# isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2016, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016/671f9104-e7f0-4402-a850-db7053caba6b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016/671f9104-e7f0-4402-a850-db7053caba6b)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · isizulu. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016-memo/fb3c7854-9b9a-455b-a215-dab94f31538a) — Memo · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2016

                                                                       AMAMAKI: 80

                                                            ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    2                             DBE/2016
                                             SCE

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qala isiqephu NGASINYE ekhasini ELISHA bese udweba umugqa emva
          kwaleso siqephu.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo njengoba zibhalwe emibuzweni.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-40

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    3                               DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO A (Ofundwayo)

                         UKUKHULISA INGANE UMSEBENZI WOMPHAKATHI

          1     Endaweni yaKwaZulu-Natali kunendawo okuthiwa yiLungisa Indlela
                Village (LIV). Umsunguli (founder) wale ndawo uMnu. Tich Smith.
                U-Tich ngesikhathi ekhuluma nomphakathi wasesigodini (village) sase-
                Cottonlands, esingaphandle kwase-Verulam, abantu babengayiboni le
                nto ayishoyo ukuthi izophumelela. Wabatshela ukuthi ufuna ukwakha 5
                ikhaya elizoshintsha impilo yezingane ezihluphekayo ibe ngcono.

          2     Izingane ezihlala kule ndawo yilezo ezihlukunyeziwe ngezindlela
                ezahlukene kanye nezinganakiwe (neglected). I-LIV inika lezi zingane
                umama, ikhaya nomphakathi. Lezi yizinto ezidingwa yiyo yonke ingane
                esakhula. Kukhona izingane ezingalazi elinye ikhaya ngaphandle kwaleli 10
                abalakhelwa uMnu. Smith. UMnu. Smith wayengumdlali wekhilikithi,
                edlalela iqembu lesizwe saseNingizimu-Afrika. Namhlanje ungubaba
                wezingane ezingaphezulu kwama-200, ungusomabhizinisi nomeluleki.
                Inhloso (aim) yakhe ukubuyisela nokuvuselela 'UBUNTU' emphakathini.
                Lokhu akwenzayo uthi kwamfikela ngesikhathi esesikhungweni salabo 15
                abanenkinga yokuphuza kakhulu kanye nokugembula (AA Rehabilitation
                Centre). Ukuya kothola usizo kulesi sikhungo kwamenza wabona ngoba
                wayengasenamali futhi engasenasithunzi (dignity). Ukungasebenzi
                kwamenza ukuthi abuke impilo ngenye indlela. Kuqala uthi
                wayengoMhlophe odelelayo nongazikhathazi ngokuthi abanye abantu 20
                baphila kanjani ngoba yena wayekhomba ngophakathi. UNkosikazi
                wakhe u-Joan wamesekela ukufeza iphupho lakhe.

          3     U-Smith wakhuluma ngesu/ngecebo (idea) lakhe kuHulumeni kanye
                nakubaholi bamabhizinisi. Ngokubambisana nonkosikazi wathenga le
                ndawo engaphandle kwase-Verulam. Le ndawo wayikhetha emva 25
                kokwenza ucwaningo (research) ngezindawo ezinezingane eziningi
                ezidinga ukusizwa. Isigodi sase-Cottonlands kwaba yiso asikhetha
                ukuba asize izingane zakhona kanye nalezo ezihlala eMawoti. Kuhlala
                izingane zezinhlanga (races) ezahlukene kuleli khaya. Lezi zingane
                zifana nomndeni owodwa, ziyezwana. Kukhona umama oyedwa 30
                ozigadile nozinakekela njengezingane zakhe. Lapha e-LIV kunezindlu
                ezinkulu eziyi-8, izindawo zokudlala imidlalo ehlukene, isonto, ihholo
                kanye nendawo yokweluleka izingane ezihlukumezekile. Emuva kwalezi
                zakhiwo kukhona umtholampilo osiza umphakathi owanikelwa
                inkampani yakwa-Cipla obizwa ngokuthi; 'The Cipla Owethu Clinic'. 35
                Odokotela bengqondo noSonhlalakahle bafika kanye ngesonto kule
                ndawo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         4                                       DBE/2016
                                                  SCE

