# isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2019, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2019/d8d7bcef-81f9-45e8-bd4c-9ce1f0389275
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2019/d8d7bcef-81f9-45e8-bd4c-9ce1f0389275)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2019 · isizulu. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2019-memo/8ee90e0f-99b5-47bf-a2e1-5dfb5a4cc3aa) — Memo · 2019 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2019

                                                                        AMAMAKI: 80

                                                             ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-12.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       2                      DBE/2019
                                              SC/NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

3.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

4.        Dweba umugqa emva KWESIQEPHU NGASINYE.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo kahle ngendlela ezihlelwe ngayo kuleli
          phepha lemibuzo.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-20
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-50

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        3                           DBE/2019
                                               SC/NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                                         UKUHLUKUMEZANA

         1       Wake wabizwa ngamagama ongawathandi? Washaywa ungenze
                 lutho? Wesatshiswa? Waphucwa okungokwakho? Wehliswa isithunzi?
                 Kungenzeka ukuthi akukaze kwenzeke kuwena kodwa bakhona
                 asebeke babhekana nalezi zimo. Ukuhlukumezana enye yezinkinga
                 ezinkulu umhlaba obhekene nazo. Lokhu kuhlukumezana kwenzeka 5
                 ezikoleni, emsebenzini, emidlalweni, ezinkundleni zokuxhumana
                 nasemiphakathini. Elinye igama eliqonde ngqo elisho lokhu
                 ukuchokoloza (bullying). Laba bantu kuthiwa izichokolozi (bullies).

         2       UMalcom Smith (PhD), ocwaningweni lwakhe wathola ukuthi
                 ukuhlukumezana kwenzeka ezikoleni uma abafundi bengekho 10
                 ngaphansi kweso lothisha nabazali. Ezikoleni bahlukunyezwa
                 ezinkundleni zemidlalo, emathoyilethi, emaphaseji, nasezindaweni
                 abaziphumulela kuzona. Abanye bahlukunyezwa emakilasini,
                 emabhasini esikole, ezitobhini, nasendleleni beya noma bebuya
                 esikoleni. UMalcom uthi zine izinhlobo zokuhlukumeza; ukusebenzisa 15
                 amagama amabi, udlame, izinkundla zokuxhumana kanye
                 nokuhlukunyezwa ngumuntu othandana naye. Ukukhula kwezinga
                 lezobuchwepheshe sekwenze ukuthi ukuhlukumeza kwezokuxhumana
                 kuhambe phambili kunezinye izinhlobo. Isikhathi esiningi lo mkhuba
                 (habit)    wenzeka   ezindaweni     lapho   abafundi   bendawonye 20
                 njengasesikoleni.

         3       Abahlukumezi basebenzisa izindlela ezahlukene ukukhetha labo
                 abazobahlukumeza. Ngokujwayelekile lowo ohlukumezayo usuke
                 enamandla ngokomzimba futhi enesibalo esikhulu sabalandeli
                 abamesabayo. Abantu abangabagilwa (victims) yilabo abangenawo 25
                 amandla okuzivikela. Kukhona abafundi abanethalente elivelele
                 esikoleni, njengabahlakaniphile ekilasini nabo abahlukunyezwayo.
                 Abanye abaqalayo ukufika kuleso sikole bayahlangabezana nale
                 nkinga. Laba abavela emakhaya adla imbuya ngothi kanye nabadla
                 izambane likapondo bayaba ngamathagethi. U-Ayanda uthi yena 30
                 nabangani bakhe babeziphethe kahle esikoleni belandela imithetho
                 ngendlela efanele kanti lokhu kuzobadonsela ukuhlukunyezwa ngenxa
                 yomona. Kunalabo abahlukunyezwa ngenxa yobuhlanga (race),
                 izinkolo ezingafani kanye nangobulili.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       4                                DBE/2019
                                              SC/NSC

