# isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018, 7 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018-memo/7cbdaacd-1a5d-4860-95b6-d0b7f0346b0d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018-memo/7cbdaacd-1a5d-4860-95b6-d0b7f0346b0d)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018 · isizulu. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018/96b8b4b0-22b7-4ee6-b977-4237a12ade2f) — QP · 2018 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                            NATIONAL
                                       SENIOR CERTIFICATE

                                         IBANGA LE-12

                  ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                 IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                        IMEMORANDAMU

                                  FEBRUWARI/MASHI 2018

AMAMAKI: 80

                     Le memorandamu inamakhasi ayi-7.
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1
1.1   1.1.1           Umkhuba lapho kufakwa khona okuthile esiphuzweni somuntu.√          (1)

          1.1.2       Okukodwa kwalokhu:
                       Yinoma yiluphi uhlobo lwesiphuzo.√√/
                       Iziphuzo ezibandayo, ezishisayo nezidakayo.√√                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         2               DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu
          1.1.3       Okukodwa kwalokhu:
                       Asinawo umbala.√√/
                       Asinuki.√√/
                       Asiyiguquli indlela esinambitheka ngayo isiphuzo sakho.√√              (2)

          1.1.4       Kuba sengathi uzulelwa yikhanda awe phansi noma alale.√√                 (2)

          1.1.5        Bafuna ukuwadlwengula.√
                       Bafuna    ukuthatha   izithombe         bazifake   ezinkundleni
                        zokuxhumana.√                                                          (2)

          1.1.6       Impilo yakhe yashintsha ngoba wayesenamahloni emva kwama-
                      video ayemhlambalaza.√√                                                  (2)

          1.1.7       Okubili kwalokhu:
                       Ukuhamba nabangani enizogadelana iziphuzo nabo.√/
                       Ukungavumi        ukuthelelwa  umuntu      isiphuzo esivulwe
                         ungasibonanga.√/
                       Phuza isiphuzo ngebhodlela noma ngekani usebenzise isi-
                         straw.√/
                       Ungasiphuzi isiphuzo osishiye etafuleni sivuliwe.√/
                       Vala isiphuzo sakho ngesandla uma usendaweni egcwele
                         abantu abaningi.√/
                       Ungasiphuzi isiphuzo esishintshe umbala waso nesinephunga
                         elihlukile kwelaso.√/
                       Ungaziphuzi iziphuzo zabanye abantu.√                                  (2)

          1.1.8       (a)   Bayafa.√√/ Bayashona.√√                                            (2)

                      (b)   Wesaba ukuvela kubantu.√√/ Wesaba akangazi ukuthi
                            uzokwenzenjani.√√                                                  (2)

          1.1.9       Izimpendulo ziyokwehluka:

                      Isibonelo: Yebo, ngoba kungasiza ukwehlisa isibalo sabantu
                                 abafakelwa izidakamizwa eziphuzweni zabo.√√/
                      (Nokunye okunembayo.)                                                    (2)

          1.1.10      Ungaboshwa unikwe isijeziso esiqinile.√                                  (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         3            DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu

1.1.11        Umbono, ngoba iyafakwa nakwezinye iziphuzo ezingebona utshwala.√√/
              (Nokunye okunembayo).                                                         (2)

1.1.12        Izimpendulo ziyokwehluka:
              Isibonelo:
               Ngingamxwayisa umuntu ofakelwe ukuthi angasiphuzi                leso
                   siphuzo.√√/
               Ngingabiza umphathi wendawo ngimazise ngengikubonile.√√/
               Ngingambizela amaphoyisa lowo muntu ukuze aboshwe.√√
              (Nokunye okunembayo.)                                                         (2)

1.2       1.2.1       Isikebhe.√/Ibhasi.√/Riksha.√                                          (1)

          1.2.2       Okubili kwalokhu:
                       Ulwandle.√/Isithombe-A.√
                       iShaka Marine.√/Isithombe-C.√
                       Ukugibela isikebhe.√/Isithombe-F.√                                  (2)

