# isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2018 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2018, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018/459585c2-a876-480d-aae5-d45ba6a46d01
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018/459585c2-a876-480d-aae5-d45ba6a46d01)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · isizulu. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018-final-memo/33a6965a-c83c-4279-92ee-9a2ec7898742) — Memo · 2018 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                       NOVEMBA 2018

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    2                      DBE/Novemba 2018
                                             NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Phendula YONKE imibuzo.

3.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

4.        Dweba umugqa emva KWESIQEPHU NGASINYE.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo kahle ngendlela ezihlelwe ngayo kuleli
          phepha lemibuzo.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-20
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-50

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    3                        DBE/Novemba 2018
                                             NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
          UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                         AKUKHONA UKUKHUPHUKA INTABA KUPHELA!
         1      Yonke iminyaka abantu bavakashela e-Afrika ezweni laseTanzania.
                Leli zwe linentaba ende kunazo zonke e-Afrika okuthiwa iMount
                Kilimanjaro. Babalelwa ezi-40 000 abantu abakhuphuka le ntaba njalo
                ngonyaka. Lesi sibalo sibonakala sengathi sizokhuphuka ngenxa
                yokuthi baningi abantu asebethanda ukukhuphuka le ntaba. Abantu 5
                bakuleli zwe bayiqamba le ntaba ngokuthi i-'Uhuru' okungulimi
                lwesiSwahilli. Leli gama lisho inkululeko. ITanzania yaba ngeyokuqala
                emazweni ase-Afrika ukuthola inkululeko yokungaphathwa amazwe
                aseNtshonalanga.

         2      Ukukhuphuka iMount Kilimanjaro yinto engajwayelekile empilweni 10
                yomuntu. Abantu abakhuphuka le ntaba bavela kuwo wonke amazwe
                omhlaba.     Okubalulekile  ukuba       uphile   kahle   emzimbeni
                nasemqondweni. Ukufika esicongweni (peak) sentaba kungenye
                yezinto ezingumlando umuntu angazibala uma ekhuluma
                ngempumelelo yempilo yakhe. Ngaphandle kokukhuphuka intaba 15
                kuningi okufundayo ngosikompilo, ulimi, imvelo kanye nomlando waleli
                zwe nale ntaba yodumo.

         3      Kukhona umlando omkhulu ngabantu asebaphumelela ukukhuphuka
                iMount Kilimanjaro. Abantu bokuqala ukufika esicongweni sayo
                ngonyaka we-1889 kwaba nguHans Meyer noLudwig Purtscheller 20
                baseJalimane. Kwabathatha amasonto ayi-6 ukuyikhuphuka. UMartin
                Kafer owayeneminyaka engama-85 nonkosikazi wakhe u-Esther yena
                owayenengama-84 bangabokuqala kubantu abadala ukuphumelela
                kule ntaba. UBernard Goosen waseNingizimu Afrika, ohamba
                ngesihlalo esinamasondo (wheel chair) sewafika kabili esicongweni 25
                sentaba ngaphandle kokusizwa umuntu. Umgijimi wasezintabeni
                uKilan Janet waseSpain waqopha umlando ngokukhuphuka iMount
                Kilimanjaro ngamahora ama-5 nemizuzu enga-23. Abantu
                abaneminyaka engaphansi kweyi -10 babengavunyelwe ukukhuphuka
                le ntaba. UKeats Boyd waba ngowokuqala ukwephula lo mthetho. 30
                Wayikhuphuka eneminyaka eyi-7, waba ngomncane kunabo bonke
                asebekhuphuke baze bafika esicongweni.

