# isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2016, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-memo/ef7c7ccf-3c84-4829-9bd8-bfdf06ec8ddb
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-memo/ef7c7ccf-3c84-4829-9bd8-bfdf06ec8ddb)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016/dc343548-bdc0-4396-bb6b-717cde3f72a3) — QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-1/6c206073-9309-4ad8-a721-fbaaf1b2b528) — QP · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        GRAAD 12

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                           2016

                                       IMEMORANDAMU

                                                                AMAMAKI: 70

                            Le memorandamu inamakhasi ayi-14.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                              Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       2                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

ISIQESHANA A

1.1       UNtombi.√                                                                      (1)

1.2       UMacingwane. √                                                                 (1)

1.3       •    Ucasulwa omama abathanda ukwazi ukuthi uganwa nini. √
          •    Uphinde acasulwe kakhulu umama othanda ukumkhombisa intombi
               ethandwa nguye ukuthi imgane. √                                           (2)

1.4       Ukuyicela ukuba bashade√√/abe umkakhe√√/ukuyitshela ukuthi uzothumela
          abakhongi.√√                                                                   (2)

1.5       Ukuzithulela/B√                                                                (1)

1.6       UManyoba uqonde ukuthi uNtombi muhle√√/ubukeka kahle√√/isikhumba
          sakhe asinawo amabala nezinduna√√/uphatheke kahle.√√                           (2)

1.7       Kodwa nami angilalanga ubuhlungu zingititinya izinsizwa. √√/ Ngake ngavika     (2)
          kwavuthuka izandla, bela abafokazi.√√/ Izinsizwa zaseMvoti zisho
          ukungiqeda ngenduku. √√

1.8       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo.
          • Epulazini likaGeorge wayengaholi, wayefuna ukusebenza endaweni
             lapho ayezohola khona imali.√/
          • Wayehala uma ebona izinsizwa zangakubo ezisebenza eGoli
             sezizinhle. √/
          • Wayefuna ukuphila impilo engcono. √/
          • Wayefuna ukulobola ingoduso yakhe. √/
          • Wayefuna ukuqala umndeni wakhe. √                                            (2)

1.9       Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • Abantu sebesebenza emadolobheni amakhulu. √/
          • Sekukhona izithuthi zokuhamba ezinhlobonhlobo njengamabhasi,
              izitimela, amatekisi nokunye. √/
          • Izinsizwa ezisebenzayo sezigqoka imiswenko yesimanjemanje. √/
          • Abantu abasaloboli ngezinkomo kuphela. √/
          • Izindawo ahlala kuzo amadodana kaManyoba. √/
          • Umdlalo weLotto. √/
          • Ubugebengu. √/
          • Imfundo.√
                                                                                         (3)
          (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       3                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

1.10      1.10.1      UMaNdlovu:
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                      • Unothando lomndeni wakhe. √/
                      • Uyakholwa. √/
                      • Unomoya ophansi/ulungile. √/
                      • Uqotho. √                                                          (2)

          1.10.2      UNtombela:
                      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                      • Akathembekile,   waganwa     engamtshelanga       unkosikazi
                          wokuqala. √/
                      • Unezimfihlo. √/
                      • Akawucabangelanga      umndeni     wakhe          ngesikhathi
                          esasebenza. √/
                      (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                          (2)

                                              KANYE
ISIQESHANA B
1.11      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
          • UFanyana wayeyobuza kumama wakwamakhelwane ukuthi umama
              wakhe akashongo yini ukuthi uyaphi. √/
          • Umama wakwamakhelwane wamthethisela ukuthi inkosikazi yakhe
              yayibiza umamezala wayo ngomthakathi futhi ibuye imncishe ukudla. √/
          • Umama wakwamakhelwane wayebuza nokuthi kungani kungafikanga
              inkosikazi kaFanyana ukuzobuza ngomamezala wayo esikhundleni
              sokuba kufike yena uFanyana. √/
          • Umama wakwamakhelwane wajikijela uFanyana ngeketela elinamanzi
              abilayo. √/
          • Ukuhlukunyezwa kukaMaNdlovu umka Fanyana.
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                      (2)

1.12      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
          • UManyoba wawina iLotto bagcina sebephila kahle nomkakhe./√
          • UManyoba wabela abazukulu imali./√
          • Amadodana akhe akawabelanga ifa lakhe./√
          • Wathi amadodana akhe angaphinde ambize ngobaba. √                              (2)

