# isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2016, 24 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016/dc343548-bdc0-4396-bb6b-717cde3f72a3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016/dc343548-bdc0-4396-bb6b-717cde3f72a3)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · isizulu. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-memo/ef7c7ccf-3c84-4829-9bd8-bfdf06ec8ddb) — Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-memo-1/b40ac2e9-ec5a-4e61-abd0-52edaa81f613) — Memo · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       GRAAD 12

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                           2016

                                                                      AMAMAKI: 70

                                                           ISIKHATHI: Amahora ama-2

                            Leli phepha linamakhasi angama-24.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     2                               DBE/2016
                                              SCE

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle imiyalelo ekuleli khasi ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

2.        Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
          elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
          nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
          ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:

          ISIQEPHU A:       Inoveli                        (35)
          ISIQEPHU B:       Umdlalo                        (35)
          ISIQEPHU C:       Izindaba ezimfishane           (35)
          ISIQEPHU D:       Izinkondlo                     (35)

4.        Phendula imibuzo         EMIBILI   kuphela,   umbuzo    OWODWA   esiqeshini
          NGASINYE.

          ISIQEPHU A: INOVELI
          Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.

          ISIQEPHU B: UMDLALO
          Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.

          ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
          Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.

          ISIQEPHU D: IZINKONDLO
          Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.

5.        Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
          ukhethe ngendlela efanele yini.

6.        Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE.

7.        Bhala izinombolo njengoba zibhaliwe ephepheni lemibuzo.

8.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

9.        Qikelela ukusebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-60 esiqeshini
          ngasinye.

10.       Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    3                             DBE/2016
                                             SCE

OKUQUKETHWE:

Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.

ISIQEPHU A: INOVELI

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
         IZINOMBOLO ZEMIBUZO               AMAMAKI                   IKHASI
1. Kusinda Kwehlela Endodeni                   35                       5

2. Umshado                                           35                 8

ISIQEPHU B: UMDLALO

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
3. Ababulali Benyathi                          35                      11

4. Isiko Nelungelo                                   35                14

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
5.1 'Umunwe'                                      18                   18

5.2 'Ilobolo'                                        17                19

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
6.1 'UNozidumo'                                      17                21

6.2 'Inhlansi yakho thuli'                           18                23

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      4                          DBE/2016
                                               SCE

Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):

       ISIQEPHU                IZINOMBOLO              IMIBUZO       THIKHA
                                ZEMIBUZO             EPHENDULIWE     UMBUZO
                                                                   OWUKHETHILE
A: INOVELI                             1–2                1
                                             NOMA
B: UMDLALO                             3–4                1
                                             NOMA
C: IZINDABA                            5                  1
   EZIMFISHANE
                                             NOMA
D: IZINKONDLO                          6                  1

QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    5                                DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA A

Umi entabeni yedwa ulindele ingoduso yakhe uNtombi, uyacabanga.
'Omama bathanda ukwazi ukuthi uganwa nini. Okungidina kakhulu, ilo othanda
ukukukhombisa intombi ethandwa uyena ukuthi igane mina. Kanti bona abazi yini
ukuthi induku enhle igawulwa ezizweni na? Hoo! Ngikhumbula ngiqala ukufika kule
ndawo yaseMvoti izinsizwa zisho ukungiqeda ngenduku. Kwakungadlalwa.
Ngadlel'ogageni. Ngake ngavika kwavuthuka izandla, bela abafokazi.

Ukhona oyedwa ongeke angikhohlwe noma nini. Lo engavele ngaphuma naye iqhubu
ngamshaya wakhalisa okwengane encane. Khona esebaleka, nabangakubo bathuka
becabanga ukuthi uyahlanya kanti qha akunjalo, uzwa ubuhlungu. Kodwa nami
angilalanga ubuhlungu zingititinya izinsizwa. Engabe uzothini uNtombi namuhla?
Sengicabange kahle, ngizovele ngimtshele nje ukuthi sengifuna ukuya kubo manje.
Uma ebuza ukuthi ngiyokwenzani, impendulo ilula, ukuyocela ukuba ube umkami.
Isona sikhathi sokumtshela lesi.

Ngokwedlule ngabuye ngangenwa itwetwe ngabambeka nje ngangabe ngisakwazi
ukukhuluma, ngasale sengihlaba inhlali nje ngingaqondile. Namuhla elamanqamu,
ngimfunge uMqhikiza kababa.'

Yabe ukuqhamuka nje intokazi kaGatsheni, wasukuma wama ngezinyawo kwaphela
konke ukucabanga ethatha ebeka kungekho mpendulo eshaya khona.

'Sawubona Gatsheni wami omuhle. Engabe ubugeza ngani, usuleke kanje?'
Yasho ixhawula insizwa yaseMachunwini.

'Yebo Macingwane! Angigezanga ngalutho. Mina ngigeza ngensipho kuphela
Usunesikhathi eside yini ufikile?'
'Yebo,' esho ehleka.

1.1       Ngubani igama lengoduso elindwe nguManyoba kulesi siqephu?                      (1)

1.2       Bhala isithakazelo sakwaMchunu esitholakala kulesi siqephu.                     (1)

1.3       Yiziphi izinto EZIMBILI ezadina/ezacasula uManyoba ngokwalesi siqephu?          (2)

1.4       Bhala isizathu sikaManyoba sokuzobona ingoduso yakhe ngalolu suku.              (2)

1.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: 'Ukuwuhlaba inhlali' sisho ...