         4      Uhambo lokuyokhuphuka iMount Kilimanjaro ludinga ukulungiselelwa.
                Okokuqala kudingeka umuntu azivocavoce/ajime ukuze abe nesimo
                esihle somzimba. Kufanele abone odokotela ukuze ahlolwe 35
                ngokomqondo         nangokomzimba      ukuthi    angazimela       yini
                izinselelo/izinkinga azobhekana nazo. Emva kwalokho kufanele ube
                nemali eyanele yokufika eTanzania. Ukukhuphuka intaba nakho
                kuyakhokhelwa ngoba kunezindawo zokulala nokudla kanye nokunye
                okudingayo ukuze uhlale uphilile. Kukhona abahlahli bendlela (guides) 40
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     4                               DBE/Novemba 2018
                                              NSC

                  abakhokhelwayo     okuyibona       abazi    yonke     imininingwane
                  yokukhuphuka intaba. Abanye abantu bakhokhelwa ngamazwe abo,
                  yizinkampani kanti abanye bayazikhokhela. Ngokujwayelekile
                  kuthatha izinsuku eziyi-5 kuya kweziyi-9 ukukhuphuka le ntaba.
                  Kuyenzeka kuthathe isikhathi eside uma isimo sezulu sisibi kakhulu. 45
          5       Ukukhuphuka intaba akuyona ingqophamlando (milestone) kuphela
                  empilweni yakho kodwa kunemithelela emihle. Baningi abantu
                  asebengenele lolu hambo lwasentabeni ngenhloso yokwenza
                  umehluko ezimpilweni zabanye. Abantu bakhuphuka le ntaba ngoba
                  befuna ukunikela emakhaya ezintandane nawabadala, ukusiza 50
                  abakhubazekile, ukunikelela abafundi ngamabhasari kanye nokulwa
                  nokuhlukunyezwa kwabantu nezilwane. Bakwenza lokhu ngokucela
                  iminikelo ezinkampanini nakosozimali. Bayakhokhelwa ngokufika
                  esicongweni sentaba. Ngokuphumelela bazizwa besuse imithwalo
                  emahlombe abantu abadinga usizo. Bazizwa beyizihlabani ngalokhu. 55
          6       URichard Mabaso waseNingizimu Afrika waqala umkhankaso
                  (campaign) wokusiza amantombazane asuke edinga ama-pads. Lo
                  mkhankaso usufake isandla ezikoleni ezingaphezulu kwama-450
                  kanti abalelwa kuma-36 000 amantombazane asethole lolu sizo.
                  Ngalesi senzo esihle sikaRichard baningi osaziwayo abalungenela 60
                  lolu hambo kwaze kwaqala nomkhankaso obizwa nge-Trek4Mandela.
                  Usizo lokukhuphuka iMount Kilimanjaro selusabalele emazweni
                  amaningi. Osaziwayo baseMelika uJessica Biel, Emile Hirsch noLupe
                  Fiasco nabo baphumelela ukukhuphuka le ntaba. Babenza iprojekthi
                  yokusiza umhlaba wonke ukuthi uthole amanzi okuphuza ahlanzekile. 65
                  UDouglas Adams ongasekho wakhuphuka le ntaba egqoke isudi
                  yesikhumba sikabhejane. Wayelwa nokubulawa kobhejane kuzo
                  zonke izindawo abazingelwa kuzo.
          7       Ukufika esicongweni sentaba kufana nokunqoba impi enkulu. Abanye
                  bathi kubenza bazizwe benamandla okubhekana nezimo ezibenza 70
                  bazinyeze, basabe, futhi babe nokhwantalala (stress) ezimpilweni
                  zabo. Abanye abantu baphelela endleleni. Kubikwa ukuthi babulawa
                  ukushaywa umbani wezulu, ukuguliswa ukuphakama kwentaba,
                  ukuphelelwa amanzi emzimbeni kanye nokubanda kweqhwa
                  lasentabeni. Kuzo zonke lezi zinkinga baningi abakushaya indiva 75
                  okwenzekayo. Sonke singayikhuphuka intaba ukuze sisize
                  abanezinselelo nathi sinqobe izimpi esinazo ngaphakathi kithina.
                                                     [Icashunwe kucwaningo yase iyahunyushwa]

          1.1.1       Iyiphi intaba ende kunazo zonke e-Afrika?                                      (1)
          1.1.2       Iyiphi inkululeko eyatholwa izwe laseTanzania ngokwendaba?                     (1)
          1.1.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe:
                      Igama elithi 'Uhuru' lisho …
                      A   inqophamlando.
                      B   iTanzania.
                      C   inkululeko.
                      D   ukukhuphuka intaba.                                                        (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    5                          DBE/Novemba 2018
                                             NSC