1.13      OKUKODWA kwalokhu:
          • Bathola usizo lwendawo yokufihla ikhanda, abangalala esiteshini
             sesitimela. √√/
          • UMfundisi wabapha imali agcina edlale ngayo ilotho uManyoba. √√/
          • Ababange besaduka nezwe njengokuhlela kwabo. √√/
          • Babezogcina behlupheka, baduke nezwe, bangatholakali. √√/
          • Babengagcina belinyazwe izigebengu. √√
             (Nokunye okunembayo)                                                          (2)

1.14      Amaphuzu AMATHATHU alandelayo:
          • Unkosikazi     kaMduduzi     wayengahambisani      nokuthi        abazali
             behlukaniswe. √/
          • Wayekhululekile ukubathatha abazali ukuze bangahlupheki. √/

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       4                           DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

          •    Wayezobaphatha kahle ngoba wayebathanda futhi ebahlonipha.√
               (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                              (3)

1.15      Umbono
          • UManyoba wakwazi ukuziphatha kahle. Wayegoduka njalo futhi ewondla
             umndeni wakhe. √/
          • Akazange aganwe njengoba kwenza uNtombela. √                                (2)

1.16      1.16.1      Ungunogada efemini/C√
          1.16.2      Indodakazi kaManyoba/A√
          1.16.3      Indodakazi kaFanyana/D√
          1.16.4      Unkosikazi kaNtombela/B√                                          (4)
                                                                                        [35]

UMBUZO 2: UMSHADO – N Zulu

ISIQESHANA C

2.1       Efemini.√                                                                     (1)

2.2       Izidakamizwa. √                                                               (1)

2.3       Wayethunywe nguTholakele ukuzolanda imali ayeyibolekele ukubheyilela
          uZenze. √√                                                                    (2)

2.4       'Ungaze uyoshada nomuntu ungamazi ukuthi usebenzaphi?'√√                      (2)

2.5       • Kwakungukubalekela ukungenwa nguBhatomu emveni kokushonelwa
            umkhwenyana wakhe. √√/
          • Wayefuna indawo azokwazi ukwenza yonke imikhuba yakhe
            njengezidakamizwa nokunye. √√                                               (2)

2.6       Impendulo ayiqukathe elinye lala maphuzu alandelayo:
           • UTholakele ungumfelokazi.√√/
           • Akanasimilo, unemikhuba asolwa ngayo. √√/
           • UBhekani akazi lutho ngemvelaphi kaTholakele. √√/
           • Akafundile kanti uBhekani unguthisha. √√/
           • Mdala kunoBhekani. √√                                                      (2)

2.7       Usenkingeni enkulu/B√                                                         (1)

2.8       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
          • ULindiwe wayefundile enguthisha.√/
          • Wayemphathela izipho uma evakashele uBhekani.√/
          • Wayehlonipha.√/
          • Wayemazi kangcono kunoTholakele ngokwempilo ayeyiphila.√/
          • Wagcina esekhulelwe ingane kaBhekani.√
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                   (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       5                           DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

2.9       Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • Ukwanda kwezidakamizwa. √/
          • Abelungu sebekwazi ukuya ezindaweni zabantu ngokukhululeka. √/
          • Ukwanda kwemijondolo. √/
          • Ukuthandana kwabantu bobulili obufanayo. √/
          • ULindiwe ukwazi ukuzovakasha kubo kamfana athandana naye. √/
          • ULindiwe wathi uzoyolala nomama kaBhekani. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                   (3)

2.10      2.10.1      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo ngomlingiswa ngamunye:
                      Ubaba kaBhekani
                      • Unolaka. √/
                      • Uthanda ukuhlonishwa/ukulalelwa. √/
                      • Into angayithandi uvama ukuyiveza ngesihluku.√                  (2)

          2.10.2      USifiso
                      • Uyathanda ukuxwayisa uBhekani/ unezeluleko.√
                      • Unesineke futhi umkhonzile umngani wakhe.√
                      • Uthanda izindaba zabantu.√
                      (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                       (2)

