# isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2022, 17 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2022-mg/aec3cf95-48c4-4d0f-a91a-3032a75740db
- Updated: 2026-10-29
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 17

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2022-mg/aec3cf95-48c4-4d0f-a91a-3032a75740db)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · isixhosa. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiXhosa HL P3 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2022/c4ae73db-43ac-49b3-856c-caebebaa564f) — QP · 2022 · isiXhosa

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                               IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                                               2022

                              ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

                                                            AMANQAKU: 100

                    Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-17.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                 Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               2                        DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI

Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, eminye yayo icatshulwe
kwirubrikhi yokuhlola, mayithathelwe ingqalelo:

    Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuhlaziya, bokuhlela nobokulungisa
     iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.

    Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
     sokubhala nethoni – ingakumbi KWICANDELO B.

    Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.

    Izakhi zolwimi zibandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.

    Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.

    Ukubunjwa kwezivakalisi.

    Ukubhalwa kwemihlathi.

    Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
     ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.

    Nangona umviwa ekhuthazwa ukuba abhale inombolo nesihloko sombuzo
     kuyacetyiswa ukuba othe waphazama akasibhala isihloko, xa enombole
     ngokuchanekileyo makanganyityelwa manqaku.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                    Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               3                           DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA

ICANDELO A: ISINCOKO

Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha le-15 nele-
16 lesi sikhokelo sokumakisha.

             IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
                 IMIQATHANGO               AMANQAKU
    UMXHOLO NOCWANGCISO                        30
    ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA         15
    ISAKHIWO                                   5
    AMANQAKU EWONKE                            50

ICANDELO B: IMIHLATHI

Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha le-17 lesi
sikhokelo sokumakisha.

             IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
                 IMIQATHANGO               AMANQAKU
    UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI              15
    ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA         10
    AMANQAKU EWONKE                            25

1.       Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
         neFOMATHI.

2.       Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
         ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.

QAPHELA:

        Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/ezifundisiweyo ziyasetyenziswa.    Oku
         kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.

        Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.

        Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                    Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               4                                DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

QAPHELA:

       Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo
        sokumakisha    asetyenziswa       kuphela    njengesikhokelo
        kubamakishi.

        Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko,
         nokuba iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono
         okanye iindlela asitolika ngayo ummakishi.

ICANDELO A: IZINCOKO

Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama
angama-340–390 ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Abaviwa bangabhala nangaluphi
na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esixoxayo, esivelela amacala amabini,
esicamngcayo, okanye naziphi na ezidityanisiweyo kwezi.

Isincoko esibalisayo:

-    Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.
-    Sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
-    Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
-    Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya
     kwisiphelo, mazibonakale.
-   Iziganeko    zichazwe/zibaliswe      ngokulandelelana   kwazo   okanye zicace
    ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelo
    okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
-    Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
-    Sisebenzisa intetho yababini/ ukuzithethela kwabalinganiswa.
-    Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo
     kofunda isincoko, lungekrwada phofu.

Isincoko esichazayo:

-    Sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
-    Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo.
-    Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
-    Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
    izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi.
-    Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe zentetho.
-    Sivakalisa iimvakalelo zombhali.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                          Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               5                           DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

Isincoko esicamngcayo:

-    Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
-    Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
-    Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
-    Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana
    nezichazi, imifanekiso – ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
    nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.)
-    Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.

Isincoko esixoxayo:

-   Umviwa uthatha icala ngomba othile.
-   Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
    ezithile.
-   Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
    lokuvula.
-   Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani

    okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
-   Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
-   Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso.

