# isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2019, 29 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2019/7d25278e-90ff-4620-bb3c-52de2136806b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2019/7d25278e-90ff-4620-bb3c-52de2136806b)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2019 · isizulu. Question paper, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2019-memo/b799cbad-f636-435e-9c23-5e59d14b5d8b) — Memo · 2019 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       GRAAD 12

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                           2019

                                                                      AMAMAKI: 70

                                                           ISIKHATHI: Amahora ama-2

                            Leli phepha linamakhasi angama-29.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      2                              DBE/2019
                                             SC/NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle imiyalelo ekuleli khasi ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

2.        Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
          elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
          nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
          ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:

          ISIQEPHU A:       Inoveli                     (35)
          ISIQEPHU B:       Umdlalo                     (35)
          ISIQEPHU C:       Izindaba ezimfishane        (35)
          ISIQEPHU D:       Izinkondlo                  (35)

4.        Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, umbuzo OWODWA ESIQESHINI
          NGASINYE.

          ISIQEPHU A: INOVELI
          Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.

          ISIQEPHU B: UMDLALO
          Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.

          ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
          Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.

          ISIQEPHU D: IZINKONDLO
          Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.

5.        Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
          ukhethe ngendlela efanele yini.

6.        Landela imiyalelo esekuqaleni KWESIQEPHU NGASINYE.

7.        Bhala izinombolo njengoba zibhaliwe ephepheni lemibuzo.

8.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

9.        Qikelela ukusebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-60 esiqeshini
          ngasinye.

10.       Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      3                           DBE/2019
                                             SC/NSC

OKUQUKETHWE:

Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.

ISIQEPHU A: INOVELI

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
         IZINOMBOLO ZEMIBUZO               AMAMAKI                   IKHASI
1. Ithemba Lami                                35                       5

2. Kusinda Kwehlela Endodeni                          35                8

3. Umshado                                            35               11

ISIQEPHU B: UMDLALO

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi                          35                      14

5. Icala Kaliboli                                     35               18

6. Isiko Nelungelo                                    35               21

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Lapho Kukhona Uthando'                       18                   24

7.2 'USihawu Nesihawu'                                17               25

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izinkondlo ezihloliwe.
8.1 'Ngiyogiya Ngiqephuze'                          18                 27

8.2 'Inhlansi Yakho Thuli'                            17               28

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2       4                         DBE/2019
                                              SC/NSC

Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):

       ISIQEPHU                IZINOMBOLO             IMIBUZO       THIKHA
                                ZEMIBUZO            EPHENDULIWE     UMBUZO
                                                                  OWUKHETHILE
A: INOVELI                             1–3               1
                                             NOMA
B: UMDLALO                             4–6               1
                                             NOMA
C: IZINDABA                            7                 1
   EZIMFISHANE
                                             NOMA
D: IZINKONDLO                          8                 1

QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      5                            DBE/2019
                                             SC/NSC

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA A

'Musa ukungibhedela wena ekuseni. Bengizoya eMpangeni ngazi bani khona? Uma
inyanga yakho ikutshele ukuthi ingiphephethe yangibhekisa eMpangeni ushaye
phansi, nayo ibidlala ngawe.'
'Usho kahle phela ingani wesaba ukuthi hleze sengiye kulena yaleli sokana lakho
elelashwa khona lena eMpangeni. Akusasizi ukufihla kwakho sezifikile nakithi.       5
Amasoka enu asedliwa ubusoka bawo baseThekwini, niyohamba nisishiye nibuye
nisifice siyimiqemane thina boZabalaza singenangculazi.'
'Ngikutshele-ke mina owami uSandanezwe usesibhedlela lapho ekhona, hhayi
ezinyangeni njengoba usho. Anobuza sinitshele hhayi ukukhuluma into ongayazi.'
'Sengathi kodwa ongazi nguwe ngoba loyo muntu kade asuka lapho wamgcina             10
khona, ngikhuluma nawe nje ule eMpangeni lapho elashwa ingculazi khona.
Ngiyasola uyilinde lapho ingalele khona, futhi uma ubusamfihla khohlwa
sesiyamazi.'
'Angifuni nakuwuzwa lo mbhedo owushoyo, engikutshela khona kunye ukuthi
hlukana nami nginesoka lami engilithandayo futhi ngiyolilinda noma ngabe likuphi-   15
ke anginandaba.'
'Nami ngigabe ngokuthi ekugcineni uyongikhumbula. Ingabe usakuthanda yini loyo
muntu othi uma eshintsha izindawo angakuthinti? Ubobheka ungasali ubambe
udonga njengemfene.'
'We mfokazindini ake wehlukane nami; kade ngakutshela ukuthi sengikhathele yile     20
mibhedo yakho. Ukuthi kwenzakalani, kunjani, akufuni wena lokho, okwami
noSandanezwe wami.'

1.1       NgokukaZabalaza ukuphi uSandanezwe njengoba bexoxa ngaye nje kulesi
          siqeshana?                                                                       (1)

1.2       USandanezwe wayesebenza kuliphi idolobha ngaphambi kokuthi axinwe
          ukugula?                                                                         (1)

1.3       NgokukaZabalaza uSandanezwe uphethwe yini?                                       (1)

1.4       Umnumzane wabahlawuliselani oZabalaza, uJiyane kanye noNomgedla?                 (1)

1.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: 'nisifice siyimiqemane' sisho ukuthi:

          A      Nisifice sigula kakhulu.
          B      Nisifice siphila kahle.
          C      Nisifice sesashona kudala.
          D      Nisifice sesiguge kakhulu                                                 (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      6                              DBE/2019
                                             SC/NSC

1.6       Tomula amazwi/amagama asesiqeshini akhombisa ukuthi uNokulindela
          wayazi ukuthi isoka lakhe lelashwa ngodokotela.                                   (1)

1.7       Chaza kafishane ukuthi yini eyenza uZabalaza atshele uNokulindela lezi
          zindaba ezimbi ngesoka lakhe. Bhala amaphuzu AMABILI.                             (2)

1.8       Bhala izindlela EZINTATHU uSandanezwe azama ngazo ukwelapha isifo
          esasimphethe.                                                                     (3)

1.9       Ubukhona bukaZabalaza kule noveli bulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                               (3)

1.10      Hlaziya isakhiwo sale noveli ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo: Bhala
          amaphuzu AMABILI ngesihlokwana NGASINYE.