          4       Intatheli yephephandaba u-Vivian Attwood okunguyena owabhala le
                  ndaba ephephandabeni, akawuvali umlomo ngemisebenzi emihle ka-
                  Smith. Uthando nozwelo alubona ku-Smith ngenkathi evakashele kule 40
                  ndawo, uthi lwamshiya ezibuza ukuthi yini angayenzela ezinye izingane
                  ezifana nalezi. U-Smith uma ekhuluma ngezingane ezihlala kule ndawo
                  uvele acwebe izinyembezi. Uthi usuke ekhaliswa izimo lezi zingane
                  ezidlule kuzo, ukuzinikela kwazo ngethuba ezilinikwayo nenhlonipho.
                  Ubonga nabanye abantu abazinikelayo ngokufaka isandla ukuba 45
                  ikusasa lezingane zase-LIV liqhakaze. Lolu sizo luvela nakwamanye
                  amazwe angaphandle kwaseNingizimu-Afrika. U-Vivian uthi impilo,
                  injabulo nothando kubhalwe ebusweni bezingane zase-LIV.

          5       Zikhona izikhathi eziba nzima kule ndawo. U-Smith uyakwazi
                  ukuxazulula izinkinga ngokuthi asebenze kanzima ukuthola usizo kulabo 50
                  abanesandla esiphayo. Ungena ephuma kosomabhizinisi, ecela lokhu
                  nalokhuya okuzosiza ukuthi impilo iqhubeke kahle e-LIV.
                  Unobudlelwane obuhle noHulumeni. UDokotela Zweli Mkhize
                  nonkosikazi wakhe uMay balekelela kakhulu ekuthuthukiseni le ndawo.
                  Ngaphandle kosizo lwangaphandle, la e-LIV kunamaprojekthi enziwayo 55
                  asiza ukungenisa imali. Benza imikhiqizo (products) yempilo
                  bayidayisele/bayithengisele abakwa-Dischem, badayisa amaqanda
                  ezitolo zase-Food Lovers Market futhi badayisela inkampani yezitolo
                  zakwa-Woolworths izimbali. Izingane nazo zifaka isandla kakhulu kula
                  maprojekthi ngoba ziyazi ukuthi ukugcina indawo enjengale, kudinga 60
                  imali enkulu futhi nazo ziyazuza.

          6       Ukuthola     ithuba    lesibili  empilweni   akuyona     into   encane
                  nevamisile/ejwayelekile. Kufanele ulisebenzise ngendlela efanele ngoba
                  akusibona bonke abantu abanenhlanhla yokulithola. Ezinye zalezi
                  zingane sezifunda amabanga aphezulu. UMnu. Smith uthi isifiso sakhe 65
                  esikhulu ukuthi izwe laseNingizimu-Afrika libe isibonelo esihle
                  kwamanye amazwe ngokuphatha kahle izingane. Ufisa zonke
                  izakhamuzi zalapha zisebenze ngokubambisana ukulekelela uHulumeni
                  ngokuvala izikhala ezikhona emiphakathini ehluphekile/eswele. Izingane
                  ezihlala kule ndawo ziqeqesheke kahle ngokubaluleka kokusiza abanye 70
                  abantu. Ziyazi ukuthi izandla ziyagezana.