                                         KANYE

ISIQESHANA D

2.11      • Isisusa sodweshu phakathi kukaBhekani nomama wakhe ukuthi umama
            wakhe usola ukuthi uTholakele udla izidakamizwa lezi esezize
            zamgulisa. √√/
          • Ukuthi    umama   akafuni   uBheki   ashade  noTholakele   ngoba
            engumfelokazi. √√                                                           (2)

2.12      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • Ubaba kaTholakele wabuza ukuthi umakoti walotsholwa kubani. √/
          • Umakoti nabangani bakhe baboshwa ngosuku lomshado. √/
          • UBhekani akazange esashada noTholakele. √/
          • ULindiwe wamduduza uBhekani wagoduka naye. √/
          • Umbhali uveza ukuthi ubugebengu ababuyiseli.√                               (3)

2.13      Imibono iyokwehlukana. Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Wayeyohlaselwa noma abulawe nguBhatomu. √/
           • Wayeyoxabana nezihlobo nabangani bakhe. √/
           • Wayengeke akuthole ukuphumula ehlushwa ngamaphupho kayise. √/
           • Wayezokwenziwa isilima nguPamella ngokuthandana noTholakele. √/
           • UTholakele wayengamfaka ebugebengwini agcine eboshwa. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                   (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       6                         DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

2.14      OKUBILI kokulandelayo:
          • Walahlekelwa yimali eningi elungiselela umshado ongabanga
             yimpumelelo. √/
          • Waba nezitha eziningi okubandakanya noBhatomu. √/
          • Wazithola exabana nonina. √/
          • Wabhekana nolaka lwabaphansi. √/
          • Wacishe walahlekelwa uLindiwe owayemthanda ngeqiniso. √/
          • Wacishe walahlekelwa nayithuba lokuzikhulisela ingane yakhe. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                   (2)

2.15      Yiqiniso. Impendulo EYODWA kulezi ezilandelayo:
          • UTholakele kwakufanele ahlale lapho ayeganele khona aze akhumule
              inzilo ngaphambi kokuthi aqhubeke nempilo yakhe. Wagcina eboshwa
              engasashadanga. √√/
          • UBhekani       kwakufanele   alobole   kubo    kaTholakele. Wagcina
              engasashadanga walahlekelwa yimali yakhe. √√/
          • UBhekani wayengafuni ukulalela uyise, wagcina eseshelwa izimpahla
              zakhe.√√
                                              NOMA

          Umbono. Impendulo EYODWA kulezi ezilandelayo:
          • UTholakele wakwazi ukuqhubeka nempilo emva kokushona kukamyeni
              wakhe ngaphandle kokungenwa nguBhatomu.√√/
          • Wacishe waba nenhlanhla yokuthola umshado wesibili.√√
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                   (2)

2.16      2.16.1      Imijondolo/B√
          2.16.2      Iphupho ngolaka lukayise/D√
          2.16.3      Izidakamizwa/A√
          2.16.4      Uqashise uTholakele/C√                                            (4)
                                                                                        [35]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:        35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       7                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 3: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

ISIQESHANA E

3.1       Umhlangano wokuletha intuthuko emphakathini. √                                   (1)

3.2       Ukuqinisekisa ezokuphepha komphakathi.√/ Ukuqapha isimo.√/ Ukuze
          uDlamini angaphazamisi.√                                                         (1)

3.3       Wathi wamsikaza ngenduku, uMbandlwa wazingqubuza yena odongeni. √√               (2)

3.4       •    Akasabhandishile ekhanda./ Akasawathwele amawashingi.√
          •    Usekwazi ukuhamba ibanga elide. √                                           (2)

3.5       Kanti ezikoleni zaseThekwini nanelusa yini? √                                    (1)

3.6       Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
          • Amaphoyisa ayemxwayisile uDlamini ukuthi angaphinde aphazamise
              imihlangano yekhansela. √√/
          • Iveni yabonakala iyongena emagcekeni akwaDlamini. √√/
          • Amaphoyisa ayebathembisile ukuthi azofika azoqapha isimo uma
              kunomhlangano. √√                                                            (2)

3.7       Onoxolo√/C√                                                                      (1)

3.8       Iyangicasula√√/Iyangithukuthelisa√√/Iyangidina√√/ iyangicika.√√                  (2)

3.9       Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
          • UDlamini wayesusa amaphepha ezaziso zemihlangano yekhansela. √√/
          • UDlamini walimaza uMbandlwa wesabisa nabanye ababethamele
              umhlangano. √√/
          • Waqamba amanga enkantolo mayelana nokulimala kukaMbandlwa. √√                  (2)

