# isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2016, 8 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016-memo/a73633d7-3279-4a0e-9471-3a6a15c87204
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016-memo/a73633d7-3279-4a0e-9471-3a6a15c87204)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016/e62ab943-178d-4f7d-b4ad-2076011c9e16) — QP · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA LE-12

               ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                               IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                FEBRUWARI/MASHI 2016

                                       IMEMORANDAMU

AMAMAKI: 80

                                Leli phepha linamakhasi ayi-8.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       2           DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIFUNDO SOKUQONDISISA

INDLELA YOKUMAKA:

1.        Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
          kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
          kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
          awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.

2.        Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo,lawo
          magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
          ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
          noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.

3.        Imibuzo  edinga    izimpendulo  ezinjengo     YEBO/CHA/ANGIVUMI/
          NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola
          amamaki.

4.        Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
          UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
          ethola amamaki.

5.        Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
          umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
          ngandlela thize.

6.        Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
          angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
          okunye kungabe kusanakwa.

7.        Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
          yakhe.

8.        Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikeziwe; uyawathola
          amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
          UThoko/A (okuwuhlamvu oluphelele).

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       3                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       1.1.1       UKicki Hakansson.                                                        (1)

          1.1.2       Izintokazi eziwine emazweni azo.                                         (1)

          1.1.3       Imoto
                      Ukuhambela amazwe mahhala
                      Imali
                      (OKUBILI kwalokhu)                                                       (2)

          1.1.4       Ukukhuthaza    ukuzethemba   nokwazi         ngamasiko     esiNtu/
                      Ukuziphatha kahle kwamantombazane.                                       (2)

          1.1.5       1993                                                                     (1)

          1.1.6       Intokazi akube ngeyokuzalwa eNingizimu Afrika.
                      Ibe neminyaka ephakathi kweyi-18 nengama-27.
                      Oshadile, onengane, othenjiswe umshado akangeneli.
                      Abe nesitifiketi sikaMatikuletsheni noma ngaphezulu
                      Abe nezinhlelo azozenza uma ewinile
                      (OKUBILI kwalokhu)                                                       (2)

          1.1.7       Zingena ngezicathulo ezinde zimodele ngezimpahla zokubhukuda.
                      Ukumodela ngengqephu kanokusho.
                      Ukuphendula imibuzo yamajaji.                                            (3)

          1.1.8       Angaphucwa isicoco sinikezwe owaphuma isibili.                           (2)

          1.1.9       (a) Ukwenza isenzo esiqala ukwenzeka/Ukuba             owokuqala
                          ukwenza into.                                                        (2)
                      (b) Ukubehlula bonke/Ukuphuma phambili/Ukuwina.                          (2)

          1.1.10      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:

                      Iyabasiza ukuphendula imibuzo yamajaji.
                      Kungomunye wemithetho yokungenela umncintiswano.
                      Ibanika ukuzethemba.
                      (Nokunye okunembayo)                                                     (2)

          1.1.11      Izimpendulo ziyokwehluka: Isib.
                      Yebo kumele iqhubeke ngoba             ifundisa   amantombazane
                      ukuzethemba nokuzimela.

                                                    NOMA

                      Cha kumele iyekwe ngoba yehlisa isithunzi sabantu besifazane
                      ngokuveza imizimba kakhulu.
                      (Nokunye okunembayo)                                                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       4              DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

          1.1.12      UMBONO ngoba abanye batholakala benza izinto ezingalungile.
                      (Nokunye okunembayo)                                                  (2)
                                                                                            [24]

1.2       1.2.1       Atelekile/Awafuni ukuyosebenza.                                       (1)

          1.2.2       Ngabantu abahluphekile/abangazitsheli/abangazikhukhumezi.             (2)

          1.2.3       Imali encane/iholo elincane.                                          (1)

          1.2.4       D/Ukulamba.                                                           (1)

          1.2.5       Ukubaphatha kabi/ukungabacabangeli.                                   (1)
                                                                                            [6]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:            30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       5                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela:

•    Ukwabiwa Kwamamaki:
     o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa).
     o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle koLimi.
     o Isamba samamaki yi-10.

•    Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Uma Umfundi Esebenzise
     Awakhe Amagama:
     o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1.
     o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2
     o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.

QAPHELA:
• Isakhiwo:
  Noma ngabe isakhiwo sendaba sibhalwe ngendlela efanele, kumele sifundisiswe
  bese simakwa ngendlela efanele.

•    Ukubalwa Kwamagama:
     o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe.
     o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama
        asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona.
     o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqiwe, omakayo kumele afunde
        amagama amahlanu ngaphezu kwesibalo esinqunyiwe angabe esakunaka
        okunye okuza emva kwalokho. Indaba efingqwe ngamagama angaphansi
        kwenani elibekelwe ibe inawo wonke amaphuzu abalulekile inikezwa wonke
        amamaki.

Amaphuzu angabhekwa:

1.        Abantu bazibhala imizimba ngoba befuna ukwaziwa ukuthi bangobani.

2.        Basuke behlonipha abantu bakubo asebashona ababebalulekile ezimpilweni
          zabo.

3.        Abanye bazibhala ngoba kusesitayeleni/kusemfashinini kwenziwa ngabantu
          abaningi.

4.        Abanye basuke          befuna   ukuvala   izibazi   ezibakhumbuza    izigameko
          ezingezinhle.

5.        Abanye basuke bebukela kosaziwayo ababathandayo.

6.        Izinkampani zibhala abantu ukukhangisa ngamabhizinisi azo ukuheha abantu.

7.        Okujwayelekile yilokhu okwenziwa iziboshwa ejele ngoba zifuna ukukhombisa
          iqembu ezikulo kanti ukuzibhala kungadala izifo ezinjengekhensa.