          4      Ziningi izizathu ezenza abafundi babe abahlukumezi. Inkinga iqala 35
                 ekhaya      uma    kunodlame       phakathi  kwamalungu   omndeni.
                 Ukwehlukanisa/Ukudivosa kwabazali nakho kungaba nomthelela
                 ekutheni ingane ibe umhlukumezi. Abanye abafundi abakwazi ukubona
                 uma benza into embi komunye umuntu ngoba bakhule behlukunyezwa
                 ngezindlela ezahlukene. Abanye bakwenza ngoba beseqenjini lalabo 40
                 abazibona benodumo abaziwa nangokuba nezitayela ezingcono
                 kunabanye. Kukhona abasuke befuna ukuziphindiselela ngoba nabo
                 badlula ekuhlukunyezweni. UMenzi Ngema yena waba umhlukumezi
                 ngoba     engasithandi    isikole,   ecasulwa   ukuhlekwa  ngenxa
                 yokuphindaphinda amabanga awenzayo. Kunalabo abajoyina iqembu 45
                 labahlukumezi ngoba befuna ukuvikeleka. Izidakamizwa notshwala
                 nakho kunomthelela ekutheni izingane zibe abahlukumezi.
          5      Abahlukumezi bafuna izinto ezahlukene kumathagethi abo. Indodana
                 kaPeru, uBabylon babeyithathela ukudla kwayo zonke izinsuku.
                 Abanye abafundi kuthiwa abacele imali emakhaya bayilethe kubona. 50
                 Abanye babenzisa imisebenzi yabo yesikole ngenkani. Bababiza
                 ngamagama amabi, babathuke baze badabule nezingubo zabo.
                 Kuningi ukwesabisa okwenziwa abahlukumezi ukuze baphumelele kule
                 nto abayenzayo.
          6      Abafundi abagiliwe bahlala ngokwesaba, umuntu agcine eseyinkomo 55
                 edla yodwa. Abanye bayesaba ukwakha ubungani nabanye.
                 Emakhaya bayazivalela bangafuni ukukhuluma. Bagqoka izingubo
                 ezinkulu ezenza bafihle imihuzuko nezibazi (scars). Abathandi ukuya
                 emidlalweni, ukuvakasha nesikole nokuveza amathalente abanawo.
                 Abanye bagcina sebengena ezidakamizweni nasotshwaleni.              60
          7      Ukungazi kufana nokungaboni ngoba abanye abahlukumezi ababuboni
                 ubungozi bale nto abayenzayo. Bakubona kuyingxenye yokuphila
                 nokukhula. Isibalo sokuzibulala kwabanenkinga yokuhlukunyezwa
                 siyanda zonke izinsuku. Abanye bagcina bengasayi esikoleni. Baba
                 nenkinga yokutshela othisha nabazali ngenxa yokwesatshiswa. Baphila 65
                 ngokuqamba amanga emakhaya nasezikoleni ukuze bazivikele
                 kubahlukumezi. Bahlaselwa ukhwantalala (stress) bese kuvela nezinye
                 izifo. Esikoleni bagcina sebefeyila ngoba ingcindezi abanayo yenza
                 ingqondo ingasebenzi kahle. Imizimba nemizwa yabo iba
                 buthakathaka.                                                       70
          8      Ukuhlukumeza kuthinta wonke umuntu osuke ekubona kwenzeka.
                 Kufanele abahlukunyezwayo babikele othisha. Isikole kufanele sibe
                 nezinhlelo zokuqeda lo mkhuba. Abazali kufanele baluleke izingane
                 ukuthi zikhulume uma zihlaselwa abahlukumezi. Ukuzama
                 ukubonisana nomhlukumezi ngendlela enokuthula kuyasiza ukuthi 75
                 nabo behlise ulaka lwabo. Kufanele ungakhombisi ukuthi wesaba
                 kangakanani ngoba kwesinye isikhathi naye umhlukumezi usuke
                 engazethembi. Ungatshela nabangani bakho ukuze bakuvikele. Uma
                 ukuhlukumezana kwenzeka kwezokuxhumana, hamba uyobikela
                 abomthetho noma ushintshe imininingwane yakho. Sonke 80
                 asibambisane ukuqeda lo mkhuba olimaza ikusasa labafundi.
                                                  [Icashunwe ku-internet yahlelwa kabusha]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1             5                              DBE/2019
                                                    SC/NSC

