# isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2021, 15 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021/7ee373b3-b16f-4642-a5aa-27fd7c4605b7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 15

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021/7ee373b3-b16f-4642-a5aa-27fd7c4605b7)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · isizulu. Question paper, 15 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021-mg/44883b6a-8640-4ae3-809c-ee42a06beb51) — Memo · 2021 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                            NATIONAL
                                       SENIOR CERTIFICATE

                                         IBANGA LE-12

                  ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                  IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                         NOVEMBA 2021

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-15.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1      2                    DBE/Novemba 2021
                                               NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa              (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                             (10)
          ISIQEPHU C: Uhlelo nokusetshenziswa kolimi        (40)

2.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

3.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

4.        Dweba umugqa emva KWESIQEPHU NGASINYE.

5.        Bhala izinombolo zezimpendulo kahle ngendlela ezihlelwe ngayo kuleli
          phepha lemibuzo.

6.        Shiya umugqa emva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela upelomagama kanye nokwakheka kwemisho.

8.        Ungahlukanisa isikhathi obhala ngaso ngokwalezi ziqephu:

          ISIQEPHU A: Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B: Imizuzu engama-20
          ISIQEPHU C: Imizuzu engama-50

9.        Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1          3             DBE/Novemba 2021
                                                   NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1     Fundisisa UMBHALO A bese uphendula imibuzo ezolandela.

        UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                                       ISITHINTA SONKE LE NTO!

          1   Uke uzwe kuthiwa indaba ixoxwa ngezithombe? Isithombe ungasibuka
              silenga odongeni kanti sixoxa indaba. Phela izithombe yizo
              ezisixhumanisa nemvelaphi yethu. Zisikhumbuza izinsuku ezimnandi
              nezibuhlungu, abantu nezindawo futhi zivusa nemizwa enhlobonhlobo.
              UKrista Neher ofundisa ngokuthatha izithombe uthi ingqondo yomuntu 5
              ikwazi ukugcina imifanekiso (images) eyizi-60 000 ukudlula amagama.
              Zisebenza njengethuluzi lokudlulisa imiyalezo nokuchukuluza (evoke)
              imicabango. Into oqalayo ukuyibona ihlala engqondweni ngokushesha
              futhi isikhathi eside. Esikhathini esiphila kusona abantu bathatha
              izithombe umzuzwana nomzuzwana.                                     10

          2   Kukhona izithombe ezithathwa ngoba kunezizathu zokukhombisa
              umlando womndeni. Impilo yawo wonke umuntu iqala emndenini.
              Umndeni ufunda okukhulu ngomlando wawo ngokubuka izithombe
              ezathathwa      ngokhokho.   Zisifundisa   ngomlando      wamaqhawe
              namaqhawekazi asaphila nangasekho emhlabeni. Sithola nomlando 15
              ngezinto ezazisetshenziswa ngezikhathi ezihlukene kanye nezithombe
              zabantu abazisungula (invent). Uyakwazi ukubona impilo eyayiphilwa
              ngezikhathi ezithile ngisho nendlela okwakugqokwa ngayo. Kukhona
              izifundo ezincike emlandweni wezithombe okungaba nzima kakhulu uma
              zingekho lezo zithombe njengesifundo sezoMlando, iSayensi nezinye. 20
              Isithombe esifakwa kumazisi womuntu sinomlando obalulekile ngoba
              siveza ukuthi ungubani, wakwabani futhi wakuphi. Yonke le milando
              esiyethulelwa    yizithombe  isivula   amehlo,  isifundise okukhulu
              okuphathelene nathi kanye nomhlaba esiphila kuwona.

          3   Lingakanani iqhaza elibanjwa izithombe ezimpilweni zethu? Izithombe 25
              ziyakwazi ukwenza ikusasa lomuntu liqhakaze. Kukhona abantu
              asebethole ukwaziwa umhlaba wonke ngezithombe abazithumela
              emaphephandabeni, ezinkundleni zokuxhumana nakwezinye izindawo.
              Bagcina sebethandwa ngisho ngabantu abangabazi. Ngokuthumela lezi
              zithombe bakwazi ukuthola amathuba amahle emisebenzi, udumo, 30
              nokunye okuhle ngabo. Bathola abangani, izihlobo kanye nemishado.
              Omunye uhlangana naye umjabulele uze ubambe nethambo ngoba
              ingqondo yakho inesithombe sakhe. Lesi sithombe esisengqondweni
              yakho sikwenza kube sengathi umuntu omaziyo nomjwayele.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1             4                      DBE/Novemba 2021
                                                      NSC