          7       Ukukhulisa ingane ukwakha isizwe esinempumelelo!

                                             [Icashunywe ku-Sunday Tribune 2015 yase iyahunyushwa]

          1.1.1       Isiphi isigodi okukhulunywa ngaso kule ndaba engenhla?                           (1)

          1.1.2       UMnu. Smith wabatshelani abantu bakulesi sigodi?                                 (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     5                                   DBE/2016
                                              SCE

          1.1.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe:

                      Intatheli u-Vivian Attwood usebenzela iphephandaba I …

                      A     Sunday World.
                      B     Sunday Times.
                      C     Sunday Sun.
                      D     Sunday Tribune.                                                    (1)

          1.1.4       Ibizwa ngani indawo yabantu abanenkinga yokuphuza kakhulu
                      utshwala?                                                                (1)

          1.1.5       Bhala izakhiwo EZIMBILI ezitholakala eLungisa Indlela Village.           (2)

          1.1.6       Ezinjani izingane ezinelungelo lokuhlala eLungisa Indlela Village
                      ngokwale ndaba?                                                          (2)

          1.1.7       Nikeza  okufanayo   phakathi    kwesigodi        sase-Cottonlands
                      nesaseMawoti ngokocwaningo luka-Smith.                                   (2)

          1.1.8       Chaza ukuthi izingane ezazihlala eLungisa Indlela Village
                      zazizithola kanjani izeluleko zengqondo. Bhala iphuzu ELILODWA.          (2)

          1.1.9       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni:

                      (a)    U-Tich Smith wayekhomba ngophakathi.                              (2)

                      (b)    Ubonga nabanye abantu abazinikelayo ngokufaka isandla.            (2)

          1.1.10      Isu lika-Smith lokucela usizo kwabanye abantu laba namthelela
                      muni ekuthuthukiseni iLungisa Indlela Village? Bhala OKUBILI.            (2)

          1.1.11      Nikeza isizathu ESISODWA esenza ukuthi abazali balahle izingane
                      zabo.                                                                    (2)

          1.1.12      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi ukuhlupheka kukaSmith
                      kwaletha injabulo kwabanye abantu? Sekela impendulo yakho.               (2)

          1.1.13      U-Joan ungunkosikazi othembekile. Sekela lesi sitatimende.               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    6                                   DBE/2016
                                             SCE

1.2       Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela:

          UMBHALO B (Obukwayo)

              We mkhulu!                                                Khululeka Juli,
               Angiliboni                                               awasakhishwa
                 igama                                                     amagama
               lomzukulu                                                   abafundi.
                wakho la!                                               Ngiyazi ikhona
                 Kuvele                                                 ekaSihle, phela
              izinombolo                                                 wathi wonke
                kuphela.                                                  amaphepha
              Kodwa uthi                                                 ayengamanzi
                uphasile?                                                    nje.

                                                    [Isithombe sicashunwe kuSolezwe 2013]

          1.2.1       Yini ebonakala esithombeni ekhombisa ukuthi uJuli uyakwazi
                      ukufunda?                                                               (1)

          1.2.2       Bhala OKUKODWA okwenziwa umkhulu esithombeni.                           (1)

          1.2.3       Ucabanga ukuthi yini eyenza ukuthi uJuli avule amehlo kakhulu?
                      Sekela impendulo yakho.                                                 (2)

          1.2.4       Uthini umbono wakho ngokungakhishwa kwamagama abafundi
                      bebanga le-12 ephephandabeni?                                           (2)

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:               30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    7                              DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Fundisisa lesi siqeshana esingezansi esikhuluma ngamaphutha enziwa ngabantu
ngemali bese usifingqa ngamaphuzu ayi-7.

IMIYALELO

1.        Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele. Amagama akho angeqi/ angadluli
          kwangama-60.
2.        Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.        Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.        Bhala ngamagama akho.
5.        Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile bhala inani lamagama
          owasebenzisile.

UMBHALO C (Ofundwayo)

                       AMAPHUTHA ENZIWA ABANTU NGEMALI

Uyakwazi yini ukugcina imali? Lona umbuzo okufanele wonke umuntu azibuze wona
ngoba imali ibalulekile kakhulu. Ukwenza ibhajethi kuyasiza ngoba uyakwazi ukubona
ukuthi unemali engakanani ongayisebenzisa. Kungabe sonke siyakwazi ukunamathela
ebhajethini esiyenzile?