          1.1.1       Bhala indawo EYODWA abafundi abahlukunyezwa                       kuyo
                      ngaphandle kwasezikoleni ngokwale ndaba.                                     (1)

          1.1.2       Ubizwa ngani umuntu ochokoloza abanye?                                       (1)

          1.1.3       Ubani okukhulunywa         ngaye    endabeni      owenza    ucwaningo
                      lokuhlukumezana?                                                             (1)

          1.1.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

                      Ithalente elivelele lisho ukuthi:

                      A   Ngelibi kunamanye
                      B   Ngelisabisayo kunamanye
                      C   Ngelihle kunamanye
                      D   Ngelincane kunamanye                                                     (1)

          1.1.5       Tomula umusho ophelele osesigabeni sesi-4 ositshela ukuthi
                      abanye abafundi baba abahlukumezi ngenxa yokuba amagwala.                    (2)

          1.1.6       Yini eyenzeka emindenini engagcina isinomthelela                omubi
                      kubafundi abangabahlukumezi? Bhala OKUBILI.                                  (2)

          1.1.7       Qhathanisa imiphumela yokuhlukunyezwa ubhekise ezigamekweni
                      zikaMenzi Ngema kanye noBabylon Peru.                                        (2)

          1.1.8       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni:

                      (a) 'Abafundi abavela emakhaya adla imbuya ngothi.'                          (2)

                      (b) 'Umuntu agcine eseyinkomo edla yodwa.'                                   (2)

          1.1.9       Bhala   izimpawu     EZIMBILI          ongabona     ngazo     umfundi
                      ochokolozwayo esikoleni.                                                     (2)

          1.1.10      Bhala ngephuzu ELILODWA umyalezo odluliswa yile ndaba.                       (2)

          1.1.11      Bhala izizathu EZIMBILI ezingenza sithi abahlukumezi
                      banomthelela omubi ezimpilweni zabantu. Bhekisa impendulo
                      yakho endabeni.                                                              (2)

          1.1.12      Esigabeni sesi-8, umbhali usho amasu amaningi amahle angasiza
                      ukubhekana nenkinga yokuhlukumezana kwezingane ezikoleni.
                      Sekela ngokubhala OKUBILI kwalokhu okubhalwe endabeni.                       (2)

          1.1.13      Ngokucabanga kwakho yini okufanele yenziwe ukuqeda umkhuba
                      wokuhlukumezana ezikoleni. Bhala OKUBILI.                                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1             6                               DBE/2019
                                                    SC/NSC

1.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (OBUKWAYO)

                                             Jill
                   Lee                                                 Jay
                                                        Kim

                                                                          Thato

                   UThato nodadewabo baganga ngelambu lokuhlobisa laserestorenti.

                                                        [Isithombe sicashunwe ku-googlepics]

          1.2.1          Yimuphi umonakalo owenzeka kule sithombe esingenhla?                       (1)

          1.2.2          Benzenjani oThato nodadewabo emva kokudlala ngomlilo?                      (1)

          1.2.3          Yini ekhombisa ukuthi uLee usola ukuthi umlilo uqalwe izingane
                         zikaKim noJay?                                                             (2)

          1.2.4          Uyavumelana yini nokuthi icala lomonakalo owenzeka kule
                         restorenti kumele libekwe kuJay noKim hhayi ezinganeni? Sekela
                         impendulo yakho.                                                           (2)

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU A:                 30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1      7                               DBE/2019
                                             SC/NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2
Fundisisa lesi siqeshana esingezansi bese usifingqa ngamaphuzu ayi-7, ubhale
ngongakwenza ukunika umuntu ophuke ithambo usizo lokuqala.
IMIYALELO
1.     Bhala ngemisho ephelele. Amagama angeqi/angadluli kwangama-60.
2.     Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.     Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.     Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile bhala inani lamagama
       owasebenzisile.
UMBHALO C (OFUNDWAYO)

