# isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 15 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2017-memo/8be6a12a-14c0-4d39-85d8-c72bb0bb83c2
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 15

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2017-memo/8be6a12a-14c0-4d39-85d8-c72bb0bb83c2)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isizulu. Memorandum, 15 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2017/2ba221aa-f478-4dbc-8366-9bddf949eb04) — QP · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                 FEBRUWARI/MASHI 2017

                                       IMEMORANDAMU

AMAMAKI: 70

                            Le memorandamu inamakhasi ayi-15.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                            Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      2                DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQEPHU A: INOVELI

KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

UMBUZO 1

ISIQESHANA A

1.1       OKUBILI kokulandelayo:
          Ummbila√, amabele√, imfe√                                                          (2)

1.2       Imifula emincane ivamise ukusha ehlobo.√                                           (1)

1.3       Inkosi uSimakade.√                                                                 (1)

1.4       Abantu abakhuthele kule ndawo balime amathantalala amasimu.√√                      (2)

1.5       Inkosi  uSimakade      yaqasha           umshushisi   oneziqu    zasenyuvesi
          owayekhokhelwa isizwe.√√                                                           (2)

1.6       OKUKODWA kokulandelayo:
             Wayefuna ukuphuma empilweni yobugqila basemapulazini. √√
             Wayefuna ukuba nemali eyenele yokufundisa izingane zakhe.√√
             Wayefuna ukuthi akwazi ukwakha umuzi wakubo, aganwe. √√                        (2)

1.7       B√/Ukuthandana kakhulu.√                                                           (1)

1.8       Isihlonipho√√                                                                      (2)

1.9            Umlingiswa oqavile uManyoba uyavela esingenisweni. √
               Inkinga yomlingiswa oqavile iyavela lapho exakwe impilo enzima
                yasemapulazini ababeyiphila.√
               Isizinda siyachazwa/sicaca kahle.√                                           (3)

1.10      Kwaba khona ukuzwana phakathi kwaBathembu naMachunu kwaphela
          ukuhlaselana.√√                                                                    (2)

1.11      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
               Umuntu owayethanda izimpi. √√
               Wayehluleka ukudala uxolo endaweni. √√                                       (2)
                                                                                             [20]

                                            KANYE

ISIQESHANA B

1.12      Umbhali wayefuna sibone ukuthi akubona bonke obaba ababa
          nokwethembeka emindenini yabo uma besebenza kude njengoManyoba.√√                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      3                   DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

1.13      Akavumanga ngempela√√/Wanqaba              kwaze   kwaba    sekugcineni√√/Wala
          unomphelo√√                                                                           (2)

1.14      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Babesebenza ndawonye emshinini owodwa.√
           Babevela emakhaya bobabili.√
           Babethembana kakhulu.√                                                              (2)

1.15      Baxatshaniswa   ukuthi   uMaNgubane     wayefuna   ukuthatha isidumbu
          sikaNtombela ayosingcwaba emakhaya. UMaNgcobo wayengazi ukuthi
          uNtombela wayenomunye umndeni emakhaya, ngakho-ke kwakungelula
          ukuthi angabavumela bathathe isidumbu somyeni wakhe. √√                               (2)

1.16      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Kwakufanele acele kunkosikazi wakhe wokuqala. √√
           Kwakufanele azise umndeni wakhe ngezifiso zakhe. √√                                 (2)

1.17      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           Wagqugquzela izingane ukuba zifunde√.
           Wabheka imfuyo. √
           Walima amasimu. √
           Wasika izidwaba wazidayisa. √
           Wathembeka kumyeni wakhe. √                                                         (3)

1.18      Imibono iyokwehluka
           Ngangingeke ngikwamukele ngoba lokho kwakuzokhombisa ukuthi
              ubaba uyangibandlulula.√√/
           Ngangingeke ngikwamukele ngoba abantu besifazane nabo banelungelo
              lokufunda. √√
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)

                                               NOMA

              Ngangizokwamukela ngoba kwakuyiyona ndlela yokuphila endaweni
               ngaleso sikhathi. √√                                                             (2)
                                                                                                [15]