          A      Ukugwaza.
          B      Ukuzithulela.
          C      Ukucasuka.
          D      Ukubaleka.                                                               (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      6                            DBE/2016
                                               SCE

1.6       Uqonde ukuthini uManyoba uma ethi uNtombi usulekile?                            (2)

1.7       Tomula umusho osesiqeshini osikhombisa ukuthi uManyoba zamshaya
          izinsizwa zaseMvoti.                                                            (2)

1.8       Kwakuyini inhloso kaManyoba yokweqa epulazini likaGeorge ayosebenza
          eGoli. Bhala amaphuzu AMABILI.                                                  (2)

1.9       Le ndaba yenzeka esikhathini samanje. Bhala amaphuzu AMATHATHU
          ukusekela lesi sitatimende.                                                     (3)

1.10      Umbhali ubaveze kanjani abalingiswa abalandelayo? Bhala amaphuzu
          AMABILI ngomlingiswa ngamunye.

          1.10.1    UMaNdlovu                                                             (2)

          1.10.2    UNtombela                                                             (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA B

'Uthi likhona ikholwa elibiza uninazala ngenuku esikhundleni sokumwashela, amncishe
ukudla? Athi akahlukane nengane yakhe iphuma esipotini?'
'Qha! Mina …'
'Wena bani? Akuwena yini owawuthethisa umama wakho, uthi akahlukane nengane
yakho? Usumlahlile umama wakho usuzomfuna lapha engekho khona. Sengathi
angangatholakala ngimfunge ubaba esemathuneni, uyowukhomba umuzi onotshwala.
Phuma lapha ngingaze ngi …' Asho athathe iketela elinamanzi abilayo. Waphuma
ngelikhulu ijubane elandelwa iketela.

Wafika ekhaya wangawuvala umlomo ngendlela uMaNdlovu amtshele ngayo. Baqala
ukuba bethuke manje, kwakufanele ukuba basuke ngaso leso sikhathi baye
eMnambithi nabo bayofuna lapho becabanga ukuthi bakhona oyise nonina. Bahamba
ubusuku bonke indodakazi yabo ingafuni ngisho ukubakhulumisa.

EThekwini uMjwayezi nomkakhe baya kulo muzi lapho uyise wayejwayele ukuya
khona. Bathi bengena nje esangweni, indoda yavulela inja kwakhalwa ubumayemaye
inja enkulu ibasukela, wayikhuza. Bacela ukukhuluma nayo, yathi abangene.

Baba ukungena nje endlini yababuza: 'Nginganisiza ngani?'
Kwaphendula uMchunu: 'Besicela ukubuza ukuthi ubaba evalelisa kinina akashongo
yini ukuthi uyaphi?'

'Uthe uya eMnambithi. Nikushiso yini lokho?'
'Abafowethu ababatholanga esiteshini, bafike sebehlile esitimeleni.'
'Kanti ubaba wenu ngempela uMchunu naningamnakile nje. UMchunu ubehamba
ngezinto ezinganakekelwe zonke izinsuku ukhona makoti?'

1.11      Xoxa   ngesisusa   sodweshu    phakathi    kukaFanyana          nomama
          wakwamakhelwane. Bhala ngamaphuzu AMABILI.                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    7                                 DBE/2016
                                             SCE

1.12      Le ndaba yaba nesiphetho esingalindelekile. Sekela lo mbono ngamaphuzu
          AMABILI.                                                                            (2)

1.13      Ukuqhamuka kukaMfundisi kwaba namphumela muni empilweni kaManyoba
          noMaNdlovu ukube akaqhamukanga uMfundisi ngesikhathi sebetholene
          eMnambithi?                                                                         (2)

1.14      Xoxa ngemibono emihle eyayizokwenziwa ngunkosikazi kaMduduzi ukube
          wayethole ithuba lokubonisana noMduduzi kanye nabafowabo ngabazali
          babo. Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                                     (3)

1.15      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi wonke amadoda asebenza kude
          nasemakhaya awo awaziphathi kahle? Sekela impendulo yakho
          ngokubhekisa encwadini.                                                             (2)

1.16      Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                       IKHOLOMU A                            IKHOLOMU B
           1.16.1    UThusheleni                   A   Indodakazi kaManyoba

           1.16.2    UMirriam                      B   Unkosikazi kaNtombela

           1.16.3    UThembalihle                  C   Ungunogada efemini

           1.16.4    UMaNgubane                    D   Indodakazi kaFanyana                   (4)
                                                                                              [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    8                              DBE/2016
                                             SCE

UMBUZO 2: UMSHADO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA C

'Kanti nawe usuyikhasimende yini?' USifiso lowo obuzayo.
'Usho ukuthini uma usho njalo Sifiso?'
'Bengingathi uyathenga kuPamella?'
'Bengingathengi. Uthunywe uTholakele uPamella. Kukhona into edayiswa uPamella?'
'Bengithi uyazi Bheki. Uma ungazi asiyeke. Kanti uTholi wathi usebenzaphi kuwe?'
'Sengathi wathi efemini.' Asuke ahleke uSifiso. Anikine ikhanda.
'Ungaze uyoshada nomuntu ungamazi ukuthi usebenzaphi?'

Yasuke yamcasula le nkulumo uBheki. Wamshiya kanjalo uSifiso waziyela ehhovisi
lothisha. Inhliziyo yakhe yayisibuhlungu kakhulu. Waxakwa ukuthi kanti uPamella
uyadayisa? Wacabanga into ayibona beyenza noTholi endlini yabo ebusuku. Wasola
ukuthi ubungani babo bunokungcola phakathi. Wazitshela ukuthi nakanjani uzombuza
uTholi ntambama ukuthi yini edayiswa uPamella.

Kwabuye kwafika le nkinga yokusebenza kukaTholi. Akhumbule ukuthi sengathi akaze
abone lutho nje uTholi ayethi olwasemsebenzini. Azitshele ukuthi uzombuza ukuthi
usebenza kuphi kahle hle. Siphume isikole. Aqonde ekhaya uBheki. Ikhanda
liyamsinda imicabango. Usola sengathi uzoshada nesigebengu.

Amfice unina. Babingelelane.
'Kanti lo mfelokazi wakho usebenzaphi?'
'Kade umbona yini?'
'Ngimbonela ukwenzani, ngimfunani nje?'
'Ngifuna ukwazi ukuthi usebenza msebenzi muni. Ngeke uthi unguthisha ushade
nomuntu osebenza emajalidini.'

'Akasebenzi khona ejalidini?'
'Usebenza kuphi pho?'
'Sengathi usebenza efemini ethile.'
'Kufanele ngabe wambuza phela. Ngeke sivume thina ushade nomuntu ongafundile,
ufunde kangaka.'

