# isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC Supplementary Exam 2017, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017/b09c42e5-f598-4b60-be83-0cd7526d5d4e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017/b09c42e5-f598-4b60-be83-0cd7526d5d4e)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isizulu. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017-memo/85e65797-1984-4c8a-9bba-574bc4d7672c) — Memo · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                 FEBRUWARI/MASHI 2017

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    2                DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA bese udweba umugqa emva
          kwaleso siqephu.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo njengoba zibhalwe emibuzweni.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-40

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    3                 DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO A (Ofundwayo)

                                       YENZA IMPILO IBE LULA

          1        Impilo isilula kwezokuxhumana. Lokhu kwenziwa ukukhula
                   kwezobuchwepheshe.         Okufanele      ukwenze      ukuzijwayeza
                   ngobuchwepheshe ('technology') obukhona. Kudala izinto ezenzeka
                   emhlabeni besizithola kuphela emaphephandabeni, komabonakude
                   nasemisakazweni. Esikhathini samanje sekukhona izinkundla 5
                   eziningi   zokuxhumana        nezokuthola     ulwazi   esiludingayo
                   ngokushesha.     I-inthanethi   yiyona     esetshenziswa     kakhulu
                   kwezokuxhumana kanti I-Google igcina lonke ulwazi ngezinto
                   abantu abafuna ukuzazi.

          2        Okulandela i-inthanethi ngokuthandwa kakhulu kwezokuxhumana, 10
                   omakhalekhukhwini abano-Facebook, BBM, WhatsApp, Twitter,
                   Instagram nokunye. Alishoni ilanga ungezwanga umuntu ethi,
                   'ubongimema ku-Facebook naku-WhatsApp noma ungilandele ku-
                   Twitter   naku-Instagram.'     Lezi    zinkundla   zisetshenziswa
                   ngosomabhizinisi, osopolitiki nosaziwayo. Empeleni bonke abantu, 15
                   abadala nabancane bangene kulezi zinkundla zokuxhumana.

          3        Ucwaningo luveza ukuthi u-Facebook (fb) yiwona oyintandokazi
                   kwezokuxhumana. UMnu. Mark Zuckerberg nguyena owasungula
                   ('invented') u-fb ngonyaka wezi-2004 kuFebruwari ezweni
                   laseMelika. Namuhla usugcwele kuwo wonke amazwe ase-Afrika, 20
                   Asia, Europe namanye. Ngemuva kweminyaka eyisithupha
                   wawusunabalandeli abayisigidi esisodwa (1 million). Namhlanje
                   bangaphezulu kwezigidi ezingamakhulu amahlanu. Lesi sibalo
                   sikhula zonke izinsuku. Isizathu sokuthi uhambe phambili u-fb
                   ukuthi ususize abantu abaningi ngokuthi bathole abangani 25
                   nezihlobo    abakade    balahlekelana/badukelana     nazo. Phela
                   njengoba igama lisho lithi, 'Facebook,' kufakwa isithombe sobuso
                   bomuntu      okwenza    kube      lula  ukubona     lowo    obhale
                   obondeni/odongeni    ('wall')   lwakhe.   Abanye      bayathatheka/
                   bayaheheka uma bebona izithombe ezikhombisa ubuso bomuntu 30
                   ku-fb. Emva kwalokho baqala ukuxhumana baxoxe ezothando baze
                   bagcine sebethandana.

          4        U-WhatsApp ulandela emva kuka-fb ngokusetshenziswa. Empeleni
                   mncane umehluko phakathi kwesibalo sabantu abasebenzisa u-fb
                   no-WhatsApp. Izikhungo ('institutions') nezinhlangano ezahlukene 35
                   zakha amaqembu okuxhumana ku-WhatsApp.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    4                      DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