          1.1.4       Yini ebalulekile kumuntu ukuze akwazi ukukhuphuka intaba iMount
                      Kilimanjaro?                                                             (2)

          1.1.5       Yini enye ongayifunda ngezwe laseTanzania? Bhala OKUKODWA.               (1)

          1.1.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                              IKHOLOMU A                    IKHOLOMU B
                      (i)    UKeats Boyd           A   Wakhuphuka intaba
                                                       ngokushesha kunabo bonke
                      (ii)   UMartin Kafer             abantu.

                      (iii) ULudwig Purtscheller   B   Wathatha isikhathi eside
                                                       ukufika esicongweni sentaba.
                      (iv) UKilan Janet
                                                   C   Wakhuphuka intaba
                                                       esemncane kakhulu.

                                                   D   Owokuqala kwabadala
                                                       ukukhuphuka intaba.
                                                                                     (4 x 1)   (4)

          1.1.7       Yimuphi umyalezo esiwutholayo ngesenzo sikaBernard Goosen
                      kule ndaba?                                                              (2)

          1.1.8       Kubaluleke   ngani     ukuyobona       udokotela       ngaphambi
                      kokuyokhuphuka intaba?                                                   (2)

          1.1.9       Bhala izinto EZIMBILI ezitholakala esigabeni sesi-5 ezikhomba
                      ukuthi abantu abangenela uhambo lokukhuphuka intaba
                      banobuntu.                                                               (2)

          1.1.10      Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni:

                      (a) Lo mkhankaso usufake isandla ezikoleni.                              (2)

                      (b) Kuzo zonke lezi zinkinga baningi abakushaya indiva
                          okwenzekayo.                                                         (2)

          1.1.11      Ukukhuphuka intaba kufanele kuvalwe. Uyavumelana yini nalesi
                      sitatimende? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                   (2)

          1.1.12      Ngokucabanga kwakho iMount Kilimanjaro             iyalisiza   izwe
                      laseTanzania? Sekela impendulo yakho.                                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1      6                            DBE/Novemba 2018
                                               NSC

1.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (OBUKWAYO)

           IZINDLELA ZOKUXHUMANA NGOKWEMINYAKA KUSETSHENZISWA
                         UMAKHALEKHUKHWINI/ISELULA.
                                                                                  Izindlela
                                                                                  Zokuxhumana:

                                                                                     Twitter

                                                                                    Facebook

                                                                                    Message

                  18–29            30–49             50–64           65+
                                                                                    Instagram

                                       Iminyaka Yabantu
                                                                           [Umbhalo wokuziqambela]

          1.2.1       Amaphesenti amangaki           abantu   abangazisebenzisi     izindlela
                      zokuxhumana?                                                                 (1)

          1.2.2       Iyiphi indlela yokuxhumana esetshenziswa kakhulu kunazo zonke
                      ngokwegrafu engenhla?                                                        (1)

          1.2.3       Ucabanga ukuthi sizathu sini esenza abantu abaneminyaka
                      engama-50 kuya kwengama-64 bakwazi ukusebenzisa izinhlobo
                      zokuxhumana eziningi kunabanye?                                              (2)

          1.2.4       Abantu abaneminyaka engaphezulu kwengama-65 basebenzisa
                      inhlobo eyodwa yokuxhumana ngokwegrafu. Uyazwelana yini nabo
                      kulokhu?                                                                     (2)

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU A:                30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    7                     DBE/Novemba 2018
                                             NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Fundisisa lesi siqeshana esingezansi bese usifingqa ngamaphuzu ayi-7 ubhale
ngemisebenzi noma ukubaluleka kwezimbali.

IMIYALELO

1.        Bhala ngemisho ephelele. Amagama angeqi/angadluli kwangama-60.
2.        Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.        Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.        Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile, bhala inani lamagama
          owasebenzisile.