          1.2.3       C√/Indawo esesithombeni-D.√                                           (1)

          1.2.4       Izimpendulo ziyokwehluka:
                      Isibonelo:
                       Abantu abaningi abavakashele kuleli dolobha bangathola
                           ithuba lokuyobuka izinto ezigcinwe khona ezingamagugu
                           esizwe.√√/
                       Izivakashi ezize edolobheni ziyithola eduze indawo okugcinwe
                           kuyo amagugu esizwe.√√/
                      (Nokunye okunembayo.)                                                 (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:            30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         4                 DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Amaphuzu angabhekwa:

                 AMAPHUZU ACASHUNIWE                       AMAPHUZU ALINDELEKILE
    1.    Uma uzoba nendlela gcwalisa uphethiloli   1.   Kufanele uhambo lwakho
          ufuthe namathayi ukuze ungami                  ululungisele ngokufaka uphethiloli
          endleleni.                                     owanele ubheke namathayi.
    2.    Ukuvala amawindi wonke nokukhiya          2.   Ukuhlala uyikhiyile imoto yakho
          iminyango kungakusiza.                         kwenza uvikeleke ezigebengwini.
    3.    Isikhwama, imali, ifoni nokunye           3.   Kufanele uzifihle izinto zakho
          okusemqoka kufanele ukubeke ebhuthini          ezibalulekile ngoba zingadonsa
          noma ngaphansi kwezihlalo.                     amehlo ezigebengu.
    4.    Ukuphila kahle nomakhelwane bakho         4.   Ukuzwana nabantu owakhelene
          kungakusiza ukuze usheshe ubone                nabo kwenza usheshe ubone uma
          umuntu noma imoto engajwayelekile              kunomuntu noma imoto engaziwa.
          eduze kwekhaya lakho.
    5.    Ukupaka eduze kwezitolo nasendaweni       5. Paka endaweni ephephile, edlula
          edlula abantu abaningi kungakusiza.          abantu kakhulu nesobala.
    6.    Ukwakha ezokuphepha eziqinile emzini      6. Biyela ikhaya lakho ukuze kube
          wakho kuyisu/icebo elihle ngoba              nzima ukuthathelwa imoto.
          abathatha izimoto abayifuni into
          ezobabambezela.
    7.    Imoto yakho kufanele ibe ne-alamu         7. Faka i-alamu ne-tracker ukuze
          esebenza kahle kanye ne-tracker ukuze        imoto itholakale masishane.
          imoto itholakale kalula uma kwenzekile
          yantshontshwa.

Ukumakwa kokufingqa

Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo
angabalulekile empendulweni.
Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela:

        Ukwabiwa Kwamamaki:
         o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa).
         o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle koLimi.
         o Isamba samamaki-10.

        Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise
         Awakhe Amagama:
         o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1.
         o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2.
         o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         5            DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu

   Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune
    Njengoba Kunjalo Esiqeshini:
    o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi.
    o Iphuzu eli-1 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi.

QAPHELA:
Ukubalwa Kwamagama:
 Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe.
 Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama
   asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona.
 Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde wonke
   umusho wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe awuqede, angabe esakunaka
   okunye okuza emva kwalowo musho.

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:            10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         6                DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C: UKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
3.1       Kubafundi    abafuna         ukuyofunda    ekolishi.√/   Kubafundi    abaqede
          uMatikuletsheni.√                                                                     (1)
3.2       Okubili kwalokhu:
           Ezokuphatha amabhizinisi.√/
           Ezokugcinwa kwamabhuku.√/
           Ezokuvakasha.√/
           Ezokulima nokugcinwa kwemvelo.√                                                     (2)
3.3       D√/Ukudingeka kakhulu.√                                                               (1)
3.4       Okubili kwalokhu:
           Ukwesekwa okuphelele ezifundweni ngezezimali.√/
           Ukuthola indawo yokuhlala ngaphakathi.√/
           Ukuhanjiswa ngebhasi mahhala.√                                                      (2)
3.5       Imfundo ukhiye wekusasa lakho.√√/Yiba Yinyama Ezinkampanini.√√                        (2)
3.6       Okubili kwalokhu:
          Izimpendulo ziyokwehluka:
          Isibonelo:
           Ukuthola umsebenzi ongcono.√/
           Ukuhloma ngolwazi.√/
           Ukuphila impilo engcono.√/
          (Nokunye okunembayo.)                                                                 (2)
                                                                                                [10]