2.1       Ngokwalesi siqephu wathi usebenzaphi uTholakele?                                (1)

2.2       Yini edayiswa nguPamella ngokwazi kwakho indaba?                                (1)

2.3       Shono ukuthi wayezokwenzani uPamella ngesikhathi efika kuBhekani
          esikoleni?                                                                      (2)

2.4       Tomula inkulumo eyayicasula uBhekani ngokwalesi siqephu.                        (2)

2.5       Kwakuyini inhloso kaTholakele yokuhlala eNyawushane?                            (2)

2.6       Nikeza isizathu sikamalume kaBhekani sokungafuni ukuyolobola uTholakele.        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      9                           DBE/2016
                                               SCE

2.7       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
          Isimo sokukhuluma esithi: 'Ikhanda liyamsinda' sisho ukuthi:
          A        Uphethwe yikhanda.
          B        Usenkingeni enkulu.
          C        Unekhanda elilukhuni.
          D        Usanganelwa yikhanda.                                                 (1)
2.8       Yini eyenza ukuba umama kaBhekani athande uLindiwe kunoTholakele?
          Bhala amaphuzu AMABILI.                                                        (2)
2.9       Le ndaba yenzeka esikhathini samanje. Bhala amaphuzu AMATHATHU
          ukusekela lesi sitatimende.                                                    (3)
2.10      Umbhali ubaveze kanjani abalingiswa abalandelayo? Bhala amaphuzu
          AMABILI ngomlingiswa ngamunye.
          2.10.1    Ubaba kaBhekani                                                      (2)
          2.10.2    USifiso                                                              (2)
                                             KANYE
ISIQESHANA D

Axakwe ukuthi usho ukuthini uBhatomu uma ethi uyowuvimba umshado. Sengathi
akusiyo into yokuthathwa kancane le. Kuzomele axoxe noTholakele bayisukumele.
Acinge unina ukuze amxoxele ngohambo lwakhe.
'Unjani umakoti?'
'Usengcono kakhulu.'
'Ubephethwe yini?'
Abone uBheki ukuthi unina useqonde endabeni yezidakamizwa. Ashintshe umqondo
masinyane: 'Cha bathi bekungumkhuhlane nje.'
'Umkhuhlane?'
'Yebo mama.'
'Ungadlali ngami wena Bheki. Ubona sengathi ngiyingane yini? Lalela-ke. Kukhona
umuntu ofike lapha wathi uyabuya khona manje ufuna ukukubona.'
'Ubehamba ngani?'
'Ngezinyawo.' Athi ukucabanga uBheki. Kokunye ngabe unina usho uBhatomu.
'Awumbuzanga ukuthi ungubani?'
'Uthe unguZenze. Nanguya eza. Lo muntu akaphathwa.'
'Cha, angingene endlini ukuze ngizwe ukuthi ufunani.'
Behlukane-ke. UBheki azibuze imibuzo eminingi kabi ngokuza kukaZenze kubo.
Nempela afike uZenze.
'Siyabonana mkhwenyana.'
'Yebo, sawubona.'
'Akonakele lutho. Ngithi angikwazise ukuthi le emakhaya kwamakoti bayakhala, bathi
imali incane. Manje bathi ukuze kusheshe kulunge ngoba nakhu nijahile, lethani
izinkulungwane ezimbili zamarandi ngaphezu kwale mali ebengiyihambisile.'
Athule uBheki elindele enye incazelo. Ingabibikho. Axakeke ukuthi le mali engaka
usezoyithathaphi manje. Abone ukuthi okungcono akaxhumane noTholi kuqala.
'Cha, ngiyezwa baba. Ngizoshayela umakoti kusasa, cishe okunye-ke usuyokuzwa
ngaye. Ngibongile ukuba ungilethele lo mbiko masinyane.'

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    10                                   DBE/2016
                                             SCE

2.11      Xoxa ngesisusa sodweshu phakathi kukaBhekani nomama wakhe.                             (2)

2.12      Le ndaba inesiphetho esihle esingalindelekile. Sekela lo mbono ngamaphuzu
          AMATHATHU.                                                                             (3)

2.13      Ucabanga ukuthi kwakuyokwenzekani kuBhekani ukube waqhubeka
          nokushada noTholakele? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                      (2)

2.14      Isenzo sikaBhekani sokungalaleli uma eboniswa ngobubi bukaTholakele
          kwaba namthelela muni empilweni yakhe. Bhala amaphuzu AMABILI.                         (2)

2.15      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi ukungalandeli isiko kungaba
          nemiphumela emibi? Sekela impendulo yakho.                                             (2)

2.16      Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                       IKHOLOMU A                             IKHOLOMU B
           2.16.1    INyawushane                   A   Izidakamizwa

           2.16.2    UBhekani                      B   Imijondolo

           2.16.3    UPamella                      C   Uqashise uTholakele

           2.16.4    UZenze                        D   Iphupho ngolaka lukayise                  (4)
                                                                                                 [35]

                                                              AMAMAKI ESIQEPHU A:                35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    11                               DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 3: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA E

(Kusekuseni. UDuma noMbandlwa bahleli phambi komnyango emzini kaDuma.
UMbandlwa akasalibophile ikhanda.)

DUMA:            Cha, ususindile mfo ngoba usukwazi ukunqamula lolu khalo uze ufike
                 lapha. Nakhu newashingi awusayithwele. (bahleke bobabili)

MBANDLWA: (ehleka) He! He! Uyadela wena ongenangozi ekhanda. Ubani
          obethwele iwashingi? Ngabe kungcono ukuba lesi silima sagqema
          wena kanti.

DUMA:            Mina ngiyakwazi ukuvika. Wayengeke alithole ikhanda lami. (ahleke)

MBANDLWA: We mame! Kuvike bani? Kanti ezikoleni zaseThekwini nanelusa yini?
          Musa ukudlala lapha wena.

DUMA:            Futhi akazange ashaye ndawo uDlamini lapho kuwe kodwa nguwe
                 owabhayiziswa uvalo maqede wazishayisa obondeni. (ahleke)

MBANDLWA: (sakunengwa) Wayebheda lowo enkantolo. Yizindlela eziphansi nje
          zakhe lezo zokuphika icala. Sizobona kodwa ukuthi azophelelaphi la
          manga awashoyo. Futhi masihlukane nale ndaba kaDlamini ngoba
          iyanginenga.

