# isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021, 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021-mg/44883b6a-8640-4ae3-809c-ee42a06beb51
- Updated: 2026-10-29
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021-mg/44883b6a-8640-4ae3-809c-ee42a06beb51)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · isizulu. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021/7ee373b3-b16f-4642-a5aa-27fd7c4605b7) — QP · 2021 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                 IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                       NOVEMBA 2021

                            UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA

AMAMAKI: 80

                             Lo mhlahlandlela unamakhasi ayi-9.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                              Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       2                 DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

INDLELA YOKUMAKA:

1.        Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
          kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
          kuthinta umqondo wempendulo yonke. Omakayo kumele awatshengise
          ngezimpawu ezisetshenziswayo amaphutha uma ekhona.

2.        Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
          magama ngeke anakwe uma impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma
          kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka
          ukuthi impendulo inike lona, lokho kuyovumeleka.

3.        Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengoYEBO/CHA noma
          ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi ezinjengo-
          IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO nazo azinikwa
          amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.

4.        Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
          umfundi uthola amamaki uma eyidwebele impendulo noma eyikhombise
          ngandlela thize.

5.        Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi
          wabhala angaphezulu kwalokho, kumakwa amaphuzu amabili/amathathu
          okuqala okunye kungabe kusanakwa.

6.        Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
          yakhe.

7.        Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
          amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
          Isib:
          1.1.5 A/USizwe. (okuwuhlamvu oluphelele).

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       3                      DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

1.1       1.1.1       UKrista Neher √/ Krista √ / Neher√                                       (1)

          1.1.2       OKUBILI kwalokhu:

                          Umlando womndeni.√/
                          Umlando wamaqhawe namaqhawekazi.√/
                          Umlando ngezinto ezazisetshenziswa ngezikhathi
                           ezahlukene.√/
                          Umlando okumazisi.√                                                (2)

          1.1.3       Okukodwa kwalokhu:
                       Zisetshenziswa njengethuluzi lokudlulisa umyalezo
                         nokuchukuluza imicabango. √√/
                       Zisixhumanisa nemvelaphi yethu. √√/
                       Zisikhumbuza izikhathi ezimnandi nezibuhlungu. √√                     (2)

          1.1.4       B.√/Ukuba sejele.√                                                      (1)

          1.1.5       Izithombe ezithathwa ezikoleni zingadala izimpi ziveze namahlazo
                      abafundi nothisha.√√                                                    (2)

          1.1.6       Kukhona abantu asebethole ukwaziwa umhlaba wonke
                      ngezithombe abazithumela emaphephandabeni, ezinkundleni
                      zokuxhumana nakwezinye izindawo.√√                                      (2)

          1.1.7       Okukodwa kwalokhu:
                       Izithombe zisetshenziselwa ukwethula ubufakazi enkantolo.√√/
                       Ziveza amaqiniso uma liphikwa icala.√√                                (2)

          1.1.8       (a) Uze umxhawule.√√                                                    (2)

                      (b) Ngokushesha okukhulu.√√/masinyane. √√                               (2)

          1.1.9       Okukodwa kwalokhu:
                       Kungakufaka ejele/ungaboshwa.√√/
                       Ungaphelelwa umsebenzi. √√
                      (Nokunye okunembayo)                                                    (2)

          1.1.10      Okukodwa kwalokhu:
                       Isithombe esihle senza abantu balangazelele ukuzwa ukuthi
                         kuthiwani ngaloyo muntu kodwa esibi sihlala unomphela
                         ezingqondweni zabantu. √√/

                          Isithombe esihle senza abantu bamthande osesithombeni futhi
                           bamlandele kodwa esibi senza bamkhulume kabi baze
                           bagcine sebemzonda ngisho bengamazi.√√                             (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       4                        DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

         1.1.11      Okukodwa kwalokhu:
                      Indaba yezithombe ithinta bonke abantu.√√/
                      Kuyinto eyenziwa yibo bonke abantu.√√
                     (Nokunye okunembayo)                                                 (2)

         1.1.12       Izimpendulo ziyokwehluka:

                      Isibonelo sempendulo evumayo:

                          Izithombe ziveza konke njengoba kunjalo.√√

                                                    NOMA

                      Isibonelo sempendulo ephikayo:

                         Abanye abantu bayakwazi ukuzenzela izithombe zibukeke
                          sengathi ziyiqiniso.√√
                      (Nokunye okunembayo)                                                      (2)