UMBUZO 2

UMSHADO – N Zulu

ISIQESHANA C

2.1       Waphupha uyise embuza ukuthi uganwa nini.√                                            (1)

2.2       Ngumama kaBhekani.√                                                                   (1)

2.3       Ezintombini ayeseke athandana nazo uBhekani ayikho ayeyibona ifanele
          ukumgana.√√                                                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      4             DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

2.4       D √/iphupho elikhulumayo√                                                       (1)

2.5       Okukodwa kwalokhu:
           Namanje awukafuni ukuganwa/ukuthatha umfazi?√√/
           Uma ekhumbula kahle uBhekani sengathi uphendulile kodwa uyise
             wahwaqa, ekhombisa ukuthi impendulo ayimgculisi.√√                           (2)

2.6       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Yinhle. √/
           Imhlophe qwa. √/
           Izinwele lezi zilungiswe kahle. √/
           Inehwanqa eliphuphuzelayo. √/
           Izihlathi ungathi ziyapholishwa. √                                            (2)

2.7       Wabe eya esikoleni/emsebenzini.√                                                (1)

2.8       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Yamqola imali.√/
           Waxabana nomndeni wakhe.√/
           Walwa noBhatomu.√/
           Inhlalo yakhe yasemsebenzini ayibange isaba yinhle.√/
           Wayengasaqhubi kahle emsebenzini. √
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                       (2)

2.9           Kwavela ukuthi ubaba kaTholakele akayitholanga imali yelobolo.√
              OTholakele, uZenze noPamella baboshelwa ukudayisa izidakamizwa
               kanye nokusabalalisa imali yomgunyathi.√
              ULindiwe uxolela uBhekani. √                                               (3)

2.10      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Kwanciphisela uBhekani amathuba okuba abonane noTholakele
              ngokukhululeka.√√/
           Kwenza ukuba uBhekani ahambe ngokungakhululeki endaweni esaba
              noma imuphi umuntu wesilisa ecabanga ukuthi uBhatomu.√√                     (2)

2.11      ULindiwe√ ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Wayethandwa ngabakubo kaBhekani.√/
           Wayenothando lweqiniso.√/
           Wabuya wazoxolisa kuBhekani.√/
           Wayenomsebenzi oqondile futhi ohloniphekile njengoba ayenguthisha.√
                                                                                          (3)
                                                                                          [20]

                                            KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      5                DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQESHANA D

2.12          Wayethi uqashe kwakhe.√
              Wayethi uZenze usefana nobaba kuyena.√                                        (2)

2.13      Umfundisi wagcina esedabukela uBhekani ngoba wayebazi ukuthi bayasonta
          benonina.√√                                                                        (2)

2.14      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Amadlozi ayezosonta uTholakele intamo.√/
           Umshado       wawungeke   ube     yimpumelelo√/babengeke          bashade
             nokushada.√/
           Amadlozi ayezowuvimba umshado. √                                                 (2)

2.15      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Wayengeke akwazi ukutshela abazali bakhe ukuthi beze ngoba wayeqile
              emzini.√√/
           Abazali bakhe babengazi lutho ngokulotsholwa kwakhe.√√/
           Kwakuzovela     ukuthi   uTholakele     uqola  uBhekani   ngendaba               (2)
              yamalobolo.√√

2.16          Umlingiswa oqavile uBhekani uvela esingenisweni.√
              Inkinga yakhe yokuhlushwa yiphupho likayise isheshe ivele.√
              Isizinda sendaba siyashesha ukwethuleka.√                                     (3)

2.17      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Umuntu akofunda ukulalela uma exwayiswa. √/
           Kwesinye isikhathi amaphupho ayayikhuluma into ekhona. √/
           Abantu abangasekho basenawo amandla ezimpilweni zethu. √/
           Akufanele umuntu avume uthando lumvale amehlo/lumlawule. √/
           Akufanele uvumele ukulawulwa inkanuko. √
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                            (2)