          4   Ukuthatha isithombe yinto elula neyenzeka ngokuphazima kweso.                      35
              Izithombe ziyakha futhi ziyabhidliza. Kwezinye izindawo zokusebenza
              kukhona abantu abaningi asebaphelelwa yimisebenzi ngenxa yokuthatha
              noma ukuveza izithombe ezingafanele         ezinkundleni zokuxhumana.
              Siyakhula isibalo sabasebenzi abaphelelwa imisebenzi noma
              abadilizwayo ezikhundleni zabo ngokuthatha izithombe ezingahambisani               40
              nemithetho nemigomo yendawo abasebenza kuyo. Izithombe ezitholakala
              kwezokuxhumana njengamaphephandaba namaphephabhuku, zenza
              abantu balangazelele/bafise ukuzwa ukuthi kuthiwani ngalowo muntu.
              Isithombe esihle nendaba emnandi ngomuntu kwenza athandeke abe
              nabalandeli. Uma indaba yakhe iyihlazo, isithombe sakhe sesizohlala                45
              unomphela ezingqondweni zabantu abaningi baze bagcine sebekhuluma
              kabi ngaye, abanye bamzonde ngisho bengamazi. Inkinga enkulu
              yezithombe ihlasele/ingenile nasezikoleni. Sekukaningi sibona amahlazo
              nezimpi ezenzeka ezikoleni ngazo izithombe ezisuke zithathwe abafundi
              noma othisha. Ukufaka izithombe zabanye abantu ezinkundleni                        50
              zokuxhumana ngaphandle kwemvume yabo kungaba nemiphumela
              emibi.

          5   Ukuthuthuka      kwezobuchwepheshe         kukhona     nasezithombeni
              ezithathwayo nezithunyelwayo. Ziningi izithombe ezingakwenza udideke
              ngendlela ezisuke sezishintshwe ngayo. Uke ubone isithombe esinabantu 55
              abasezindaweni ezihlukene kodwa besesithombeni esisodwa. Ezinye
              zishintsha ubuso noma umzimba womuntu. Omunye umuntu abe
              sezindaweni eziningi esithombeni esisodwa. Abanye benza ubugebengu
              ngazo izithombe zabantu. Izithombe ziyasetshenziswa uma kuthethwa
              amacala ezinkantolo nakwezinye izindawo. Umuntu angaliphika icala 60
              elenzile noma athi ubengekho ngesikhathi lenzeka. Ukuba khona
              kwezithombe kungasiza ngoba yizona eziveza amaqiniso kwesinye
              isikhathi.

          6   Zingaki izithombe ozithathile namhlanje? Uyabona ukuthi ngempela
              isithinta sonke le nto njengoba lingashoni ilanga singathathi izithombe 65
              noma sibuke ezabanye? Kuyacaca ukuthi ukuthatha izithombe kungaba
              nemiphumela emihle nemibi. Ngakho-ke qaphela izithombe ozithathayo
              ngoba ungazithola ususendlini emnyama ngokusebenzisa isithombe
              somuntu ngaphandle kwemvume yakhe.

                                             [Umbhalo osuselwe ocwaningweni wase uyahunyushwa]

          1.1.1       Ubani ositshela ukuthi ingqondo yomuntu inamandla okugcina
                      imifanekiso?                                                                  (1)

          1.1.2       Bhala izinhlobo EZIMBILI zomlando ezibhalwe esigabeni sesibili
                      ezethulwa izithombe.                                                          (2)

          1.1.3       Zisetshenziswa njengani izithombe ngokwesigaba sokuqala sale
                      ndaba?                                                                        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         5                   DBE/Novemba 2021
                                                  NSC

          1.1.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

                      Ukuba sendlini emnyama kusho ukuba ...

                      A     sesikoleni.
                      B     sejele.
                      C     senkantolo.
                      D     sesibhedlela.                                                  (1)

          1.1.5       Ngokwendaba,     yimuphi    umthelela    omubi    ekuthathweni
                      kwezithombe ezikoleni ngokwesigaba sesi-4?                           (2)

          1.1.6       Tomula umusho osesigabeni sesi-3 ositshela ukuthi izithombe
                      zingakwenza udume yonke indawo.                                      (2)

          1.1.7       Kungani kubalulekile ukusetshenziswa kwezithombe enkantolo?          (2)

          1.1.8       Chaza lezi zimo zokukhuluma ezilandelayo             ezibhalwe
                      ngokugqamile kule misho ecashunwe endabeni.