DUMA:            Singahlukana kanjani noDlamini ebe yena esemuva kwethu. Phela
                 nguye osiphoqayo ukuthi sikhulume ngaye. Angithi nje mina
                 bengisemaphoyiseni ngenxa yokungcola kwakhe.

MBANDLWA: Hawu kambe … Ayile nje kuye amaphoyisa?

DUMA:            Hhayi, ayile ngoba iveni ibonakele khona ngentambama iyongena
                 emagcekeni akwakhe.

MBANDLWA: Uyabona-ke ngeke besasenza lutho labo doti. Phela akuyona insangu
          ukuvakashelwa ngamaphoyisa ngale ndlela.Yithuba lethu-ke manje
          lokubiza umhlangano ngendlela esahlela ngayo.

DUMA:            (anqekuzise ikhanda sakuvuma) Yebo! Yebo! Masihlele indlela
                 esizobhala ngayo emaphepheni lawo esabonisana ngawo ukuthi
                 sizowanameka yonke indawo.

MBANDLWA: Wena hamba kuqala uyonxusa amaphoyisa ukuba afike azoqapha
          emhlanganweni.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      12                         DBE/2016
                                               SCE

3.1       Owani lo mhlangano uDuma noMbandlwa ababefuna ukuwubiza?                      (1)

3.2       Ayezobizelwani amaphoyisa kulo mhlangano?                                     (1)

3.3       Wachaza wathini uDlamini enkantolo mayelana nokulimala kukaMbandlwa.          (2)

3.4       Yini ekhombisa ukuthi uMbandlwa usengcono? Sekela ngamaphuzu
          AMABILI.                                                                      (2)

3.5       Tomula umusho osesiqeshini ofakazela ukuthi uDuma wafunda esikoleni
          esisedolobheni.                                                               (1)

3.6       Ngokwalesi siqephu yisiphi isizathu esenza uMbandlwa athi sekuyithuba
          labo-ke manje lokubiza umhlangano ngendlela abahlela ngayo?                   (2)

3.7       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          UMaNgema ungumuntu …

          A      Ongahloniphi.
          B      Oyisigebengu.
          C      Onoxolo.
          D      Ongalaleli.                                                            (1)

3.8       Chaza igama elibhalwe ngokugqamile njengoba lisetshenziswe esiqeshini
          esingenhla:

          Futhi masihlukane nale ndaba kaDlamini ngoba iyanginenga.                     (2)

3.9       Chaza ukungcola kukaDlamini akhuluma ngakho uDuma.                            (2)

3.10      Kwakuyini inhloso yenkosi yokubhala incwadi eyafundwa nguMfundisi
          Mazongolo emhlanganweni?                                                      (2)

3.11      Abalingiswa abangabaqhathi kulo mdlalo nguMbandlwa noDlamini. Sekela
          ngamaphuzu AMABILI umlingiswa ngamunye.                                       (4)

                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    13                              DBE/2016
                                             SCE

ISIQESHANA F

(Kungene unogada wenkosi)

NOGADA:           Siyabonana mndeni wakwaDuma.

DUMA:             Yebo ndoda. Sengathi ngiyakwazi nje ndoda.

NOGADA:           (ngenhlonipho) Yebo baba, uyangazi. Mina ngingunogada wenkosi.

MBANDLWA:         (ahlahle amehlo futhi inkulumo igcwale indelelo) Yebo siyakwazi.
                  Manje ufunani lapha?

MASHEZI:          (Uthukuthele futhi ubuka uMbandlwa ngeso lengulube.) Kahle bo
                  Mbandlwa! Lo muntu        akezile kuwe. (Aqondise kuNogada)
                  Usivakashele ngani muntu wenkosi?

NOGADA:           Ngithunywe nguNdabezitha kubaba uDuma.

DUMA:             (abuyise izinhlozi maqede akhulume ngolaka) Hheyi wena, angidinge
                  myalezo wenkosi mina lapha! Angithi yona ingisasazela ngale nduna
                  yayo uDlamini! Angithi mina angikwazi ukwenza umsebenzi wami
                  ngenxa yayo?

MBANDLWA:         (asukume akhulume ngolaka ekhomba unogada) Habe! Habe! Habe!
                  Ubaba yini? Hheyi wena ndoda! Bona oze ngayo khona manje.

MASHEZI:          (asukume maqede akhombe uMbandlwa ngenkomba yesokunene
                  bese ekhuluma ngolaka) We Mbandlwa! Kukwami lapha! Ngithi,
                  Kukwami lapha! Nawe unekini! UDuma ngeke ahlothoziswa nguwe.
                  Hlala phansi uthule noma uphume uphele lapha kwami. (ahlale phansi
                  bese eqondisa kunogada) Shono muntu wenkosi. Uthini uNdabezitha?

DUMA:             (ethukuthela) We MaShezi! Ubani umnumzane kuleli khaya? Ungalingi
                  ukhulume ngaleyo ndlela kuMbandlwa. UMbandlwa ngunobhala wami
                  futhi sisuka kude naye. Wawukuphi seqa izinkalo naye sizama
                  ukukhulula abantu? (aqondise kunogada ngoshova) ithini le nkosi
                  yakho?

                  (Bathule bonke balalele ngesikhathi unogada edlulisa umyalezo
                  wenkosi.)

DUMA:             (ngolaka) Angiyingeni leyo!