Kwisincoko esivelela amacala omabini:

-   Inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
-   Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
-   Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
-   Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
    luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa
    makalunike olwakhe uluvo xa evala.
-   Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani obuxhasayo.
-   Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
-   Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               6                          DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

UMBUZO 1

1.1      Unyaka endingasokuze ndiwulibale

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/ xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/ efihlakeleyo/
         azixube iintsingiselo zeempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Ingalibali lonyaka wonke/leziganeko/leemeko ezehle kunyaka lowo
            ukhankanyiweyo.(Unyaka uxelwe)
         - Ububi/ ubuhle/bonyaka bungakhankanywa.
         - Iziphumo zonyaka okhankanyiweyo.
         - Ifuthe lonyaka lowo ebomini bakhe.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

1.2      Abamelwane

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/ xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zeempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Angachaza      ukuba    banjani   abamelwane,  iindima        ezidlalwa
            ngabamelwane/ifuthe labamelwane ekuhlaleni.
         - Angabalisa nebali labamelwane.
         - Izizathu neziphumo zobudlelwane nabamelwane.
         - Iingcebiso namacebo anokunikezelwa ngobumelwane.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               7                          DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.3      UNelson Mandela wakha wathi, 'Endaweni yokundigweba ngokujonga
         impumelelo yam kuphela, gqala namatyeli endiye ndawa ndaphinda
         ndavuka ngawo.'

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Ingalibali leemini eziliqela/iziganeko/iimeko zokuwa uvuka ebomini.
         - Iziphumo, ifuthe kubomi bakhe kunye neemfundiso ezifumaneka ekuweni
            nasekuvukeni.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

1.4      Imbila yaswela umsila ngokuyalezela

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Ingalibali lemini enye/isiganeko/imeko engokuphoswa ngenxa yokonqena
            ukuziyela/ukuzenzela.
         - Iziphumo zokunqena/zokuthumela endaweni yokuziyela.
         - Zenzele      sukuyaleza      abantu/ukuzenzela  kuyanceda    ngaphezu
            kokuthumela.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:

         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               8                          DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.5      Amaqonga onxibelelwano angasisisombululo

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/ xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Ingalibali lemini enye/isiganeko malunga nokuba yinzuzo kwamaqonga
            onxibelelwano.
         - Ubuhle bamaqonga onxibelelwano.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

1.6      Le demokhrasi iyingxaki okanye ililifa esingaliboneli ntweni.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/ xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zeempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Angabhala ngedemokhrasi, avelele nezizwe zehlabathi ezixhamlayo kule
            demokhrasi.
         - Ingalibali lemini enye/isiganeko/imeko engedemokhrasi.
         - Ubuhle nobubi bedemokhrasi.
         - Idemokhrasi iyimfuneko kulawulo lwelizwe.
         - Iziphumo zokulandelwa/ukungalandelwa kwedemokhrasi.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               9                           DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.7.1    Umviwa makanike isihloko esifanelekileyo ngomfanekiso.
         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/ azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -   Ingalibali lemini enye/ isiganeko/ ukucela umtshato entombini.
         -   Izinto zitshintshile ilobola ayisezonkomo ezihamba ngamanqina kuphela
         sekusetyenziswa nemali.
         -   Ixabiso lengeji.
         -   Umtshato yinto emnandi kodwa iyasetyenzelwa.
         -   Amadoda ngawo asebenza nzima kumcimbi wokutshata kunabantu
         ababhinqileyo.
         -   Izithethe zeendawo ngeendawo.
         -   Izithethe zeentlanga ngeentlanga.
         -   Ilobola mayiyekwe okanye ingayekwa.
         -   Ubuhle bendoda ziinkomo.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                            [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3              10                           DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.7.2    Umviwa makanike isihloko esifanelekileyo ngomfanekiso.
         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokubakwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/ azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Ingalibali lemini enye/ isiganeko somdlalo/semidlalo
         -  Ukubaluleka kwemidlalo.
         -  Amakhondo onokuwalandela kwezemidlalo.
         -  Iindidi ngeendidi zemidlalo.
         -  Umdlali /umdlalo/iqela labadlali.
         -  Iziphumo zokuzilolonga
         -  Imidlalo njengesixhobo sokuziphilisa ebomini.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                            [50]

                                                             AMANQAKU ECANDELO A:           50

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3              11                         DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ICANDELO B: IMIHLATHI

UMBUZO 2

Kulindeleke ukuba abaviwa babhale imihlathi emiBINI kule ibuziweyo.Ubude
beempendulo mabube li-100–120 amagama umxholo kuphela. Ulwimi, irejista, isimbo
sokubhala nethoni mayifanelane nenjongo yobhalo.

