# isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2016 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2016, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2016/58e93745-edb4-448d-b9d0-de7ae4eb407b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2016/58e93745-edb4-448d-b9d0-de7ae4eb407b)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · isizulu. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                       NOVEMBA 2016

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-14.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    2                      DBE/Novemba 2016
                                             NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qala isiqephu NGASINYE ekhasini ELISHA bese udweba umugqa emva
          kwaleso siqephu.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo njengoba zibhalwe emibuzweni.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-40

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    3                       DBE/Novemba 2016
                                             NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO A (Ofundwayo)

              UMNCINTISWANO/UMQHUDELWANO WAMA-IDOLS ENINGIZIMU
                                  AFRIKA
          1     Ama-Idols umncintiswano okhonjiswa kumabonakude eNingizimu
                Afrika. Lo mncintiswano wasuselwa ohlelweni iBritish Pop Idols.
                Ngenkathi uqala ngonyaka wezi-2002 wawukhonjiswa eziteshini
                zeM-Net kuphela. Kusukela ngonyaka wezi-2012 kwaqala isiteshi
                soMzansi Magic, wakhonjiswa kuzona zombili iziteshi.            5

          2     Kulo mncintiswano kusuke kubhekwa ithalente lomculo kubantu
                abasha baseNingizimu Afrika. Kuyiwa eziFundazweni zonke kwenziwe
                ama-auditions. Ngesikhathi sama-auditions kukhona abaphatha
                izinsimbi zomculo ('musical instruments'), kodwa amajaji abheka
                ithalente lokucula kuphela. Abanye basuke bengakwazi ukucula 10
                bezochitha isikhathi bese kuvaleka amathuba alabo abanethalente.
                Abaphumelele kuma-auditions badlulela/baya esigabeni esilandelayo
                eSun City lapho bezohlangana nabavela/nababuya kwezinye
                iziFundazwe. Abanye bashiya imisebenzi nemfundo belandela ithuba
                lokuba abaculi.                                                   15

          3     Abangenele umncintiswano bakhethwa ngamajaji isibalo sabo siyehla
                size sifike kwabayi-12. Emva kwalokho iyashintsha indlela
                abazokhethwa ngayo ngoba basuke sebevotelwa abalandeli babo.
                Njalo ngesonto kuphuma oyedwa othole amavoti amancane
                kunabanye. Ku-Season 1 (njengoba kubizwa kanjalo), kwawina uHeinz 20
                Winckler. Ababethula uhlelo kwakunguCandy Litchfield noMatthew
                Stewardson, kanti amajaji kwakungoRandall Abrahams, Dave
                Thompson, Marcus Brewster noPenny Lebyane.

          4     I-Season 2 yaqala ngenyanga kaJuni kuya kweka-Okthoba onyakeni
                wezi-2003. Kwaphumelela u-Anke Pietrangeli, owayethandwa kakhulu 25
                ababukeli balo mncintiswano. Abalandeli bakhe bamqamba igama
                lesidlaliso ('nickname') elithi 'The Kimberley Diamond'. Kwakuqala
                ngqa kuwo wonke amazwe analo mncintiswano ukuthi kube nabesilisa
                abadlulela esigabeni sabayi-12.

          5     Ukuthandwa kwalo mncintiswano kwenza isibalo sabawulandelayo 30
                sikhule kakhulu. Ngonyaka wezi-2005 kwaqala u-Season 3 eGold Reef
                City. Owaphumelela kwaba intokazi uKarin Kortie ngamavoti
                angamaphesenti angama-62,5. Ukuze awine kwakufanele acule iculo
                azikhethele lona, elikhethwe ngamajaji kanye nelisha aziqambele lona.
                Ngonyaka wezi-2006 awubanga khona umncintiswano ohlelweni 35
                lakwa-M-Net waze wabuya ngonyaka olandelayo, kwawina uJody
                Williams. Amajaji amthanda kakhulu ngekhono lakhe lokucula amaculo
                o-Celine Dion noLuther Vandross okungabaculi abasezingeni
                eliphezulu.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        4                                 DBE/Novemba 2016
                                                 NSC