2.18      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Wayefuna ukumqola kahle imali yakhe.√/
           Wayemthanda naye umuntu ofundile ukuba abe khona empilweni
              yakhe.√/
           Ukushada nomuntu onesithunzi kwakuzomenza afihleke ubugebengu
              bakhe.√
          (nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi).                                           (2)
                                                                                             [15]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:             35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      6               DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 3

ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

ISIQESHANA E

3.1       Kunomhlangano   womphakathi           ngoMgqibelo   mhla   ka-6,    esikoleni
          iNdabuzekwayo.√                                                                    (1)

3.2       Kwakuzokhulunywa ngezindaba zentuthuko.√                                           (1)

3.3       WayengowaKwaMashu.√                                                                (1)

3.4       Inkosi uShandu√                                                                    (1)

3.5       Wacasulwa ukuthi ubiza umhlangano engacelanga noma engathathisanga
          enkosini.√√                                                                        (2)

3.6       B√/ukungakhanyiseleki.√                                                            (1)

3.7       UMbandlwa√ noMaShezi.√                                                             (2)

3.8       Ukwenzasasilwane√√/Ukwenzasilwane√√                                                (2)

3.9       Washiswa nendlu kanye nomndeni wakhe. √√                                           (2)

3.10      UDlamini washaya uMbandlwa ngenduku ekhanda waze waya esibhedlela
          wagcina ebhandishiwe. √√                                                           (2)

3.11      Umfundisi uMazongolo wafunda incwadi eyayibhalwe           inkosi   uShandu
          esibhedlela, eyayinomyalezo wokudala uxolo. √√                                     (2)

3.12      Izimpendulo ziyokwehluka:
          UDlamini.√
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Wayehlohla inkosi ukuthi ingahambisani nentuthuko eyayilethwa
              nguDuma. √/
           Washaya uMbandlwa. √/
           Wayexebula izaziso zemihlangano eyayibizwa nguDuma. √/
           Wayegqugquzela nabantu bendawo ukuthi bangahambisani noDuma.√

                                               NOMA

          UMbandlwa.√
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Wayehlohla uDuma ukuthi angathathisi enkosini uma enza izinto/efuna
             ukubiza umhlangano.√/
           Wayegcizelela ukuthi isikhathi samakhosi sesidlulile, sekubuswa
             ngentando yeningi.√/
           Wayenamagqubu ezimpi ezake zaliwa kudala.√                                       (3)
                                                                                             [20]
                                            KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      7              DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQESHANA F

3.13      Inkosi yaphathwa isifo senhliziyo yase iyaquleka. Bayithatha bayiphuthumisa
          esibhedlela.√ √                                                                   (2)

3.14      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           UMazongolo ungumuntu othanda uxolo. √/
           Uyakholwa√/
           Uthembekile kubantu nasenkosini ngoba inkosi yakhetha yena ukuba abe
             ngusihlalo womhlangano wokudala uxolo. √/
           Unesibindi sokubhekana nomphakathi othukuthele. √                               (2)

3.15      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Abantu babezoqhubeka nokubulalana.√/
           Intuthuko yayingeke ibe khona.√/
           UDuma wayezolahlekelwa inkosikazi. √/
           Indawo yenkosi yayingeke ibuseke. √
          (nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (2)

3.16      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Inkosi ibonga iqhaza elabanjwa uMaNgema noMaShezi ekuletheni uxolo
             endaweni. √/
           Inkosi yazisa umphakathi ukuthi ikhansela selizoqhubeka nokuletha
             intuthuko ngokukhululeka. √/
           Inkosi yavumela uDuma ukuba asebenzise indlu esemzini wayo
             njengehhovisi lokuqhuba umsebenzi wobukhansela. √/
           Wabonga amaphoyisa ngokusebenza ngokuzikhandla ekuletheni uxolo
             endaweni. √                                                                    (2)