2.1      ILETA ESESIKWENI

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

         -   Iidilesi zimbini.
         -   Eyombhali ibhalwa ngokupheleleyo ngasekunene.
         -   Umhla ubhalwa ngqo phantsi kwedilesi yombhali, ze emva koko kushiywe
             umgca.
         -   Idilesi yombhalelwa ibhalwa ithi nca kumgca ohlayo ngasekhohlo.
         -   Isebe elo libhalelwayo malikhankanywe.
         -   Emva koko makubhalwe idilesi epheleleyo ze kushiywe umgca.
             (Azisetyenziswa izifinyezi).
         -   Isibuliso masihambelane nomxholo weleta.
         -   Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo.
         -   Umcimbi ukrwelelwa umgca ngaphantsi, uze ushiye umgca.
         -   Ileta mayibe yeyokukhalaza egameni lomthengi kukhalazelwe ukunyuswa
             kakhulu kwamaxabiso.
         -   Isiphelo sibe seseleta esesikweni size silandelwe yifani noonobumba-
             magama ombhali.

         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela: [10]

         -   Ithoni nerejista mazibe sesikweni.
         -   Ulwimi malubelolusesikweni lusulungeke.
         -   Ubhalo maluvakale luyondelelane lucace lubesemxholweni.                      [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                     Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3              12                              DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

2.2      ILETA YOBUHLOBO

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

         -       Idilesi inye yeyomntu obhala ileta kwisandla sasekunene.
         -       Igama lesitalato, ilokishi nedolophu zibhalwa ngokupheleleyo.
                 (Azisetyenziswa izifinyezi).
         -       Isibuliso – makambize ngokokwazana kwakhe nomntu obhalelwayo.
         -       Isakhiwo siquka intshayelelo, isiqu nesiphelo.
         -       Umhlathi wokuqala mawunike intsusa nezizathu zokubhala: ukuvuyisana
                 nomhlobo ngokufumana indebe yehlabathi kugqatso lokuqamba i’App’.
         -       Umhlathi olandelayo ukhulisa umxholo.
         -       Umhlathi wesithathu ungangena kwiindaba gabalala ezimalunga
                 nobudlelwane obuphakathi kombhali nalowo ubhalelwayo.
         -       Isiphelo ngokufutshane sishwankathela intsusa nesizathu sembalelwano.
         -       Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela.
         -       Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo.
         -       Ileta mayibemalunga nokuvuyisana nomhlobo wakho ngokufumana indebe
                 yehlabathi kugqatso lokuqamba i’App.’

         Ulwimi isimbo sokubhala nokuhlela: [10]

         -       Kufuneka ulwimi olungekho sesikweni ukuya kolusesikweni/ oluncomayo
                 nolubonisa imvakalelo.
         -       Izimelabizo ezibonisa ubuhlobo zingasetyenziswa.
         -       Ixesha malihambelane nodidi lwesincoko nomhlathi.
         -       Izikhuzo noburharha zingasetyenziswa.                                         [25]

2.3          INTETHO ESESIKWENI

             Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

             -   Isakhiwo masibe yimihlathi, eyakhiwe ngomxube wezivakalisi ukusuka
                 kwezifutshane ukuya kwezide.
             -   Mayibe nesihloko esibhalwe ngoonobumba abakhulu.
             -   Ucwangciso malubonise ukuqonda isihloko/ abantu ekujoliswe kubo/
                 indawo/ixesha kwanenjongo yentetho.
             -   Amanqaku emiba aza kuthetha ngayo mawaphuhle.
             -   Intshayelelo edlwengul’umxhelo nesiphelo esiqiqiweyo luphawu
                 locwangciso.
             -   Ukunqumama makubonakaliswe ngeempawu ezifana ne-elipsisi.
             -   Ucaphulo malubonakaliswe ngeempawu zocaphulo.
             -   Isiphelo masibesesincamisa umxhelo nesiza kwenza ukuba
                 abaphulaphuli bahlale beyikhumbula le ntetho.
             -   Intetho mayibe ngokukhuthaza abafundi ngokubaluleka kokufunda
                 bengamaqela.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                          Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3              13                                  DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

