Ngexesha localu-caluloV/ngexesha lokufika

kwamadiagusha kweliv/1825-1829 ukufuduswa kukaMaqoma ewezwa iXesi

kusithiwa makaye kuma kwimihlaba yaseTyhume. v¥

(Nayiphi na kwezi) (1)
14.12 Zafunyanwav kuba loo masela angamajon| azishiya zodwav/ zaphelela

kwabamnyama kuba uyatsho uBisset kuSomerse: yu abaaivinanga
iinkomo babuya.¥ ong i

al

* soueasiamimmatetentitt

Akuvumelekanga ukufetokopa ell phepha

Sov mi

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com

IsiXnosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Novemba 2012
NSC ~ Imemorandam

14.13 USomerset ungumchasi wezenzo zikaMaqomavviurhuqa —_ eludakeni
inkcubeko kaNtuvv/ulwela ukufumana umhiaba uMagoma angazimiselanga
ukusuka kuwo nto leyo ekhokelela ekusebenziseni onke amaqhinga
hobunyoka okuphumeza iinjongo zakhevw/ nguye obeyalela amajoni akhe
ooBisset ukuba baye kuhlasela phi, nini, ikwanguye nothi makubulawe uDick
nokwathi mabankcinkewengotywala abantsundu, VV

(2)
(Naziphi na ezimbini)
14.14 B.V/ongazibandeziyo ofuna impindezelov/B. Ongazibandeziyo ofuna
impindezelo.V
(Nayiphi na kwezi) (1)
14.15 Weza nencwadi evela kwiRhuluneli eyayigunyazisa ukuba uMagoma aphume
eTshokotshele.vV (2)
14.16 Waphatheka kakubi¥ Wakhathazekav/Weva kabuhlungu.¥
(Nayiphi na kwezi) (1)
[25]