3.17      Imibono iyokwehluka:
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: Ngangiyomeluleka ukuba:
           Azithobe enkosini. √/
           Abambisane nenkosi ekuletheni intuthuko.√/
           Azise inkosi ngezinhlelo zakhe. √/
           Aqinisekise ukuthi uma ezoba nomhlangano uyathathisa enkosini futhi
              ayimeme ukuthi ibe khona emhlanganweni. √                                     (2)

3.18      Umphumela omuhle: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Kwaba nentuthuko endaweni. √√/
           Abantu bathola ithuba lokuzikhethela abantu ababathandayo. √√
          Umphumela omubi:
           Kwafa abantu esizweni senkosi. √√/
           Abantu bahlukana phakathi. √√                                                   (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      8            DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

3.19      Imibono iyokwehluka:

          Sisekhona isidingo samakhosi.
          Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:

              Angawokuzalwa kulezo zikhundla zawo futhi le ndlela yokubusa
               inomlando omude.√/
              Ubukhona bawo buhambisana namasiko ethu ukuze angashabalali. √/
              Ukuba seduzane kwawo nabantu kwenza bagcine imithetho futhi abasize
               ukubaxazululela izinkinga zabo. √/
              Aneqhaza alibambayo ekuletheni ukuthula ezindaweni zasemakhaya.√/
              Asikela abantu izindawo zokwakha. √

          Asisekho isidingo samakhosi
          Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:

             Amanye awo acindezela abantu ngokufuna izimali okungaziwa ukuthi
              ezani. √/
           Amanye ayabahlukumeza abantu ngokusebenzisa amandla awo
              ngendlela engafanele. √/
           Ubuningi bawo benza uHulumeni noma abakhokhi bentela babhekane
              nezindleko. √/
           Enza kube nokushayisana phakathi kokubusa ngentando yeningi kanye
              nokubusa ngokwendlela yendabuko. √/
           Amanye ngokungafundi kwawo enza umphakathi uhlehlele emuva. √
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                       (3)
                                                                                          [15]

UMBUZO 4

ISIKO NELUNGELO – N Zulu

ISIQESHANA G

4.1       UMaMbatha uthanda uThenjiwe ngoba uyabaphekela, abaphakele.√                    (1)

4.2           Ulethe ukudla√
              Ufuna kukhulunywe udaba lwakhe lokuba abuyele ekhaya kubo.√                (2)

4.3       Emsebenzini.√                                                                   (1)

4.4       UMaMbatha uthi uThenjiwe akavume ukungenwa uDumisani√/ akagcine
          isiko. √                                                                        (1)

4.5       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:

              Ubuwula bukaDumisani ukungafuni ukungena uThenjiwe. √√/
              UDumisani akazihlanganisi nendaba yokungena uThenjiwe.√ √                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      9           DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

4.6       Umusho OWODWA kwelandelayo:
           Angiboni ukuthi njengoba uyihlo edla nje kungabe sekukhulunywa
             izindaba futhi.√√/
           Siningi kabi isikhathi sokukhuluma izindaba makoti.√√/
           Dlana ukudla kuzoze kuphole. √√                                             (2)

4.7       C√/Ushesha kakhulu√                                                           (1)

4.8       Ukwenzasamuntu√√/Isenzasamuntu√√                                              (2)

4.9       UThenjiwe ukhuluma noyisezala ngqo.√√                                         (2)

4.10      Izimpendulo ziyokwehluka:
          UNondumiso. √
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Waphelezela udadewabo ukuba ayokhuluma nabasemzini. √/
           Uyazama ukubonisa uMaMbatha ukuthi kuyingozi ukuhlanganisa abantu
              abangathandani ngesiko lokungena.√/
           Ukubonisa uyise ngokubaluleka kokuhlonishwa kwelungelo likaThenjiwe
              lokuzikhethela okumele akwenze njengoba eseshonelwe ngumyeni
              wakhe.√
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)

                                               NOMA

          uZungu√
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Wayezwelana noThenjiwe ngokungahambisani neqhinga
              likaMaMbatha.√/
           Wangenelela ngesikhathi uMaMbatha exosha uNondumiso.√/
           Ngesikhathi uThenjiwe esebuyiswe abakwaMondise, uZungu washeshe
              walwemukela uxolo.√                                                       (3)