1.2       1.2.1       Iminyaka engamashumi amabili nesishiyagalombili.√                         (1)

          1.2.2       UZalo.√                                                                   (1)

          1.2.3       UMuvhango.√                                                               (1)

          1.2.4       uHarriet Khoza.√/ uConnie Ferguson.√                                      (1)

          1.2.5       Izimpendulo ziyakwehluka (Okubili kwalokhu):

                         Ababukeli bathola ithuba lokufunda ezinye izilimi. √/
                         Ababukeli bayajabula ukuthi izilimi zabo nazo ziyathuthuka.√/
                         Kwandisa amathuba okulingisa kubadlali abakhuluma izilimi
                          ezahlukene. √/
                       Kukhuthaza ubumbano ezinhlangeni ezahlukene.√
                      (Nokunye okunembayo)                                                      (2)
                                                                                                [30]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:                30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       5                       DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Amaphuzu esingawabheka:

      AMAPHUZU ACASHUNIWE                           AMAPHUZU AHUNYUSHIWE
 1.   'Uma ungomunye wabazama                  1.   Uma uzama ukunciphisa
      ukwehlisa isisindo somzimba                   umzimba ungasebenzisa
      kuyancomeka ukusebenzisa la                   amafutha omnqumo.
      mafutha esikhundleni samafutha
      ajwayelekile.'
 2.   'Amafutha omnqumo anezithako             2.   Lawa mafutha ayasiza/angasiza
      ezibalulekile ekuqiniseni amasosha            ukwenza amasosha omzimba
      omzimba ukuze uhlale                          ahlale esesimweni esihle.
      ungumqemane.'
 3.   'Ukusebenzisa amafutha omnqumo           3.   Ayasiza ukuvikela abantu
      kungakuvimbela ukuhlaselwa yilesi             esifweni sikashukela ukuthi
      sifo, ngokwenza isikali/umthamo we-           ungehli noma ungakhuphuki.
      insulin egazini uhlale ulingene.'
 4.   'Amafutha omnqumo enza ingqondo          4.   Ingqondo ingahlale/ihlale
      ihlale iphapheme ngenxa yesithako             isebenza kahle uma usebenzisa
      esibizwa nge-monounsaturated fat.'            lawa mafutha.
 5.   'Ucwaningo luyaveza ukuthi               5.    Lawa mafutha avikela
      angagcina isikhumba sakho                     isikhumba ngokuwagcoba
      sivikelekile ngokuwagcoba                     emzimbeni nasezindebeni
      emzimbeni nasezindebeni zomlomo.'             zomlomo.

 6.   'Angasiza futhi ukugcina nezinwele 6.         Angasebenza ukwenza izinwele
      zakho zikhazimula zingenayo                   zibe zinhle futhi zingabi nayo
      inkwethu.'                                    inkwethu.
 7.   ‘Amafutha omnqumo onga imali       7.         Amafutha omnqumo onga imali
      ukuze kungabi nesidingo sokukhanda            ekukhandeni izinto zasendlini.
      izinto zasendlini.'

Ukumakwa kokufingqa
Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo
angabalulekile empendulweni.

Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela:

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       6                     DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

   Ukwabiwa Kwamamaki:

    o    Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa).
    o    Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle kolimi.
    o    Isamba samamaki ayi-10.

   Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise
    Awakhe Amagama:

    o    Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1.
    o    Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2.
    o    Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.

   Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune
    Njengoba Kunjalo Esiqeshini:

    o    Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi.
    o    Amaphuzu ama-4 kuya kwayi-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi.
    o    Amaphuzu ama-2 kuya kwa-3: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2 olimi.

QAPHELA:

   Ukubalwa Kwamagama:

    o    Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe.
    o    Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama
         asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona.
    o    Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde aphelele
         emshweni wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe, angabe esakunaka
         okulandelayo.

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:            10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       7                    DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Indlela yokumaka ISIQEPHU C

     Ukupelwa kwamagama/Isipelingi

      o   Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe ngisho kunamaphutha
          esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama.
      o   Uma impendulo ingumusho ogcwele, amaphutha esipelingi awanganikwa
          amamaki uma kuhlolwa ulimi.
      o   Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele.

     Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele.
     Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu
      oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe
      ngokugcwele.