AMANQAKU ECANDELO C: 25

AMANQAKU EWONKE: 80

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila Iphepha

Cy we

ee

### Page 24

San “Sr

eudeudi ep | eudayd ta edoyojojnyn ebueyajeuinarmy
a i “Sqoywou uel sexy
we okegtuRYdnys izeayn
H BSYDILUTN ISON,
13 | ofaiajacybEnyobu
A ! easeyxnjou
« ofeiqynydryo
ee ot SAWIZOAY MIURA
boa. Se | YU “(oyosuisanay
= our i eseabBnun + 9406)
Beak \ | “omynudis oyoouis|
(eo) ae 4 ‘ofa sembBnyoBu
O 7 OPAYIONIUC OYOIUISEA
4 aa eqnueu ‘oyojysedu
oO : Ved ninzunjo zemjou
wn “ ges} objb6ur esyeyeuogn
— ved Bk Hdd ole %001-08
> we Z a}isambbny
x *ofouXUINY
S ejeuyeaieunjou
—= eznyjeznyn
a wa peseipazngn
‘oxoxBuaq
& RyNzUNgH “oyoyysamy
%SE-O %EE-OE %Eb-OP %6S-0S %69~OS WEL-OL %OGL-OF EMO
o i z € y $ @ Z OTOH
jc ‘yyMey syaueyor
yu “ouemoBunyjou “eyoueyonyn eysjoBueuyiz
1yrepyuay ony epueyy nae; | ejeqgnyos oquuseu
Oo lusjese. “epeyezexi ‘ofesisueMyoBU Wwoyy ‘Tuan, “a}UIS Ojazemiurs;
alunydiz eferay sUEYRU] “OLS “elejezexy eyeuRyonyn “ejaepueyeény OHOOUISOZ “eysombblz edemy
(WV) ejejezexiz epygnyos | jotundureuefunxobu tuyeyieny obrbBued apueyiz ereudnyos: OAWIZEy obvofuesu esijaujegeyyealz
Oo oquuisey luouy ompeugises: ofepumyeydo Oquujseu 1uCuE PMSieanpnyy oA OURO OBU ‘oqynydiz
ebuewe ajnj 1M) BgIS ojoouls opunyeny foufslaz mumyoz SIUM euejsuibburz | ejeyqnyos oquysou
iw} ‘ouemjeyjeuieuou 2 eqnyn ejeBueqz | — ojeygoz oBucluwny ousydiz| ‘ofe eugpuzeweuez | eeygnios oquiseu 1uouy ‘uy
oO 1peryRuy oheuse eBueyouryoesuiso | oyxuoyiz ejeygmos | uejoyyeureunyoBueu emyajasiBunyz “ofeyoeonyobu
— OYOOUIS| “OALUIZOAY OGWIISeU ILVAIOZ oqlujseu 1CUy) oAeuejsiapueinyobu HpeyY!uul eAuIWEU “e(n| eyS]SpU|Z SMSHUNY AZ oA OWOOUIS Ay,
Cc ouemejepuejou | auaydiz; oaunzens} 1UA}OZ SuaUdizeq ONUIZAN | akuny opsydisou eBujoBuesu aiunyey emiyyez }  ofanusizuakzesiza
OAAIYREOS, queyeqnanye. eulbBungn oyyny ILO EMD ojsredeysyy] | oAtutz] eysuloouediz OALUIZ] “OHSOMbHIZ oquitsau
= osjoBuemaiseq Blajeyouyn; | “oABUeIo}OPUR|NyOHU BO|ISEAIS OYODUIS] soh@pyojaueinycBu olsydiseu ojeydisou FUOUP UIA OYVONVUIY OL
ro) euibBungn osioBuemony | eBBuempeyqize oaunz| OAB|BNBUOgISS pupppuElZ ojapaheysyuy opsreApysquy “epeZeyIUNyoU
oupngy “emis ynydls: epeysMypy eppur “eEEIeZeXAJO oAn OMIESEg CAUNIZeU @AEMAy “oun | ‘oAeueeBunyinyobu ouejpaBunyyn WAWHYSSUMIT
a oyoiys: eqn yn DEURTE OjozeyUA ES{UOg!s omiyxes| eurbBungn oyyng DILOBOIS OANLUES] BANIYYRS ONOSUIS] SAVYASS OYDOUIS| “‘OMMIUYES] Iwan
euodmin eulZuny SHOHISSS OMOONISI
VWHSDIVINAMOA
eburjapeunydeny BuHZuny ayyauiezny esiouekny aeyeudny ajtureyeydny BIseMbBny WAIN IHMISHaN

SGOHISAS OWOONISI WHSIMVINNMOA IHWIHENnel
WePUBOWISU] — OSN
ZLOZ BQWenoNsaag ¥e Zed /H) Pheuyasenr] MUM) esoUXis}

### Page 25

as

Seon

eydeudi eIyA)

AA's

eydeud ya edoyojoinin ebueyajeunamy

“SAD

AAS

%BS-OS
v

‘Sqoywou pueT ey
epuobiAnyo} oyesisisnjo
zeman oun] “WleoU
uesunn epueuING
uibBungn euoSueu

enseyxiz izuiUlze
OAUUIZ] “OKeS}oURM¥OBU:
oojUss!

eseyxe nyebueue
ohueury ‘okejsuemyobu
eSuemsyynydeius

Be

OUDIMy BAPOY ‘oNOR seu
eSunjea: obibBut
BsHexeUogNyN sRueZp

if

esyuedny

os

BOYS

ALAS

Sk

%6I-09

“BIEYEUOGEANL
aqoywon iiuafemy
(Zemin) ‘oAjo|a}9qIbBo
ejpjpuesu
pouemseyxize EMpoH
OABIEEAIZE CALIZEMY
AyUNIN exiun “eWyes
oyjoouis: espesisnyn
LULZ] “OMOIYIS!
ojunyey epucbismou
obibBur esqeyeuogy