4.11      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           Kwadala ubutha phakathi kukaThenjiwe nomndeni.√/
           Kwaholela ekutheni kube nengxabano phakathi kukaSipho noDumisani.√/
           USipho wagwaza uDumisani. √/
           UThenjiwe wazama ukudlisa uDumisani ushevu. √                               (3)
                                                                                        [20]

                                            KANYE

ISIQESHANA H

4.12      Waphetha ngokuthi ashonele ejele.√√                                           (2)

4.13      AbakwaZungu babembophele amanqina enyathi, okuthi aboshelwe icala
          lokonisa uThenjiwe emzini, hhayi leli lokugwaza uDumisani.√√                  (2)

4.14      Wasindiswa uThabi owambona uThenjiwe efaka ushevu/ ubuthi etiyeni
          elalizophuzwa uDumisani.√√                                                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      10              DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

4.15      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Umbhali ufuna ukusikhombisa ukuthi kwesinye isikhathi kukhona
             ukushayisana phakathi kwamalungelo kanye nesiko.√/
           Umbhali      ufuna     sibone    ukuthi    basekhona      abesifazane
             abasacindezelekile.√/
           Ufuna abantu bazi ukuthi amanye amasiko asephelelwe isikhathi.√                 (2)

4.16          UGugu uyakwazi ukumduduza uma embona ukuthi uphatheke kabi.√
              Uma enze iphutha uThenjiwe, uGugu uyakwazi ukumtshela iqiniso.√              (2)

4.17      Izimpendulo ziyokwehluka:
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           Ngangiyothi akaye kwabomthetho, avule icala lokuhlukunyezwa
              kwamalungelo akhe ngabakwaZungu. √/
           Ngangiyothi akathintane nezinhlangano ezilwela amalungelo abantu
              besifazane. √/
           Ngangiyothi akahambe ayoqala impilo entsha kwenye indawo. √

                                               NOMA

              Ngangiyothi akalalele abazali bakhe ngoba imali yelobolo futhi
               yayingasekho. √/
              Ngangiyothi akathobele isiko ngoba yinto eyayenziwa endaweni. √/
              Ngangiyothi   akazixazululele   izindaba    zakhe,   angavumi    ukuba
               uNondumiso angene kuzo. √                                                    (2)

4.18         Wayecindezelekile naye kodwa engaboni. √
             Wayekholelwa ukuthi kufanele ahloniphe umyeni wakhe. √
             Wayethi noma enombono ohlukile ongasiza uThenjiwe kodwa angabi
              nawo amandla okuwubeka uzwakale. √
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (3)
                                                                                            [15]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:            35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      11                 DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)

UMBUZO 5

5.1       USIHAWU NESIHAWU

          ISIQESHANA I

          5.1.1       UBathobile√                                                              (1)

          5.1.2       Uphuma kwadokotela.√                                                     (1)

          5.1.3       Wayethukutheliswe ngukuthi udokotela umtshele ukuthi ngeke
                      akwazi ukuthola abantwana.√√                                             (2)

          5.1.4       B√/KwaMaqhilika.√                                                        (1)

          5.1.5       Wawuthi indodana      eyothola indlalifa kuqala iyona eyothatha
                      ubukhosi.√√                                                              (2)

          5.1.6       Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
                       Amanzi akhiwa emfuleni. √/
                       Izinto zokuhamba azikakathuthuki.√/
                       Abantu basasebenza emapulazini.√/
                       Kusabusa amakhosi.√
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.)                               (3)

          5.1.7       Kodwa khona ngazalwa neshwa, sekungaze kungiphinde?√√                    (2)

          5.1.8       Wakwazi ukuthola ubukhosi ngoba ezinganeni ayezizele kwaba
                      khona indlalifa.√√                                                       (2)

          5.1.9       Imibono iyokwehluka.
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                       Ngangizothula njengoBathobile, ngingatsheli muntu.√/
                       Ngangizobikela abasekhaya ukuze bangisize.√/
                       Ngangizobikela amaphoyisa ukuze abophe isigebengu. √/
                       Ngangingabikela abezeNhlalakahle ukuze bangeluleke. √
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                (2)