3.10      ELILODWA lala maphuzu alandelayo:
          • Inkosi yayinxusa abantu bayo ukuthi bakhohlwe osekwedlule ngoba
              ngeke besakwazi ukukushintsha. √√/
          • Abantu kumele babuyisane/baxolelane. √√/
          • Inkosi ibonga amakhosikazi ngokusiza ekudaleni uxolo. √√                       (2)

3.11      Amaphuzu NGAMABILI kwalandelayo ngomlingiswa ngamunye:
          UMbandlwa
          • Ugqugquzela ukuthi uDuma angayihloniphi inkosi./√
          • UMbandlwa usenamagqubu ngokwakwenzeka ezikhathini zakudala.√/
          • Akafuni ukuthi uDuma athathe izeluleko zabanye abantu ngaphandle
             kwezakhe. √                                                                   (2)
          UDlamini
          • Unolaka√/
          • Uhlohla inkosi ukuthi ingamemukeli uDuma ngisho esexolisa. √/
          • Unomoya wokubhebhethekisa udlame. √                                            (2)

                                         KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       8                                  DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

ISIQESHANA F

3.12      •    UMbandlwa ukhuluma ngendelelo/kabi nonogada wenkosi.√
          •    UMbandlwa uxosha unogada emzini kaMaShezi. √                                      (2)

3.13      Inkosi yavukwa       yisifo   senhliziyo   yaphathwa   yisinxe,   yaphuthunyiswa
          esibhedlela. √√                                                                        (2)

3.14      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • UDuma nenkosi bayaxolelana. √/
          • Abantu benkosi bayalwamukela uxolo. √/
          • UDuma uyazehlisa ucela uxolo enkosini nasemphakathini. √/
          • Kuba khona ukusebenzisana phakathi kukaDuma nenkosi. √/
          • Inkosi imnikeza ihhovisi endaweni yayo. √/
          • UmaShezi wabuyela emzini wakhe.√/
          • Kwaba nokuhloniphana phakathi kwenkosi noDuma. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                            (3)

3.15      Imibono iyokwehluka. Amanye amaphuzu AMABILI kungaba yilawa:
          Isenzo esihle
           • UMaShezi wayesabela impilo yakhe. √
           • Kwakungasekho ukubambisana nokuhloniphana nomyeni wakhe. √

                                          NOMA
          Isenzo esinesihle
          • Wayephula izifungo zakhe zomshado. √
          • Wayekhombisa ukungambekezeleli nokungamhloniphi umyeni wakhe. √                      (2)

3.16      Iqiniso. Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Umphakathi uhlukana phakathi uthathe uhlangothi lomholi othile. √√/
           • Kuba khona ukuchitheka kwegazi. √√/
           • Kulimale abantu abangenacala. √√/
           • Abaholi baba yisibonelo esibi emphakathini nasentsheni. √√/
           • Imindeni iyachitheka. √√
          (Nokunye okunembayo okungashiwo ngumfundi.)                                            (2)

3.17      3.17.1      Impohlo/D √
          3.17.2      Ummeli wenkosi/C √
          3.17.3      Inkosikazi kaDlamini/B √
          3.17.4      Igama lesikole/A √

                                                                                                 [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       9                           DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

UMBUZO 4: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

ISIQESHANA G

4.1       Owayengumngani omkhulu kaThenjiwe. √                                            (1)

4.2       Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
          • Wayethi mncane kunaye. √/
          • Wathi akasenalo uthando lomunye umuntu. √/
          • Wayengakholelwa kuleli siko lokungenwa. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo umfundi.)                                       (1)

4.3       Wayefuna ukuyovalelisa ngoba wayengazange alithole ithuba lokwenza
          lokho. √√                                                                       (2)

4.4       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Yindlela aziphatha ngayo ngesikhathi bemtshela ngesiko lokungenwa. √/
           • Wacishe wabulala indodana yakhe. √/
           • Amahloni ayenawo ngokubandakanya umndeni wakubo kwaMondise
              ezindabeni zasemzini kwaZungu. √                                            (1)

4.5       Abahlola leliya bathi ukuba ngake ngaliphuza kanye, ingqakala yayiyobheka
          ezulwini. √√                                                                    (2)