                   Lokhu kwenza ukuthi amalungu/izimemba zalelo qembu zithole
                   imiyalezo kanye kanye bese zixoxa ndawonye. Imindeni, abangani,
                   abafundi nabasebenza ndawonye nabo basebenzisa indlela
                   efanayo yokuqala amaqembu okuxhumana. Bayakwazi ukudlulisa 40
                   imibono kalula ngaphandle kokuthi baze babonane ubuso nobuso.
                   Lokhu konga imali nesikhathi. Imicimbi nemihlangano bayihlela
                   baze bayiqede ngokuxoxa emaqenjini. Ezikoleni othisha badlulisa
                   kalula imiyalezo kubafundi noma izikole zivaliwe. Konke lokhu
                   kuyenzeka naku-Facebook.                                        45

          5        Izinkundla     zokuxhumana       ezidume       kakhulu   kubantu
                   abasemkhakheni wezokungcebeleka ('entertainment industry'),
                   ezemidlalo nezepolitiki i-Twitter ne-Instagram. Kulezi zinkundla
                   zokuxhumana bathumela izithombe, imiyalezo, abakwenzayo
                   ngaleso sikhathi nezindawo abakuzo. Osopolitiki bayisebenzisa 50
                   kakhulu ukuqophisana/ukuphikisana nezimbangi ('opponents')
                   zabo. Abanye basuke bethole inkundla ('platform') yokukhankasela
                   amaqembu abo ezepolitiki. Babuye bafake namahlaya okwenza
                   bathole     abalandeli     abaningi.    Labo      abasemkhakheni
                   wezokungcebeleka bathola ithuba lokukhangisa imicimbi efana 55
                   namakhonsathi omculo, ezokuvakasha nokunye. Izinkampani
                   zokusakaza emhlabeni wonke nazo zithumela konke okwenzekayo
                   ku-Twitter naku-Instagram. Abalandeli babeka imibono, baphawule
                   futhi baphendule ngokubhalwe kulezi zinkundla.

          6        Akukho soka lingenasici, nakuzona lezi zinkundla zokuxhumana 60
                   kunezinkinga eziningi. Emakhaya uthola wonke umuntu esebenzisa
                   ifoni yakhe engekho onesikhathi somunye. Abantu bathumela
                   izithombe     ezingamukelekile     nemibhalo    ehlambalazayo
                   nengamanga. Kukhona abafaka amahlazo nezimfihlo zabanye
                   abantu. Lokhu kwehlisa isithunzi sakho wena othumelayo kanye 65
                   nalowo obhale ngaye. Abanye benza ubugebengu obahlukene
                   obugcina bubafake emajele. Basebenzisa imininingwane yabantu
                   abayithola uma bengena ezinkundleni zokuxhumana. Kunabantu
                   asebaphelelwa yimisebenzi ngoba bechitha isikhathi esiningi
                   kwezokuxhumana. Abanye babhala izinto ezibafaka ezinkingeni 70
                   emphakathini nasemsebenzini.

          7        Ukuhambisana nesikhathi nokuzithuthukisa kwezobuchwepheshe
                   kubalulekile. Akukho ongeke ukwazi ukukwenza uma ukwazi
                   ukungena kulezi zinkundla zokuxhumana. I-imeyili nayo ibamba
                   iqhaza elikhulu kwezokuxhumana. Uyakwazi ukuthola umsebenzi 75
                   ngokuxhumana nabaqashi usekhaya ngokuthumela i-imeyili.
                   Imiyalezo ethunyelwayo iyasiza uma kunenkinga kwezomthetho
                   ngoba inika ubufakazi obubhalwe phansi.

          8        Impela zinhle lezi zinkundla zokuxhumana kodwa kufanele
                   uzisebenzise ngokucophelela ukuze impilo yakho ibe lula. 80

                                                    [Icashunwe ku-Internet yahlelwa kabusha]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1           5                     DBE/Februwari–Mashi 2017
                                                     NSC

          1.1.1       Bhala igama ELILODWA esiqeshini elisho indawo okugcinwa
                      nokutholwa kuyo ulwazi.                                                              (1)

          1.1.2       Bhala izinhlobo EZIMBILI zezinkundla zokuxhumana ezitholakala
                      endabeni.                                                                            (2)

          1.1.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

                      U-Facebook waqala ukusetshenziswa ezweni lase …

                      A    Asia.
                      B    Afrika.
                      C    Melika.
                      D    Europe.                                                                         (1)