          1.10.1      Isingeniso                                                            (2)

          1.10.2      Isiphetho                                                             (2)

1.11      UZondiwe kule noveli uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele
          umzala wakhe uSandanezwe. Fakazela lokhu ngokubhekisa ezehlakalweni
          ezikule noveli. Bhala amaphuzu AMABILI.                                           (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA B

'Nokulindela dade waphela nje kwenzenjani, usukhumbule uSandanezwe yini?
Ubolinda dade, nathi usibona nje selokhu sabalinda oKhumbulani. Silinde nje
sikholelwa yikho ukuthi lapho bekhona basasikhumbula noma bengabhali nje.'
'Wo-hhe dade, ushiso ukungazi wena Sebenzile, thina umhlaba usishaye uqobo
lokusishaya, futhi angazi ngizothini.' Lapho zithi pho … pho … pho … izinyembezi.    5
'Mhlawumbe oKhumbulani laba banyamalele nje basengabantu, hhayi okwethu
esithwele inzilo sihamba.'
'Hawu! Uthini manje Nokulindela ngoba mina bengithi ngiyazintelela nje? Uchaza
ukuthini ngokuthwala inzilo? Musa ukuhlolela uSandanezwe ibhadi wena esaphila.'
'Eqinisweni dade ushiso ukungazi, kodwa-ke ngizokutshela njengomngani wami,          10
nakuba nami ngingakabi nalo iqiniso eligcwele ngale ndaba. Le ndaba engiphethe
kabuhlungu yindaba kaSandanezwe. USandanezwe wasuka lapha waya
esibhedlela esiwe ngumzawakhe, manje kuthiwa esibhedlela lapho bathola ukuthi
unalesi sifo esingelapheki ingculazi. Kuthiwa-ke wabeseshiya esibhedlela, kumanje
nje bamkhomba ngapha eMpangeni lapho kuthiwa welashwa khona. Into                    15
engiphethe kabi ukuthi mina njengengoduso yakhe zonke lezi zinto sengizizwa
ngosizwile, yena akazange angazise, futhi akabhali ngisho ukubhala kodwa lokhu.'
Washo zehla ubuqathaqatha futhi. 'Ngiyayizwa dade ingxaki yakho futhi
ngiyezwelana nawe kodwa mhlawumbe uSandanezwe unesizathu sokuthi
angakutsheli ngalokho.                                                               20

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      7                            DBE/2019
                                             SC/NSC

1.12      Banabuphi ubudlelwane laba balingiswa abaxoxayo kulesi siqeshana
          osifundile?                                                                     (1)

1.13      Ngobani labo sizwile abhekise kubo uNokulindela?                                (1)

1.14      Fingqa ngamaphuzu AMABILI izinto eziphethe kabi uNokulindela ngokwalesi
          siqeshana osifundile.                                                           (2)

1.15      Chaza ukuthi ukusetshenziswa kwesenzukuthi: 'pho … pho … pho …'
          kusethulela muphi umqondo ngesimo somlingiswa onguNokulindela kule
          ngxoxo yabo kulesi siqeshana sendaba?                                           (2)

1.16      Abafundi bangazuzani ngokufunda le noveli? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                             (2)

1.17      Ngokucabanga kwakho kuyahambisana yini nosikompilo lwesizwe
          esimnyama ukuthi izinyanga zisebenzise izitho/izicubu zabantu uma zelapha
          abagulayo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                           (2)

1.18      Ngokubona kwakho kwakumele uSandanezwe akukholwe yini lokho
          okwakushiwo yizinyanga, abathandazi kanye nezangoma ezazimhlolela?
          Sekela impendulo yakho.                                                         (2)

1.19      Ukuba wena wawungomunye wabomndeni kaSandanezwe wawuyomeluleka
          uthini mayelana nalesi simo sokugula ayebhekene naso? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                      (3)
                                                                                          [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      8                            DBE/2019
                                             SC/NSC

UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA C

Uqinisile lapho mkami, kodwa lokho akusho ukuthi thethisa umama njengengane.
Ukhulume umathanda kuye, uze umkhombe ngomunwe. Ake ngikubuze. Wena
kungakujabulisa yini uma ngingathethisa umama wakho phambi kwengane
naphambi      kwakho    na?    Ungephatheke      kabi?    Ngineqiiniso ungahlala
ungangikhulumisi izinsukwana. Akunjalo?'                                            5
'Phela owami umama uyakuhlonipha. Awukaze umuzwe ekhulumisana nengane
ngokuhamba kwayo, futhi akafuni ukuhlala nani bakhwenyana emizini yenu.'
'Uqonde ukuthini manje? Ngabe uqonde ukuthi umama owafuna ukuba azohlala
nathi? Angithi wena indaba uyazi kahle. Ngabe ufuna ukungitshela ukuthi uma
umama wakho engasala yedwa lapha kini, ungeke umthathe umlethe lapha ahlale         10
nathi?'
'Yobe, ayidle izibekele Ndabezitha. Ngiyaxolisa Macingwane omkhulu. Ngicela
sibonisane ngale ngane engakafiki kuze kube manje. Awubheke nje ukuthi sikhathi
sini manje. Sekushaya ihora lesibili ekuseni ayikafiki namanje le ngane, ngabe
kwenzenjani namuhla?' Umakoti eseshintsha inkulumo.                                 15
'Ngathini kuwena ngale ngane ifika ebusuku kakhulu ngoMgqibelo na? Angishongo
ukuthi khuluma nayo na? Angithi wena lo kuthangi ngikubuza ukuthi usukhulumile
nayo, wathi yebo?' esho ngokufutheka uyise wentombazane.
'Ngakhuluma nale ngane. Ngakhuluma nayo kabanzi ngokubuya ebusuku kakhulu,
yangithembisa ukuthi isizobuya lingakashayi ihora leshumi.'                         20
'Pho manje ngabe alikashayi ihora leshumi na?'