          6       Ngonyaka wezi-2009, kwaqala u-Season 5. Ngalo nyaka abangenele 40
                  bavunyelwa ukusebenzisa izinsimbi zomculo. Amajaji awakujabulelanga
                  lokho ngoba ayengabezwa uma becula. Kule Season kwawina uSasha
                  Lee Davids. Emva kwezinsuku ezine ewinile, kwatholakala ukuthi
                  kukhona      amavoti     angabalwanga       ngenxa       yezinkinga
                  kwezobuchwepheshe. Kwenziwa uphenyo ('investigation') kwabalwa 45
                  kabusha. Imiphumela yaveza ukuthi uJason obencintisana noSasha
                  nguye    obenamavoti   amaningi.    UM-Net   noFremantle     Media
                  abangabaphathi bohlelo bavumelana ngokuthi babanike imiklomelo
                  elinganayo.

          7       Ngonyaka wezi-2010 kwaqala iSeason 6. Yahamba kahle 50
                  kwaphumelela u-Elvis Blue. Uhhafu wemali ayiwina wayinika uLloyd
                  Cele ayesele naye kulo mncintiswano. Ngonyaka olandelayo wezi-2011,
                  kwaqala i-Season 7 eyawinwa uDave Van Vuuren waseGauteng.

          8       Ukwanda kwezinhlelo kumabonakude kwasiza abalandeli abaningi.
                  Ngonyaka wezi-2012 lo mncintiswano wavezwa kuMzansi Magic 55
                  nakuM-Net ngesikhathi esisodwa. Ababengenele banyusa amasokisi
                  ngoba abalandeli basebekhetha lowo onethalente elidlulele kunabanye.
                  Abanye abalandeli babengasabheki ithalente lomculo kodwa babevotela
                  ovela esiFundazweni sabo. Ngomhla zi-2 ku-Okthoba 2012, uKhaya
                  Mthethwa wamenyezelwa ukuthi nguyena owine iSeason 8. 60
                  Kwaqopheka umlando kulo mncintiswano wokuthi abe ngowokuqala
                  oMnyama ukuwina. IsiFundazwe saKwaZulu-Natal sajabula ngoba uvela
                  kusona.    Emva     kukaKhaya     kwalandela     uMusa      Sekwane
                  waseMpumalanga owawina i-Season 9.

          9       Lo mncintiswano wawinwa ngabesilisa iminyaka ilandelana. Ngonyaka 65
                  wezi-2014 kwawina uVincent Bones owayenomlando owathinta
                  izinhliziyo zabalandeli. I-Season 11 yaduma kakhulu nesibalo
                  sabavotayo safika ezigidini ezingaphezu kweziyisi-5 ngoba kwakukhona
                  ijaji elaliyintandokazi uSomizi Mhlongo. Abantu babethanda amahlaya
                  namatemu          ayewasebenzisa     kwabangenele      umncintiswano. 70
                  Wayesebenza nejaji uRandall Abrahams owayesedonse isikhathi eside.
                  Kwawina uKarabo Mogane ku-Season 11.

          10      Imincintiswano yama-Idols iyasiza kakhulu ukuvuselela ithalente
                  lomculo. Isiza nemindeni nabangani ngoba bahlala ndawonye bachithe
                  isizungu. Enye imali etholakala ngokuvota isiza amakhaya abadala 75
                  kanye nawezintandane.

                  Kungabe unalo ithalente lokucula? Phuthuma ungenele iSeason
                  elandelayo!
                                        [Icashunywe kuhttps://en wikipedia.org/wiki/Idols-SouthAfrica]

          1.1.1       Waqala nini umncintiswano wama-Idols eNingizimu Afrika?                             (1)

          1.1.2       Obani abakhetha labo abazoqhubeka nomncintiswano ukuya
                      eSun City?                                                                          (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                       Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       5                             DBE/Novemba 2016
                                                NSC

          1.1.3       Ubani owokuqala wesifazane owawina umncintiswano wama-
                      Idols?                                                                        (1)

          1.1.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe.