Abaluleki bezezimali baveza ukuthi abantu abakwazi ukuhlela indlela yokusebenzisa
imali. Kukhona abantu abenza izikweletu ezingaphezu kwemali abayiholayo noma
abanayo. Iningi labantu ligcina selinegama elibi, kuvaleke namathuba okuthola usizo
lwemali emabhange nakwezinye izindawo ezibolekisa ngemali.

Ukuzifaka ezikweletini ezingenaso isidingo kuyingozi. Kukhona abantu abahlela
ukwenza imicimbi ngemali abangenayo kodwa abasazoyiboleka. Le mali
abayibolekayo iba nenzalo (interest) eningi okwenza kube nzima ukuyikhokha. Kuhle
ukulinda ungazifaki ezindlekweni (expenses) ezingenasidingo.

Kunabantu abanezinhliziyo ezingaphandle, abafuna ukuba nayo yonke into abayibona
kwabanye. Bathenga izinto abangazidingi ngenxa yomona wokuthi abafuni ukudlulwa
ngabanye. Lokhu kuyingozi ngoba awulazi iphakethe lalowo muntu ozifanisa naye.

Izindleko/izidingo zethu ziyakhuphuka zonke izinsuku. Kubalulekile ukubeka imali
ukuze ikusize ukubhekana nesimo sokukhula kwezindleko zakho. Abantu uma bebona
imali abanayo iseningi bayisebenzisa yonke kungabi namali abayongayo/
abayibekayo. Ukucabangela ikusasa nokulandela uhlelo lokonga imali kuyasiza
ukubhekana nesikhathi esinzima.

Wonke umuntu uyakuthanda ukuzimela abe nebhizinisi lakhe. Ibhizinisi lidinga ulwazi.
Ukuzibambela kwezezimali ebhizinisini nokungaqashi umuntu onolwazi kungenza
ukuthi inzuzo yakho ingakhuli. Osomabhizinisi kufanele nabo bafane nabasebenzi
babo bazifake ohlelweni lomholo. Lokhu kuzobasiza ukubona imali engenayo
nephumayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    8                                    DBE/2016
                                             SCE

Ucwaningo luveza ukuthi abantu abaphila ngezikweletu bangama-80%. Umuntu
onganaki ukukhokha izikweletu zakhe uyazibulala ngoba ugcina esekhokha inzalo
efakiwe. Ukungabheki izipesheli uma uthenga kuqeda imali.

Asiqiniseke ukuthi senza izinto ezibalulekile kuqala ngemali.
                                                                   [Umbhalo wokuziqambela]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:             10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1      9                                        DBE/2016
                                               SCE

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Bukisisa lesi sikhangisi bese uphendula imibuzo ezolandela.
UMBHALO D (Ofundwayo nobukwayo)

                           TETEMUKA NJENGESIKHULU!
       UHuntshu Classic Car yimoto ehamba phambili emhlabeni wonke.

 Idlisa ngani le moto?
  Ithwala abantu abaningi.
  Inetafula lokudlela.
  Inesiqandisi esineziphuzo eziphambili.
  Inomabonakude.
  Inezihlalo ezintofontofo.
  Iyazipakela.
                                             Sikulindele kwa:
                                             JIKA MOTORS
                                             56 Blackberry Road
                                             Sandton
                                             2000
                                             Ucingo: 011 626 4444
                                       www.huntshu.co.za noma admin@uhuntshu.com

                                     Imithetho nemibandela:
                      Idayiselwa abanezinkampani zokuhlela imicimbi kuphela.
                                                                          [Umbhalo wokuziqambela]

3.1       Yini ekhangiswayo kulesi sikhangisi esingenhla?                                            (1)
3.2       Bhala OKUBILI kokubhalwe esikhangisweni okungakuheha ukuba uthenge le
          moto.                                                                                      (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     10                                      DBE/2016
                                              SCE

3.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe:

          Lo musho olandelayo uqukethe hlobo luni lolimi?