2.1       Ngubani lo mama okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana?                             (1)

2.2       Bhala OKUKODWA okwacasula uFanyana okwenziwa ngumakoti kumama
          wakhe.                                                                           (1)

2.3       Yiluphi usuku abuya ebusuku kakhulu ngalo phambilini lo mzukulu kagogo?          (1)

2.4       UManyoba wazithuthukisa kanjani ngesikhathi esebenza eGoli? Bhala iphuzu
          ELILODWA.                                                                        (1)

2.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: 'ayidle izibekele' sichaza ukuthi:

          A      Qhubeka ungithethise.
          B      Ngiyaxolisa kakhulu.
          C      Ngiyahamba manje.
          D      Ngicela ukudla.                                                           (1)

2.6       Tomula umusho osesiqeshini ositshela ukuthi umama wentombazane wake
          wazama ukweluleka ingane yakhe ngokuhamba ebusuku.                               (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      9                            DBE/2019
                                             SC/NSC

2.7       Chaza kafishane ukuthi yini eyenza uManyoba agcine engasezwani kahle
          namadodana akhe ngesikhathi engasasebenzi. Bhala amaphuzu AMABILI.              (2)

2.8       Bhala izigameko EZINTATHU ezahlukene zokuhlukumezeka kukaManyoba
          empilweni yakhe kule noveli.                                                    (3)

2.9       Ubukhona bukaMaNene bulukhulisa kanjani udweshu kule noveli? Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                             (3)

2.10      Hlaziya isakhiwo sale noveli ubhekise lezi zihlokwana ezilandelayo: Bhala
          amaphuzu AMABILI ngesihlokwana NGASINYE.

          2.10.1      Isingeniso                                                          (2)

          2.10.2      Isiphetho                                                           (2)

2.11      Umfundisi uZakwe kule noveli uvezwe njengomlingiswa onothando futhi
          obakhathalelayo abantu. Fakazela lokhu ngokubhekisa ezehlakalweni ezikule
          noveli. Bhala amaphuzu AMABILI.                                                 (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA D

'Ninemali yokuganga, mina bengingeke ngisalungena. Obaba nomama badala
bayakwazi abakwenzayo. Abalahlekile. Kukhona abafuna ukukwenza bebobabili,
abasanidingi nina.'
'Usho ngoba kungebona abazali bakho. Ngiphe ukudla ngidle, ngilale kukude
eMnambithi.' Badle. Balale. Avuke aqonde eMnambithi kusempondozamnenke.            5
Kwadlula amasonto ambalwa kungekho noyedwa kubona owacabanga ukuyofuna
ekhaya ngoba becabanga ukuthi baduka nezwe. UMduduzi uyena kuphela
owayefunda iLanga laseNatali ngoba yena wayengafundanga kakhulu ethanda
ukufunda ezemidlalo. Uma engena esitolo nanti ibhodi, abone kwiLANGA
LASENATALI:                                                                        10
'INDODA YASEMACHUNWINI IBAMBE ISIZUMBULU SEMALI.'
Alithenge efisa ukubona ukuthi ubani le ndoda ebambe isizumbulu.
'Hawu! Ngiyaphupha ngilele yini. Ubaba phela lo.'
Akabange esachitha sikhathi washayela abafowabo ucingo ukuthi abathenge
iLanga laseNatali bangalenzi iphutha. Abafowabo balithenga, balifunda nabo leli    15
phepha, bashayelana izingcingo bakhuluma ngale ndaba besho nokusho ukuthi
kufanele baye emcimbini owawuhlelwe kulo iphepha leli. Bahlanganisa inkulumo
yokuxolisa ngokwenzeka kubazali babo.
Ukubamba        iLotho  kukaManyoba,      kwenza   ukuba    avezwe   nomkakhe
emaphephandabeni esiZulu nesiLungu. Kwamakhela umkhanya lokhu ngoba                20
ngisho nezingane zababona ephepheni, zabona ngisho nesamba abasiwina,
naye-ke wamemezela umcimbi wakhe kuwona amaphephandaba lawa. Lo mcimbi
waba nedumela nesasasa elikhulu endaweni kangangoba wawethanyelwe
izintatheli eziqhamuka kude naseduze.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     10                        DBE/2019
                                             SC/NSC

2.12      Banabuphi ubudlelwane laba balingiswa abaxoxayo ngasekuqaleni kwalesi
          siqeshana osifundile?                                                        (1)

2.13      Ngobani laba athi umama wekhaya abazali babo abasabadingi?                   (1)

2.14      Fingqa ngamaphuzu AMABILI izinto eziphethe kabi ubaba wekhaya
          ngokwalesi siqeshana osifundile.                                             (2)

2.15      Chaza ukuthi ukusetshenziswa kwegama elithi: 'ISIZUMBULU' kusethulela
          muphi umqondo ngesimo sempilo yomlingiswa onguManyoba esingasilindela
          kusukela kulesi sikhathi.                                                    (2)

2.16      Abafundi bangazuzani ngokufunda le noveli? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                          (2)

2.17      Ngokucabanga kwakho kuyahambisana yini nosikompilo lwesizwe
          esimnyama ukuthi abazali uma bengasakwazi ukuzondla/sebekhulile
          bahlaliswe ngokwehlukana? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.         (2)

2.18      Ngokubona kwakho kwakumele yini ukuthi uManyoba angabe esawapha
          ngisho encane nje imali amadodana akhe? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                          (2)

2.19      Ukuba wena wawunguMirriam wawuyobeluleka uthini abafowenu mayelana
          nenkinga abase bebhekene nayo abazali benu? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                   (3)
                                                                                       [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     11                              DBE/2019
                                             SC/NSC

UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA E

'Ubani-ke lobaba ohamba ethetha laphaya Sifiso?'
'Sengathi ubaba kaTholi impela loya. Konje nathi wavuma ukuba uTholi azoshada
nawe futhi?'
'Ngiyaqala ukumbona mina Sifiso. Umuntu obehla enyuka namalobolo yilo baba
okuthiwa uZenze.'                                                                   5
Athule uSifiso. Kubonakale ukuthi kukhona okungamenelisi kahle. 'Kodwa yini le
engiyenziwa uTholi madoda!' UBheki uyabalisa uselahla ithemba. Akhumbule
indaba kaBhatomu. Asole ukuthi kokunye uTholi usethunjwe uBhatomu nje. Abone
ukuthi uzophoxeka. 'Akuphume enye imoto iyocinga laba bantu madoda.' Ubhekise
kulaba abamphelezelayo uBheki.                                                      10
'Yehlisa umoya ndoda uyeza umakoti,' kusho omunye. UBheki akasakhululekile
neze manje. Athi esaqalaza abone umalume wakhe.
'Kwangcono.'
'Uyababona yini?'
'Cha, ngibona umalume. Bengithi ngeke eze lapha emshadweni wami.'                   15
Isikhathi sihambe. Lutho umakoti. Usecasukile manje uBheki. Umfundisi athi
abangene manje abakwamkhwenyana. Bavume. Bangena nje uBheki uyazihudula.
Yilokhu ebheka emuva into engapheli. Abone ukuthi kusobala ukuthi isu
likaBhatomu lisebenzile. Axakwe ukuthi abasezi ngani ukuzobika uma kukhona
ingxaki.                                                                            20
Kuzwakale umsinjwana phandle. Yibo oTholi. Abazilungisile bayaconsa. Ukhona
noPamella. Akhululeke kancane uBheki. Umfundisi athumele ukuthi abangene
ngokushesha. Nempela bangene. Kukikizwe, kuchwaze esontweni.

3.1       Ngubani uZenze?                                                                 (1)

3.2       Sizathu sini esasenza uBhekani acabange ukuthi ngeke eze emshadweni
          umalume wakhe?                                                                  (1)

3.3       Ngobani laba athi umfundisi abangene ngokushesha kulesi siqeshana?              (1)

3.4       Yini eyayimphethe kabi uBhekani kulesi siqeshana?                               (1)

3.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: 'uyazihudula' sisho ukuhamba ...

          A      ngokwenqena.
          B      ngokushesha.
          C      ngokugijima.
          D      ngokubaleka.                                                             (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     12                              DBE/2019
                                             SC/NSC

3.6       Tomula amazwi/amagama asesiqeshini           akhombisa    ukuthi   umalume
          kaBhekani wayekhona emshadweni.                                                    (1)

3.7       Chaza kafishane ukuthi kungani umama kaBhekani wayengahambisani
          nalokho ayekutshelwa nguBhekani mayelana nokugula okwakulalise
          uTholakele esibhedlela. Bhala amaphuzu AMABILI.                                    (2)

3.8       Bhala izigameko EZINTATHU             uBhekani   angazithandanga   phakathi
          kukaPamella noTholi kule noveli.                                                   (3)

3.9       Ubukhona bukaBhatomu kule noveli bulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                                (3)

3.10      Hlaziya isakhiwo sale noveli ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo: Bhala
          amaphuzu AMABILI ngesihlokwana NGASINYE.

          3.10.1      Isingeniso                                                             (2)

          3.10.2      Isiphetho                                                              (2)

3.11      ULindiwe kule noveli uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele
          uBhekani. Fakazela lokhu ngokubhekisa ezehlakalweni ezikule noveli. Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                                  (2)
                                             KANYE
ISIQESHANA F

'Kanti nalishonisaphi ilobolo Tholi?' Ubuza ngokuhleba ecasukile manje uBheki. Athi
engakaphenduli uTholi umfundisi athi akuqhutshekwe. UBheki useyagula ephoxeka
kangaka endaweni yakubo. Nokho aziduduze ngokuthi isiwombe esidlulayo nje lesi.
Umfundisi amemezele ukuthi ofuna ukuwumisa umshado angawumisa noma ayeke
unomphelo. Kumfome izithukuthuku kuBheki. Ucabanga ngoLindiwe. Umfundisi              5
angasheshi ukulivala leli thuba. Axakeke uBheki ukuthi umfundisi wenzani manje.
Esabe uBheki sengathji kuzoze kusukume ozothikazisa. Kuthi uma umfundisi ethi
akuqhutshekwe, aphumule. Afise sengathi ngabe uyabonga kuLindiwe. Akabange
esaqhubeka nokho umfundisi. Wathikaziswa abelungu abaphoseka khona endlini
yesonto lapho. Kwakuyizinsizwa ezimbili nentokazi eyodwa. Intokazi le isifakwe        10
ozankosi. Benyuke laba belungu baqonde emsamo lapho kuhleli khona
abashadayo. Bathi ukukhuluma bodwa laba belungu. Ikhombe umakoti le ntokazi
efakwe ozankosi.
UBheki wathi ethi jeqe wabona ukuthi uPamella lo oseboshiwe. Uthe ethi
uyasukuma; bamhlalisa phansi. Lezi zinsizwa ezimhlophe ezimbili kwacaca ukuthi        15
amaphoyisa. Elilodwa iphoyisa lakhipha izinsimbi labopha umakoti. UBheki
kwakusengathi uyaphupha. Wasuka walandela amaphoyisa ayesehamba noTholi.
Kwasuka omkhulu umsindo esontweni.
'Yini Tholi? Niboshelwani?' kubuza uBheki ekhala.
'Ubofika ecaleni mntakwethu.'                                                         20
Akabange esakwazi nokuvalelisa uBheki. Umakoti noPamella base begcwele
evenini ngemuva. Bayisusa ngokukhulu ukushesha lokhu abafana babelungu.
Yanyamalala ngokushesha.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     13                            DBE/2019
                                             SC/NSC

3.12      Banabuphi ubudlelwane laba balingiswa abaxoxa esigabeni sokuqala salesi
          siqeshana?                                                                    (1)

3.13      Ngobani laba abathatha ilobolo kubakhongi bakaBhekani?                        (1)

3.14      Fingqa ngamaphuzu AMABILI izinto ezaphoxa uBhekani ngalolu suku.              (2)

3.15      Chaza ukuthi ukusetshenziswa kwesisho: 'ukumfoma kwezithukuthuku'
          kulesi siqeshana kusethulela muphi umqondo ngesimo sikaBhekani kulo
          mshado.                                                                       (2)

3.16      Abafundi bangazuzani ngokufunda le noveli? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                           (2)

3.17      Ngokucabanga kwakho kuyahambisana yini nosikompilo lwesizwe
          esimnyama ukulobola umfelokazi esazilile? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                           (2)