                      Ijaji eselidonse isikhathi eside kunamanye kule mincintiswano:

                      A   USomizi
                      B   U-Unathi
                      C   URandall
                      D   UPenny                                                                    (1)

          1.1.5       Chaza izindlela        EZIMBILI   abakhethwa    ngazo      abaqhubeka
                      nomncintiswano.                                                               (2)

          1.1.6       Fingqa ngephuzu ELILODWA isigameko esenzeka ngonyaka
                      wezi-2009.                                                                    (2)

          1.1.7       Tomula umusho          osendabeni   ositshela   ukuthi    u-Elvis   Blue
                      unobuntu.                                                                     (2)

          1.1.8       Kungani uSeason 8 wayengafani namaSeasons ayengaphambili?                     (2)

          1.1.9       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni:

                      (a) Ababengenele banyusa amasokisi.                                           (2)

                      (b) Ijaji elaliyintandokazi uSomizi Mhlongo.                                  (2)

          1.1.10      Qhathanisa ubuhle nobubi balo mncintiswano kulabo abasuke
                      bewungenele.                                                                  (2)

          1.1.11      Umncintiswano wama-Idols unamuphi umthelela emiphakathini?
                      Bhala amaphuzu AMABILI.                                                       (2)

          1.1.12      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi abanye abangenela lo
                      mncintiswano abangakwazi ukucula basuke befuna ukuvela
                      kumabonakude. Sekela impendulo yakho.                                         (2)

          1.1.13      Okuhle nge-Idols SA ukuthi ayicwasi ngokwebala nangokobulili.
                      Sekela lesi sitatimende.                                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    6                         DBE/Novemba 2016
                                             NSC

1.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (Obukwayo)

         UHulumeni usiza abafundi abahlala ezindaweni ezikude nezikole
         ngezinto zokuhamba. Lokhu kuyabasiza ukuze bafike ezikoleni
         ngesikhathi esifanele.
                                                     [Isithombe sicashunwe kuSolezwe-2016]

          1.2.1       Bhala OKUBILI okusesithombeni esingenhla uHulumeni asiza
                      ngakho abafundi ukuze bafike ezikoleni.                                 (2)

          1.2.2       Kunamuphi umphumela ukusizwa kwabafundi abasesithombeni
                      ngezinto zokuhamba?                                                     (2)

          1.2.3       Phawula ngokuhle okwenziwa         yilaba   bafundi     abagibele
                      amabhayisikili ukuzivikela.                                             (2)

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:               30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    7                      DBE/Novemba 2016
                                             NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Fundisisa lesi siqeshana esingezansi esikhuluma ngenkinga yokushoda kwamanzi
bese usifingqa ngamaphuzu ayi-7.

IMIYALELO

1.     Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele, amagama akho angeqi/angadluli
       kwangama-60.
2.     Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.     Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.     Bhala ngamagama akho.
5.     Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile, bhala inani lamagama
       owasebenzisile.

UMBHALO C (Ofundwayo)

       IZINKINGA EZIDALWA UKUSHODA KWAMANZI ENINGIZIMU AFRIKA

Izwe laseNingizimu Afrika libhekene nenkinga yokushoda kwamanzi. Lokhu kudalwa
ukungani kwemvula ezweni lonke. Ekugcineni kuba nemiphumela emibi kubantu,
ezilwaneni nasezitshalweni.

Ukuguquka kwesimo sezulu kunomthelela kulokhu kushoda kwamanzi. Konke
okusemhlabeni kudinga amanzi ukuze impilo iqhubeke. Ingxenye enkulu yomzimba
womuntu yakhiwe ngamanzi. Ukungawatholi amanzi anele kwenza umuntu ancishelwe
('dehydrated') amanzi emzimbeni. Lokhu kudala izifo kanye nokufa. Uma imvula ingani,
imithombo yamanzi ('reservoir') efana namadamu nemifula iyoma bese kuba
nesomiso.

