# isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2019, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019/bd21b19f-33f4-4db5-8f94-e5a48098d6a0
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019/bd21b19f-33f4-4db5-8f94-e5a48098d6a0)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · isizulu. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019-memo/9bd14e28-1b33-46fd-b867-955dc169443f) — Memo · 2019 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                       NOVEMBA 2019

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    2                  DBE/Novemba 2019
                                             NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa           (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                          (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi     (40)

2.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

3.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

4.        Dweba umugqa emva KWESIQEPHU NGASINYE.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo kahle ngendlela ezihlelwe ngayo kuleli
          phepha lemibuzo.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ukwabiwa kwesikhathi okuncomekayo:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-20
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-50

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    3                       DBE/Novemba 2019
                                             NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       Fundisisa lesi siqephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                                       ISIPHO SETHUBA LESIBILI

          1   Ubani ongeke asamukela isipho sempilo? Ubani ongalifuni ithuba lesibili
              lokuphila? Ikusasa alaziwa, impilo yakho ingaguquka ngokuphazima
              kweso. Izigidi zabantu emhlabeni wonke zilinde ukunikelelwa ngesipho
              sempilo. Uhlu lwabantu abalinde ukuthola ithuba lesibili lokuphila likhula
              ngesivinini esikhulu. Umuntu oyedwa angakwazi ukusindisa imiphefumulo 5
              eyi-8 uma enikela ngezitho zomzimba, igazi kanye nangamathambo.
              Umuntu oyedwa osedlulile emhlabeni yena angasiza abantu
              abangama-50 ukuthi baphile noma bathole usizo lwezitho zomzimba
              abazidingayo. Kuningi ukudideka okukhona mayelana nokunikela
              ngezitho zomzimba. Lokhu kudalwa izinkolo, izinkolelo, amasiko kanye 10
              nokungabi nolwazi olwanele.

          2   Wonke umuntu unalo ilungelo lokuzikhethela ukunikela ngezitho
              zomzimba. Usizo lokufakelwa igazi nezitho zomzimba alukhethi ukuthi
              ungubani, unamalini futhi uhlalaphi. Okokuqala kufanele ubhalise
              enhlanganweni okuthiwa yi-Organ Donor Foundation of South Africa 15
              (ODF) nakwezinye izindawo ezisemthethweni zokubhalisela ukunikela
              ngezitho zomzimba ukuze ufakwe ohlwini lwabanikelayo. Kubalulekile
              ukuthi umndeni wakho noma abasondelene kakhulu nawe bazi ngalokho.
              Umazisi ufakwa isitembu esibhalwe ukuthi 'DONOR'. Ungafaka futhi
              nebhangela elakhelwe abantu abanikela ngezitho zomzimba. Uyahlolwa 20
              odokotela bempilo ukuthi awunazo izifo ezingalapheki noma ezisegazini
              lakho. Umuntu ongaphansi kweminyaka eyi-18 udinga imvume yabazali
              noma yombheki (guardian) wakhe ngaphambi kokunikela. Abaneminyaka
              engaphezulu kwama-60 ngeke bakwazi ukunikela ngengaphakathi leso.
              Uma unesifuba somoya (asthma) awukwazi ukunikela ngenhliziyo kodwa 25
              unganikela ngezinye izitho zomzimba. Ukunikela ngezitho zomzimba
              kumahhala, usuke uzikhethele wena ukwenza ubuntu ngokupha abanye
              ithuba lokuphila.