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:             10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       6              DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C: UKUSETSHENZISWA KOLIMI

INDLELA YOKUMAKA:

1.        ISIPELINGI/UBHALOMAGAMA:

          •    Izimpendulo eziyigama elilodwa azinikezwe amamaki noma kunephutha
               ekubhalweni kwegama ngaphandle uma kushintsha umqondo wegama.
          •    Uma izimpendulo zingumusho ophelele; abafundi mabaphucwe amamaki
               uma iphutha liphathelene nokusetshenziswa kolimi.
          •    Uma impendulo ifuna izifinyezo; makusetshenziswe uphawu olufanele
               lokubhala/lokuloba.
          •    Ukwakhiwa kwemisho makwenziwe ngendlela kusetshenziswe ulimi
               olufanele kulandelwe imiyalelo yombuzo.

2.        Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
          amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: UThoko noma A
          (okuwuhlamvu oluphelele).

UMBUZO 3

3.1       Ukupheka izitshulu ezehlukene.
          Amaphasta.
          Ukudla kwasolwandle.
          Amasaladi anhlobonhlobo.
          Indlela yokosa inyama.
          Ukudeka itafula.
          Ukuhlela imicimbi emikhulu nemincane.
          (OKUBILI kwalokhu).                                                               (2)

3.2       Ukudla okuconsisa amathe.                                                         (1)

3.3       Basebenzise isu lokubaklomelisa ngesethi yamabhodwe.                              (2)

3.4       Kufanele athumele igama nesibongo zingakapheli izinsuku eziyi-7.                  (1)

3.5       Izimpendulo ziyokwehluka:

          Kungenzeka ukuthi benzela ukuthi abantu banganaki konke kodwa bafune
          ukuyobhalisa.
          (Nokunye okunembayo)                                                              (2)

3.6       Ofunda isikhangisi usheshe abone ukuthi kukhangiswa ngani/ukugqamisa/
          ukuheha.                                                                          (2)
                                                                                            [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       7               DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

UMBUZO 4

4.1       Yingoba ayigqokwa iyunifomu esikoleni namhlanje/yi-Civvies Day.                     (1)

4.2       Kusekuseni/Izikhathi zokuya esikoleni nasemsebenzini/ihora lesi-6.                  (1)

4.3       Umfaniswano.                                                                        (1)

4.4       B/Izwe selishintshile.                                                              (1)

4.5       Yebo, ngoba uyamthethisa uthi angeke aye esikoleni egqoke kanje.                    (2)

4.6       Iqiniso, ngoba yena ugqoke iyunifomu.                                               (2)

4.7       Izimpendulo ziyokwehluka
          Yingoba iveza umzimba kakhulu/ukhindile/ugqoke ngendlela engahloniphekile.
          (Nokunye okunembayo)                                                                (2)
                                                                                              [10]

UMBUZO 5

5.1       5.1.1       Kunomkhutshana.                                                         (1)

          5.1.2       Usana.                                                                  (1)

          5.1.3       Ibizombaxa/Ibizongxube.                                                 (2)

          5.1.4       A/Indlela yamandla.                                                     (1)

          5.1.5       Iyisiqalekiso.                                                          (1)

          5.1.6       Izimpendulo ziyokwehluka:

                      Isibonelo:
                      Ngizokukhokhela imali yakho uma kuphela inyanga.
                      Inyanga ikhanya kakhulu ebusuku.
                      (okukodwa kwalokhu)                                                     (2)

          5.1.7       Zidayisela.                                                             (1)

          5.1.8       Izingane bazifihla sekumnyama bhuqe.                                    (1)

          5.1.9       Izimpendulo ziyokwehluka:

                      Isibonelo:
                      Emini- Umshado uzophuma emini kusasa.                                   (2)

          5.1.10      UHulumeni yena uthi uzomfaka ejele ozotholakala entshontsha
                      ingane yakhe.                                                           (2)
                                                                                              [14]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       8              DBE/Februwari–Mashi 2016
                                        NSC – Imemorandamu

5.2       5.2.1       Wosizi/Wokudabuka                                                    (1)

          5.2.2       Isingathekiso.                                                       (2)

          5.2.3       Ukumkhuthaza ukuthi afunde.
                      (Nokunye okunembayo)                                                 (1)

          5.2.4       Ngimethulela isigqoko.                                               (2)
                                                                                           [6]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU C:           40
                                                             AMAMAKI ESEWONKE:             80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2016-memo/a2b18248-df0d-46df-952a-9f7b3adcf9d8) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2016-memo/fb36b07f-032d-425d-850f-c7e73c27d733) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016-memo/fb3c7854-9b9a-455b-a215-dab94f31538a) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018-memo/7cbdaacd-1a5d-4860-95b6-d0b7f0346b0d) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017-memo/85e65797-1984-4c8a-9bba-574bc4d7672c) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2015-memo/88896ca7-e8e3-4bb4-9155-e578f75fa338) — isiZulu FAL · Memo · 2015 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