          USIZO LOKUQALA ONGALUNIKA UMUNTU OPHUKE ITHAMBO
Amathambo asemizimbeni yethu abalulekile. Imizimba ayikwazi ukuma uma
amathambo ephukile. Ithambo eliphukile libucayi lidinga udokotela. Kuyenzeka
udokotela noma isibhedlela sibe kude bese kudingeka umuntu ophukile anikwe usizo
lokuqala.
Ingozi yokuphuka yenzeka kungalindelwe. Ngaphambi kokuthola usizo lodokotela,
umuntu ophukile kufanele anikwe usizo lokuqala. Kufanele ubheke ubucayi bokulimala
kodwa ungamnyakazisi umuntu olimele ngoba ungaphazamisa amathambo aphukile.
Ukuquleka kwenza abanye abantu bangakwazi ukuphefumula kahle. Phefumulela
emlonyeni womuntu oqulekile, umphampe esifubeni ukuze inhliziyo iqale ukusebenza.
Imizuzwana yokungaphefumuli ibulala ukusebenza kwengqondo.
Kukhona abantu abaphuma igazi eliningi uma bephuka. Ungakuvimba ukuphuma
kwegazi ngokubopha ngendwangu ngenhla kwalapho umuntu alimele khona.
Umuntu ophukile uzwa izinhlungu uma enyakaza bese konakala kakhulu. Sekela
indawo elimele ngokuyibophela oqwembeni ukuvimba ukuthi ithambo lingaqhubeki
nokulimala.
Kuyenzeka umuntu avuvukale futhi nemizwa ingasebenzi kule ndawo ephukile.
Ukubanda kuyasiza kulesi simo. Zama ukugoqa iqhwa ngendwangu ulibeke endaweni
evuvukele.
Ukuphuka kuyasabisa ngoba umuntu usuke engayazi imiphumela emva kokuphuka
kwakhe. Kumele umxoxise umnike ithemba ukuze nezinhlungu zilibaleke/zizibeke.
Abantu bakwamukela ngendlela engafani ukuphuka. Abanye bayagodola negazi lime
emzimbeni. Kuhle ukumgcina efudumele, ubeke ikhanda endaweni ephansi, izinyawo
ziphakame ukuze igazi ligijime.
Sengathi wonke umuntu angafundiswa ngokunika usizo lokuqala.
                                             [Umbhalo osuselwa ocwaningweni lwezempilo]

                                                          AMAMAKI ESIQEPHU B:                10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1                  8                             DBE/2019
                                                         SC/NSC

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Bukisisa lesi sikhangisi bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                SENZAKAHLE PRINTERS
                      GQOKA IGAMA LEBHIZINISI LAKHO!

        Ubani owathi ngeke ube nesikibha esinegama lakho?
                     Ungesabi, usufik' ekhaya.
      Woza uzokwenza izikibha zenkampani noma isikole sakho.
                       ESenzakahle Printers sikwenzela umsebenzi
                            okushiya ubambe ongezansi!
                              Sikuhlobisela okulandelayo:

PO Box 695, UMvoti, 3259
032 757 7973
hh//:www.senzprint.co.za

AMANANI APHANSI KAKHULU!
                                         Imithetho nemibandela
                                  Sikwenzela eyethu imidwebo nemibala.
                                       [Izithombe zicashunwe ku-googlepics, umbhalo wokuziqambela]

3.1       Ungaya kuphi uma ufuna ukukhangisa ibhizinisi lakho?                                        (1)

3.2       Bhala izinto EZIMBILI ongafuna bakuhlobisele zona eSenzakahle Printers.                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        9                                   DBE/2019
                                               SC/NSC