             Ulwimi isimbo sokubhala nokuhlela: [10]

             -   Izidibanisi zonamathelwano mazihambelane nodidi lomhlathi
                 olukhethiweyo, umz: okokuqala, okwesibini.
                 Isimbo sokuthetha masihambelane nomxholo.                                         [25]

2.4          INQAKU LEMAGAZINI

             Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

             -   Isihloko masazise umcimbi, siphawulwe ngeempawu zocaphulo,
                 sibhalwe bukekela, sikrwelelwe umgca ngaphantsi.
             -   Igama lombhali malibhalwe, livele ixesha.
             -   Umhlathi wokuqala mawuphuhlise oko kukwisihloko.
             -   Umhlathi wesibini neminye elandelayo isixelela ngexabiso lomculo we
                 ‘Gqom.’
             -   Imihlathi ingalandelelaniswa ngokomtsalane/ ngokudlwengula umxhelo.
             -   Iinkcukacha ezingabalulekanga kuyaphi zibhalwe ekugqibeleni.

             Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela [10]

             -   Ingxelo ntetho ingasetyenziswa apho kuyimfuneko.
                 Ixesha elisetyenziswayo lelangoku ngaphandle kwaxa kukhunjuzwa

                 ngokwadlulayo/ okudlulileyo okanye kubhekiswa kokuseza kuhla.                     [25]

2.5      INGXELO ENGEKHO SESIKWENI

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

         -       Umviwa makanike iinkcukacha ezichanekileyo ngenqanaba asele ekulo
                 amalungiselelo omsitho wokuvala unyaka.
         -       Makabhale isihloko, intshayelelo nesiqu, isiphelo, izindululo, izalathisi,
                 izihlomelo.
         -       Makacwangcise, aqokelele iingcombolo zolwazi, abhale iingongoma.
         -       Makubhalwe igama lombhali, umhla aze ayisayine.

         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela [10]

         -       Makusetyenziswe ulwimi olusesikweni ukuya kolungekho sesikweni.
         -       Kungasetyenziswa ixesha langoku, izibizo gabalala, ibhalwe kumntu
                 wesithathu, ingcaciso egqibeleleyo, amagama namabinzana abhekiswe
                 kwimeko ethile.                                                                   [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                              Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3              14                           DBE/2022
                                 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

2.6     INGXOXO

        Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

        -   Umviwa kulindeleke ukuba enze ingxoxo ephakathi kwababini.
        -   Makabhale ingxoxo ephakathi kwakhe noLungile.
        -   Makabhale le ngxoxo njengoko isenzeka, amazwi ezithethi awabhale
            njengoko enjalo ngaphandle kweempawu zocaphulo.
        -   Makanike umkhombandlela wokuza kuthethwa ngako.
        -   Makabhale ngomxholo omalunga nokugonywa kwabantu abanamashumi
            amathandathu eminyaka nangaphezulu.
        -   Umviwa makayahlule intetho yesithethi neyesinye ngokushiya umgca
            phakathi kwazo.
        -   Makabhale isithethi ngasekhohlo ephepheni, ze silandelwe yikholoni[:]
        -   Makabhale ingcaciso engenye ezigweqeni.()

        Ulwimi isimbo sokubhala nokuhlela: [10]

        -   Izidibanisi zonamathelwano mazihambelane nodidi lomhlathi
            olukhethiweyo, umz: okokuqala, okwesibini.
        -   Isimbo sokuthetha masibesesokuxoxa kukhuliswa umxholo.                          [25]

                                                             AMANQAKU ECANDELO B:           50
                                                                AMANQAKU EWONKE:            100

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 15

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                                      Downloaded from hlayiso.com                               15                                                DBE/2022
                                                                                                  SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o   Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, Icandelo A)
o   Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlula-hlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o   Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlula-hlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
    ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o   Isakhiwo asichatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi.