          Yimoto ehamba phambili emhlabeni wonke.

          A     Ulimi oluncengayo.
          B     Ulimi olucwasayo.
          C     Ulimi olukhohlisayo.
          D     Ulimi oluphoqayo.                                                                  (1)

3.4       Tomula umusho ositshela ukuthi le moto ayidayiselwa wonke umuntu/noma
          ngubani.                                                                                 (2)

3.5       Zinamthelela muni izithombe kulesi sikhangisi?                                           (2)

3.6       Uyavumelana yini nombono wokuthi umuntu ogibela le moto afaniswe
          nesikhulu?                                                                               (2)
                                                                                                   [10]

UMBUZO 4

Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (Ofundwayo nobukwayo)

              (Amaphoyisa avimbe uJack noBhiza emva kokulunywa indlebe/kokutshelwa
                      ukuthi bayodiliva izidakamizwa emakhasimendeni abo.)

      Wathi                                                             Thatha imali
      nyaka!                                                            ebhuthini, usiyeke
      Siyaqhum'                                                         sihambe, sijahile.
      isibhamu!                                                         (esho ngokuhleba)

                                                                           Wazithela Jack!
                                                                           Ngasho ngathi
                                                                           ukuhlakanipha
                                                                           kuyaphela!
                                                                           Hawu!
                                                                           Usungumfundisi
                                                                           manje? Uzolala
                                                                           ubaliwe
                                                                           namhlanje,
                                                                           uyezwa!

                                                    [Isithombe sicashunwe ku-www.crime.co.za]

4.1       Yimuphi umsebenzi owenziwa uJack noBhiza?                                                (1)

4.2       Bhala inkulumo ekhombisa ukusabisa kule khathuni engenhla.                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    11                                DBE/2016
                                             SCE

4.3       Yisho izinto EZIMBILI ezaziphethwe uJack noBhiza emotweni yabo.                    (2)

4.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe:

          Ukulala ubaliwe kusho:

          A   Ukudutshulwa
          B   Ukushaywa
          C   Ukukhokha
          D   Ukuboshwa                                                                      (1)

4.5       Nikeza isizathu ESISODWA esenza ukuthi amaphoyisa ahlome uma evimba
          abantu abaphula imithetho.                                                         (2)

4.6       Ngokucabanga kwakho yini eyenza uJack agqoke njengomfundisi noBhiza
          agqokise okwejaji?                                                                 (2)
                                                                                             [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (Ofundwayo)

          Kwamane kwavela obala ukuthi uNtombi ubonile ukuthi yimina
          engintshontshe i-iPad yakhe. Uvalo lwaludlala ngami ngenkathi ngibizwa
          ehhovisi. Izandla zaziqhaqhazela ongathi ngiphethwe yisifo sedumbe. Ngathi
          uma ngingena ehhovisi likathishomkhulu ngajuluka ngamanzi te ngibona
          umndeni kaNtombi uphelele wonke. Ngaphika ngema ngentaba uma
          bengibuza nge-iPad entshontshwe esikhwameni sikaNtombi. Kwabizwa
          umfana otholakale eyiphethe, washo ukuthi uyidayiselwe yimina. Kwathiwa
          sizoboshwa sobabili nalo mfana oyithengile. Ngakhala, ngacela uxolo kodwa
          kwafana nokuthi ngithela amanzi emhlane wedada. Sancenga abazali
          nothishomkhulu ukuthi basijezise bona. Ngenhlanhla basixolela ngoba
          sasiqala ukuphula umthetho wesikole. Isijeziso enganikwa sona sangifundisa
          isifundo sokuthi ngingaphinde ngintshontshe. Lesisenzo sasizokwenza
          ngihlale ejele kuze kuphele unyaka wezi2018.