3.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe.
          La mazwi athi; 'Umsebenzi okushiya ubambe ongezansi' asho …
          A        ukuhlupheka.
          B        ukubusa.
          C        ukujabula.
          D        ukumangala.                                                                    (1)
3.4       Bhala isinciphiso saleli bizo elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo
          bese usisebenzisa emshweni ozakhele wona:
          Woza uzokwenza izikibha zenkampani yakho.                                               (2)
3.5       Yiliphi isu  elisetshenziswe  abaseSenzakahle             Printers       ukuheha
          amakhasimende? Bhala kube KUBILI.                                                       (2)
3.6       Kungabe IQINISO noma UMBONO ukuthi amanani aseSenzakahle Printers
          aphansi kakhulu? Sekela impendulo yakho.                                                (2)
                                                                                                  [10]
UMBUZO 4
Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.
UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                                                        Hhayi bo! Sengikhuluma
                                                                        ngedwa njengohlanya.
                                                                        Senidle izimbiza
                                                                        zikaFaro yini?
                                                                        Amaphoyisa anjani lawa
                                                                        ahlale elele emini
                                                                        ngesikhathi
                                                                        somsebenzi?
                                                                        Zizotholakala kanjani
                                                                        lezi zinswelaboya?

UTom noRooi basebenze kanzima ngenxa yengcindezi yokufuna iziboshwa eziyingozi
ezeqe ejele. UMphathi wesiteshi ushaya phansi ngonyawo ufuna zivalelwe lezi
ziboshwa.
                                                         [Isithombe sicashunwe ku-googlepics]

4.1       Bhala OKUBILI okwenziwa abantu abasesithombeni.                                         (2)
4.2       Bhala   izingcezu   zenkulumo       EZIMBILI      okwakhiwe        ngazo         leli
          bizombaxa/ibizongxube elilandelayo:
          Izinswelaboya                                                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                               Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        10                            DBE/2019
                                                SC/NSC

4.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe.
          Ukudla izimbiza zikaFaro kuchaza …
          A       ukuphuza amanzi.
          B       ukuphuza utshwala.
          C       ukudla isidlo esiphambili.
          D       ukudla isidlo esimnandi.                                                   (1)

4.4       Tomula isihlanganiso kulo musho olandelayo bese usisebenzisa emshweni
          ozakhele wona.

          UTom noRooi basebenze kanzima ngenxa yengcindezi yokufuna iziboshwa.               (2)

4.5       La mazwi alandelayo aqukethe siphi isifenqo?

          'Sengikhuluma ngedwa njengohlanya.'                                                (1)

4.6       Yini okufanele yenziwe ukuvimba ukweqa kwezigebengu eziyingozi ejele?
          Bhala amaphuzu AMABILI.                                                            (2)
                                                                                             [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (OFUNDWAYO)

         Inkosana kaMfundisi uNdlovu, uBandile ihamba amazwe ngenxa yekhono
         layo lokupheka ukudla kwesiNtu. Insizwa emzalayo nayo iyakuthanda
         ukupheka. Baqinisile uma bethi lufuze imbiza. UBandile wakhula edla ukudla
         okuphekwe ngubaba wakhe waze wagcina esemsiza ngokupheka. Abantu
         bathuka uma bebona uNdlovu epheka. Hawu! Yindoda enjani ephekayo? 5
         Wayibonaphi indoda yaKwazulu eqobana noanyanisi izingane zikhona?
         Lo mbuzo wayengawunaki aziqhubekele namabhodwe. Lwaqala kanjalo-ke
         uthando lokupheka kuBandile wagcina eseyokufundela. Ngonyaka odlule
         wagibela ibhanoyi okokuqala empilweni yakhe. Wayecelwe ukuba ayopheka
         ukudla kwesiNtu eParis. Wafika khona ebusuku ekhathele. Uhambo lwakhe 10
         lwaba yimpumelelo ngoba wagcina esebhalela amaphephandaba ahlukene
         engosini yokudla. UBandile waqunga isibindi ngokwenza umsebenzi
         owaziwa ngokuthi ungowabantu besifazane.
                                                                [Umbhalo wokuziqambela]

          5.1.1        Bhala isifinyezo segama elibhalwe ngokugqamile kulo musho
                       olandelayo:

                       Inkosana kaMfundisi uNdlovu uBandile uhamba amazwe.                   (1)

          5.1.2        Guqula lo musho olandelayo ube yinkathi yamanje eqhubekayo:

                       Abantu bathuka bebona uNdlovu epheka.                                 (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        11                            DBE/2019
                                                SC/NSC

          5.1.3       Bhala ubulili besifazane esikhundleni segama elibhalwe
                      ngokugqamile kulo musho olandelayo bese usebenzisa impendulo
                      emshweni.