          3   Ukufakelwa kwezitho zomzimba kunomlando osuka kude. Ngomhla zi-3
              kuDisemba 1967, uDokotela Christian (Chris) Barnard wakhipha inhliziyo 30
              kumuntu ongasekho wayifaka kophilayo. Lo mlando wenzeka eNingizimu
              Afrika eGroote Schuur Hospital eKapa. Wafakela uWashkansky inhliziyo
              kaDenise Darvall owayeshone engozini yemoto. UWashkansky wakwazi
              ukuphila nale nhliziyo nakuba emva kwezinsuku eziyi-18 washona
              ebulawa yisifo senyumoniya. Ulwazi ayelusebenzisa uDokotela Barnard 35
              wayeluthathe ocwaningweni olwalwenziwe ngonyaka we-1950 yiqembu
              labacwaningi baseMelika. Laba bacwaningi bakwazi ukufaka
              ngempumelelo inhliziyo yenja kwenye eyayinenkinga esifundazweni
              saseCarlifonia ngonyaka we-1958.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       4                              DBE/Novemba 2019
                                                NSC

          4   Ukunikela ngezitho zomzimba kuhlukaniswe kabili; kukhona ezinikelwa 40
              ngumuntu osaphila nalezo ezikhishwa uma umuntu eseshonile. Izinso,
              ucezu lwesibindi, iphaphu namathumbu kunganikelwa ngumuntu osaphila
              naye aqhubeke nempilo yakhe. Ezinye zalezi zitho zomzimba uma
              zifakelwa kuba nemibandela yezinto okungafanele uzidle noma uziphuze
              njengotshwala nokudla okunamafutha amaningi. Inso yisona isitho 45
              esinikelwa kakhulu ngoba umuntu uyakwazi ukuphila ngenso eyodwa.
              Kubalulekile ukuthi igazi lakho nelalowo omnikelelayo lihambelane.
              Onikelayo naye uyahlinzwa ukuze kukhishwe lokho okuzofakelwa
              komunye.      Izindleko    zokuhlinzwa  zikhokhwa      umshuwalense
              wonikelelwayo noma isibhedlela.                                      50

          5   Imindeni ikwamukela ngezindlela ezahlukene ukunikela nokufakelwa
              kwezitho zomzimba. Abanye bathi kuyabaduduza ukwazi ukuthi noma
              beshonelwe ngothandiweyo wabo, kukhona othole ithuba lokuphila. UJeni
              Stepien wacela indoda eyafakelwa inhliziyo kababa wakhe ukuthi kube
              yiyona ezomela ubaba wakhe ngokumngenisa esontweni ngosuku lwakhe 55
              (uJeni) lomshado. Lokhu uthi kwamenza wangazwela ukuthi ubaba
              wakhe wahamba emhlabeni lungakafiki usuku lwakhe lomshado.
              Umndeni wakwaLekoba wanikela ngenhliziyo nangesibindi sendodakazi
              yabo eyashona ineminyaka emi-5. Bathi lokhu kubenza bagubhe usuku
              lwayo lokuzalwa yonke iminyaka ngoba inhliziyo yendodakazi yabo 60
              isasebenza komunye umuntu. Abantu abayi nganxanye bengemanzi.
              Kukhona abathi abakutholi ukwamukela ukuthi othandiweyo wabo
              akasekho uma izitho zomzimba wakhe zisemizimbeni yabanye abantu.
              Abanye abantu abathandi ukwazi ukuthi izitho zomzimba ziye kubani
              noma zivela kubani.                                                   65

          6   Baningi abantu abashona nezitho zomzimba ezingasiza izigidi zabantu.
              Asizame ukulekelela ngoba kudla fumuka kudle silaza.

                                 [Ucwaningo oluthathwe ku-www.donatelife.net lwase luyahunyushwa]

          1.1.1       Yisiphi isipho sempilo okukhulunywa ngaso kule ndaba oyifundile?                (1)

          1.1.2       Yini evimbela abanye abantu ukuthi banganikeli                   ngezitho
                      zomzimba ngokwesigaba soku-1? Bhala OKUBILI.                                    (2)

          1.1.3       Ubonakala kanjani umuntu onikela ngezitho                      zomzimba
                      ngokwesigaba sesi-2? Bhala iphuzu ELILODWA.                                     (2)

          1.1.4       Khetha impendulo eyodwa kulezi ozinikiwe:

                      UWashkansky wabulawa ...