3.18      Ngokubona kwakho kwakumele yini uBhekani awakholwe amaphupho
          kayise? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                            (2)

3.19      Ukuba wena wawungomunye wabomndeni kaLindiwe wawuyomeluleka uthini
          mayelana nokubuyela kuBhekani ngoba sekuboshwe uTholi? Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                           (3)
                                                                                        [35]

                                                          AMAMAKI ESIQEPHU A:           35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     14                            DBE/2019
                                             SC/NSC

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA G

(Bahleke bonke)

DUMA:            (ekhomba uMaShezi) We MaShezi! Musa ukudlala ngoMbadlwa.
                 Angangena kanjani esikoleni eselugodo oludala kangaka? (ahleke)
MBANDLWA:        Udlala ngami ngempela uMaShezi.
MASHEZI:         (ehleka) Hhayi-bo! Nami ngiyazincokolela nje. Angihambe ngiyobona   5
                 izimbiza zami. (asukume aphume)
DUMA:            Mbandlwa mfowethu, emhlanganweni ngizokwethula uhlelo
                 lokudonsa amanzi ngamapayipi umuzi nomuzi. Engethemba ukuthi
                 lokho kuyisidingo esibaluleke kakhulu esizweni.
MBANDLWA:        Kuyosiza nokuthi nalaba bantu abathi uzenza inkosi babone ukuthi    10
                 ubalulekile kubo. Futhi ngiyakutshela bayophenduka balifele
                 ngamathe elenkosi izwi.
DUMA:            Mina angifuni balifele ngamathe elenkosi kodwa yiyo inkosi
                 eyokwenza ukuthi abantu balifele ngamathe elayo izwi. Kodwa uma
                 kusekhona abantu abanjengoDlamini, sengathi akukezulunga            15
                 ngempela.
MBANDLWA:        (achithe izandla) Hhayi, khohlwa yilowo. Naye uzoyibona intuthuko
                 maqede abone ngokunye. Okwakobani ukukha amanzi empompini
                 ngezansana kwendlu?
DUMA:            Wowu! Umuntu ongukhandaqinile akakuboni ubuhle obenziwa             20
                 ngumuntu amzondayo. Phela uyangizonda uDlamini. Asimyeke
                 uDlamini okwamanje. Indlela obeka ngayo inginika ithemba.
                 Mbandlwa, ngicela usho uma ngabe unenkinga nge-air time futhi
                 ungajwayeli ukuwuvala umakhalekhukhwini wakho.
MBANDLWA:        Cha, okwamanje ngisenayo. Phela kuseyiyo lena owanginika yona.      25
                 Uzame-ke ukucupha isisoka enkulumweni yakho ngosuku
                 lomhlangano. Angifuni ukubona umholi wami ebhibhidla phambi
                 kwabantu.

4.1       Yiluphi lolu hlelo uDuma ayezolwethula emhlanganweni womphakathi
          ngokwalesi siqeshana osifundile?                                                (1)

4.2       Ngubani lo Dlamini okuvela igama lakhe kulesi siqeshana?                        (1)

4.3       Ngokwalesi siqeshana wayenzani uMaShezi ngesikhathi uMbandlwa noDuma
          beqhubeka nengxoxo yabo?                                                        (1)

4.4       Babunjani ubudlelwane phakathi kukaDlamini noDuma? Sekela impendulo
          yakho ngephuzu ELILODWA.                                                        (2)

4.5       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza ukuthi abantu bakule ndawo bathi uDuma
          usezenza inkosi.                                                                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     15                               DBE/2019
                                             SC/NSC

4.6       Tomula ibinzana lamagama esiqeshini afakazela ukuthi uMbandlwa ubona
          sengathi uDlamini uzoguqula umqondo wakhe uma eseyibona intuthuko.                 (1)

4.7       Chaza okungefani phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: uDuma
          noSayitsheni. Bhala iphuzu ELILODWA.                                               (2)

4.8       Ubukhona bukaMazongolo kulo mdlalo kwaba namthelela muni esimweni
          senhlalo phakathi kwabalandeli benkosi kanye nabakaDuma? Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                (3)

4.9       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana elilandelayo sisho
          umuntu:

          'Umuntu ongukhandaqinile           akakuboni   ubuhle   obenziwa   ngomuntu
          amzondayo ...'

          A      ohlakaniphe kakhulu.
          B      ongawushintshi umqondo.
          C      ozonda abanye.
          D      othanda amasiko.                                                            (1)

4.10      Lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                 (2)

4.11      Yikuphi kulo mdlalo okukhombisa ukuthi amanye amakhosi akwezinye
          izindawo ayesebenzisana kahle namakhansela.                                        (2)

4.12      Ubungani phakathi kukaDuma noMbandlwa babuyidunga inhlalakahle/impilo
          yomuzi kaDuma. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                         (2)

                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     16                                DBE/2019
                                             SC/NSC

ISIQESHANA H

INDODA YESITHATHU:            (isukume) Ndabezitha! Madoda omkhandlu nawe nduna
                              yethu. Cha, le ndoda ihlangene nalesi silima
                              sakwaMbandlwa, bafuna ukusibuyisela emuva. Kodwa
                              nje, umuntu omubi yilo Hulumeni okhweze abafokazana
                              phezu kwamakhosi ethu. Ukube laba bafokazana               5
                              bayawahlonipha amakhosi ethu, ngabe nabo basebenza
                              kahle phakathi kwezizwe. Nathi-ke ngeke siyivumele
                              eyokwedelelwa kwamakhosi ethu. Bukani nje, induna
                              ehloniphekile    kanjena    isilale esitokisini ngenxa
                              yezigcwaneki. (aqondise enduneni, aze abheke ngakuyo)      10
                              Mzizi! Mzizi! Thina singakuwe! (abuye abhekise enkosini)
                              Ndabezitha! Mina ngithi mbizele lapha komkhulu lo
                              Duma.
SHANDU:                       Ngiyezwa ndoda kodwa mina bengingathandi ukumbiza
                              ngoba kuzofana nokuthi ngizomphoqa noma ngizomfunza        15
                              okufanele akwenze. Yena akagwinye noma-ke akhafule
                              leli gwebu lezinto ezindala. Leli gwebu liyamlawula.
                              Ngempela limlawulela eweni. Omunye engimsolayo yile
                              mpohlo yakwaMbandlwa. (ambheke) Dlamini! Beka nawe.
DLAMINI:                      (asukume) Ndabezitha! Nami ngivumelana nawe.               20
                              Ukumbizela komkhulu kuzomkhukhumeza. Akayekwe
                              enze okufanele. Cishe osekwenzekile kuzomvusa.
                              (Indoda ebikhulume kuqala iphakamise isandla.)
SHANDU:                       Kulungile-ke Dlamini, uma usho njalo. (akhombe
                              ophakamisile) Khuluma ndoda.                               25
INDODA YOKUQALA:              (isukume) Ndabezitha! Nami ngivumelana noNdabezitha
                              kanye nenduna yethu. Ngeke aphinde awubize
                              umhlangano ngaphandle kwemvume yakho Ndabezitha.
                              Okwenzekile kwexwayisa nesindlebende kwabo. Nakuba
                              kubukeka kunokuthula esizweni, kodwa kukhona               30
                              ukuvungama okukhona. Ngakho-ke uDuma naye uhlala
                              nathi lapha ...