3.12      Chaza    ngamaphuzu    AMABILI    isisusa      sodweshu    lwangaphandle
          olwaluphakathi kukaMaShezi noMbandlwa.                                           (2)

3.13      Kwaba namthelela muni ukushona kukaDlamini empilweni yenkosi uShandu?            (2)

3.14      Phawula ngesiphetho salo mdlalo. Bhala ngamaphuzu AMATHATHU.                     (3)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    14                                DBE/2016
                                             SCE

3.15      Ngokucabanga kwakho kwakuyisenzo esihle yini ukuthi uMaShezi ashiye
          umyeni wakhe aphindele kubo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
          AMABILI.                                                                           (2)

3.16      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi ukungahloniphani kwabaholi kudala
          izinkinga emphakathini? Sekela impendulo yakho, ubhekise kokwenzeka
          endabeni.                                                                          (2)

3.17      Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                      IKHOLOMU A                             IKHOLOMU B
           3.17.1    UMbandlwa                     A   Igama lesikole

           3.17.2    USidamba                      B   Unkosikazi kaDlamini

           3.17.3    UmaMsomi                      C   Ummeli weNkosi

           3.17.4    INdabuzekwayo                 D   Impohlo                               (4)
                                                                                             [35]

                                             NOMA

UMBUZO 4: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA G

(UThenjiwe noDumisani bahlezi endlini bayaxoxa)

DUMISANI:       Awubheke ucishe wona ubuhle nobumnandi bendumezulu yomshado.

THENJIWE: Eqinisweni njalo ngangingaboni impela ukuthi singasuke silandele isiko
          bese siyathandana. Namanje ungathi ngiyaphupha.

DUMISANI:       Uma ubheka uthi umfowethu ungibeka icala ngalesi senzo sethu?

THENJIWE: Noma ngabe wayediniwe, naye engafuni ngikugane, kodwa ubaba
          ngendlela achaza, washweleza ngayo, nomufi weneliswa.

DUMISANI:       Kodwa wawutholaphi lo shevu owawuthi ungijuqa ngawo?

THENJIWE: Ngicela ungabe usayikhuluma leyo ndaba, ingenza ngibe namahloni
          amangalisayo.

DUMISANI:       Abahlola leliya tiye bathi ukuba ngake ngaliqhabula kanye, ingqakala
                yayiyobheka ezulwini.

THENJIWE: Ngasuke ngavukwa inzondo embi, idalwa ukuthi uSipho wayefe ngenxa
          yakho.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    15                                 DBE/2016
                                             SCE

DUMISANI:       Kanti nanihlobene kanjani noSipho?

THENJIWE: Kwakungumngani wami omkhulu. Mhlawumbe sasiyogcina sithandana
          nje. Uyena owayekwazi ukungiduduza uma ngikhumbule umfowenu.

DUMISANI:       Ngaphatheka kabuhlungu kabi mina ngizwa kuthiwa useshonile.

THENJIWE: Ngifisa ukuyobeka imbali eyodwa vo ethuneni                lakhe.   Ngifuna
          nokuvalelisa ngoba washona ngithi ngisazombona.

DUMISANI:       Ngizwa kuthiwa wakubhalela incwadi engakashoni.

THENJIWE: Edabukisa kakhulu. Sengathi wayebona ukuthi usezofa.

DUMISANI:       Akashongo lutho ngami?

THENJIWE: Wayengayeka kanjani? Wathi angomxolisela kuwe futhi ngigcine
          ngikuganile. Yayimfushane incwadi idle ngokujula. Yayilokhu iphinda
          wona la magama engiwashoyo.

DUMISANI:       Yikho lokho okwadala ushintshe umqondo ulivumele isiko?

THENJIWE: Nalokho kwafaka isandla kakhulu. Ngisola sengathi kufanele ngixolise
          kumama wakho futhi.

DUMISANI:       Ungazihluphi ngomama. Uma sihlezi kamnandi kanje ujabula kabi.

4.1       Ngubani lo Sipho okukhulunywa ngaye kulesi siqephu?                                (1)

4.2       Bhala isizathu sikaThenjiwe sokungafuni ukungenwa nguDumisani.                     (1)

4.3       Wayeyoyibekelani imbali ethuneni likaSipho uThenjiwe?                              (2)

4.4       Nikeza isizathu esenza uThenjiwe afise ukuxolisa kumama kaDumisani.                (1)

4.5       Tomula umusho osesiqeshini ositshela ukuthi uDumisani wayezofa ukube
          waliphuza itiye elalenziwe nguThenjiwe.                                            (2)

4.6       Chaza kafishane le ndaba eyayibangela uThenjiwe amahloni uma uDumisani
          ekhuluma ngayo.                                                                    (2)

4.7       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Indumezulu yomshado umshado …

          A      wesiNtu.
          B      wasemakhaya.
          C      wasesontweni.
          D      omkhulu.                                                                    (1)

4.8       Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile njengoba
          sisetshenzisiwe esiqeshini esingenhla: Nalokho kwafaka isandla kakhulu.            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      16                               DBE/2016
                                               SCE

4.9       Wawuthini umyalezo wencwadi            kaThenjiwe   eyayibhalwe   nguSipho?
          Bhala amaphuzu AMABILI.                                                            (2)

4.10      Abalingiswa abangabaqhathi kulo mdlalo nguMondise             noMaMbatha.
          Sekela ngamaphuzu AMABILI umlingiswa ngamunye.                                     (4)

4.11      Kwaba namuphi umphumela kubantu bakwaZungu ukungalihloniphi ilungelo
          likaThenjiwe lokuzikhethela ngempilo yakhe? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA H

DUMISANI:       Mana phela kancane. (Athathe izinyawo asondele kubo)

SIPHO:          Kanti awuzwa uma lo sisi ethi ujahile mfowethu?

DUMISANI:       Angikhulumi nawe sikhulu. Siyezwana?

THENJIWE: Phela yimi engithe akangiphelezele lo engihamba naye. Kusho ukuthi
          usilibazisa sobabili.

DUMISANI:       (Abambe uThenjiwe ngengalo. Ame noSipho) Hamba mfowethu.
                Ngisaxoxa noThenjiwe.

SIPHO:          Ngeke ngivume njengoba umbamba ngenkani nje. Myeke!

THENJIWE: Angifuni we Dumisani! Uyazi ukuthi ngisekhaya nje yingenxa yakho.
          (Ahluthule,abambisise uDumisani)

SIPHO:          Kanti unjani lo muntu? Yeka le ngane wena!

THENJIWE: (Acoshe itshe) Ngizokusakaza ngaleli tshe, uyezwa?

DUMISANI:       Kanti uhlanganiswe yini nalo Sipho ongasafuni ngikhukume nawe.