4.6       Yindaba ethi wayewuthathephi uThenjiwe ushevu ayefuna ukubulala ngawo
          uDumisani ukuze agweme ukuba amngene. √√                                        (2)

4.7       Umshado omkhulu/D. √                                                            (1)

4.8       Okukodwa kwalokhu: Kwaba nomthelela√√/kwelekelela√√/kwasiza√√/yikhona
          okwenza ngishitshe isinqumo sami. √√                                            (2)

4.9       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
          • Wawuthi uhleli kabuhlungu ejele. √/
          • Wayemncenga ukuthi akavume ukungenwa nguDumisani. √/
          • Wayemtshela ukuthi abasemzini wakhe bathi uyophuma ejele mhla
             uThenjiwe wavuma ukugana uDumisani. √/
          • Wayecela uxolo kuDumisani. √                                                  (2)

4.10      Amaphuzu AMABILI ngomlingiswa ngamunye yilawa:
          uMondise:
          • Uvumelana nabasemzini ngendaba yokungenwa kukaThenjiwe. √/
          • Waqhatha uNondumiso nomyeni wakhe ngokumxosha ekhaya. √/
          • Wayefuna ukuphindisela uThenjiwe emzini ngenkani ebe azi kahle ukuthi
             unenkinga. √                                                                 (2)
          uMaMbatha:
          • Waqhatha uThenjiwe nesiko. √/
          • Waqhatha uThenjiwe noDumisani. √/
          • Waqhatha uNondumiso noZungu. √/
          • Waqhatha uSipho noThenjiwe. √                                                 (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      10                              DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

4.11      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
          • UThenjiwe akazange esabahlonipha. √/
          • UThenjiwe waduba waya kubo engacelanga. √/
          • Kwagcina kulimala uDumisani egwazwa nguSipho. √/
          • UThenjiwe wacishe wabulala uDumisani ngokumdlisa ushevu. √                       (2)
                                         KANYE
ISIQESHANA H
4.12      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • UDumisani wayefuna ukukhuluma noThenjiwe ngenkani. √/
          • Wazama ukumbamba ngesandla. √/
          • UThenjiwe washaya uDumisani ngetshe ekhanda. √/
          • UDumisani wakhahlela uThenjiwe esiswini. √/
          • USipho wagwaza uDumisani engalweni. √                                            (3)
4.13      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
          • UThenjiwe wagcina evumile ukungenwa nguDumisani. √/
          • Bagcina sebethandana sebekuthokozela ukuba ndawonye. √/
          • Imindeni yagcina isizwana. √/
          • USipho washonela ejele. √/
          • UDumisani nomndeni wakhe bamxolela ngokuphelele uThenjiwe. √                     (3)
4.14      Imibono iyokwehluka.
          Amaphuzu AMABILI kwalandelayo ezigabeni zombili.
          Lisabalulekile:
           • Kubalulekile ukugcina amasiko. √/
           • Kwenza owesifazane oshonelwe abhekwe njengengane yasekhaya. √/
           • Kwenza izingane zingabi yizintandane zibe zinomndeni. √
                                               NOMA
          Alisabalulekile:
          • Sekunezifo eziningi ezithathelanayo. √/
          • Abesifazane banamuhla sebeyakwazi ukuzimela. √/
          • Intando yeningi inikeza abesifazane ilungelo lokuzikhethela. √/
          • Sekwaba khona nezinkinga zamafa. √
          (Nokunye okunembayo okungashiwo umfundi.)                                          (2)
4.15      Iqiniso. Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Wayezicabangela yena yedwa engayicabangeli indodakazi yakhe. √√/
           • Wayesaba ihlazo lokubuya kwendodakazi emendweni okwakuzomehlisa
               isithunzi emphakathini. √√/
           • Wayengasakwazi ukubuyisela ilobolo kwaZungu. √√/
           • Wayecasha ngesiko. √√                                                           (2)

4.16      Wayesenenzondo ngoDumisani. √                                                      (1)
4.17      4.17.1      Washona ngodlame/B √
          4.17.2      Indodakazi kaZungu/A √
          4.17.3      Umakoti wakwaManzini/D √
          4.17.4      Washonela ejele/C √                                                    (4)
                                                                                             [35]
                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:             35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      11                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)