                      Insizwa ezala lo mpheki nayo iyakuthanda ukupheka.                    (2)

          5.1.4       Lungisa amaphutha kulo musho olandelayo:

                      Wayibonaphi indoda yaKwazulu eqobana noanyanisi izingane
                      zikhona?                                                              (2)

          5.1.5       Hlobo luni lwesandiso esibhalwe ngokugqamile kulo musho
                      olandelayo?

                      Wafika khona ebusuku ekhathele.                                       (1)

          5.1.6       Khetha amagama afanele kowanikiwe bese ugcwalisa izikhala kule
                      misho elandelayo:

                      [esiphundu, ukhamba, usiko, ebhodweni]

                      (a) … lufuze imbiza.                                                  (1)

                      (b) UBandile upheka ukudla okwehla …                                  (1)

          5.1.7       Chaza ukuthi lezi zibabazo ezigqanyisiwe kule misho elandelayo
                      ziveza miphi imizwa.

                      (a) Halala Bandile! Usebenzile Gatsheni!                              (1)

                      (b) Hawu! Yindoda enjani ephekayo?                                    (1)

          5.1.8       Bhala ibizo elimqondophika esikhundleni       saleli   elibhalwe
                      ngokugqamile emshweni olandelayo:

                      Lwaqala kanjalo-ke uthando lokupheka kuBandile.                       (1)

          5.1.9       Sebenzisa umabizwafane kuleli bizo elibhalwe ngokugqamile
                      ukuze kuvele umusho ohlukile kulo olandelayo:

                      UBandile waqunga isibindi ngokwenza umsebenzi owaziwa
                      ngokuthi ungowabantu besifazane.                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1                 12                                              DBE/2019
                                                         SC/NSC

5.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo elandelayo.
          UMBHALO G (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

             Ngitheni kuwena Gundi? Angikutshelanga       Bhoza! Wayihlaba inhlali le nto eyenzeka kuleli
             ukuthi le nto oyenzayo yokweba imali         hhovisi. Bazoqedana ngezandla oBen noGundi.
             izosifaka obishini sigcine sesingena
             etilongweni?

                                                                                         Nx! Uthi
                                                                                         angenzeni
                                                                                         uSithole?
                                                                                         Ngijahile mina.

                                                      [Isithombe sicashunwe ku-www.googlepictures.com]

          5.2.1        Yini ekhombisa ukuthi uGundi kuyamethusa okushiwo uBen?                                        (1)

          5.2.2        Tomula umusho osho                ukuthi      laba      bantu       bangalimazana
                       enkulumweni kaSithole.                                                                         (2)
          5.2.3        Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe:

                       Lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho
                       olandelayo sichaza …

                       Bhoza! Wayihlaba inhlali le nto eyenzeka kuleli hhovisi:
                       A     Ukunganaki
                       B     Ukusaba
                       C     Ukubaleka
                       D     Ukushaya                                                                                 (1)
          5.2.4        Bhala amagama amqondofana nalawa alandelayo:
                       (a) Obishini                                                                                   (1)

                       (b) Etilongweni                                                                                (1)
                                                                                                                      [20]
                                                                           AMAMAKI ESIQEPHU C:                        40
                                                                           AMAMAKI ESEWONKE:                          80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2019/7d25278e-90ff-4620-bb3c-52de2136806b) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2019/706eecbf-f26c-4b4b-b54d-1a1d4e8dbfb8) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019/bd21b19f-33f4-4db5-8f94-e5a48098d6a0) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/c47a757a-8039-424c-b76c-4c9e9cc84927) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2023/134eb7e6-168d-4ffe-8ec1-467eeffe7462) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2018/81ac5ba1-c3d4-4194-bab1-c25b0e86e072) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