                      A   isifo senhliziyo.
                      B   isifo sofuba.
                      C   isifo senyumoniya.
                      D   ingozi yemoto.                                                              (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    5                        DBE/Novemba 2019
                                             NSC

          1.1.5       Lwalwenziwe kanjani ucwaningo      lokuqala   lokufakela   izitho
                      zomzimba komunye umzimba?                                             (2)

          1.1.6       Bhala izitho zomzimba EZIMBILI onganikela ngazo kothandiweyo
                      wakho ukuze niqhubeke nokuphila nobabili.                             (2)

          1.1.7       Sizathu sini esenza ukuthi izindleko zokuhlinzwa komuntu
                      zikhokhwe umshwalense walowo onikelelwayo?                            (2)

          1.1.8       Yisiphi isenzo sikaJeni Stepien esikhombisa ukuthi wayemthanda
                      kakhulu ubaba wakhe?                                                  (2)

          1.1.9       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
                      zisetshenzisiwe endabeni.

                      (a) Abantu abayi nganxanye bengemanzi.                                (2)

                      (b) Ukufa nokugula kudla fumuka kudle silaza.                         (2)

          1.1.10      Kubaluleke ngani ukuthi umuntu azikhethele yena esaphila ukuba
                      kunikelwe ngesitho sakhe uma eseshonile, kungabi isinqumo
                      somndeni?                                                             (2)

          1.1.11      Kungabe IQINISO noma UMBONO ukuthi umuntu obhema kakhulu
                      angeke akwazi ukunikela ngamaphaphu akhe? Sekela impendulo
                      yakho.                                                                (2)

          1.1.12      Phawula ngokwenkolelo yakho ngesenzo sokunikela ngezitho
                      zomzimba kulabo abazidingayo.                                         (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        6                         DBE/Novemba 2019
                                                 NSC

1.2       Bukisisa UMBHALO B bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (OBUKWAYO)

                                         ISITHOMBE SOKU-1

                   Abazali bakaLinda

                                                                Linda

                                             ISITHOMBE SESI-2

                                                                 Mel

                   Nkk. Wizard
                   (Uthishomkhulu)

                                                           [Sicashunwe ku-www.googlepics.com]

          1.2.1       Bhala okwenza abazali bakaLinda bangakwazi ukubona ubuso
                      bendodakazi yabo esithombeni soku-1.                                       (1)

          1.2.2       Yini ekhombisa ukuthi isithombe soku-1 sathathwa kusakhuluma
                      umama kaLinda? Bhala OKUBILI.                                              (2)

          1.2.3       Yini eyenza sicabange ukuthi uthishomkhulu, uNkk. Wizard
                      ukhuluma nabantu abaningi kulesi sithombe sesi-2?                          (1)

          1.2.4       Kungabe isithombe sesi-2 siphumelele yini ukusethulela/
                      ukusivezela uMel njengengane engahloniphi? Sekela impendulo
                      yakho.                                                                     (2)

                                                                 AMAMAKI ESIQEPHU A:             30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       7                           DBE/Novemba 2019
                                                NSC

SIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2
Fundisisa UMBHALO C ongezansi bese uwufingqa ngamaphuzu ayi-7 ubhale
ngokubaluleka kolwandle.
IMIYALELO
1.        Bhala ngemisho ephelele. Amagama angeqi/angadluli kwangama-60.
2.        Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.        Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.        Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile, bhala inani lamagama
          owasebenzisile.
UMBHALO C (OFUNDWAYO)