apeyeydny

Downloaded from hlayiso.com

Lg

ALD

BZ

WSL

WBLOL

NA UyeY EYSLUGOUBAN,
‘SqoyLwoU Inisfeny
Izemin “eqoyuny

a]YMAEY aeaseyxize
OnWIZOM] HIENIN

aaayjoaydh oyo|yIseA
eagkuy ‘Oyo|UIseBu
ofa|yatteyos
obibBur esiieyeudn

ayweyeydny

TLOS EQUWISAON/AE

WEPUBIOWOL] — OS
Ge

ZACH) BAeUySseary IW esoYXisi

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com

aan

eudaydi enya y

ol AS

eydayd ye edoyojojnyn eBueysrownAnay

e-0

AHL

re

%EZ-O
L

“Sqoytiou gual
jem) 1ZemIn ejaychenoy
ny ojeueyy “aqoyuuny
BMSEYXNYN OYxEUIZE
fuemjoyxuesiz
eyojoBueyyize |

OUR OnuZ]
‘oznquun jueInpuaydnys
euuizungn ouswuinsn
“aixuay2 ekueyo
BjepuR)ZnyN BWIZUNy
‘OAULEZI BAApO}E OMOYISOU
eupjeulbBunyn

BUN{IS OxOdUIS;

eBurjajeunydeny

Henk

APAG

BOOS
4

~eqoywow
tual apeny izenyn

ny ojeuExY “egoywun)
PMSEYXIZE OALUIZEL
fejeezexi obibBul
‘ok@nunyd |Z onuiZ
oUpINy Wem oUXtus
eunydnyn epueus
@KEANY OALUIZSAY)
empulud~ empurydnyn
Bsi/exBUOMIS oODUIS]
OMO|YISE Ny epURLseNy

euNZuny

APHE

USAy

%EP-OF
£

“eqoyuun
aAueyo Ue! 9}
aqynyey,
ipunyuin

OAZOANY OXOIYISOMDE
empuobnyiou obibBuy
okojajayudnyosu
yestunzeBuryjoBueu
ods yepeybnyo Bu
emnpueydn oznquir,