4.13      Fingqa ngamaphuzu AMABILI inkulumo yendoda yesithathu kulesi siqeshana.              (2)

4.14      Yini eyenza inkosi uShandu ingahambisani nombono wokuthi ibizele uDuma
          komkhulu?                                                                            (2)

4.15      Amazwi/Amagama kaDlamini athi: 'Cishe osekwenzekile kuzomvusa,'
          ayahambisana yini nalokho okwenziwa nguDuma emva kokuphuma
          kukaDlamini ejele? Sekela impendulo yakho.                                           (2)

4.16      Ucabanga ukuthi yini okwakumele yenziwe uHulumeni ukulamula inkosi
          uShandu noDuma kulo mdlalo ukuze kugwemeke ukuchitheka kwegazi?                      (2)

4.17      Ukwazile yini umbhali walo mdlalo ukusebenzisa imiyalelo yokwenzeka
          enkundleni ukusivezela okwenziwa abalingiswa kulesi siqeshana? Sekela
          impendulo yakho.                                                                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     17                            DBE/2019
                                             SC/NSC

4.18      Umfundi webanga leshumi nambili angayiqonda kangcono intando yeningi
          emva kokufunda lo mdlalo. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu
          AMATHATHU.                                                                      (3)

4.19      Uyagculiseka yini ngesixazululo sezinkinga esitholakala esiphethweni salo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                              (2)
                                                                                          [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     18                             DBE/2019
                                             SC/NSC

UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA I

MBHELE: Yini ngisole sengathi udinga okuzokunika umfutho wokukhuluma nje
        sisi?
SONTO: Umfutho wani manje Mphemba?
MBHELE: (Ekhuluma kunyuke izwi) Hhayi bo! Kanti lowaya muntu akangenanga
        yini lapha endlini?                                                          5
SONTO: Hhayi bo! Uma usungithethisa kangaka izothini manje ingane?
MBHELE: Nakhu ngigulelwa unkosikazi ephathwa izindlebe bo! Umbuzo wami uthi
        kanti lowaya mlisa akangenanga yini lapha endlini? Musa-ke
        ukungitshela indaba yoZinhle abazothini lapha. Ngiphendule-ke.
        Akangenanga umlisa wesibhamu?                                                10
SONTO: Ungenile.
MBHELE: Wafike wathini?
SONTO: Kukhona amfunayo.
MBHELE: Sonto, wakhulumisa okwengane nje? Chaza konke okufanele ngikwazi.
SONTO: (Ekhuluma engazwakali) Hhayi, uthe kunabafana abajahayo, manje                15
        ubebheka ukuthi abangenanga yini lapha.
MBHELE: Ukuze ilunge le nto ake ngithinte abomthetho bazoyilungisa yonke le nto.
        (Akhiphe iselula ephaketheni)
SONTO: Cha! Sithandwa sami asikho isidingo. (Abambe isandla sikaMbhele
        esineselula)                                                                 20
MBHELE: Yini indaba sengathi kukhona okufihlayo nje sisi?
SONTO: (Ezikhalikhalisa) Akukho myeni wami. Ukuthi isibhamu saleya ndoda
        singithuse kakhulu. Ngisadidekile namanje ingakho kungathi angazi
        ukuthi kumele ngithini. Manje amaphoyisa azongibuza imibuzo eminingi.
        (Washo esikhihla isililo)                                                    25
MBHELE: (Afake iselula ephaketheni bese anga uSonto.) Ubungasho ngani sonke
        lesi sikhathi ngize ngikuthethise kangaka s'thandwa sami?
SONTO: (Eciphiza) Ngisadidekile namanje Mphemba wami.

5.1       Bhala isithakazelo sakwaMbhele esikulesi siqeshana.                               (1)

5.2       Ngubani uZinhle okuvela igama lakhe kulesi siqeshana osifundile?                  (1)

5.3       Ngokwalesi siqeshana uSonto wathi uMthofi ubezofunani kwaMbhele?                  (1)

5.4       Babunjani ubudlelwane phakathi kukaMthofi noSonto? Sekela impendulo
          yakho.                                                                            (2)

5.5       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza ukuthi uMbhele ashintshe incwadi yakhe
          yefa.                                                                             (2)

5.6       Tomula umusho esiqeshini ofakazela ukuthi uMbhele ubona sengathi
          amaphoyisa angabasiza kule nkinga ababhekene nayo.                                (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     19                              DBE/2019
                                             SC/NSC

5.7       Chaza okungefani phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: USonto
          noMaNsibande.                                                                      (2)

5.8       Ubukhona bukaDlamini kulo mdlalo kwaba namthelela muni esimweni
          senhlalo phakathi kukaMbhele noSonto? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                (3)

5.9       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: Washo esikhihla isililo, sisho ukuthi …

          A      wacula kakhulu.
          B      wakhala kakhulu.
          C      wagijima kakhulu.
          D      wadla kakhulu.                                                              (1)

5.10      Lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                 (2)

5.11      Yikuphi kulo mdlalo okukhombisa ukuthi uZinhle uyingane yesimanjemanje?            (2)

5.12      Ubungani phakathi kukaToronto noMthofi babuyidunga inhlalakahle/impilo
          yomuzi kaMbhele. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                       (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA J

(KwaMbhele entathakusa. UMbhele usanda kuphuma elibangise edolobheni. USonto
uhleli elawunji, ulokhu ejeqeza iwashi. Kukhale iselula yakhe. Ayiphendule.)