          5.1.10      Yiqiniso,
                       Izingane       zikaBathobile       zazinezinwele     eziphothene
                           ezikhombisa ukuthi ziyimekisi.√
                       Akaphindanga waba nezinye izingane. √                                  (2)
                                                                                               [18]

                                            KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      12             DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

5.2       IMFIHLO KAMAKOTI

          ISIQESHANA J

          5.2.1       Wayeshayela amatekisi.√                                              (1)

          5.2.2       Wayefuna ukuba ayomhlanzela yona elondolo ngoba wayethe
                      usebenza khona.√√                                                    (2)

          5.2.3       Wabe ehola imali encane kulo msebenzi wamatekisi ayekade
                      ewenza, okusho ukuthi kwakuzoba lula uma efuna ukumthatha.√          (1)

          5.2.4       Wathi kuRoy makashaye imoto bahambe. √√                              (2)

          5.2.5       URoy√                                                                (1)
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                       Uyena esimthola ekuqaleni kwendaba ebhekene nenkinga
                         yokufuna ukuganwa. √/
                       Izigameko eziningi zithinta yena ngqo. √/
                       Utholakala nasesiphethweni sencwadi lapho sekuxazululeka
                         khona izinkinga zakhe zemali. √                                   (2)

          5.2.6       Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
                       URoy uhlangana noRebecca okwesibili esiteshini.√/
                       Uyahamba naye uyomkhombisa lapho agqiba khona imali. √/
                       Umnikeza imiyalelo yokuthi ayisebenzise kanjani imali.√/
                       Ubuye amnike nemiyalelo yokuthi aziphathe kanjani.√
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (3)

          5.2.7       OKUBILI kwalokhu okulandelayo:
                       Kazi uRoy wasakha yini isitezi?√/
                       Wakwazi yini ukuyisebenzisa imali ngendlela enenzuzo
                          njengoba ayemyalile uRebecca?√/
                       Umama wakhe wakwazi yini ukuthatha uMaMkhwani ukuba
                          ahlale naye?√/
                       URoy wakwazi yini ukumelana nokuvakashelwa uRebecca
                          njalo? √/
                       Kazi uRoy wayewenza yini umcimbi uRebecca ayewushilo?
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      13               DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

          5.2.8       Izimpendulo ziyokwehluka:
                      Ngangizomeluleka ngokuthi angayithathi imali. √
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                       Ngangizothi akayiphindisele emuva imali.√/
                       Ngangizomfunela inyanga/umfundisi owayezovala isipoki.√/
                       Ngangizomeluleka ukuthi akathole umsebenzi ongcono
                          ozomnika imali ezokwazi ukuthi aziphilise anganciki emalini
                          yezipoki. √
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)

                                                     NOMA

                      Ngangizomeluleka ngokuthi akayithathe imali. √
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                       Ngangizomtshela ukuthi imali izomsiza ngoba impilo yakhe
                          imiswe yikho ukungabi namali.√/
                       Ngangiyomtshela ukuthi inhlanhla ifika kanye empilweni.√/
                       Ngangiyomtshela ukuthi ukuze umuntu abe nemali kufanele
                          azi ukuthi kukhona izinto ezizomlahlekela, njengenkululeko.√/
                       Njengoba ayesesenzile isivumelwano noRebecca kwakufanele
                          asigcine, kwakungasekho ukuhlehlela emuva.√
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                              (3)
                                                                                             [17]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU C:             35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      14              DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga noJJ Thwala

UMBUZO 6

6.1       NGINGOWELIBA

          6.1.1       Umzimba ubuyela kwamhlaba/emhlabathini√ kanti umphefumulo
                      wona awunasabelo kwamhlaba/emhlabathini. √                            (2)