                      (a)    Umuntu umjabulele uze ubambe nethambo.                        (2)

                      (b)    Ukuthatha isithombe into elula neyenzeka ngokuphazima
                             kweso.                                                        (2)

          1.1.9       Kungaba namuphi umphumela ukuthumela/ukufaka izithombe
                      ngaphandle kwemvume yomnikazi wazo?                                  (2)

          1.1.10      Qhathanisa indlela abantu abenza ngayo uma bebona isithombe
                      esihle noma esibi kwezokuxhumana.                                    (2)

          1.1.11      Chaza isihloko sale ndaba ngawakho amazwi.                           (2)

          1.1.12      Ngokucabanga kwakho izithombe zomndeni zingakwazi yini
                      ukusiza isizukulwane esizayo? Sekela impendulo yakho.                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1             6                       DBE/Novemba 2021
                                                      NSC

1.2       Bukisisa UMBHALO B bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO B (OBUKWAYO)

                                  AMASOPHI ASENINGIZIMU AFRIKA

                        2005 – e-tv                                  2020 – Mzansi Magic
                     4,7 mil ababukeli                                 64,7 mil ababukeli
                  Umdlali oqavile:Quintine                         Umdlali oqavile: Melusi
      Izilimi: IsiBhunu, IsiNgisi, Sesotho, IsiXhosa         Izilimi: IsiNgisi, Sesotho, IsiXhosa
                          nesiZulu                                               nesiZulu

                             2016                                        1993 – SABC 1
                            9,6 mil                                     3,9 mil ababukeli
            Umdlali oqavile: Nkunzi Mhlongo                     Umdlali oqavile:Jack Mabaso
            Izilimi: IsiZulu, IsiTsotsi nesiNgisi            Izilimi: IsiNgisi, SeSotho, IsiXhosa
                                                                            nesiZulu

                    2016 Mzansi Magic                                         1997
                     9,8 mil ababukeli                                  4,4 mil ababukeli
              Umdlali oqavile: Harriet Khoza                  Umdlali oqavile: James Matsami
      Izilimi: IsiNgisi, Sesotho, IsiXhosa nesiZulu         Izilimi: Tshivenda, IsiNgisi, Sesotho,
                                                                       IsiZulu nesiXhosa
                                                       [Izithombe nolwazi kucashunwe ku-googlepics-2020]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1              7                   DBE/Novemba 2021
                                                       NSC

1.2       1.2.1       Isidlale isikhathi esingakanani iGenerations? Bhala inombolo
                      ngamagama esiZulu.                                                           (1)

          1.2.2       Ngokwesithombe         iyiphi   isophi   ekhombisa   udlame    kulawa
                      angenhla?                                                                    (1)

          1.2.3       Iyiphi isophi esebenzisa izilimi zaboMdabu eziningi kunamanye?               (1)

          1.2.4       Ubani umdlali odlala indawo ephambili kwisophi ye-The Queen?                 (1)

          1.2.5       Ababukeli bazuza kanjani ngokubukela amasophi anabadlali
                      abashintshashintsha izilimi? Bhala amaphuzu AMABILI.                         (2)

                                                                  AMAMAKI ESIQEPHU A:              30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    8                     DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

Fundisisa UMBHALO C ongezansi bese uwufingqa ngamaphuzu ayi-7 ubhale
ngobuhle bamafutha omnqumo.

IMIYALELO

1.     Bhala ngemisho ephelele. Amagama angeqi/angadluli kwangama-60.
2.     Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7.
3.     Bhala iphuzu elilodwa emshweni ngamunye.
4.     Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile bhala inani lamagama
       owasebenzisile.

UMBHALO C (OFUNDWAYO)

                    UBUHLE BAMAFUTHA OMNQUMO (OLIVE OIL)

Amafutha abalulekile emizimbeni yethu. Ongoti bayakuqinisekisa ukuthi ukudla
okunamafutha angafanele kungadala umonakalo omkhulu empilweni jikelele. Ziningi
izinhlobo zamafutha kodwa abezempilo bancoma awomnqumo ukuthi kube yiwo
asetshenziswa zonke izinsuku. Uhlobo olunconywa kakhulu lwala mafutha yi-virgin
olive oil ne-extra virgin oil.