THENJIWE: Hlukana noSipho wena. Ucabanga ukuthi uzoganwa yimi unje, ngeke.

DUMISANI:       Nginjani? (Abambe futhi)

THENJIWE: (Alidedele itshe lihlale ekhanda) Angithi ngikutshelile.

DUMISANI:       Uzolimala wena. Uyangishaya. (Akhahlele esiswini)

SIPHO:          Hhayi-bo! Wenzani lo muntu? (Alamule) Nenzani kanti?

DUMISANI:       Uyangibamba? (Ashaye kuSipho)

THENJIWE: Mshaye Sipho!

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    17                                  DBE/2016
                                             SCE

SIPHO:          (Akhiphe ummese) Uzothola lokhu-ke manje.

DUMISANI:       Usuphethe ummese? (Ayeke uThenjiwe abhekane noSipho)

THENJIWE:       (Acoshe elinye ilitshe) Kushaye Sipho!

DUMISANI:       Beka ummese sishayane.

SIPHO:          Wezwa bekutshela. Awungizwe! (Amhlabe)

DUMISANI:       (Abaleke) Uyangigwaza!

THENJIWE:       Hamba lapha angikufuni.

SIPHO:          Cishe walimala lo muntu.           Usindile   ngoba   ugwazeke    ingalo.
                Bengithi ngiwushaya esifubeni.

4.12      Chaza ngamaphuzu AMATHATHU ngesisusa sodweshu lwangaphandle
          olwaluphakathi kukaSipho noDumisani.                                                  (3)

4.13      Phawula ngesiphetho salo mdlalo. Bhala ngamaphuzu AMATHATHU.                          (3)

4.14      Ngokucabanga kwakho isiko lokungenwa lisabalulekile yini esikhathini
          samanje? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                   (2)

4.15      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi uMondise wayezicabangela yena
          kuphela kunokucabangela uThenjiwe? Sekela impendulo yakho.                            (2)

4.16      Yini eyayenza ukuba uThenjiwe angafuni ukuyobona uDumisani esibhedlela?               (1)

4.17      Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                    IKHOLOMU A                               IKHOLOMU B
          4.17.1 USkhumbuzo                          A Indodakazi kaZungu

          4.17.2 UThabi                              B Washona ngodlame

          4.17.3 UThenjiwe                           C Washonela ejele

          4.17.4 USipho                              D Umakoti wakwaManzini
                                                                                   (4 x 1)      (4)
                                                                                                [35]

                                                               AMAMAKI ESIQEPHU B:              35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    18                                DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)

Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo; UMBUZO 5.1 NOMBUZO 5.2.

UMBUZO 5

5.1       'UMUNWE' – S Zimema

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA I

          Akuyona into engiyenza ngamabomu kodwa sekwejwayeleka nje.
          Angivamisile ukubuza isibongo uma ngikhuluma nentokazi. Lanele igama.
          Ngiyibona ilibazisa futhi yezelisa nje indaba yokubuzana nondendende
          lwezibongo lapha. Yisidala leso. Uma uphila kulo mhlaba, kufanele
          uhambisane nezikhathi. Ziyashesha izinto.

          'Ngiyabonga ukukwazi Bhuti,' kusho yona le ntokazi ewuZodwa, ingibuka
          ngamehlo ayo amakhulu, amhlophe, angibuka sengathi akhathele. Ngaluzwa
          lungithi he, uvalo olubandayo. La magama aphume emva kokuba sengishilo
          ukuthi ngifisa kwenzekeni phakathi kwami naye uZodwa lo.

          'Ngiyajabula uma ngisho into ezwakalayo Sisi. Kuyangijabulisa ukuzwa ukuthi
          iyamukeleka le nto ebengikutshela yona,' kusho mina ngethemba lokuyizuza
          le ntombi enhle kangaka. Nansi nale ntokazi ichobozela, ibheka phansi.
          Le nto eyenziwa yile ntokazi, ingikhumbuza umkhuba owawenziwa yizintombi
          zakudala. Zona zazichobozela uma zikhuluma nensizwa, hhayi le nto
          eyenziwa yilezi zanamhlanje. Ezanamhlanje zivele zikuthi njo ngamehlo, kuze
          kube uwena okhophozayo. Le ntokazi elapha ephambi kwami sengathi
          isenazo    izimpawu     zenhlonipho.    Sengathi   ngihlangene     nomuntu
          ozongihlonipha, ngiyasola. Umuntu ohloniphayo ubonakala ngazo lezi
          zimpawu. Pho yini engingathi ngiyayifuna kumuntu wesifazane ngoba yiyo
          inhlonipho ebalulekile.

          'Akunjalo-ke Bhuti. Ukuyizwa kwami into oyishoyo, akusho ukuthi
          ngiyayemukela. Ngeke ngivele ngamukele into efana nalena kumuntu
          engingamazi. Ngikholwa wukuthi akulula ukwamukela into enjena kumuntu
          oqalayo ukuxoxa naye. Angikholelwa neze kuleyo nto. Ngiyakuzonda ukuba
          uthathekile. Ngiyalesaba ihlazo.'

          'Hhayi, kahle Zodwa. Musa ukuyibeka kabi le nto. Ukwamukela into eshiwo
          wumuntu oqalayo ukuxoxa naye, akusho ukuthi ungumuntu owuthathekile.'