UMBUZO 4
4.1       U-Ted√/ isithandwa sakhe.√                                                            (1)
4.2       EJozi.√/LiseJozi.√                                                                    (1)
4.3       Ziyi-7.√/Ziyisikhombisa.√                                                             (1)
4.4       C√/Umuntu wesifazane oselotsholiwe.√                                                  (1)
4.5       Ukubukisa√√/ukuchoma.√√/Ukuheha amehlo.√√                                             (2)
4.6       Ubaba ucabangela ukwenzela umndeni wakhe wonke okuhle√ kanti umama
          uzicabangela yena yedwa.√
          (Nokunye okunembayo)                                                                  (2)
4.7       Yebo. Okubili kwalokhu:
           Bavakashele eParis ngesikhathi samaholidi.√/
           Ubaba ufakela umndeni wakhe imali.√/
           Banezinto ezisebenzisa ubuchwepheshe(gadgets).√/
           Kulula kumama ukuthenga izinto zemfashini.√/
          (Nokunye okunembayo.)                                                                 (2)
                                                                                                [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         7                  DBE/Februwari–Mashi 2018
                                        NSC – Imemorandamu

UMBUZO 5

5.1       5.1.1       Abantu abadala basalindele         ukuthi    izingane    kube   yizona
                      ezibahloniphayo.√                                                          (1)

          5.1.2       UMaKhumalo ubafundisa inhlonipho abantwana.√                               (1)

          5.1.3       Amehlokazi.√                                                               (1)
                      Imisho iyokwehluka:
                      Isibonelo: Intombi ingibuke ngamehlokazi ayo amahle.√                      (1)

          5.1.4       Abantu abadala bahlonishwa yizingane.√√                                    (2)

          5.1.5       Emandulo.√                                                                 (1)

          5.1.6       USihle wathi; 'Ngiyaxolisa benginganakile ngisaphendula
                      umyalezo kamakhalekhukhwini.'√√
                      Noma
                      'Ngiyaxolisa benginganakile      bengisaphendula umyalezo
                      kamakhalekhukhwini.' kwasho uSihle.√√                                      (2)

          5.1.7       C√/isenzo + ibizo.√                                                        (1)

          5.1.8       Ihaba.√√                                                                   (2)

          5.1.9       Ngoba.√
                      Imisho iyokwehluka:
                      Isibonelo: Ngisebenza kanzima ngoba ngifuna ukuphasa.√                     (2)

5.2       5.2.1       Bayahleka.√                                                                (1)

          5.2.2       Uthole umsebenzi awufundele wokuphatha inkampani yabameli.√                (1)

          5.2.3       Inkolelo engaguquki.√√                                                     (2)

          5.2.4       Umsebenzi-Ngimholela       imali   engcono     kakhulu    umsebenzi
                      ongisiza ekhaya. √√                                                        (2)
                                                                                                 [20]

                                                                  AMAMAKI ESIQEPHU C:            40
                                                                  AMAMAKI ESEWONKE:              80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2018-memo/160a379c-9ec5-4088-93e8-ca1bf32e4495) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2018-memo/71ce519d-ace4-4b52-8a83-a88cc450914c) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2018-memo/f24c2777-2596-467c-b928-8978bfe0fb44) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018-final-memo/33a6965a-c83c-4279-92ee-9a2ec7898742) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017-memo/85e65797-1984-4c8a-9bba-574bc4d7672c) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016-memo/a73633d7-3279-4a0e-9471-3a6a15c87204) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