                              UKUBALULEKA KOLWANDLE
Umhlaba uzungezwe ulwandle ngamaphesenti angama-70. Ulwandle lubaluleke
ngezindlela eziningi ezahlukene.
Ulwandle lunamanzi afudumele kanye nabandayo. Izilwane ezifana nezinhlanzi,
imikhoma, nezinye zihlala olwandle kuphela. Ukuphumela kwazo ezweni kusho
ukuphela kwempilo yazo.
Kukhona amazwe kanye neziqhingi okufanele uma uya kuzona unqamule olwandle.
Ezokuthutha ziyalusebenzisa ulwandle ukuhambisa izimpahla, imikhiqizo nezivakashi
emazweni ahlukene. Lokhu kuqinisa ubudlelwane bamazwe akude naseduze.
Imisebenzi ayitholakali kalula emazweni amaningi. Ulwandle lunamathuba amaningi
emisebenzi esiza ukukhuphula izinga lomnotho. Lokhu kusiza imindeni nemiphakathi
ebulawa yindlala.
Olwandle kunemikhumbi nezikebhe ezinhle ezifana namahhotela ngaphakathi. Abantu
bayangcebeleka olwandle benze nezindumezulu zemicimbi efana nemishado,
ukugubha usuku lokuzalwa neminye. Lokhu kushiya izinkumbulo ezingapheli
ezimpilweni zabo.
Kunezinkolelo abantu abanazo mayelana nokusebenzisa ulwandle. Kukhona
abasebenzisa amanzi olwandle ukwelapha izifo zesikhumba, ukubhabhadisa nokulahla
kulo imilotha yabangasekho. Lokhu bakwenza ngoba benethemba lokuthi ulwandle
lungabasiza.
Izinga lemidlalo nemincintiswano yasemanzini liya ngokwanda. Imincintiswano
yokugwedla ngezikebhe, ukubhukuda, i-surfing neminye yenzelwa nasolwandle.
Ngenxa yale midlalo abanye bagcina sebengosaziwayo.
Zonke izinsuku abantu baya olwandle ngezizathu ezahlukene. Ulwandle lungenye
yezinto ezisetshenziswa ukupholisa ikhanda kubantu abanokhwantalala (stress)
nesizungu. Babuya bezizwa bengcono.
Kufanele abantu baluhloniphe           futhi   balugcine   luhlanzekile   ulwandle    ngenxa
yokubaluleka kwalo.
                                                                     [Umbhalo wokuziqambela]

                                                                 AMAMAKI ESIQEPHU B:                10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1        8                              DBE/Novemba 2019
                                                 NSC

ISIQHEPHU C: IZAKHIWO KANYE NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Bukisisa UMBHALO D bese uphendula imibuzo ezolandela.
UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                             BUKHAZIKHAZI HOTEL
                          UFUNA I-MATRIC DANCE ESESITAYELENI?

                      SIZOKUNIKA INDAWO EZOFEZA IPHUPHO LAKHO.

            Konke lokhu sikunika ngamanani alingene iphakethe lakho.
           IMOTO               IZINWELE               IZINZIPHO               IZIPHAQULO

         U-DJ
         I-BUFFET
         IZITHOMBE NAMA-VIDEO
         IZIPHO

                                       BHUKHA MANJE!

            bukhazi.vodamail.co.za      @khazikhazi             #khazi_54       086 144 4888/9

                        Ungathinta onogada uma ufika ukuze bakusize.
                   Le ndawo ithatha abantu abayi-100 kuya kwabayi-1000.
                                        Imithetho nemibandela

                          Kukhokhwa idiphozi engama-70% ngaphambi komcimbi.
                                [Umbhalo wokuziqambela, izithombe zicashunwe ku-www.googlepics.com]

3.1        Siqondiswe kobani lesi sikhangisi?                                                         (1)
3.2        Bhala OKUBILI abaseBukhazikhazi Hotel abakunika amakhasimende abo.                         (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    9                         DBE/Novemba 2019
                                             NSC

3.3       Guqula lo musho olandelayo ube inkathi yamanje eqhubekayo.

          Kukhokhwa idiphozi engama-70% ngaphambi komcimbi.                                 (1)

3.4       Guqula igama elikubakaki liveze umqondo okhombisa ukwenzela kulo musho
          olandelayo:

          Konke lokhu (sikwenza) ngamanani alingene iphakethe lakho.                        (1)

3.5       Khetha uhlobo lwesifenqo oluqukethwe yilo musho olandelayo:

          Le ndawo ithatha abantu abayi-100 kuya kwabayi-1 000:

          A     Isifaniso
          B     Isingathekiso
          C     Uteku
          D     Isenzasamuntu                                                               (1)

      3.6 Tomula amagama anolimi oluphoqayo asesikhangisweni.                               (2)

      3.7 Ngokucabanga kwakho kungabe ezokuphepha ziqinisiwe eBukhazikhazi
          Hotel? Sekela impendulo yakho.                                                    (2)
                                                                                            [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    10                      DBE/Novemba 2019
                                             NSC

UMBUZO 4

Bukisisa UMBHALO E bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

      UMNUMZANE ZIKODE UZE KUDOKOTELA WENGQONDO (Psychologist).

 Uyazi Dokotela                                                   Hawu bandla
 Khoza ngiswele                                                   yingakho ukhala
 umgodi                                                           kangaka
 wokucasha.                                                       namhlanje,
 Sengiphinde                                                      ungafuni
 ngantshontsha                                                    nokungibheka!
 imali                                                            Ungajahi
 emsebenzini.                                                     ukuzibulala,
 Ngifisa                                                          asilungise
 nokuzibulala                                                     inkinga yakho.
 ngoba bathi                                                      Ngifuna uphinde
 bazobamba yonke                                                  ube ngumuntu
 le mali yami                                                     oqotho.
 yempesheni.

                                                     [Sicashunwe ku-www.googlepics.com]

4.1       Kungani uZikode ezwakala njengomuntu ongathembekile?                             (2)

4.2       Bhala igama eliyisabizwana sokukhomba kulo musho olandelayo bese
          ulisebenzisa emshweni ozakhele wona:

          Bazobamba yonke le mali yami yempesheni.                                         (2)

4.3       Guqula igama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo likhombise
          ukuphika/ukulandula.

          Ngantshontsha imali emsebenzini.                                                 (1)

4.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe ukuchaza isimo sokukhuluma
          esibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo:

          Uyazi dokotela ngiswele umgodi wokucasha:

          A     Ukuba namahloni.
          B     Ukuba nosizi.
          C     Ukuba nobugebengu.
          D     Ukuba namanga.                                                             (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1     11                          DBE/Novemba 2019
                                              NSC

4.5       Tomula isibanjalo kulo musho olandelayo bese usisebenzisa emshweni
          ozakhele wona.

          Udokotela ufuna ukusiza uZikode ukuthi abe ngumuntu oqotho futhi.                      (2)

4.6       Ukuba wena ubunguDokotela Khoza, ubuzoqhubeka umsize yini uMnu.
          Zikode? Sekela impendulo yakho.                                                        (2)
                                                                                                 [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa UMBHALO F bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (OFUNDWAYO)

          Hheyi bakwethu! Usuphelile njalo unyaka? Impela isikhathi sesidliwe yinja.
          Sekuzovela imiphumela kuwo wonke umuntu obesebenza nobefunda.
          Kuzocaca ukuthi bawulungiselele ngokufanele yini uZibandlela. Phela konke
          kuvela obala ngale nyanga. Alikho eligxumela elinye. Bazohlala obala labo
          ababedlala ngemali nangesikhathi. Abanye bazobe behleka bodwa sebethola 5
          amabhonasi abo. Kukhona abazothola imali abebeyonga unyaka wonke.
          Abafundi abazimiselile bazodlulela phambili. Kuneqembu elizivocavocayo
          ukuze libe nemizimba emihle ehambisana nalesi sikhathi.

          Izigebengu nazo azizibekile phansi ngalesi sikhathi. Amadolobha amakhulu
          agudle ulwandle agadwa kakhulu. Kufakwa amaphoyisa amaningi ngoba 10
          abantwana bayalahleka futhi bayantshontshwa kulezi zindawo. Amaphoyisa
          ahlale ethola izingane ezidukile azigcine. Izingane ezimukayo zidliwa izilwane
          eziyingozi.