UMBHALO C (OFUNDWAYO)

                       IMISEBENZI/UKUBALULEKA KWEZIMBALI

Izimbali ziyisipho semvelo esitholakala yonke indawo. Ziyizinhlobo eziningi kanti
nemibala yazo mihle ungathi ipendiwe yase idwetshwa ngobunono. Izimbali ziwusizo
ngezindlela ezahlukene kubantu, emvelweni nasezilwaneni.

Umhlaba uqhakazile ngenxa yezimbali. Emapaki nasemakhaya izimbali ziyatshalwa
ukuze zihlobise uma seziqhakazile ngemibala yazo emihle. Lokhu kwenza indawo
ikhombise impilo evuselelayo.

Ukudla yinto ebalulekile kubantu nasezilwaneni. Kukhona izimbali ezidliwa izinyoni,
izilwane kanye nabantu, ezinika umsoco wamaprotheni kanye namavithamini. Impilo
ingaphela kwezinye izilwane uma zingekho izimbali.

Izimpande namahlamvu kusetshenziselwa ukwakha imithi yokwelapha nokuvikela izifo
ezahlukene. Abantu bangaphela yizifo uma izimbali zingamili. Konke okusembalini
kubalulekile.

Ukuxhumana kwabantu kubalulekile. Izimbali ziyasiza ukudlulisa imiyalezo yothando,
ukufisela ogulayo ukululama ngokushesha kanye nokududuzana. Imibala yezimbali
yiyona edlulisa imiyalezo ehlukene. Izimbali ezibilisiwe nezomisiwe zenza izinto
eziningi. Ezinye zezinto ezisetshenziselwa zona amakhandlela, insipho, amafutha,
izingubo, neziqholo zomzimba. Abantu abenza imicimbi bathembela kakhulu
ezimbalini. Ubuhle bezimbali bukhuphula izinga emishadweni, emingcwabeni
nakweminye imicimbi enhlobonhlobo egujwayo. Yiningi imali esetshenziswa ukuthenga
izimbali.

Kunezindawo ezifundisa abantu ukwenza imihlobiso yezimbali. Abantu bavula
amabhizinisi okudayisa/ukuthengisa, ukuqashisa nokwenza imihlobiso yezimbali.
Lokhu kungenisa imali futhi kuthuthukise namakhono emisebenzi yezandla. Kufanele
sizinakekele izimbali futhi sizitshale emakhaya ethu.
                                                             [Umbhalo wokuziqambela]

                                                         AMAMAKI ESIQEPHU B:              10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    8                           DBE/Novemba 2018
                                             NSC

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Bukisisa lesi sikhangisi bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                       UMHLABA OMUSHA REHAB
                              SINGABANQOBI BAKHO KONKE!

           AKUKHO OKUNGAKUVIMBA UKUQALA IMPILO YAKHO KABUSHA.

 Woza ekhaya elisiza bonke asebelahlekelwe yithemba.

 Siguqula impilo yabantu abanalezi zinkinga:

     Abahlukumezekile emzimbeni nasemqondweni.
     Asebeyizigqila zezidakamizwa.
     Abangasakwazi ukuphuma otshwaleni.
     Abanokhwantalala (stress) kwezomnotho.

        Sinodokotela abangochwepheshe kuyo yonke imikhakha.
           Sikulungiselela indawo yokuhlala uze ube ngcono.
      Uthola ithuba lokuxoxa nabanye abanenkinga efana neyakho.
                          Siyawathatha amakhadi e-medical aid.
                         Siyakuvumela ukhokhe izinyanga eziyi-6.
                  418 Zerus Court, Heavenly Road, Richards Bay, 3875.
                                        079 222 430
                                                                   [Umbhalo wokuziqambela]

3.1       Obani abakhiphe lesi sikhangisi?                                                      (1)

3.2       Guqula le misho elandelayo ibe inkathi ekhonjisiwe:
          3.2.1     Siyakuvumela ukhokhe izinyanga eziyi-6. (Inkathi ezayo)                     (1)
          3.2.2     Siguqula impilo yabantu. (Inkathi eyadlula)                                 (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    9                         DBE/Novemba 2018
                                             NSC