UMBUZO 5

5.1       'UMUNWE' – S Zimema

ISIQESHANA I

          5.1.1       Wayesebenza lapho kwamukelwa khona iziguli.√/ umabhalane. √          (1)

          5.1.2       Esibhedlela eGreys. √                                                (1)

          5.1.3         Okubili kwalokhu:
                      • Yingoba wayekholwa ngukuthi abahlengikazi baphephile.√/
                      • Bazi kangcono ngezifo.√/
                      • Bayazinakekela.√                                                   (2)

          5.1.4       uThandi√/A√                                                          (1)

          5.1.5       Waqaphelisa umaka okhanyayo emunweni walo mlisa lapho
                      kuhlala khona indandatho ayeyikhumulile. √√                          (2)

          5.1.6       Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
                      • Isibhedlela sase-Edendale. √/
                      • Isibhedlela i-Greys. √/
                      • Wathi lo mlisa uzomkhiphela ku-Church Street endaweni
                          ephambili yokudlela. √/
                      • Babonana enkantini yasesibhedlela. √
                      (Nokunye okunembayo.)                                                (3)

          5.1.7       Ezamanje zivele zikuthi njo emehlweni kuze kube nguwena
                      okhophozayo. √√                                                      (2)

          5.1.8       Kwamveza njengomuntu ongeqotho futhi onamanga. √√                    (2)

          5.1.9       Imibono iyokwehluka. Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                       • Kumehlisa isithunzi owesilisa. √√/
                       • Amasoka asebulawa izifo ezehlukahlukene. √√/
                       • Amasoka       athelela    abantu   abangenacala     ngezifo
                          ezingalapheki.√√                                                 (2)

          5.1.10      Umbono.
                      Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                      • Abanye abantu besilisa bayazihlonipha bona kanye
                          namakhosikazi abo.√√/
                      • Basekhona abantu besilisa abaqotho nabanothando
                          lweqiniso.√√/
                      • Abanezindandatho zomshado bahlezi bezifakile emnweni.√√            (2)

                                                    KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      12                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

5.2       'ILOBOLO' – S Zimema
ISIQESHANA J
          5.2.1       Ezine/4 √                                                            (1)
          5.2.2       OKUBILI kwalokhu:
                      • Usuku lomshado.√/
                      • Ukuthi bahlangane bengakashadi.√/
                      • Ilobolo.√/
                      • Umkakhe/ umakoti.√                                                 (2)
          5.2.3       Kwakwenziwa ukuthi umukhwe wakhe wayenesandla esiqine
                      kakhulu,√ engafuni ukuthi ingane yakhe ihlangane nomkhwenyana
                      wayo kungakayiwa esontweni. √                                        (2)
          5.2.4       Yiphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                      • Waze wafunga wathi buyochitheka bugayiwe uma
                          bengatholakala bendawonye laba bobabili. √√/
                      • Kwancwajana yomshado ayisho lutho lapha kuyena, yinto
                          asengayihliphiza kalula nje lena. √√/
                      • Kwaleyo madlana aseyikhokhile angabuyiselwa yona kungabi
                          ndaba zalutho nje. √√                                            (2)
          5.2.5       UMandlenkosi wenqaba ukungcwaba unkosikazi wakhe emveni
                      kokuba eshone umukhwe wakhe engakamniki ilungelo lokuhlala
                      naye. √√                                                             (2)
          5.2.6       NguMandlenkosi.√ Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                      • Nguyena      esimthola    ekuqaleni    kwendaba   enenkinga
                         yokushonelwa yingoduso yakhe.√/
                      • Izinkinga ezenzeka endabeni zithinta yena ngqo.√/
                      • Utholakala indaba iqala ize iyophela.√                             (2)
          5.2.7       OKUKODWA kwalokhu:
                      • Usixoxela ngabanye abalingiswa nezigameko           ezithinta
                         bona. √√/
                      • Konke okwenzekayo endabeni akumthinti yena.√√/
                      • Uyethula ngohlangothi lomuntu wesithathu.√√/
                      • Kutholakala izivumelwano zomuntu wesithathu√√                      (2)
          5.2.8       Ukusifundisa ukuba sibahloniphe abantu ngoba asazi ukuthi
                      ikusasa lisiphatheleni.√√                                            (2)
          5.2.9       Izimpendulo ziyokwehlukana:
                      Akusizi.      UMandlenkosi     wazithola  ehlukumezeka
                      ngokwenqatshelwa umukhwe wakhe ukuba ahlale nonkosikazi
                      wakhe ngoba kungakashadwa esontweni. √√