Isisindo esikhulu kubantu abaningi senza ukuthi bangazethembi. Uma ungomunye
wabazama ukwehlisa isisindo somzimba kuyancomeka ukusebenzisa la mafutha
esikhundleni samafutha ajwayelekile. Lokhu kungabuyisa ukuzethemba kwakho
nokuziqhenya ngomzimba wakho.

Kubalulekile ukuthi impilo yakho ihlale ivikelekile emagciwaneni. Amafutha omnqumo
anezithako ezibalulekile ekuqiniseni amasosha omzimba ukuze uhlale ungumqemane.
Ukuqina kwamasosha omzimba kuchaza ukuvikeleka kunoma iziphi izifo
ezingaqhamuka.

Kunezifo ezihlasela abantu abaningi njengesifo sikashukela. Ukusebenzisa amafutha
omnqumo kungakuvimbela ukuhlaselwa yilesi sifo, ngokwenza isikali/umthamo we-
insulin egazini uhlale ulingene. Ngaleyo ndlela akudingekile ukusebenzisa izinto
ezigcina izinga likashukela lisesimweni esifanele.

Kukhona abantu abanenkinga yokukhohlwa okuhambisana nesifo esaziwa ngokuthi
yi-Alzheimer. Amafutha omnqumo enza ingqondo ihlale iphapheme ngenxa yesithako
esibizwa nge-monounsaturated fat ngoba silibazisa ukuhlasela kwenkinga
yokukhohlwa.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1    9                      DBE/Novemba 2021
                                             NSC

Ngaphandle kokupheka, amafutha omnqumo angasetshenziswa ngezindlela eziningi.
Ucwaningo luyaveza ukuthi angagcina isikhumba sakho sivikelekile ngokuwagcoba
emzimbeni nasezindebeni zomlomo. Angasiza futhi ukugcina nezinwele zakho
zikhazimula zingenayo inkwethu. Izinkampani ezenza le mikhiqizo yokuzicwala
zingakufakazela lokhu.

Amafutha omnqumo onga imali ukuze kungabi nesidingo sokukhanda izinto zasendlini.
Ungawaconsisela ezinsimbini esezigqwalile zeminyango ukuze zingabangi umsindo,
ukucwebezelisa amabhodwe, usinki kanye nefenisha.

Lawa mafutha aziwa ngokubiza imali eningi kodwa impilo ngeke uyibekele inani.
Kungaba kuhle ukuthi wonke umuntu azame ukusebenzisa amafutha omnqumo.

                                                    [Icashunwe ephepheni iLanga, 2019]

                                                         AMAMAKI ESIQEPHU B:               10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1               10                     DBE/Novemba 2021
                                                        NSC

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Bukisisa UMBHALO D bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                        INYALA MAIZE MEAL

 Inyala yimpuphu yabantu abakhomba ngophakathi nabadla imbuya ngothi.
      Inyala yenziwa ngombila omusha otshalwa emasimini ase-Free State.
                    Inyala ithenjwa izizukulwane ngezizukulwane.
                         Inyala inezakhamzimba ezidingekayo.

                                 WINA IMOTO, THENGA INYALA MANJE

  Phuthuma esitolo esiseduze nawe uzithengele Inyala yoqobo bese ugcwalisa
                              ifomu elisephaketheni lempuphu.

                     Iyatholakala kusukela kuma-2 kg kuya kuma-50 kg

                               Sithumelele ifomu kuleli kheli:

                                        298 Kideboni Street
                                            Bethlehem
                                               7354

                                       Ucingo: 026 753 8421

                                   Facebook: inyala_mpuphu

                                       inyalamaizemeal.co.za
                                         [Izithombe zicashunwe ku-googlepics, umbhalo wokuziqambela]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1       11                  DBE/Novemba 2021
                                                NSC

3.1       Sibhekiswe kobani lesi sikhangisi?                                                (1)

3.2       Tomula isiqubulo esisetshenziswe abakhangisi bempuphu Inyala.                     (2)

3.3       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe echaza uhlobo lwabantu okuthiwa
          lukhomba ngophakathi:

          A        Abahluphekayo
          B        Abakhombayo
          C        Abacebile
          D        Abasemphakathini                                                         (1)