3.3       Tomula umusho ophelele ositshela ukuthi abantu abelaphayo bawufundele
          umsebenzi wabo.                                                                    (2)

3.4       Khetha isenzukuthi esifanele kulezi ozinikeziwe ukuze ugcwalise isikhala kulo
          musho olandelayo.

          UMhlaba Omusha Rehab ukwenza ubuye, uphile …

          A      ngci.
          B      qwa.
          C      saka.
          D      phama.                                                                      (1)

3.5       Yini ekhonjiswa izithombe ezikulesi sikhangiso?                                    (2)

3.6       Ngokucabanga kwakho bonke abantu asebebuya kokwelashwa eRehab
          bayaziyeka yini izidakamizwa? Sekela impendulo yakho.                              (2)
                                                                                             [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       10                             DBE/Novemba 2018
                                                NSC

UMBUZO 4

Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

          ISITHOMBE SOKU-1
                                                                  Angazi Bhoza ukuthi yini
             Masaka! Uyayibona kodwa                             ngempela esenza sibe nje!
              indaba yale mikhabakazi                           Sesibaningi kakhulu esinayo.
             yezisu ezigcwele kubantu?                           Ayikhethi bulili nabuhlanga.
              Konakelephi ngempela?

          ISITHOMBE SESI-2
                                                        Hawu! Isibindi sokungena nokudla la
                                                       usithathaphi? Okusho ukuthi uyishaya
                                                             indiva imithetho yale jimu!

          ISITHOMBE SESI-3

                                             [Umbhalo wokuziqambela, izithombe-www.googlepics.com]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     11                         DBE/Novemba 2018
                                              NSC

4.1       Iyiphi inkinga abakhuluma ngayo oBhoza noMasaka?                                      (1)

4.2       Sizathu sini esingenza angaphumeleli ukwehlisa isisindo somzimba wakhe
          lona omkhulu osesithombeni sesi-2?                                                    (1)

4.3       Hlobo luni lwesijobelelo esibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo?
          Uyayibona indaba yemikhabakazi egcwele kubantu.                                       (1)

4.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe ukuchaza isimo sokukhuluma
          esibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo:
          Musa ukuyishaya indiva imithetho yala ejimini!
          A   Ukulalela.
          B   Ukudla kakhulu.
          C   Ukujima kancane.
          D   Ukungayinaki.                                                                     (1)

4.5       Tomula umusho ophelele enkulumweni kaMasaka ositshela ukuthi imikhaba
          ayichemile.                                                                           (2)

4.6       Sebenzisa igama 'isibindi' emshweni ozakhele wona linike incazelo ehlukile
          kule esetshenziswe ekhathunini.                                                       (2)

4.7       Ngokucabanga kwakho obani abanenkinga kakhulu yemikhaba phakathi
          kwabesilisa nabesifazane? Sekela impendulo yakho.                                     (2)
                                                                                                [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (OFUNDWAYO)

         Intsha iphume ngobuningi bayo iya ekhonsathini ebizwa nge-Tongaat
         Beach Festival. Le khonsathi ibihlanganise abaculi abadumile. Bekukhona
         osomahlaya, iMeya yendawo namaphoyisa. Osomahlaya nabaculi
         bebeshiyelana isiteji. Umphathiluhlelo ubamukele ngesasasa bonke abantu.
         Intsha ibiziphathele ukudla neziphuzo zayo. Abaculi bacele intsha ukuthi 5
         iziphathe kahle. Intsha izithandela ukudansa nobumnandi. Izihlwele
         zimemeze kwaduma inkundla ngenkathi kungena iDestruction Boys.
         Umphathiluhlelo uthe abantu abehlise umsindo ukuze bezwe iculo. Abaculi
         baphisane ngezikibha zikaKhisimusi. IMeya ithe isibonelo esihle lesi
         abasenzayo. Abaculi bafuna ukukhangisa ngomculo wabo. Amaphoyisa 10
         abe nomsebenzi onzima ukuvimba abantu abebegibela esiteji. Le khonsathi
         ikhuphule isimo somnotho endaweni yasoThongathi.
                                                                 [Umbhalo wokuziqambela]