3.1       Kubo bonke abantu.√/Abadla imbuya ngothi nabakhomba ngophakathi.√/
          Kubathengi √.                                                                   (1)

3.2       Impuphu Yoqobo.√√                                                               (2)

3.3       C√/Abacebile.√                                                                  (1)

3.4       Inyala yenziwa ngommbila omusha otshalwa emasimini ase-Free State.√             (1)

3.5           Uthenga impuphu Inyala.√                                                   (1)
              Ugcwalisa ifomu elisephaketheni lempuphu.√                                 (1)

3.6       Ibizombaxa√/Ibizongxube.√                                                       (1)

3.7       OKUKODWA kwalokhu:

           Kuzokhuphula inani labantu abathenga impuphu Inyala.√√/
           Inkampani izokwenza inzuzo enkulu.√√
          (Nokunye okunembayo)                                                            (2)
                                                                                          [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       8                    DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

UMBUZO 4

4.1       Umuzwa wokuthuka.√/ukwesaba√/ukumangala√/Ukukhathazeka √.                        (1)

4.2       A√/Ingane ezelwe yodwa kwabo.√                                                   (1)

4.3       OKUBILI kwalokhu:
           Ubuso bukamama uma umfana ecela ukukhuluma naye.√/
           Ukuthatha imiqamelo yokuhlala. √/
           Ukuthatha amaphepha okusula izinyembezi.√/
           Ukukhanyisa amakhandlela.√/
           Ukulungisa indawo yokuhlala.√/
           Ukukhipha amanzi okuphuza esiqandisini.√/
           Ukukhuluma yedwa.√                                                             (2)

4.4       Imisho iyokwehluka:

          Isibonelo: Umoya uvunguza ngamandla ngaphandle.√√                                (2)

4.5       Inkolelo engaguquki.√√                                                           (2)

4.6       Umbono ngoba bakhona omama abangakhathezeki ngezingane zabo yikho
          sinezingane ezitholwa zilahliwe.√√                                               (2)
                                                                                           [10]

UMBUZO 5

5.1       5.1.1       Umuntu ufise ukuba nendlu ehehayo.√/Umuntu ufisile ukuba
                      nendlu ehehayo.√/ Umuntu ubefisa.√/ Umuntu wayefisa.√/
                      Umuntu wafisa.√                                                      (1)

          5.1.2       Liyachasisa√/Liyaphawula.√/ Lichaza uSobizo emshweni. √              (1)

          5.1.3       Izithombe azifakwa ngamahhuku kuphela obondeni.√                     (1)

          5.1.4       D√/Ibizomfakela.√                                                    (1)

          5.1.5       (a) Isandiso sendawo.√/Isakhi esikhomba indawo/undaweni.√            (1)

                      (b) Isivumelwano sikamenziwa.√                                       (1)

          5.1.6       Indlwana. √                                                          (1)
                      Isib. Ugogo uthanda indlwana enhle.√                                 (1)

          5.1.7       Igumbi lokugezela alihlotshiswa ngoba lingaba nomswakama.√√          (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       9                      DBE/Novemba 2021
                                        NSC – Imemorandamu

          5.1.8       UMnumzane Cele uthi, 'Thina sinolwazi olwanele lokuhlobisa
                      ngaphakathi endlini.'√√/ 'Thina sinolwazi olwanele lokuhlobisa
                      ngaphakathi endlini,’ kusho uMnumzane Cele.√√                        (2)

          5.1.9       (a) Ikamelo.√                                                        (1)

                      (b) Udonga.√                                                         (1)

5.2       5.2.1       Umalumekazi.√                                                        (1)

          5.2.2       Abazali bami abasekho.√                                              (1)

          5.2.3       Yona.√                                                               (1)

                      Isibonelo; Ingane yona ayikuthandi ukulala.√                         (1)

          5.2.4       Hawu! √ Unenhliziyo√ yetshe./ Hawu, √ unenhliziyo yetshe!√           (2)
                                                                                           [20]

                                                              AMAMAKI ESIQEPHU C:          40
                                                              AMAMAKI ESEWONKE:            80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019-memo/9bd14e28-1b33-46fd-b867-955dc169443f) — isiZulu FAL · Memo · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018-final-memo/33a6965a-c83c-4279-92ee-9a2ec7898742) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021/43e924bf-b026-4008-a970-19f92d1cc577) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2021/23532c9d-324e-48d1-a8f1-331c29381345) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — isiZulu FAL · QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2023/5f60426c-da0d-423b-a0ba-acdcadc9d4b4) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/bf7f1756-138f-4531-a7c3-fad6f4b5b5d7) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