          6.1.2       UJesu.√                                                               (1)

          6.1.3       Iliba √/ithuna√                                                       (1)

          6.1.4       Ukufa √ikhuluma ngakho kusukela ekuqaleni kwayo ize iyophela.√        (2)

          6.1.5       Pho mina bengingahlala kanjani ngingabi ngoweliba na? √√              (2)

          6.1.6       Ukubuya kwendodana yoMuntu. √√                                        (2)

          6.1.7       OKUKODWA kwalokhu:
                       Imbongi ifuna sihlale sikhumbula ukuthi nathi ngelinye ilanga
                          siyodlula emhlabeni. √√/
                       Imbongi ifuna laba abakholelwa enkolweni yobuKhrestu bazi
                          ukuthi indodana kaSomandla nayo yabafela.√√/
                       Imbongi ifuna sikhumbule njalo ukuthi imisebenzi yethu
                          esiyenza sisaphila kuyokhulunywa ngayo noma sesidlulile
                          emhlabeni √√
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                             (2)

          6.1.8       OKUTHATHU kwalokhu:
                       Imbongi ikhuluma ngokufa.√/
                       Ukwehlukana komzimba nomphefumulo wayo.√/
                       Ukulila kwabantu uma imbongi seyedlulile emhlabeni.√/
                       Ukufa olwembiza ngokuhamba kwembongi.√/
                       Ukuba ngoweliba.√                                                   (3)

          6.1.9       OKUKODWA kwalokhu:
                       Balimele ngokwedlula kwayo emhlabeni, ngeke kodwa
                         besakuguqula/besakushintsha lokho.√√/
                       Balahlekelwe kakhulu ngokwedlula kwayo emhlabeni, abasale
                         sebekwemukela ngoba ngeke kusalungiseka.√√                         (2)
                                                                                            [17]

                                            KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FA L)/P2      15                 DBE/Februwari–Mashi 2017
                                          NSC Imemorandamu

6.2       NGIYAFISA UKUBA QOTHO

          6.2.1       ezindleleni zayo.√                                                       (1)

          6.2.2       Ukuxhumana okusekugcineni√√                                              (2)

          6.2.3           Imbongi ithi ifisa ukuba qotho emisebenzini yayo.√
                          Ithi iyafisa ukuba imisebenzi yayo ibe qotho           nakuba
                           ikhandleka.√
                          Ifisa ukuba iziphambeko zayo zesulwe.√                              (3)

          6.2.4       B√/Ukufundisa.√                                                          (1)

          6.2.5           Ukuze izisebenzise zonke ngokwethembeka okukhulu.√
                          Ukuze ijabulise abantu.√                                            (2)

          6.2.6       Ngiyafisa ukuba qotho.√                                                  (1)
                      Ukugcizelela umyalezo efuna ukuwedlulisa.√√                              (2)

          6.2.7       Iziphambeko zami zisulwe.√ noma Iziphambeko zami zisulwe.√               (1)
                      Ifanangwaqa.√                   Ifanankamisa.√                           (1)

          6.2.8       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                       Kungaxabanisa abantu.√/
                       Ungaphelelwa ngumsebenzi.√/
                       Ungashaywa ubulawe ngabantu√/
                       Abantu ngeke bakwethembe.√
                      (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                (2)

          6.2.9       Kuchaza ukuthi isigaba siqukethe umqondo owodwa kusukela
                      emgqeni wokuqala kuze kuyofika kowokugcina.√√

                                                     Noma

                      Kuchaza isigqi esisheshayo/esishelelayo√√                                (2)
                                                                                               [18]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU D:               35
                                                             AMAMAKI ESEWONKE:                 70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2017-memo/85e65797-1984-4c8a-9bba-574bc4d7672c) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2017-memo/608f2c77-9f00-4cec-98fd-1b908a6ef39e) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2017-memo/c2b19a99-3833-4ded-bd4c-1dc53e040f6f) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2017-memo/b89873f6-251e-47a5-a84f-1ada128d8e8f) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2018-memo/160a379c-9ec5-4088-93e8-ca1bf32e4495) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2016-memo/a2b18248-df0d-46df-952a-9f7b3adcf9d8) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