          1.1.4       Ngokwale       ndaba    yini    eyenza     abantu bathande        u-Facebook
                      kakhulu?                                                                             (1)

          1.1.5       Umbona kanjani umuntu omaziyo ku-Facebook?                                           (1)

          1.1.6       Kusiza ngani ukuxoxa ndawonye ku-WhatsApp njengeqembu?                               (2)

          1.1.7       Nikeza imisebenzi         EMIBILI        efanayo   eyenziwa      u-WhatsApp
                      no-Facebook.                                                                         (2)

          1.1.8       Yiziphi izizathu ezenza osopolitiki                basebenzise       izinkundla
                      zokuxhumana? Bhala izizathu EZIMBILI.                                                (2)

          1.1.9       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni.

                      (a) Ucwaningo   luveza   ukuthi  u-Facebook                   (fb)      yiwona
                          oyintandokazi kwezokuxhumana.                                                    (2)

                      (b) Akukho soka lingenasici, nakuzona                      lezi      zinkundla
                          zokuxhumana kunezinkinga eziningi.                                               (2)

          1.1.10      Izinkundla zokuxhumana zenza kube nokuqhelelana ekhaya.
                      Sekela lesi sitatimende ngokubhekisa esigabeni sesi-6 endabeni.                      (2)

          1.1.11      Chaza ukuthi ukwanda kwezinkundla zokuxhumana kunamthelela
                      muni ekukhuleni kobugebengu. Bhala amaphuzu AMABILI.                                 (2)

          1.1.12      Izinkundla zokuxhumana zinika ubufakazi obungeke buphikiswe.
                      Sekela lesi sitatimende.                                                             (2)

          1.1.13      Ngokucabanga kwakho kufanele yini wonke amafoni abe nazo
                      zonke izinhlobo zezinkundla zokuxhumana? Sekela impendulo
                      yakho.                                                                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                        Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    6                      DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

1.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (Obukwayo)

                                                                   'Ngiyabonga kubazali bami
                                                                   ngokungenzela umcimbi
                                                                   w osuku lwami lokuzalw a.
                                                                   Ngibonga nabo bonke
                                                                   abenze amalungiselelo okuthi
                                                                   lolu suku lube luhle kanje!'
                                                                   kw asho uLanga ngokujabula.

                                                          [Isithombe sicashunwe ku-googlepics]

          1.2.1       Yini esesithombeni      ekhombisa   ukuthi   kusemcimbini?         Bhala
                      OKUBILI.                                                                       (2)

          1.2.2       Kungani bonke abantu kulesi sithombe bebuka uLanga?                            (2)

          1.2.3       Ubuso bukaLanga bukhombisa          ukujabula    noma      ukucasuka?
                      Sekela impendulo yakho.                                                        (2)

                                                               AMAMAKI ESIQEPHU A:                   30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    7              DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Fundisisa lesi siqeshana esingezansi esikhuluma ngobuhle bokugqoka iyunifomu bese
usifingqa ngamaphuzu ayi-7.

IMIYALELO

1.        Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele, amagama owasebenzisile
          angeqi/angadluli kwangama-60.
2.        Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.        Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.        Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile, bhala inani lamagama
          owasebenzisile.

UMBHALO C (Ofundwayo)

                           UBUHLE BOKUGQOKA IYUNIFOMU

Iyunifomu uhlobo lwezingubo ezifanayo ezigqokwa abantu ezindaweni ezahlukene.
Isikhathi esiningi ihambisana nemisebenzi, imidlalo, imfundo kanye namabhizinisi
abantu abawenzayo. Kukhona esemthethweni engashintshi iminyaka ngeminyaka
kanti enye ihambisana nesikhathi. Ucwaningo olulandelayo lusivezela ubuhle
bokugqoka iyunifomu.

Ekuseni abantu bavuka bazilungiselele ukwenza imisebenzi ehlukene yosuku. Isikhathi
esiningi kusuke kuyiwa ezikoleni nasemsebenzini. Bayakujabulela ukuvuka ngoba
basuke bazi ukuthi bazogqoka iyunifomu yabo. Iyunifomu ikunika umdlandla wokuzazi
ukuthi ungubani futhi ufunani ngempilo yakho. Uyazamukela wena uqobo.