  Imiqathango                                        Egqwesileyo                  Esemagqabini                Eyanelisayo             Eyinxalenye             Engaphumelelanga
                                                                                  neqaqambileyo              nefanelekileyo
UMXHOLO                                                  28–30                         22–24                     16–18                    10–12                         4–6
NOCWANGCISO                                   -Impendulo igqwesile/          -Impendulo ixongxwe        -Impendulo iyanelisa.    -Impendulo               -Impendulo ayihambelani

                   Inqwanqwa eliphakamileyo
                                              inomtsalane, ngaphezu          ngobugcisa.                -Izimvo ziyathungelana   ayinaluthungelwano       nomxholo kwaphela.
(Impendulo                                    koko bekulindelekile.          -Izimvo zihambelana        noko ziyaqinisekisa      lungqinelanayo.          -Izimvo ziyabhidisa
nezimvo)                                      -Izimvo eziqiqisisiweyo,       gingci nomxholo kwaye      ngokusemxholweni.        -Izimvo azicacanga        kwaye azingqamananga
Uyondelelwaniso                               ezixhokonxa iingcinga          zinomdla zinobungqina      -Ilungelelanisiwe noko   kwaye ayizizo             kwaphela nomxholo.
lwezimvo                                      nezivuthiweyo.                 bokuvuthwa.                kwaye iyathungelana      ezomfundi.               -Azicacanga kwaye
ngokucwangcisa                                -Impendulo elungelelaniswe     -Ilungelelaniswe kakuhle   kuquka intshayelelo,     -Buncinci ubungqina      ziphindaphindiwe.
Ukuqonda                                      kakuhle ngokugqwesileyo        kakhulu kwaye              isiqu ukuqukumbela/      bolungelelwaniso         -Azilungelelaniswanga kwaye
injongo, abantu                               enothungelwano                 iyathungelana              nesiphelo.               nothungelwano            azithungelani.
ekujoliswe kubo                               (enonamathelwano)              (inonamathelwano)                                   lweengcamango.
kunye nesimo                                  ukuquka intshayelelo, isiqu,   kuquka intshayelelo,
sentlalo                                      ukuqukumbela/nesiphelo.        isiqu ukuqukumbela /
                                                                             nesiphelo.
                                                          25–27                        19–21                     13–15                      7–9                        0–3
30 AMANQAKU                                   -Impendulo egqwesileyo         -Impendulo ixongxwe        -Impendulo               -Ubukhulu becala         -Akukho linge lokuphendula
                                              kodwa ineendawana esilela      kakuhle.                   eyanelisayo nangona      impendulo ayihambelani   isihloko.

                   Inqwanqwa elingezantsi
                                              kuzo ukuba neempawu            -Izimvo ziyahambelana      kumana kubakho           nomxholo.                -Ayihambelani kwaphela
                                              ezinomtsalane ogqwesileyo      zinomdla.                  izikhewu kwingcaciso.    -Izimvo zibonakalisa     nomxholo kwaye
                                              wesincoko esinkqenkqeza        -Ilungelelaniswe kakuhle   -Izimvo                  ukungahlangani           ayifanelekanga.
                                              phambili.                      iyathungelana              ziyanamathelana          nokubhidisa.             -Ayingqamananga nomxholo
                                              -Izimvo ezivuthiweyo           (inonamathelwano)          ngokwanelisayo kwaye     -Phantse bungabikho      kwaphela kwaye inobubhutyu-
                                              neziqiqisisiweyo.              kuquka intshayelelo,       ziyaqinisekisa.          ubungqina                bhutyu.
                                              -Izimvo zilungelelaniswe       isiqu nesiphelo.           -Kukho                   bolungelelwaniso
                                              ngobugcisa.                                               ulungelelwaniso          nothungelwano.
                                              zinothungelwano                                           olufumanekayo
                                              (zinonamathelwano)                                        nothungelwano
                                              kuquka intshayelelo, isiqu                                kwintshayelelo, isiqu
                                              kunye nesiphelo.                                          nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                                                                                                                Tyhila iphepha