SONTO:        Hello.
MBHELE:       (Ephefumulela phezulu.)
SONTO:        Kwenzenjani, waphefumulela phezulu?                                      5
MBHELE:       Sonto kunemoto engingayitholi kahle la elokhu ingilandela.
SONTO:        (Ezithukisa) HHayi bo sthandwa sami, iqale nini?
MBHELE:       Ilokhu ingilandele ngiqeda kusuka nje lapho ekhaya.
SONTO:        Mhlawumbe iyazihambela nje.
MBHELE:       Lutho, ilandela mina.                                                    10
SONTO:        Wazi kanjani ngoba ziningi izimoto emgwaqeni?
MBHELE:       Yonke imigwaqo engiyingenayo iyangilandela.
SONTO:        Manje uzokwenzanjani?
MBHELE:       Ngizo … Awume, nanso ingimisa.
SONTO:        Yima uzwe ukuthi bathini.                                                15
MBHELE:       (Ethukile) Uma sebengibulala laba bantu?
SONTO:        Azikho yini ezinye izimoto ezikhona emgwaqeni?
MBHELE:       Zona zikhona.
SONTO:        Ngeke bakwenze lutho uma kukhona izimoto ezidlulayo.
MBHELE:       Kulungile, ake ngime ngizobuye ngikufonele uma ngiqeda ukukhuluma        20
              nabo.
              (Avale ucingo amise imoto)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     20                             DBE/2019
                                             SC/NSC

SONTO:       Sengathi bangelenze iphutha oMthofi. Sengathi kungalunga konke
             njengokuhlela kwethu. Awu, ngingake ngiphume ezinkingeni uma
             kungahamba kahle konke njengezifiso zami.                          25
             (Emva kwesikhashana lukhale futhi ucingo lukaSonto aluphendule)
             Hello
MTHOFI:      Sesiyibulele le nja yakho.
SONTO:       Niqinisekile ukuthi ufe ngempela?
MTHOFI:      Hawu, ngingakufonelelani uma ngingenasiqiniseko? Umbuzo onjani nje 30
             lowo?
SONTO:       Cha, ngifuna ukuba ne-sure ukuthi konke kuhambe kahle.
MTHOFI:      Yizwa ngami, konke kuhambe kahle.
SONTO:       Niwenze kanjani umsebenzi?
MTHOFI:      (Ehleka) Eyi, kasidlali thina. Simhlabe ngamalambu, sayimisa imoto 35
             yakhe. Ube wukuma nje kasabe sisalinda lutho.

5.13      Fingqa ngamaphuzu AMABILI inkulumo kaMbhele kulesi siqeshana.                    (2)

5.14      Yini eyenza uSonto athi kuMbhele akame ezwe ukuthi bathini laba bantu
          abammisayo?                                                                      (2)

5.15      Amazwi/Amagama kaMthofi athi: 'Yizwa ngami, konke kuhambe kahle'
          ayahambisana yini nalokho okwenziwa nguMthofi kulesi siqeshana? Sekela
          impendulo yakho.                                                                 (2)

5.16      Ucabanga ukuthi yini okwakumele yenziwe umfundisi nalabo ayebambisene
          nabo ezimalini ukugwema ukuthathwa kwemali yizigebengu?                          (2)

5.17      Ukwazile yini umbhali walo mdlalo ukusebenzisa imiyalelo yokwenzeka
          enkundleni ukusivezela okwenziwa ngabalingiswa kulesi siqeshana? Sekela
          impendulo yakho.                                                                 (2)

5.18      Umfundi webanga leshumi nambili angayiqonda kangcono imiphumela
          yokuthanda imali kakhulu emva kokufunda lo mdlalo. Sekela lesi sitatimende
          ngamaphuzu AMATHATHU.                                                            (3)

5.19      Uyagculiseka yini ngokwenzeka esiphethweni salo mdlalo? Sekela impendulo
          yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                        (2)
                                                                                           [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     21                             DBE/2019
                                             SC/NSC

UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA K

(KukwaZungu uMaMbatha ukhuluma noThenjiwe)

THENJIWE:        Mina akukho muntu ongidukisayo. Indaba yokungenwa angiyifuni nje.
                 Yayimbi-ke indaba kasisi.
MAMBATHA:        Kodwa uziphuthisele ngomuntu ophilayo makoti.
THENJIWE:        Akaphileli mina.                                                      5
MAMBATHA:        NoSipho wakho lowo ugula kabi ejele. Bheka nje le ngane yabantu
                 esiboshwe ngenxa yakho.
THENJIWE:        Indaba kaSipho ingiphethe kabi impela. Naye wagcina esengincenga
                 ethi angishintshe ngala. Sengathi bangasheshe bamdedele.
MAMBATHA:        Angiboni ukuthi uzosheshe aphume ejele. (Kungene uDumisani)           10
DUMISANI:        Ake ngikuncenge okokugcina Thenjiwe.
MAMBATHA:        Ungazihluphi mntanami uhlanya lolu ngilubona kahle.
THENJIWE:        (Ehwaqa) Wena Dumisani sengiyakuzonda nje. Uqale wafaka mina
                 osizini nazo izihlobo zami. Umngani wami omkhulu uSipho, uboshiwe
                 ngikhuluma nje.                                                       15
DUMISANI:        Ngigane phela, bazophuma bonke abantu osizini.
THENJIWE:        Inkinga ukuthi asithandani Dumisani. Singaganana kanjani?
DUMISANI:        Phela ngeke ubone ukuthi ngiyakuthanda ungakangithandi.
THENJIWE:        Ngasuke ngathandwa kakhulu umfowenu, manje ngeke usalunga
                 wena ngoba ujabulisa abazali bakho manje.                             20
MAMBATHA:        Usho ukuthini uma uthi ujabulisa abazali bakhe? Kanti uhlanya
                 ngempela?
THENJIWE:        Kunjalo vele!
MAMBATHA:        Uhlushwa yinkani nje wena.
DUMISANI:        Yehlisa umoya phela Thenjiwe.                                         25
THENJIWE:        Nizongihlanganyela lapha. (Akhale) Lonke lolu sizi ludalwa yini.
MAMBATHA:        Wena asekulahlile amadlozi. Akusekho okuyokulungela.
THENJIWE:        Kungcono ngiziyele kithi (Akhale)
DUMISANI:        Angithi bakubuyisile ekhaya.
THENJIWE:        Ngizoduka nezwe okungcono!                                            30