Sivela emakhaya anezimo ('situations') ezingafani. Kukhona abaphila kahle,
abangasweli kanti abanye abanalutho baxakekile. Uma abantu sebegqoke iyunifomu
angeke ukwazi ukuhlukanisa ukuthi ubani ongcono kunomunye. Yenza usizi abanalo
emakhaya lungabonakali bafane nawo wonke umuntu. Zonke izinsuku sibheka isimo
sezulu ukuthi sinjani ukuze silungise esizokugqoka. Lokhu kwenza ufike emva
kwesikhathi emsebenzini nasesikoleni. Umuntu oneyunifomu uyasigcina isikhathi
ngoba akanayo inkinga yokuthi uzogqokani. Iyunifomu yenzelwa lonke uhlobo lwesimo
sezulu.

Imisebenzi eyenziwa abantu ayifani, kukhona enobungozi, egulisayo kanye
nengcolisayo. Iyunifomu iyakusiza ukukuvikela emzimbeni, ezifweni nasezingutsheni
zakho zokugqoka ngesikhathi somsebenzi. Izingubo ziyabiza kanti isimo somnotho
asisihle. Umuntu ogqoka iyunifomu wonga imali nezimpahla zakhe zokugqoka zihlale
zizintsha.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    8                       DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

Kukhona abantu abangakwazi ukuthenga izingubo ezifanele ukugqokwa emsebenzini.
Iyunifomu iyakusiza ukuba ube nokuzethemba, ikunika isithunzi ('dignity'). Uyakwazi
ukubhekana nanoma yimuphi umuntu ngisho egqoke econsa. Awubinakho
ukuzinyeza/ukuzibukela phansi.

Kwezinye izinkampani wonke umuntu ugqoka iyunifomu efanayo noma ngabe unasiphi
isikhundla. Lokhu kusiza ukuthi abasebenzi bazibone belingana futhi bemukelekile.
Uma abasebenzi bejabulile, inkampani iyathuthuka.

Impela yinhle iyunifomu.

                                              [Icashunwe ku-http://uniform.com yahlelwa kabusha]

                                                                 AMAMAKI ESIQEPHU B:                 10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    9                 DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Bukisisa lesi sikhangisi bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (Ofundwayo nobukwayo)

                  Wina                  INDATHANE YEMIKLOMELO!
          NGENELA LE NDUMEZULU YOMNCINTISWANO UKUZE UBE NETHUBA
          LOKUWINA UNYANYAVU LWE-POLO VIVO KANYE NAMA-VOUCHER
          OKUTHENGA IGILOSA.

               Nakhu okufanele ukwenze

               Thenga iphephandaba Isolezwe zonke izinsuku.

               Khipha ifomu yokungenela enezikhala zezithombe zezimoto eziyisi-5.

               Sika isithombe esinemoto njalo ngosuku usinamathisele.

               Faka ifomu ebhokisini elisehhovisi lephephandaba Isolezwe.

               Lo mncintiswano uqala ngoMsombuluko mhla wesi-3 ku-Ephreli 2017.

               Amafomu alabo abazowina ayotonyulwa ekupheleni kuka Meyi 2017.

                     Abaxhasi: ISOLEZWE kanye no-HOOPERS VW
                                       Walala Wasala!
          Thumela indathane yamafomu, uzandisele amathuba!
                                                                  [Umbhalo wokuziqambela]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1            10                             DBE/Februwari–Mashi 2017
                                                      NSC

3.1        Atholakala kuphi amafomu okungenela umncintiswano?                                                      (1)

3.2        Kungani igama 'wina' libhalwe ngokugqamile?                                                             (2)

3.3        Bhala OKUBILI ongakwenza uma ufuna ukungenela umncintiswano.                                            (2)

3.4        Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

           Igama unyanyavu lisho:

           A          Imoto entsha.
           B          Imoto yakwa-VW.
           C          Imoto encane.
           D          Imoto enejubane.                                                                             (1)