                                                                [Umbhalo wokuziqambela]

          5.1.1       Bhala isikhuliso segama elidwetshelwe kulo musho olandelayo.

                      Ngaphika ngema ngentaba.                                               (1)

          5.1.2       Khipha igama elisebenze ukukhomba ubumnini/ongumnini kulo
                      musho olandelayo:

                      Kwamane kwavela obala ukuthi uNtombi ubonile ukuthi yimina
                      engintshontshe i-iPad yakhe.                                           (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1      12                                  DBE/2016
                                               SCE

          5.1.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe:

                      Ukuthela amanzi emhlane wedada kusho:

                      A   Ukukhuluma iqiniso.
                      B   Ukukhuluma into engeke ikusize.
                      C   Ukukhuluma amanga.
                      D   Ukukhuluma into enobufakazi.                                           (1)

          5.1.4       Bhala lo musho olandelayo ube ubunye/sebunyeni.

                      Ngenhlanhla      basixolela   ngoba   sasiqala   ukuphula   umthetho
                      wesikole.                                                                  (2)

          5.1.5       Tomula isabizwana sokubala kulo musho olandelayo:

                      Umndeni kaNtombi uphelele wonke namhlanje.                                 (1)

          5.1.6       Guqula isenzo esidwetshelwe sibe impambosi yokwenzela kulo
                      musho olandelayo:

                      Ngakhala, ngacela uxolo.                                                   (2)

          5.1.7       Guqula lo musho olandelayo ukhombise ukuphika/ukulandula:

                      Kubi ukuntshontsha.                                                        (2)

          5.1.8       Sebenzisa igama idumbe emshweni ozakhele wona ukuze kuvele
                      incazelo ehlukile kunale esesiqeshini.                                     (2)

          5.1.9       Phinda ubhale lo musho olandelayo ulungise amaphutha:

                      Lesisenzo sasizokwenza ngihlale ejele kuze kuphele unyaka
                      wezi2018.                                                                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       13                                      DBE/2016
                                                SCE

5.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo elandelayo.

          UMBHALO G (Ofundwayo nobukwayo)

      (Indawo yase-Brook isifanele ukuvotela ikhansela elisha elizophatha iminyaka emi-5 ezayo.
           U-Maggie Val beno-Piet Raw bazokhankasa (campaign) ukuze abantu baphume
                                   ngobuningi ukuyobavotela).

        Isikhathi
    sokushintsha                                                         Niyibonile imisebenzi
      kule ndawo                                                           yami! Ngivoteleni
    yethu! Sidinga                                                       futhi! Ngizoqhubeka
       ikhansela                                                         nokunakhela izindlu,
     lowesifazane                                                            imitholampilo,
         manje!                                                           imfundo yamahhala
         Ngicela                                                          nokuvula amathuba
      ningivotele                                                             emisebenzi.
   ukuze intuthuko
        niyibone
      ngamehlo!
                                                                            Nx! Yini eyenziwe
                                                                               yile ndoda?
                                                                              Angeke mina
                                                                             ngidlale ngevoti
                                                                                   lami!

                                                                           [www.googlecartoons.com]

          5.2.1       Yimuphi umuzwa ovuswa yilawa mazwi alandelayo?

                      'Nx! Yini eyenziwe yile ndoda?'                                               (1)

          5.2.2       Tomula igama elikhombisa ukuncenga enkulumeni ka-Maggie?                      (1)

          5.2.3       Bhala OKUBILI u-Piet akuthembisa umphakathi.                                  (2)

          5.2.4       Ukwenzenjani ukudlala ngevoti?                                                (2)
                                                                                                    [20]

                                                                   AMAMAKI ESIQEPHU C:                40
                                                                   AMAMAKI ESEWONKE:                  80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016/dc343548-bdc0-4396-bb6b-717cde3f72a3) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-1/6c206073-9309-4ad8-a721-fbaaf1b2b528) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016/e20055bf-572a-4147-971a-5e29dcfca2f7) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2016/58e93745-edb4-448d-b9d0-de7ae4eb407b) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016/e62ab943-178d-4f7d-b4ad-2076011c9e16) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/c47a757a-8039-424c-b76c-4c9e9cc84927) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