### Page 16

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                                              Downloaded from hlayiso.com                                16                                                    DBE/2022
                                                                                                           SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ULWIMI, ISIMBO                                                         14–15                     11–12                         8–9                         5–6                        0–3
SOKUBHALA                                                 -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ulwimi
NOKUHLELA                                                 sokubhala, isigama          sokubhala kunye             sokubhala nesigama          sokubhala nesigama          alunantsingiselo.
                                                          zifaneleke kakhulu          nesigama ziqaqambe          zifanelekile kwinjongo,     azihambelani nenjongo,      -Ithoni, irejista, isimbo

                               Inqwanqwa eliphakamileyo
Ithoni, irejista, isimbo                                  kwinjongo, abantu           kakhulu kwinjongo,          abantu ekujoliswe kubo      abantu ekujoliswe kubo      sokubhala nesigama
sokubhala nesigama                                        ekujoliswe kubo             abantu ekujoliswe kubo      nesimo sentlalo.            nesimo sentlalo.            azihambelani mpela
esifanelene                                               nakwisimo sentlalo.         nesimo sentlalo.            -Ulwimi lusetyenziswe       -Ulwimi lusetyenziswa       nenjongo, abantu
nenjongo/nesimo                                           -Ulwimi lusetyenziswe       -Ulwimi luchanekile         ngokufanelekileyo           ngendlela ebuthathaka.      ekujoliswe kubo
sentlalo.                                                 ngokuzithemba,              kwaye ithoni                ukudlulisa umyalezo.        -Ithoni nochongo            nesimo sentlalo.
Uchongo magama,                                           luyachukumisa               isetyenzisiwe               -Ithoni ifanelekile.        magama                      -Ukusetyenziswa
ukusetyenziswa                                            ngokugqwesileyo.            ngokufanelekileyo           -Izixhobo zolwimi           azifanelekanga.             kwesigama
kolwimi nemigaqo,                                         -Ithoni edlwengula          nangokuzinzileyo            zisetyenzisiwe              -Isigama sinqongophele      kunqongophele
Iimpawu zokubhala,                                        umxhelo nenobuciko.         kwisincoko siphela.         ukuphuhlisa                 kakhulu.                    ngokubaxekileyo de
igrama, nopelo.                                           -Phantse kungabikho         -Ubukhulu becala            nokuphucula umxholo.                                    ungakwazi ukuqonda
                                                          nasinye isiphene segrama    akukho ziphene                                                                      okubhaliweyo.
15 AMANQAKU                                               nopelo.                     kwigrama nopelo.
                                                          -Sixongxwe ngobugcisa       -Sixongxwe kakuhle
                                                          obukhulu.                   kakhulu.
                                                                         13                         10                          7                           4