          5.1.1       Guqula lo musho olandelayo ube sebunyeni:
                      Abaculi bacele intsha ukuthi iziphathe kahle.                             (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         12                         DBE/Novemba 2018
                                                  NSC

          5.1.2       Hlobo luni       lwesakhi    esibhalwe   ngokugqamile    kulo    musho
                      olandelayo:

                      Umphathiluhlelo ubamukele ngesasasa bonke abantu.                              (1)

          5.1.3       Bhala isifinyezo segama elibhalwe ngokugqamile kulo musho
                      olandelayo:

                      IMeya ithe isibonelo esihle lesi abasenzayo.                                   (1)

          5.1.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

                      Likuyiphi indlela yesenzo leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo
                      musho olandelayo:

                      Intsha ithanda ukudansa kakhulu.

                      A   Indlela yenhloso.
                      B   Indlela eyamile.
                      C   Indlela esabizo.
                      D   Indlela ephoqayo.                                                          (1)

          5.1.5       Mqondo muni (impambosi) oqukethwe yilesi sijobelelo esibhalwe
                      ngokugqamile kulesi senzo esikulo musho olandelayo:

                      Osomahlaya nabaculi bebeshiyelana isiteji.                                     (2)

          5.1.6       Bhala isibaluli esitholakala kulo musho olandelayo:

                      Amaphoyisa abe nomsebenzi onzima ukuvimba abantu.                              (1)

          5.1.7       Hlanganisa le misho elandelayo ngesihlanganiso esifanele ibe
                      umusho owodwa.

                      Abaculi baphisane ngezikibha zikaKhisimusi.
                      Abaculi bafuna ukukhangisa ngomculo wabo.                                      (2)

          5.1.8       Guqula lo musho oyinkulumo-mbiko ube yinkulumo-ngqo:

                      Umphathiluhlelo uthe abantu abehlise umsindo ukuze bezwe iculo.                (2)

          5.1.9       Tomula ibizoqoqa elisho abantu abaningi esiqeshini esingenhla
                      bese ulisebenzisa emushweni ozozakhela wona.                                   (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        13                        DBE/Novemba 2018
                                                 NSC

5.2       Bukisisa lesi sithombe bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO G (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                               Hamba Junkies! Kukhala                    Lo mfana uNoel
                               esami isicathulo manje!               useshintsha izinto efika
                                  Kuphethe abafana                    nje. Uselibele ukuthi
                                  abancane manje,                     yithina esinesipiliyoni
                               asisawafuni amakhehla.                 esimise le nkampani.
                               Awezwani nezinguquko!                Kulungile ngizozithengela
                                                                     ibhanoyi ngala masenti
                                                                          engizowathola.
                                                                       (esho sakucabanga
                                                                          engaphimiseli)

                                                                [Sicashunwe ku-googlepic.com]

          5.2.1       Hlobo luni lokucwasa oluqukethwe yilo musho olandelayo?

                      Kuphethe abafana abancane, asisawafuni amakhehla.                         (1)

          5.2.2       Bhala igama elinomqondo ofanayo naleli elibhalwe ngokugqamile
                      emshweni olandelayo:

                      Uselibele ukuthi yithina esinesipiliyoni esimise le nkampani.             (1)

          5.2.3       Tomula umusho oqukethe isifengqo sesifenyiso enkulumweni
                      kaJunkies.                                                                (2)

          5.2.4       Chaza isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile enkulumweni
                      kaNoel.                                                                   (2)
                                                                                                [20]

                                                               AMAMAKI ESIQEPHU C:              40
                                                               AMAMAKI ESEWONKE:                80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2018/68135d4a-de96-4366-b915-6cd7f60fe58b) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2018/74c60f35-72d8-422c-b97e-bdc21bf10468) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2018/81ac5ba1-c3d4-4194-bab1-c25b0e86e072) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2018/96b8b4b0-22b7-4ee6-b977-4237a12ade2f) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2023/5f60426c-da0d-423b-a0ba-acdcadc9d4b4) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2022/e8933181-1c5c-4e57-8bfe-e3041463d9c2) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