                                                    NOMA

                      Kuyasiza. Ingoduso kaMandlenkosi       yaphepha   ekuthwalweni
                      izimbangi zesoka layo. √√                                            (2)
                                                                                           [35]
                                                             AMAMAKI ESIQEPHU C:           35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      13                             DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala

UMBUZO 6

6.1       UNOZIDUMO – LMMS Madondo

          6.1.1       Ubulili besifazane. √                                                 (1)

          6.1.2       OKUBILI kwalokhu:
                      • Mntanomuntu√/
                      • Nkosazana√/
                      • Mntanomfazi√/
                      • Ngane yabantu√                                                      (2)

          6.1.3       Yayisuka kwelakubo eMelika,√ iya kwelenkolo koSadamu.√                (2)

          6.1.4       Abantwana babantu abazocoboshiswa. √                                  (1)

          6.1.5       I-ephiki√  ngoba        ikhuluma   ngokuhlabana   kweqhawekazi
                      elinguNozidumo.√                                                      (2)

          6.1.6       B/√ Ukukhipha impi.√                                                  (1)

          6.1.7       OKUKODWA kwalokhu:
                      • Impi ayikhethanga bulili√√/
                      • Impi yabulala wonke umuntu.√√                                       (2)

          6.1.8       Umbuzombumbulu.√√                                                     (2)

          6.1.9       Iqiniso. Izindimbane ezilele kobandayo? √√                            (2)

          6.1.10      •  Umoya wokutusa/wokuncoma kanye nokugxeka. √
                      •  Imbongi itusa/incoma izenzo zobuqhawe bukaNozidumo
                         esuka eMelika eyohlasela kwamanye amazwe./ √
                      • Incoma/itusa isibindi sakhe njengomuntu wesifazane./ √
                      • Iphetha ngokugxeka ukubulawa kwabantu abaningi. √
                      (Nokunye okunembayo.)                                                 (3)

                                               KANYE

6.2       INHLANSI YAKHO THULI – SB Mlambo

          6.2.1       UNontando √                                                           (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      14                            DBE/2016
                                        SCE – Imemorandamu

          6.2.2       OKUBILI kwalokhu:
                      • Imbongi yasondela√/
                      • Yamangala√/
                      • Yankema √                                                        (2)

          6.2.3       OKUBILI kwalokhu:
                      • Ingedla√/
                      • Iwisa√/
                      • Isijula√                                                         (2)

          6.2.4       Ukuthwayiza. √                                                     (1)

          6.2.5       •    Ngisathwayiza ngizibona ngiyintandan' ezweni
                           Ngishiywe nguNontando dengwane√
                      •    Imvumelwanosiqalo √                                           (2)

          6.2.6       A√√ /Lwakhula uthando.√√                                           (2)

          6.2.7       Ukunyamezela kwangiphika.
                      Ukubekezela kwanyamalala.√√                                        (2)

          6.2.8       Indikimba yothando.√ Inkondlo yonke ikhuluma ngothando imbongi
                      eyayinalo ngoThuli.√                                               (2)

          6.2.9       Ukugcizelela isifiso sembongi sokuba uthando lwayo noThuli
                      lungaphelI. √√/Ukugcizelela ukuthi lungaphazamiseki.√√             (2)

          6.2.10      Yebo. OKUKODWA kwalokhu:
                      • Nganqoba ngingeqhawe. √√/
                      • Ngayithumb' eyakho inhliziyo. √√                                 (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU D:         35
                                                             AMAMAKI ESEWONKE:           70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-memo-1/b40ac2e9-ec5a-4e61-abd0-52edaa81f613) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016-memo/fb3c7854-9b9a-455b-a215-dab94f31538a) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016-memo-1/8b486cc5-475b-4484-97d9-f14e5a37e19d) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016-memo/ac44dbc0-99b0-4194-8acc-d0212736cd49) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016-memo-1/10e3811d-f88b-41e0-bbd6-e3c4be5a9c8a) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016-memo/b30edc63-e58c-4c5a-9a7d-6dba54c515ec) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