                           Inqwanqwa elingezantsi
                                                          -Ulwimi lugqwesile kwaye    -Ulwimi luyakuthimba        -Ukusetyenziswa             -Ukusetyenziswa
                                                          kusetyenziswe izixhobo      kwaye ubukhulu becala       kolwimi ngokwanelisayo      kolwimi
                                                          zolwimi ezibonakalisa       luchanekile.                kodwa kusekho               ngokungafanelekanga.
                                                          ubuciko                     -Ithoni iqaqambile          ukungangqinelani apha       -Kuncinci okanye
                                                          ngokufanelekileyo.          kwaye ichanekile.           naphaya.                    akukho
                                                          -Phantse kungabikho         -Zimbalwa iziphene          -Ubukhulu becala ithoni     ukohlukahlukana
                                                          nasinye isiphene segrama    zegrama nopelo.             ifanelekile kodwa           kwezivakalisi.
                                                          nopelo.                     -Sixongxwe kakuhle.         usetyenziso zixhobo         -Isigama sinqongophele
                                                          -Sixongxwe ngobugcisa.                                  zolwimi lunqongophele.      ngokugqithisileyo.
ISAKHIWO                                                                  5                      4                              3                           2                       0–1
                                                          -Isihloko sikhuliswe        -Iinkcukacha zakhiwe        -Ukuphuhliswa               -Kukho amanqaku             -Amanqaku
Iimpawu zodidi                                            ngokugqwesileyo.            ngokulandelelana            kweenkcukacha               asemxholweni.               asemxholweni
lwesincoko,                                               -Iinkcukacha                nangokuqiqisisiweyo.        ngokusemxholweni.           -Izivakalisi nemihlathi     awakho.
ukuphuhliswa                                              ezigqwesileyo.              -Ziyathungelana.            -Izivakalisi, imihlathi     zineemposiso.               -Ulwakhiwo
kwemihlathi                                               -Izivakalisi, imihlathi     -Ukwakhiwa                  zakhiwe kakuhle.            -Isincoko                   lwezivakalisi
nokubunjwa                                                zakhiwe ngokugqwesileyo.    kwezivakalisi nemihlathi    -Isincoko                   sisesemxholweni             nemihlathi
kwezivakalisi.                                                                        kuyahambelana,              sisesemxholweni.            nangona zisekhona           lunobubhutyubhutyu.
                                                                                      kwahlukahlukene.                                        iziphene.                   -Isincoko siphume
5 AMANQAKU                                                                                                                                                                kwaphela emxholweni.
AMANQAKU                                                           43–50                       33–40                       23–30                       13–20                       0–10