Amazinga aphezulu okushisa amunca amanzi asemhlabathini. Konke okutshaliwe
okungusizo kuyafa noma kungamili kahle. Ukufa kwezitshalo kunomthelela wokuphela
kwendalo kanti impilo incike kokutshaliwe. Isizukulwane singagcina singazazi ezinye
zezihlahla zendabuko.

Izilwane zidinga ukuphuza amanzi ukuze ziphile. Izinhlanzi nezingwenya zisebenzisa
amanzi njengamakhaya azo. Ukuphela kwamanzi asetshenziswa izilwane kwenza
isibalo sazo sinciphe. Izilwane ezikhiqiza ubisi nenyama nazo ziyathinteka bese kuba
nomthelela omubi kubantu.

Izinkampani ezinkulu nezincane ziyawasebenzisa amanzi. Kukhona amabhizinisi
angavalwa uma amanzi engekho abantu baphelelwe imisebenzi. Izibhedlela zona
zithinteka kakhulu ngoba amanzi ahambisana nezempilo. Ukudla, iziphuzo nokunye
kuyakhuphuka ngenxa yokuthi imali eningi isetshenziselwa izindlela zokuthola amanzi.

Izithuthi nemidlalo esebenzisa amanzi iyaphazamiseka uma eshoda. Abagwedli,
abatshuzi, abadobi nababhukudi baphelelwa umdlandla, isimo sempilo yabo
siyashintsha. Imincintiswano yasemanzini ingamiswa ngoba yenziwa khona kuphela.
Lokhu kwehlisa izinga labantu abasafisa ukungenela le midlalo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    8                  DBE/Novemba 2016
                                             NSC

UHulumeni waseNingizimu Afrika unezinhlelo azenzayo ukubhekana nesimo
sokushoda kwamanzi. Ezindaweni ezahlukene amanzi ayavalwa ngezikhathi ezithile,
kunesikalo esibekelwe abantu ukuthi bawasebenzise kangakanani nokunye.

Asiwonge amanzi ukuze siphile impilo iqhubeke!

                                                          [Umbhalo wokuziqambela]

                                                       AMAMAKI ESIQEPHU B:             10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    9                      DBE/Novemba 2016
                                             NSC

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Bukisisa lesi sikhangisi bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (Ofundwayo nobukwayo)

               QHAKAZA JEWELLERY SHOP
                    UBUHLE BENDODA YIMALI YAYO.
   Ufuna ukushada noma ukwenza isithembiso somshado?
   Ufuna ukukhombisa ukuthi uyindoda enamandla?
   Ufuna ukufeza amaphupho owesifazane ngamadayimane?

               NANSI IMPENDULO:
              Phuthuma eQhakaza, esitolo sobucwebe esizokunika uhlobo
              lwezindandatho ezinamadayimane:
                                       ∞ Acwebezela njengenkanyezi.
                                       ∞ Angaphucuki.
                                       ∞ Aqine ngqi.
                                       ∞ Akuxhopha ukude.
                                       ∞ Avuselela uthando.
                                       ∞ Akunika isithunzi nokuhlonishwa.

       Phuthuma manje ungezwa ngendaba!

   eKapa    - 289 Laza Road, Kenilworth (021 937 6578)
   eGoli     - 10 Busa Street, Rivonia  (011 456 3991)
   eThekwini - 99 Cato Road, Berea      (031 332 8465)
               qhksjew@yahoo.com

                Ozofika kuqala eQhakaza uzoba sethubeni lokuthola

                  lo ►         mgexo kanye nebhangela likanokusho.

                                                              [Umbhalo wokuziqambela]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    10                          DBE/Novemba 2016
                                             NSC

3.1       Kungani igama elithi; 'Qhakaza' livele kaningi kulesi sikhangisi esingenhla?         (1)

3.2       Anjani amadayimane aseQhakaza Jewellery Shop? Bhala OKUBILI.                         (2)

3.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

          Lo musho olandelayo uqukethe hlobo luni lolimi?
          Amadayimane avuselela uthando.