3.5        Yiliphi isu/icebo ongalisebenzisa ukuze uwine le miklomelo?                                             (2)

3.6        Ngokucabanga kwakho umuntu ongenazo izincwadi zokushayela imoto
           angawungenela yini lo mncintiswano? Sekela impendulo yakho.                                             (2)
                                                                                                                   [10]

UMBUZO 4

Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (Ofundwayo nobukwayo)

  Hheyi Senzo, uyamkhumbula uZuka esasifunda         Uyazi Mabhiza, lo mfana sasimhleka ekilasini
  naye? Nanti iphepha lithi usenemali yonke.         efaka amasokisi anamazambane. Buka manje,
  Kunganjani siyozifunela itoho kuyena?              usenenkampani yamabhanoyi. Mfow ethu
  Ngikhathele ukulinda laba bantu abasiqasha uma     sazilibazisa ngokuganga esikoleni, sadlala
  bethola amathenda okw akha izindlu.                ngemali yabazali namathuba.

                                                   [Isithombe sicashunwe ku-Mecury newspaper, Jan 2016]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1    11                   DBE/Februwari–Mashi 2017
                                              NSC

4.1       Hlobo luni lomsebenzi abakwazi ukulwenza oSenzo noMabhiza?                             (1)

4.2       Ithini indaba efundwa uMabhiza ephephandabeni?                                         (2)

4.3       Tomula umusho enkulumeni kaSenzo ositshela ukuthi yena noMabhiza
          abaqedanga esikoleni.                                                                  (2)

4.4       Ikhaya elinjani okuthiwa elezintandane?                                                (2)

4.5       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe:

          Igama amazambane kule nkulumo kaSenzo lisho:

          A       Amasokisi anomhlobiso.
          B       Amasokisi esikole.
          C       Amasokisi anezimbobo.
          D       Amasokisi amakhulu.                                                            (1)

4.6       Ukuba wena wawunguMabhiza            wawungalicela    itoho   kuZuka?    Sekela
          impendulo yakho.                                                                       (2)
                                                                                                 [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (Ofundwayo)

          Umhlaba wonke ulwa nokucwasa ngokobuhlanga. Udokotela u-Iqbal Surve
          uthi: 'Ukucwasa ngokobuhlanga kuyisiqalekiso.' Umkhankaso wakwa-
          Independent unendikimba ethi: 'Racism Stops With Me'. Lo mkhankaso
          uhlose ukulalela imibono yabo bonke abantu. Awubheki iminyaka, imfundo,
          ubuhlanga nezinga lempilo. Utholakala ezindaweni ezahlukene ukuze
          ufinyelele kuzo zonke izindawo. Abantu abasezimbonini uzobasiza ngoba
          bayacwaswa emsebenzini. Lokhu kwenza umsebenzi ume. UNkosazane Bala
          uthi babemcwasa wayeka ukusebenza.

          Siyanda isibalo sokucwasa eNingizimu Afrika. Kukhona abantu abakwenza
          benganakile bethi bayazikhulumela nje. Abalwela amalungelo abantu
          bayakugxeka ('criticise') ukucwasa. Umthethosisekelo awuhambisani nalokhu
          kucwasa, uvikela isizwe njengesikhukhukazi sivikela amachwane aso.
          Siwamboza angabonakali.

                                                 [Ucashunwe kuSolezwe wase uhlelwa kabusha]

          5.1.1       Bhala umusho olandelayo ube inkathi ezayo.

                      Umhlaba wonke ulwa nokucwasa ngokobuhlanga.                                (1)

          5.1.2       Nciphisa leli bizo elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo:

                      Awubheki iminyaka, imfundo, ubuhlanga nezinga lempilo.                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1         12                    DBE/Februwari–Mashi 2017
                                                   NSC

          5.1.3       Guqula igama elikubakaki emshweni                  olandelayo       likhombe
                      ongumnini. Bhala wonke umusho.