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                                                                                                                              Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3                                        17                                                                      DBE/2022
                                                             SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]
         Imiqathango                Egqwesileyo            Esemagqabini             Eyanelisayo                          Eyinxalenye           Engaphumelelanga
                                                          neqaqambileyo            nefanelekileyo
 UMXHOLO,                               13–15                   10–12                     7–9                                     4–6                    0–3
 UCWANGCISO                  -Impendulo igqwesile    -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo               -Kubonakala ubunzima        -Impendulo ibonakalisa
 NEFOMATHI                   ngaphezu koko            ebonisa ulwazi olululo  ebonisa ulwazi                       malunga nolwazi            ukunqongophala
                             bekulindelekile.         ngeempawu zodidi        ngeempawu zodidi                     lweempawu zolu didi        kolwazi ngeempawu
 -Impendulo nezimvo.         -Izimvo eziqiqisisiweyo lomhlathi.               lomhlathi.                           lwetekisi.                 zodidi lomhlathi.
 -Ulungelelwaniso lwezimvo. nezivuthiweyo.           -Ubhalo lusemxholweni.  -Ayikho mxholweni                    -Kukho ukungqamana          -Intsingiselo ilahlekile
 nokucwangcisa               -Ulwazi olunzulu        -Ukuthungelana komxholo  ngokupheleleyo.                     okungephi okusemxholweni    kwaye akakho
 -Injongo, abantu ekujoliswe ngeempawu zohlobo        nezimvo, kucaciswe     -Kukho ukuphambuka                   kodwa kukho ukuphambuka     mxholweni kwaphela.
 kubo, iimpawu/imigaqo       lomhlathi obhaliweyo.   kakuhle                  okungephi emxholweni.               kubhalo.                    -Ayithungelani
 nesimo sentlalo.            -Ubhalo lusemxholweni    kakhulu kwaye          -Ubukhulu becala                     -Akusoloko kukho            kumxholo nezimvo.
                             ncakasana.              neenkcukacha             uyathungelana                       uthungelwano phakathi       -Zimbalwa kakhulu
 15 AMANQAKU                 -Ukuthungelana komxholo zixhasa isihloko.        umxholo nezimvo.                    komxholo nezimvo.           iinkcukacha ezixhasa
                             nezimvo.                -Ifomathi efanelekileyo -Ezinye iinkcukacha                  -Zimbalwa iinkcukacha       isihloko.
                             -Icaciswe nzulu kwaye    eneziphene ezingephi.   ziyasixhasa isihloko.                ezixhasa isihloko.         -Ayisetyenziswanga
                             zonke iinkcukacha                               -Ubukhulu becala                     -Imigaqo eyimfuneko         imigaqo eyimfuneko
                             ziyasixhasa isihloko.                            ifomathi ifanelekile                 yefomathi isetyenziswe     yefomathi.
                             -Ifomathi yamkelekile                            kodwa kukho iziphene                 ngokungacacanga.
                             kwaye ichanekile.                                ezingephi.                          -Imigaqo engundoqo
                                                                                                                   yefomathi yetekisi
                                                                                                                   ityeshelwe.
 ULWIMI, ISIMBO                            9–10                         7–8                         5–6                           3–4                     0–2
 SOKUBHALA                    -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo
 NOKUHLELA                    sokubhala, isigama          sokubhala, isigama          sokubhala, isigama          sokubhala, isigama          sokubhala, isigama
 Ithoni, irejista, isimbo     zifaneleke ngokukodwa       zifaneleke kakhulu          zifanelekile kwinjongo,     asifanelekanga              asihambelani
 sokubhala, injongo/ imeko,   kwinjongo, abantu           kwinjongo, abantu           abantu ekujoliswe kubo      ngokupheleleyo kwinjongo,   nenjongo, abantu
 abantu ekujoliswe kubo       ekujoliswe kubo             ekujoliswe kubo kunye       kunye nesimo sentlalo.      abantu ekujoliswe kubo      ekujoliswe kubo
 nesimo sentlalo.             nakwisimo sentlalo.         nakwisimo sentlalo.         -Kukho iziphene             kunye nesimo sentlalo.      nesimo sentlalo.
 Ukusetyenziswa kolwimi       -Ulwimi lusetyenziswe       -Ubukhulu becala ulwimi     ezimbalwa zolwimi.          -Ukusetyenziswa kolwimi     -Izele ziziphene yaye
 nemigaqo yalo.               ngokuchanekileyo kwaye      lusetyenziswe ngokukuko     -kukho isigama              ngokungachanekanga          iyabhidisa.
 Uchongo magama.              lwakhiwe ngokukuko.         nangokuchanekileyo          esaneleyo.                  kubangela iziphene          -Isigama asihambelani
 Iimpawu zokubhala nopelo.    -Phantse kungabikho         -Isigama sichaneke          -Iziphene aziyichaphazeli   ezibaxekileyo.              nenjongo.
                              nasinye isiphene segrama    kakuhle.                    intsingiselo.               -Intsingiselo ilahlekile.   -Intsingiselo
 10 AMANQAKU                  nopelo.                     -Ubukhulu becala akukho                                                             ichaphazeleke
                                                          ziphene.                                                                            ngokukodwa.
 AMANQAKU                              22–25                          17–20                    12–15                        7–10                          0–5

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

## Related documents

- [IsiXhosa HL P1 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2022/0fd65c73-0d5c-4165-a383-54f554b1173f) — isiXhosa HL · QP · 2022 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — isiXhosa HL · QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/1b5608d9-446e-4235-a304-4d8d16fa6d2b) — isiXhosa HL · QP · 2024 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2023/aa611c2a-3d04-4aad-bb12-6fcd7d622d24) — isiXhosa HL · QP · 2023 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isixhosa/1c1f090b-beed-4c25-897e-ba55d125d634) — isiXhosa HL · Memo · 2024 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2019-memo/eeda53e2-d0f9-41b1-9724-3eb966bbd98a) — isiXhosa HL · Memo · 2019 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1/febe0a8c-f958-41d4-a87c-589d34cf4f1a) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