          5.1.1       Wenza msebenzi muni lo mlisa esibhedlela?                               (1)

          5.1.2       Wayesebenza kusiphi isibhedlela engakezi kulesi akuso?                  (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    19                                DBE/2016
                                             SCE

          5.1.3       Chaza kafishane ngamaphuzu AMABILI ukuthi yini eyayenza le
                      nsizwa ibathembe kakhulu abahlengikazi.                              (2)

          5.1.4       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
                      Igama le nkosikazi yalo mlisa kwabe kungu …

                      A uZodwa.
                      B uThandi.
                      C uFikile.
                      D uZandile.                                                          (1)

          5.1.5       Wabona kanjani uZodwa ukuthi lo mlisa ushadile?                      (2)

          5.1.6       Le ndatshana yenzeka endaweni yasedolobheni. Fakazela lesi
                      sitatimende ngamaphuzu AMATHATHU.                                    (3)

          5.1.7       Tomula umusho esiqeshini ositshela ukuthi izintombi zamanje
                      azisenawo amahloni okubuka isesheli emehlweni.                       (2)

          5.1.8       Kwaba namthelela muni ukungayifaki indandatho yakhe emnweni
                      lo mlisa?                                                            (2)

          5.1.9       Ukuba yisoka kuhambisana nezinkinga eziningi. Fakazela lesi
                      sitatimende ngokwenzeka kule ndatshana.                              (2)

          5.1.10      Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi wonke amadoda ashadile
                      awathembekile kumakhosikazi awo? Sekela impendulo yakho.             (2)

                                                   KANYE

5.2       'ILOBOLO' – S Zimema

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA J

          Sekuphele izinyanga ezine elobolile ngokwamandla akhe. Yize noma ezamile
          ukujabulisa umukhwe wakhe ngokumkhokhela kodwa umukhwe akavumi
          ukukhipha usuku lomshado. Umshado oNgcwele wasesontweni. Incwadi
          yomshado yona isikhona. Kwadingeka ukuthi kuphuthunywe kuyobhaliswa
          enkantolo ngenxa yesimo esasithanda ukuba bucayi. Kwathi ukuba
          kuzwakale ukuthi kukhona umuntu mumbe ofuna ukuyithwala intokazi lena,
          kwavunyelwana ukuthi kufanele bashadiswe ngokushesha laba bobabili.
          UMandlenkosi useshadile ngokusemthethweni. Sekusele ukuthi ayodlula
          endlini yesonto, kuyobusiswa le ncwadi yomshado.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    20                                  DBE/2016
                                             SCE

          UMandlenkosi ubesalokhu elulindile lolu suku lomshado olungafiki. Okubi
          kakhulu ukuthi umukhwe wakhe ubegodle ilobolo, wagodla nomakoti wase
          engezelela ngokugodla nosuku lomshado. Okwenza ibe buhlungu kakhulu
          inhliziyo kaMandlenkosi ukuthi umukhwe wakhe unesandla esiqine kakhulu.
          Akafuni ukuthi ingane yakhe ihlangane nomkhwenyana wayo kungakayiwa
          esontweni. Wasikhipha leso sexwayiso, waze wagcizelela. Waze wafunga
          wathi buyochitheka bugayiwe uma bengatholakala bendawonye laba bobabili.
          Kwancwajana yomshado ayisho lutho lapha kuyena, yinto asengayihliphiza
          kalula nje lena.

          Umukhwe wayeqhosha ngokuthi uMandlenkosi akaqedile ukukhokha.
          Kwaleyo madlana aseyikhokhile angabuyiselwa yona kungabi ndaba zalutho
          nje, kuqhosha umukhwe.

          5.2.1       Kwase kuphele izinyanga ezingaki elobolile uMandlenkosi?                  (1)

          5.2.2       Bhala izinto EZIMBILI athi uMandlenkosi wayenqaba nazo
                      umukhwe wakhe.                                                            (2)

          5.2.3       Chaza kafishane okwakwenza inhliziyo         kaMandlenkosi      ibe
                      buhlungu kakhulu ngokwalesi siqeshana.                                    (2)

          5.2.4       Tomula    umusho   esiqeshini   ositshela  ukuthi umukhwe
                      kaMandlenkosi wayezibona enamandla okubuqeda ubudlelwano
                      phakathi kwendodakazi yakhe noMandlenkosi.                                (2)

          5.2.5       Fingqa ngomusho OWODWA isigameko sokuphetha kwale ndaba.                  (2)

          5.2.6       Ngubani umlingiswa oqavile/omkhulu kule ndatshana? Sekela
                      impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                                        (2)

          5.2.7       Umlandi/Umxoxi wale ndaba ubonakala engeyena omunye
                      wabalingiswa. Fakazela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA.                (2)

          5.2.8       Bhala inhloso yombhali yokusibhalela le ndatshana.                        (2)

          5.2.9       Ngokubona kwakho kuyasiza yini ukugwema isiko lokuthwala
                      intombi ngokuba kubhalwe umshado ngokushesha enkantolo?
                      Sekela ngomusho OWODWA, ubhekise endabeni.                                (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU C:                35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    21                         DBE/2016
                                             SCE

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala

Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 6.1 NOMBUZO 6.2.

UMBUZO 6

6.1       Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          UNozidumo – LMMS Madondo
          1     Ngikubonile mntanomuntu uyiphaka,
          2     Ngikubonile nkosazana uyididiyela
          3     Ngikuzwile mntanomfazi uyiyalela
          4     Ngikuzwile ngane yabantu uyikhakhabeza.
          5     Uyiphake angakholwa nkosazana,
          6     Uyisuse kwelakini koMelika
          7     Wayisingisa kwelenkolo koSadamu,
          8     Uyiphake yadl'amadoda mame,
          9     Uyiphake kwasuka izidumo Nozidumo.
          10    Uyiphathise omkhulu umyalezo,
          11    Kashongo njalo okaBush!
          12    Uyididiyele ntokazi yase-Afrika,
          13    Wayijuba mame omnyama,
          14    Kwagxabhazela izisu emadodeni.
          15    Udidiyele kwaphela izinseka
          16    Zobumame obamumatha izinyanga,
          17    Abantwana babantu abazocoboshiswa.
          18    Uyiphakile Nozidumo wakithi,
          19    Wanamathela kwabakhulu bakho,
          20    Wayikhomba engahlehliyo,
          21    Wayisingisa kuNtshebende
          22    Iphume ekamabuyaze eyakho,
          23    Wayisingisa koSadamu
          24    Ngolaka nesankahlu seluxu,
          25    Lokwahlulela kuNtshebende,
          26    Wayikhomba ngolaka oluphindiwe,
          27    Yadla mfazi yadla ndoda kuSadamu.
          28    Izidumo ezingaka uzisusa ngaliphi?
          29    Ulaka olungaka uluthathaphi?
          30    Isibindi esingaka wasifuziswaphi?
          31    Izindimbane ezilele kobandayo?
          32    Ngelakho izwi Nozidumo elinonya,
          33    Ngabe unya lobugqila boyihlomkhulu?
          34    Ngabe usebenzela usathane ozimpondompondo?
          35    Babenzeni uma bezicijela imikhonto yabo?
          36    Kakade igquzelwa ubisi lwayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    22                                 DBE/2016
                                             SCE