          A        Ulimi olukhohlisayo.
          B        Ulimi oluphoqayo.
          C        Ulimi olunamaqiniso.
          D        Ulimi oluncengayo.                                                          (1)

3.4       Yiliphi isu elisetshenziswe abakwaQhakaza Jewellery Shop ukuze umthengi
          afike kuqala kunabanye?                                                              (2)

3.5       Tomula umusho ongenza umuntu wesilisa azizwe enjengesicebi.                          (2)

3.6       Ngokucabanga kwakho indandatho enamadayimane iwafeza ngempela yini
          amaphupho abesifazane? Sekela impendulo yakho.                                       (2)
                                                                                               [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    11                          DBE/Novemba 2016
                                             NSC

UMBUZO 4

Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (Ofundwayo nobukwayo)

                  ISITHOMBE-1                                 ISITHOMBE-2

ULucy uchazela uCele ngezinhlobo zokudla           UCele uyakuqala ukudla okumnandi
abanazo erestorenti yaseThatha ukuze a-ode         nokuningi kangaka. Ushaye wavala.
akuthandayo.
               ISITHOMBE-3                                    ISITHOMBE-4

                                               UCele uyaxolisa, uchazela imenenja
Isimo sibi! ULucy udiniwe, utshela imenenja    ukuthi    usenezinsuku     ezintathu
ukuthi uCele akanalo ngisho isenti lokukhokha. engadli, uhamba   efuna umsebenzi.
                                               Imenenja yamzwela yamqasha ukuthi
                                               asebenze khona la eThatha.
                                                        [Izithombe zicashunwe www.google.co]

4.1       Yimuphi umsebenzi owenziwa uLucy?                                                     (1)

4.2       Imenenja yamsiza kanjani uCele enkingeni yokungabi nemali yokukhokhela
          ukudla?                                                                               (2)

4.3       Yini eyenza ukuthi uLucy akhulume nemenenja esithombeni sesi-3?                       (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    12                        DBE/Novemba 2016
                                             NSC

4.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe.

          Ukushaya uvale kuchaza ukuthi:

          A        Ukudla ulambile.
          B        Ukudla uqede.
          C        Ukudla usheshise.
          D        Ukudla mahhala.                                                           (1)

4.5       Buka esithombeni-3, bese ubhala OKUBILI okukhombisa ukuthi uCele
          ukhathazekile.                                                                     (2)

4.6       Isenzo semenenja siyiveza njengomuntu onjani?                                      (2)
                                                                                             [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (Ofundwayo)

                        PHUMULA UKUZE UTHOLE AMANDLA AMASHA

          Abantu abaningi bayasebenza zonke izinsuku, kusukela ilanga liphuma lize
          liyoshona. Bavuka baye emsebenzini kanti abanye benza imisebenzi
          yasekhaya. Abantu basebenza amahora amaningi, baphumule amancane.
          Kubalulekile ukuphumula. Lokhu kubanika isikhathi sokuthatha ikhefu ukuze
          bathole umdlandla wokuqhubekela phambili. UDokotela Hlubi wathi, 'Mina
          ngilala isikhathi esanele, angiyibulali impilo yami ngokusebenza amahora
          amaningi.'

          Ukulala isikhathi esincane, kwenza impilo yakho ibe mfishane. Kwehla
          nezinga lokucabanga izinto ezinhle nezakhayo. Abanye baze baphuze
          iziphuzo namaphilisi abenza bahlale bephapheme. Lezi zinto zigcina
          ziyilimaza impilo yabo.