aypjewezny

CLOZ EQUIeAON/TIAC

WWEPUBIOLUBU] - OSN
9e

Za TH) eABYaseM) |

IMI) BSOUX!s|

ya

### Page 27

ie

son

eudoud: enuky

“B[BjEzex|

Ai N-e

eydeud ya edoxojoynyn eBueyajauunay

lyvelyruy obibBuoK ofeiuexeuds
Opunjiuemy) ofeyoz oBuafummy
xusy2 BleYgnyCS CquIIseU IUOYy|
Hupajoz suaydizeg nyebuewe nyebuewe
eurbBengn oyyny ‘oAzuelajspueinyobu Ypop ISIYOIOU Mus! 6) O[YNYxe} HepueLAeyeye PUN) IsPeTAyTD) ONOBU Lg
eBuemeuqize onwiz] foUJoUeY aMZeANy YOYISEAMy EMPUObNYOU obIbBU; “oAd}a[eydnyoBu %6%-0F
ejeezexnjo oyAn esiuogis omyyes| appowezny, yesiugzeBunyobueu ofeyereybnyoBu eaynpueydn oznquin aiyetuezy | ¢ ipnMmoury!
= Sue
SpURUy Iyje|YyiLuy “OABSYaUEAOBU
or ByOUeYOMAN epueLjz eIeygryoS
3 : a OqUYSeU luOYH “loujoUlZ RUYAIOZ
ie au ousydiz) ‘ofeureyyeweunyofueu nyebuewe
Oo si et oAeues}apURINYOHU CAWIZOMY myebueiwe | Ispya}eu UUe! 9] epUobIAnyo; oxos|sisnjo ZeMyN oly ‘wieoU ssyoURBUNYA »
wi es “a aa [LOM YEMHO BIO[SEAIS OyOUISy AS-S | Bpueying eulbGungn cuoSueu omseyxiz zuuize onwiz| “oABSI|oUeMIOBU HEAL
me EE ee B s oe OB ‘oAejexeucgise oyO{Yis! eseYyxe nyebueweE ekUEWY ‘oAejaLEMyYOSU BBUEAsYYNYdeBUS %BS-OS
i . = se a oeujeseq eurbBungn oping eshoueAny Eqslul opin] BArpoY ‘oxo|YIseU eBUN|eL obibBu) esieyeuognAN ofueEzy esyauedny | p ipnmaoyy!
ro} A 4 “ofeIey SHSUBYOIZ ByojehueLy:
ae: als P BPE Yqh AOS OquUISeU TUOYH ‘ILA,
x 4 “= “eyajapuejedny
i Ps OAWIZANY EMS|BANYN “TUNIEY njebuewe
i Po Kguepoyewueuez omjojesiSunliz jyperp iu! myebuewe oI-8
= a3 <> peipkuiueu eduny ojayciseu opjeAeysiuy xO-G “ByeEyeuoqeAn; eqoywuou Wualem| ZEMIN “oAlo|a}oqIOH0 ejo;pueBu
3 3 Eos cA|o|2uUeINYOBU euRfopuEyiZ eBuemseyrize por OABPDILAIZS OALUIZEMy NIYNIN ox!u| “suyes oyosuist %69-09
(oe) i | FRE omurzes akemy ajpeas omnes) urereydny | _ estossisnyn apuezy) “ofojyls! ejuMyeH epuobismjou obIBBU: esyeyeuogn neyeycny | ¢ ypneoup}
ce : “SUS SISZORS| al
wi i ‘oyooursez oBuofusou
Fy Q i ofeipeueyonyobu euvoulbBuiz |
©} i ~ ersP"— BrBUgNNOS OGLUISOL IuOKIT ‘hteaN nyebuewe nyebuewe
“yn ByspepURliz eBuilohussu oAWtZ] wpm “ninyyey ByetUOoU RAN] SgoyWOL pUeleAy IZEAAIQ “eqoyUy alyney Abb “OL
WW) BYSLUCOUBAIZ OjoYdIseL ojajoAeysy} DASEYXIZS OMUIZAAY NUNN OU} “aOBIs OYOoUIS| ‘OAeSHaUeAYOBU %EL~-OL
©} SUNS BAYES OY OUI OpeXeYydny | eMyjosiyd! oxoWYISEA equ “OYOIYISEBU OfE[OURLYOS ObibBuy e: jexeuoge eyeydny | g ipnmouy:
“aISembS
S ahemy esiyoureqeuyedlz ‘oijynudie
oO BIRUOMYOS OgLUISEL RroUY ‘WEA ISpio}OU
—_— ofkeyoeonyoSu emsiuny hyebuewe jue! ejeay ofay|ynydnyo IZesan esyexeucgn OMY OA@|@]eqIbGnyobu oyebuewe:
Cc SAGA OIYNYEY SAYYEZ OALUIZ| OL-s BMSEYXNOU Of nydnyo caunzeny NYYNIN eA, “~LOyooUIsoary Sh-Th
= aysembhiz opsydiseu opojoABysiu| esombBmin + %06) ‘aHUNYdis oycouls| ‘okstsembBnyoBu eMyjooiudi %O00L-O8
ro ‘oAcublebunyinyoBu eaiuyes oyoouts| HSOMDAY OyO}YISEA eqRuEU ‘oYojtEseBu ninzUN}o LeMjoU ObibBui esieyeuogn sysembny | 2 ipnasouy
a “eeQqnyos oqtiiseu juoyp WIKIA,
-oAeURpulbBunyobu amezaytuis: oAaMasituo |Zuaqasiuoy ajynyey EMpuobnyoU
afemy anyeuqts omimyesy ezmyyeznyn ‘oawuizag ninzungfy :oyoruIsemy EMZEYOMIN DYIVONTI
L. CoH] IWMWION OMILDIVS! | AMVONYIN- OMIgVANIN Ist] O1OHXWIN 7OMIEWMTON IGAMOHMI
“HWLMOU OMIYYRS! aMjaqeomeEjeu O|OYXLuN amjaqe nyebuewem oynpyeuin ejyden
VINWO3N MAAONAMT IGVMONOS OMOONIS! VHSINVIINNOA IMME
WEpUBIOWBU] — OSN
CLO? EQUIeAON/IG