                      Abantu (iNingizimu) Afrika bayacwaswa ngokobuhlanga.                               (1)

          5.1.4       Bhala isifinyezo segama elilandelayo:

                      Nkosazane.                                                                         (1)

          5.1.5       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe:

                      Hlobo luni       lwebizo      olubhalwe    ngokugqamile      kulo     musho
                      olandelayo?

                      Umthethosisekelo awuhambisani nalokhu kucwasa.

                      A    Ibizo eliwumfakela
                      B    Ibizoqho
                      C    Ibizoqoqa
                      D    Ibizombaxa                                                                    (1)

          5.1.6       Bhala lo musho olandelayo uguqule isenzo esikubakaki sibe
                      impambosi yokwenzana bese uyidwebela.

                      Abalwela amalungelo abantu bayakugxeka (ukucwasa).                                 (2)

          5.1.7       Bhala   ubulili         besilisa    esikhundleni    segama          elibhalwe
                      ngokugqamile.

                      Umthethosisekelo        uvikela    isizwe njengesikhukhukazi sivikela
                      amachwane aso.                                                                     (1)

          5.1.8       Bhala igama         elimqondophika        esikhundleni   saleli     elibhalwe
                      ngokugqamile.

                      Ukucwasa ngokobuhlanga kuyisiqalekiso.                                             (1)

          5.1.9       Sebenzisa isenzukuthi esifanele kulezi ozinikwe kubakaki bese
                      ugcwalisa isikhala kule misho elandelayo.

                      [qwa, nse, bhalakaxa, mbo]

                      (a) Lokhu kwenza umsebenzi ume …                                                   (1)

                      (b) Isikhukhukazi siwamboza … amachwane angabonakali.                              (1)

          5.1.10      Tomula isabizwana sokubala kulo musho                    olandelayo     bese
                      usisebenzisa emushweni ozakhele wona.

                      Lo mkhankaso uhlose ukulalela imibono yabo bonke abantu.                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                      Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P1       13                      DBE/Februwari–Mashi 2017
                                                 NSC

5.2       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO G (Ofundwayo Nobukwayo)

                                               Musa ukuzonda
                                               ibala lami!

                                                                                    Ungangibizi
       Ngithandana                                                                  ngegama elibi
       nabanye abafana,                                                             ngoba ngivela
       ngamukeleni                                                                  kwelinye izwe!
       nginje!

                                                                   Akudji
                                       Grant           Mbali

                                                                                      Inkolo yami
                                                                                      ingcono
      Hhayi! Asiyeke                                                                  kunazo zonke
      ukucwasana!                                                                     izinkolo!
      Sonke
      singama-Afrika!
                                               Candice          Prianca
                                                          [Isithombe sicashunwe ku-www.googlecartoons.com]

          5.2.1       Ubani othanda kube nokuzwana phakathi kwabantu?                                (1)

          5.2.2       Ubani onenkulumo ekhombisa ukuchema kulaba bafundi? Sekela
                      impendulo yakho.                                                               (2)

          5.2.3       Qondanisa uHLU A kanye noHLU B.

                                  uHLU A                               uHLU B
                      (a)   Ukuhlukumeza abavela               A Ukucwasa ngokobuhlanga.
                            kwamanye amazwe.
                                                               B Ukucwasa ngokobulili.
                      (b)   Ukuzonda umuntu welinye
                            ibala.                             C I-Xenophobia.

                      (c)   Ukungamukeleki
                            kokushadana kwabesilisa
                            bodwa.
                                                                                         (3 x 1)     (3)
                                                                                                     [20]

                                                                   AMAMAKI ESIQEPHU C:               40
                                                                   AMAMAKI ESEWONKE:                 80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2017/2ba221aa-f478-4dbc-8366-9bddf949eb04) — isiZulu FAL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2017/778f7162-a066-4505-bc39-c68d6cffe870) — isiZulu FAL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2017/dd86ed5b-6b24-4b88-961f-a229b9d44716) — isiZulu FAL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2017/ff15e645-43d0-4553-9a45-eb55747e8633) — isiZulu FAL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018/96b8b4b0-22b7-4ee6-b977-4237a12ade2f) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016/e62ab943-178d-4f7d-b4ad-2076011c9e16) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