3.4       Sebenzisa upelomagama olufanele kuleli gama elibhalwe ngokugqamile
          emshweni olandelayo:

          Inyala yenziwa ngombila omusha otshalwa emasimini ase-Free State.                 (1)

3.5       Bhala OKUBILI okufanele ukwenze ukuze uwine imoto esesikhangisweni?               (2)

3.6       Hlobo luni lwebizo elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo?

          Inyala inezakhamzimba ezidingekayo.                                               (1)

3.7       Ngokucabanga kwakho isu lokuthi abathengi bawine imoto linamuphi
          umthelela kubanikazi bomkhiqizo okhangiswayo? Bhala iphuzu ELILODWA.              (2)
                                                                                            [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1              12                      DBE/Novemba 2021
                                                       NSC

UMBUZO 4

Bukisisa UMBHALO E bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

        ISITHOMBE SOKU-1                     ISITHOMBE SESI-2              ISITHOMBE SESI-3

                                       'Uzinyobulala wami ubukeka   'Amanzi azosisiza uma
  'Mama, sidinga ukuhlala
                                       ekhathazeke kakhulu. Kazi    sesikhuluma noThabo.'
  phansi sikhulume kungaze
                                       iyiphi le nkinga ehlupha     (ecabanga)
  konakale kakhulu.'
                                       uThabo!' (ekhuluma yedwa)
         ISITHOMBE SESI-4                    ISITHOMBE SESI-5              ISITHOMBE SESI-6

  'Mhlawumbe nalokhu                   'Kumele ngikhanyise          'Mama, yonke into uyenza
  kuzosebenza nakuba kuthiwa           amakhandlela ukuze kunuke    ngehaba, kumele wehlise
  indoda ayikhali.'                    kamnandi endlini. '          umoya ngoba uzogula. Yilokho
  (eqhubeka nokucabanga)               (ekhuluma yedwa)             kuphela ebengifuna
                                                                    ukukukhuluma nawe.'
                                                                    [Izithombe zicashunwe ku-googlepics]

4.1       Yimuphi umuzwa okhonjiswa umama kaThabo esithombeni soku-1?                                 (1)

4.2       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikiwe ukuchaza igama elibhalwe
          ngokugqamile esithombeni sesi-2:

          A     Ingane ezelwe iyodwa kwabo.
          B     Ingane enezinkinga kwabo.
          C     Ingane enenkani kwabo.
          D     Ingane ezelwe nabanye.                                                                (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1            13                   DBE/Novemba 2021
                                                     NSC

4.3       Bhala OKUBILI okufakazela ukuthi umama unehaba kulezi zithombe.                        (2)

4.4       Yakha umusho ngegama elithi umoya kuvele incazelo eyehlukile kule
          esesithombeni sesi-6.                                                                  (2)

4.5       Nikeza uhlobo lwenkolelo equkethwe yileli binzana lamagama alandelayo.

                                 'indoda ayikhali'                                               (2)

4.6       Kungabe IQINISO noma UMBONO ukuthi bonke omama                           bahlala
          bekhathazekile ngezingane zabo? Sekela impendulo yakho.                                (2)
                                                                                                 [10]

UMBUZO 5

5.1       Fundisisa UMBHALO F bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UMBHALO F (OFUNDWAYO)

                              UKUHLOBISA NGEZITHOMBE ENDLINI

          Abantu abaningi bahlobisa izindlu ngezithombe ukuze zihehe. Izithombe
          zenza indlu ibukeke kahle. UMnumzane Cele, uthi bona banolwazi olwanele
          lokuhlobisa ngaphakathi endlini. Lokhu kungagwema ukusebenzisa izithombe
          ezenza indlu ingabukeki. Izithombe ezilengiswa obondeni zidinga ulwazi
          nokuqondisisa imibala ehambisana namagumbi endlu yakho. Udinga ukwazi 5
          osayizi abahambisana nesakhiwo segumbi ngalinye. Okumqoka ukubheka
          umbala wobonda lonke ozofaka kulo izithombe.

          Izithombe ezinombala ogqamile zilungele igumbi lokuphumula nelokudlela.
          Egumbini lokulala kudingeka izithombe ezingagqamile. Ikhishi lihlotshiswa
          ngamavazi kuphela. Igumbi lokugezela alihlotshiswa. Igumbi lingaba 10
          nomswakama. Izithombe zifakwa ngamahhuku obondeni. Qikelela inhlanzeko
          ukuze izithombe zakho zihlale zizinhle sonke isikhathi.