Le

TdA/H) CARUISSEN] LAI BSOUXIST

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com

MAP

eydeud ya edoyojainyin ebueyejounanyy

“SueMOBURTTOU MEQ OIpAy

‘Tueeoe etunydiz ahem
BiBjezexiz B/eYygMyOS OquiIsou [UOYI,
ebue tue ayn hump
“OUBASUTBLU2UOU ILIeHYW] OBUISE
OYOOUIS| “OAWIZAAY OUeM|a|epuE;o”
OMIIESSS OSIOBUUMIISeg
eulb6ungn oyxnay ‘emsiynydis

nyebuewe
BE-O

“HUdfoU (spjo} OTe) ZEMIN EeYdemry ny O}EUBrYy “eqoYyLUNY emseyxNyN
CUEUIZE [USAYOYXLUBSIZ BYeSBUBY'ZS BAYEqUUIZ OYYEZ OAUUIZ} “ozNqUIN
lusinpuaydnys euuzungn even)

nyebuetue
aa

uspz akueyo efspuelznyn % 87-0
OYOHIIS] BGNyAN BEUOgNyN euZUNY eSupjojaunudeny BUEN} OAUZ} eApoOy OyOfUISey BUB|UIDBUMIN eUNYS ooouls) | BBuRfe|sunudeyy | | ipnamoyN!
"eejezexi
1UPeILLY “ojejouunduueueGunyoSu
OMJEYGISOS qIS OYODUIS 1S6
egnyn ejebueqiz eBueyeueyoeBuise nyebue we istjejou Luo! orem |Zeayn myebuewe
oguilseu RUVajoZ euDYdiZ| -onwZOM HEE | Mp ojeueNY ~egoyuny emseyxize ontulzousererezex obIDSut ‘oAawiyndiz AS Hr
juayaqnanne ejejeyouNy osiaBuemany OAUWIZ CLLIMY “uaajoyxuss elunYdyn epuRUUs eden} OAWUIZOMY WEEDS
BfSHSAYN “Bip DUN|e ojoZeBU euIZuny empuiyd ~ empuldnyn esieyeuogis oyoouis) “o4oTu BuUIZUNY |Z IPNMOY}

G10 EqWeAON/Aad

WEPUBIOWSLU] ~ OSN
Bc ZACH) eheyjasery IAAI") BSOYXis|

## Related documents

- [IsiXhosa+HL+P1+Nov+2012+Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2012-memo/fa1bf791-c739-4b8e-a9e4-7a361e1d200f) — isiXhosa HL · Memo · 2012 · isiXhosa
- [IsiXhosa+HL+P3+Nov+2012+Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-nov-2012-memo/b092883d-b88c-4dc9-9471-e12b8c8e1a33) — isiXhosa HL · Memo · 2012 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2019-memo/11ce1754-257a-46aa-b26b-638f40b4a356) — isiXhosa HL · Memo · 2019 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2018-final-memo/8a20b8b0-9446-4b64-bf9f-12bc5f7e5915) — isiXhosa HL · Memo · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2017-memo/b60c476c-9c18-4e90-87a1-e5d74a621619) — isiXhosa HL · Memo · 2017 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2015-memo/d48a61d2-ce3c-4c08-8381-899d59febcfd) — isiXhosa HL · Memo · 2015 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