                                                                    [Umbhalo wokuziqambela]

          5.1.1       Lo musho olandelayo uqukethe luphi uphawu lokuloba?

                      Hheyi bakwethu!                                                            (1)

          5.1.2       Nciphisa igama elibhalwe ngokugqamile bese uzakhela umusho
                      ophelele ngalo.

                      Impela isikhathi sesidliwe yinja.                                          (2)

          5.1.3       Hlobo luni lwebizo elibhalwe ngokugqamile emshweni olandelayo:

                      Iqembu lezigebengu nalo alizibekile phansi.                                (1)

          5.1.4       Guqula amabizo abhalwe ngokugqamile emshweni olandelayo abe
                      isandiso sendawo (ondaweni).

                      Amadolobha agudle ulwandle kugada amaphoyisa amaningi.                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       12                     DBE/Novemba 2019
                                                NSC

          5.1.5       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe usho ukuthi uluhlobo
                      luni lo musho olandelayo:

                      Kufakwa amaphoyisa amaningi ezindaweni ezigudle ulwandle
                      ngoba abantwana bayalahleka kulezi zindawo.

                      A   Umusho oqondile.
                      B   Umusho ombaxa.
                      C   Umusho omagatshagatsha.
                      D   Umusho oncikile.                                                   (1)

          5.1.6       Bhala ELINYE igama elisho okufanayo            naleli   elibhalwe
                      ngokugqamile kulo musho olandelayo:

                      Sekuzovela imiphumela kuwo wonke umuntu obesebenza
                      nobefunda ukuthi uwulungiselele kanjani uZibandlela.                   (1)

          5.1.7       Khetha igama elifanele kulawa owanikeziwe bese ugcwalisa
                      isikhala kulo musho olandelayo:

                      [ikati, ihhashi, ixoxo]

                      Alikho phela … eligxumela elinye.                                      (1)

          5.1.8       Sebenzisa leli bizo elilandelayo emshweni ozakhele wona libe
                      umenziwa.

                      Abasebenzi                                                             (2)

          5.1.9       Guqula    igama    elikubakaki      emshweni   olandelayo    libe
                      ongumnini/ubumnini.

                      Izilwane (amanzi) zidla izingane.                                      (1)

          5.1.10      Phinda ubhale lo musho olandelayo ulungise amaphutha:

                      Uhamba nobani lomntwana                                                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       13                        DBE/Novemba 2019
                                                NSC

5.2       Bukisisa UMBHALO G bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO G (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                  Uyabona-ke Qwabe uma
                  sengidle ukotini kanje,
                                                              Nx! Kazi uzongiholela
                  wonke amehlo azobuka
                                                              yini uNkunzi njengoba
                  mina. Ngizobuya ngikuholele
                                                              eya ebumnandini futhi
                  uma usuqede ukusebenza
                                                              echitha imali ngezingubo
                  lonke leli bala.
                                                              zokugqoka kanje.

                                                          [Sicashunwe ku-www.googlepics.com]

          5.2.1       Uchaza ukuthini uNkunzi uma ethi: 'sengidle ukotini'?                    (2)

          5.2.2       Ngokubona kwakho yimuphi umuzwa oqukethwe imicabango
                      kaQwabe? Sekela impendulo yakho.                                         (2)

          5.2.3       Sebenzisa ibizo, 'ibala' emshweni ozakhele wona ukuze kuvele
                      umqondo ohlukile kulona osenkulumweni kaNkunzi.                          (2)
                                                                                               [20]

                                                               AMAMAKI ESIQEPHU C:             40
                                                               AMAMAKI ESEWONKE:               80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2019/c53e5619-8c4e-4aed-b112-6a279f745bc9) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2019/ba23baaf-72a4-43dd-a814-f0509e97d249) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2019/d8d7bcef-81f9-45e8-bd4c-9ce1f0389275) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2023/5f60426c-da0d-423b-a0ba-acdcadc9d4b4) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2022/e8933181-1c5c-4e57-8bfe-e3041463d9c2) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021/7ee373b3-b16f-4642-a5aa-27fd7c4605b7) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