          6.1.1       Isihloko senkondlo 'uNozidumo' sikhomba buphi ubulili?                  (1)

          6.1.2       Yisho amagama AMABILI imbongi ebiza ngawo uNozidumo
                      esigabeni soku-1.                                                       (2)

          6.1.3       Yayisuka kuphi iya kuphi impi kaNozidumo ngokwesigaba sesi-2.
                      Shono ngomusho OWODWA.                                                  (2)

          6.1.4       Tomula umugqa oqukethe ifanamsindo esigabeni sesi-3.                    (1)

          6.1.5       Hlobo luni lwenkondlo lolu? Sekela impendulo yakho.                     (2)

          6.1.6       Imbongi iqondeni ngokuphaka impi phakathi kwalokhu:

                      A   Ukushaya ivuvuzela.
                      B   Ukukhipha impi.
                      C   Ukuthatha ubukhosi.
                      D   Ukubiza amaphoyisa.                                                 (1)

          6.1.7       Chaza ngomusho OWODWA la mazwi acashunwe emgqeni
                      wama-27 enkondlweni: 'Yadla mfazi yadla ndoda kuSadamu.'                (2)

          6.1.8       Shono ukuthi lo mugqa ocashunwe enkondlweni uqukethe sifenqo
                      sini: 'Izidumo ezingaka uzisusa ngaliphi?'                              (1)

          6.1.9       Shono ukuthi IQINISO noma UMBONO yini ukuthi baningi abantu
                      ababulawa uNozidumo ngokwale nkondlo? Sekela ngokutomula
                      umugqa ofakazela impendulo yakho esigabeni sesi-5.                      (2)

          6.1.10      Phawula ngomoya        wale    nkondlo.   Sekela      ngamaphuzu
                      AMATHATHU.                                                              (3)

                                                    KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     23                                 DBE/2016
                                              SCE

6.2       Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          Inhlansi yakho thuli – SB Mlambo

          1       Ngisathwayiza ngizibona ngiyintandan' ezweni
          2       Ngishiywe nguNontando dengwane
          3       Amehlo anezithukuthuku zosizi,
          4       Kujuluke namehlo.

          5       Ngakubona buqamama.
          6       Ngakubona uyinhlasana.
          7       Ngasondela, ngakubona ucwebezela.
          8       Ngamangala, ngankema.
          9       Ngakubona ungena kimi ngamehlo.

          10      Ngezwa usuyifudumeza inhliziyo.
          11      Yokhela, yalanguz'ilangabi.
          12      Ngabuzwa ubulangulangu
          13      Ngaziba, lakhula ilangabi.
          14      Kokheleka nakweziny'izitho.

          15      Ukunyamezela kwangiphika.
          16      Ukubekezela kwanyamalala.
          17      Wadlondlobala umlilo ngazidela.
          18      Ngayihlomisa eyomlomo.
          19      Ngayiphaka ezikhotheni zakwenu.

          20      Ngakujuma ungazelele.
          21      Ngakucoboshisa ngeyamazwi.
          22      Ngagadla ngengedla wapaquza,
          23      Ngabasela ngewisa ngakuguqisa,
          24      Ngagwaza ngesijula.

          25      Nganqoba ngingeqhawe.
          26      Ngazihasha ngingembongi,
          27      Yahlokom'imvelo.
          28      Kwabakuhle konke.

          29      Ngayithumb'eyakho inhliziyo,
          30      Ngayokhelisa yokhela,
          31      Kwahlangan'ilangabi.
          32      Mawungacishwa muntu,
          33      Mawungacishwa mvula nomoya.

          6.2.1        Yisho igama lale ntokazi eyashiya imbongi kule nkondlo.                  (1)

          6.2.2        Yenzani imbongi emveni kokubona uThuli? Nikeza amaphuzu
                       AMABILI ubhekise impendulo yakho esigabeni sesi-2.                       (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    24                               DBE/2016
                                             SCE

          6.2.3       Shono izikhali EZIMBILI ezibalwe yimbongi enkondlweni.              (2)

          6.2.4       Tomula igama elisenkondlweni elisho ukuhamba sengathi awazi
                      lapho uya khona.                                                    (1)

          6.2.5       Tomula imvumelwano etholakala esigabeni soku-1 bese usho
                      ukuthi iluhlobo luni.                                               (2)

          6.2.6       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

                      Imbongi iqonde ukuthini ngala magama abhalwe ngokugqamile
                      kulo mugqa.

                      Wadlondlobala umlilo ngazidela:

                      A      Lwakhula uthando.
                      B      Wakhula umlilo.
                      C      Yakhula inkinga.
                      D      Lakhula ithemba.                                             (2)

          6.2.7       Bhala imigqa esesigabeni sesi-4 enempindamqondo.                    (2)

          6.2.8       Shono indikimba equkethwe yile nkondlo. Sekela impendulo yakho.     (2)

          6.2.9       Yini inhloso yembongi yokusebenzisa        ukuxhumana    siqalo
                      emigqeni yama-32 nama-33?                                           (2)

          6.2.10      Ngokucabanga kwakho ngabe imbongi yagcina isithandana yini
                      noThuli? Sekela impendulo yakho ngomugqa osenkondlweni.             (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU D:          35
                                                             AMAMAKI ESEWONKE:            70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2016-1/6c206073-9309-4ad8-a721-fbaaf1b2b528) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2016/671f9104-e7f0-4402-a850-db7053caba6b) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016/e20055bf-572a-4147-971a-5e29dcfca2f7) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016-1/42a44fe4-b19c-4910-b428-1bcfb31777eb) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2016/fe027d37-631c-4229-8dfd-1222825ac3b2) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2016/2f41ad0f-ab0e-4d98-8af4-df82dc5c50ba) — isiZulu FAL · QP · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