                                                     [Ucashunwe kwiSolezwe wase uhunyushwa]

          5.1.1       Guqula lo musho olandelayo ube inkathi edlule.

                      Umuntu ufisa ukuba nendlu ehehayo.                                         (1)

          5.1.2       Lenza msebenzi muni igama elibhalwe ngokugqamile kulo musho
                      olandelayo?

                      Abantu abaningi bathanda ukuhlobisa izindlu.                               (1)

          5.1.3       Phinda     ubhale        lo     musho      olandelayo      ukhombe
                      ukulandula/ukuphika.

                      Izithombe zifakwa ngamahhuku kuphela obondeni.                             (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1         14                       DBE/Novemba 2021
                                                  NSC

          5.1.4       Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe esho uhlobo lwebizo
                      olubhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo.

                      Ikhishi lihlotshiswa ngamavazi kuphela:

                      A   Ibizoqho
                      B   Ibizonto
                      C   Ibizomvama
                      D   Ibizomfakela                                                          (1)

          5.1.5       Mqondo muni oqukethwe          yizakhi    ezibhalwe   ngokugqamile
                      emishweni elandelayo?

                     (a) Lokhu kungagwema ukusebenzisa izithombe endlini.                       (1)

                     (b) Izithombe ziyaliheha iso.                                              (1)

          5.1.6       Nciphisa igama elibhalwe ngokugqamile bese uzakhela umusho
                      ophelele ngalo.

                      Ezinombala ogqamile zilungele indlu yokuphumula neyokudlela.              (2)

          5.1.7       Hlanganisa le misho elandelayo ngesihlanganiso esifanele ibe
                      umusho owodwa.

                      Igumbi lokugezela alihlotshiswa.
                      Igumbi lingaba nomswakama.                                                (2)

          5.1.8       Guqula lo musho oyinkulumo-mbiko ube inkulumo-ngqo/inkulumo-
                      qho.

                      UMnumzane Cele uthi bona banolwazi olwanele lokuhlobisa
                      ngaphakathi endlini.                                                      (2)

          5.1.9       Bhala amagama amqondofana esikhundleni salawa abhalwe
                      ngokuqgamile emishweni elandelayo.

                      (a) Izithombe    ezinombala        ogqamile    zilungele    igumbi
                          lokuphumula.                                                          (1)

                      (b) Izithombe azidingi ukufakwa ngezipikili ngoba zibhoboza
                          ubonda.                                                               (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1          15                       DBE/Novemba 2021
                                                   NSC

5.2       Bukisisa UMBHALO G bese uphendula imibuzo elandelayo.
          UMBHALO G (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                     Kodwa ngizodlani uma ukubopha konke
                     ukudla? Umalume ukuba usaphila ngabe
                     akwenzeki lokhu. Kwaze kwabuhlungu
                     ukuba yintandane. Le mali yonke umama
                     angishiyela yona iphi? Hhawu unenhliziyo
                     yetshe.

                                             [Isithombe sicashunwe ku-www.googlepictures.com]

          5.2.1       Guqula igama elibhalwe ngokugqamile libe ubulili besifazane.

                      Umalume ukuba usaphila ngabe akwenzeki lokhu.                             (1)

          5.2.2       Lungisa igama elikubakaki ukuze umusho olandelayo uzwakale
                      kahle.

                      Abazali (mina) abasekho.                                                  (1)

          5.2.3       Tomula isabizwana soqobo kulo musho                olandelayo    bese
                      usisebenzisa emshweni ozakhele wona.

                      Le mali yonke umama angishiyela yona iphi?                                (2)

          5.2.4       Bhala lo musho olandelayo ukhombise ukubabaza.

                      Hhawu unenhliziyo yetshe                                                  (2)
                                                                                                [20]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU C:             40
                                                                AMAMAKI ESEWONKE:               80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021/43e924bf-b026-4008-a970-19f92d1cc577) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2021/23532c9d-324e-48d1-a8f1-331c29381345) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2023/5f60426c-da0d-423b-a0ba-acdcadc9d4b4) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2022/e8933181-1c5c-4e57-8bfe-e3041463d9c2) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2019/bd21b19f-33f4-4db5-8f94-e5a48098d6a0) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018/459585c2-a876-480d-aae5-d45ba6a46d01) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