          Phumula isikhathi esanele khona uzothola nethuba lokwenza izinto ezinkulu,
          ezibahlulayo abanye abantu. Usungamisa nomsila wakho kulokho
          okwenzile. Ungakwazi nokuvula neminyango mimbe evalekile.
                                                                [Umbhalo wokuziqambela]

          5.1.1       Bhala umusho olandelayo ukhombe ukuphika.

                      Abantu basebenza amahora amaningi.                                     (1)

          5.1.2       Gcwalisa ngezivumelwano ezifanele kule misho olandelayo:

                      (a) Isikhathi … yashesha ukuphela uma uhleli ekhaya.                   (1)

                      (b) Abantu bahlalelwe umsebenzi … khulu emsebenzini.                   (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     13                           DBE/Novemba 2016
                                              NSC

          5.1.3       Khetha isihlanganiso kulezi ozinikiwe kubakaki bese uhlanganisa le
                      misho elandelayo ibe umusho owodwa ozwakalayo:

                      (kodwa, ukuze, nakuba)

                      Udokotela ulala isikhathi esanele.
                      Udokotela uphila isikhathi eside.                                         (2)

          5.1.4       Guqula igama elikubakaki emshweni olandelayo likhombe isandiso
                      sesimo.

                      Abantu basebenza (ubuhlungu) ngamaholidi.                                 (1)

          5.1.5       Tomula isabizwana soqobo kulo musho olandelayo:

                      Isikhathi sona siyadingeka ukuze uphumule.                                (1)

          5.1.6       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe.

                      Igama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo lisebenze
                      njenge:

                      Ungakwazi nokuvula neminyango mimbe evalekile.

                      A   Isiphawulo
                      B   Isibaluli
                      C   Ongumnini
                      D   Inani                                                                 (1)

          5.1.7       Bhala le nkulumo elandelayo ibe yinkulumo-mbiko:

                      UDokotela Hlubi wathi, 'Mina ngilala isikhathi esanele.'                  (2)

          5.1.8       Sebenzisa igama ilanga emshweni ozakhele wona ukuze kuvele
                      umqondo ohlukile kulo osesiqeshini.                                       (2)

          5.1.9       Lo musho olandelayo uqukethe isifengqo. Shono ukuthi luhlobo
                      luni lwesifengqo lesi:

                      Usungamisa nomsila wakho kulokho okwenzile.                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     14                          DBE/Novemba 2016
                                              NSC

5.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo elandelayo.

          UMBHALO G (Ofundwayo nobukwayo)

                                                                                  Ha!ha!ha!
                                                                             Sakubamba! Sizwile
                                                                               ukuthi uyimpimpi
                                                                               yothisha. Khipha
                                                                             i-eseyi kaLady Boss
                                                                                    manje!

            Hheyi wena Lwazi!
             Woza la! Ongathi
              usungikhohliwe                                                  Hawu Nkosi
            ukuthi ngingubani?                                                 yami! Kazi
            Iphi i-eseyi engithe                                               bangibone
                                                                                kanjani?
             ngibhalele yona?
                                                                              (ekhulumela
             Ufuna kube njani,
                                                                              ngaphakathi)
                  ngifeyile?

                                                                     [www.googlecartoons.com]

          5.2.1          Isithombe sikaLady Boss nabangane bakhe sibaveza ukuthi
                         bangabafundi abanjani? Bhala amaphuzu AMABILI.                            (2)

          5.2.2          Inkulumo kaLwazi isho ukuthi ubefuna ukwenzani?                           (1)

          5.2.3          Umuntu onjani obizwa ngempimpi?                                           (2)

          5.2.4          Bhala OKUKODWA okwenziwa abafundi abahlukumeza abanye
                         esikoleni ngaphandle kokubabhalisa umsebenzi wabo wesikole.               (1)
                                                                                                   [20]

                                                               AMAMAKI ESIQEPHU C:                 40
                                                               AMAMAKI ESEWONKE:                   80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016-1/42a44fe4-b19c-4910-b428-1bcfb31777eb) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016/fe027d37-631c-4229-8dfd-1222825ac3b2) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2016/1bc7b6c5-298c-4026-bf85-27b8b63fd2e0) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016/671f9104-e7f0-4402-a850-db7053caba6b) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016/e62ab943-178d-4f7d-b4ad-2076011c9e16) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2023/5f60426c-da0d-423b-a0ba-acdcadc9d4b4) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