6.1       Iyiphi le nkinga athi uThenjiwe izokwenza kube lukhuni ukushada noDumisani
          ngokwalesi siqeshana osifundile?                                                  (1)

6.2       Ngubani lo MaMbatha okuvela igama lakhe kulesi siqeshana?                         (1)

6.3       Ngokwalesi siqeshana ukuphi uSipho njengoba oDumisani beqhubeka
          nengxoxo yabo?                                                                    (1)

6.4       Babunjani ubudlelwane phakathi kukaThenjiwe noDumisani ekuqaleni kwalo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                                 (2)

6.5       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza ukuthi abantu bakule ndawo bangalixwayi
          isiko lokungenwa.                                                                 (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        22                            DBE/2019
                                                SC/NSC

6.6       Tomula    umusho     esiqeshini  ofakazela  ukuthi ziningi          izinkinga
          ezingaxazululeka uma uThenjiwe engavuma ukugana uDumisani.                          (1)

6.7       Chaza okungefani phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: uMaMbatha
          noMaMkhize.                                                                         (2)

6.8       Ubukhona bukaNondumiso kulo mdlalo kwaba namthelela muni esimweni
          senhlalo phakathi komndeni wakwaZungu nowakwaMondise? Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                 (3)

6.9       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana elilandelayo sisho
          ukuthi:

          'Ngizoduka nezwe okungcono ...'

          A      Ngizoboshwa.
          B      Ngizohlanya.
          C      Ngizobaleka.
          D      Ngizozibulala.                                                               (1)

6.10      Lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                  (2)

6.11      Yikuphi  kulo   mdlalo             okukhombisa   ukuthi   uZungu   noMondise
          babesebenzisana kahle?                                                              (2)

6.12      Ubungani phakathi kukaGugu noThenjiwe babuyidunga inhlalakahle/impilo
          yomuzi kaZungu. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                         (2)

                                               KANYE

ISIQESHANA L

(UZungu noMaMbatha bayaxoxa endlini)

MAMBATHA: Uyagula yini baba awakhuluma nje namuhla?
ZUNGU:    Usebuyile yini umakoti?
MAMBATHA: Akakabuyi. Kusho ukuthi ngabe uphethwe kabi ukuhamba kwalolu
          hlanya lwengane?                                                     5
ZUNGU:    Cha impela kwenzeke into embi mkami. Okokuqala asiyazi nokuthi
          iphi le ngane. Kokunye izithele phezu kwezigebengu zayenzakalisa.
MAMBATHA: Phela lapho ngabe umvundla ziyawunqanda phambili. Yona yini
          ingasilaleli uma siyitshela ngesiko lesintu.
ZUNGU:    Namasiko lawa asefuna ukubhekisiswa. Sengathi akhona 10
          asephelelwa yisikhathi manje. Amanye kufuneka achazwe kahle
          aziwe yibo bonke abantu.
MAMBATHA: Ubona sengathi umakoti akalazi leli siko? Ulazi kahle uyazihlanyisa.
ZUNGU:    Mina ngibona sengathi sinecala manje.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     23                            DBE/2019
                                             SC/NSC

MAMBATHA: Icala lani? Musa ukudlala wena Manzini. Phela thina asiyixoshanga 15
          le ngane lapha ekhaya. Izihambele. Uyangizwa?
          Izihambele.
ZUNGU:    Umsindo onje uzosixabanisa namadlozi.
MAMBATHA: Nawo ngabe ayaganga lawo madlozi. Angayeka ukubuyisa uhlanya
          lukamakoti, axabane nathi? Kanti awalazi yini wona leli siko 20
          esilitshela le ntombazane?
ZUNGU:    Mina ngisafuna ukuhlala phansi ngiyichazele kahle intombazane.
          Kokunye uma isizwe kahle iyobubona ubuhle baleli siko.
MAMBATHA: Wena ubona sengathi izokulalela njengoba isiwumdlwembe nje?
          (athi ukuhleka) Kodwa ungichazile uDumisani. Wajika eduze 25
          njengenkalankala.
ZUNGU:    Nami ungimangazile impela lo mfana.

6.13      Fingqa ngamaphuzu AMABILI inkulumo kaZungu kulesi siqeshana.                    (2)

6.14      Yini eyenza uZungu angahambisani nombono wokuthi aphoqwe uThenjiwe
          ngesiko lokungenwa?                                                             (2)

6.15      Amazwi/Amagama kaMaMbatha athi: 'Uyangizwa?' ayahambisana yini nesiko
          lesintu lokuhlonipha? Sekela impendulo yakho.                                   (2)

6.16      Ucabanga ukuthi yini okwakumele yenziwe abazali bakaThenjiwe ngaphambi
          kokuthi agane ukuze kugwemeke le ngxabano ekhona phakathi kwakhe
          nabakwaZungu? Sekela impendulo yakho.                                           (2)

6.17      Ukwazile yini umbhali walo mdlalo ukusebenzisa imiyalelo yokwenzeka
          enkundleni yokudlalela ukusivezela izenzo zabalingiswa kulesi siqeshana?        (2)

6.18      Umfundi webanga leshumi nambili angayiqonda kangcono intando yeningi
          emva kokufunda lo mdlalo. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu
          AMATHATHU.                                                                      (3)

6.19      Uyagculiseka yini ngesixazululo sezinkinga esitholakala esiphethweni salo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                              (2)
                                                                                          [35]

                                                          AMAMAKI ESIQEPHU B:             35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     24                               DBE/2019
                                             SC/NSC

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE

IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)

Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo; UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.

UMBUZO 7

7.1       'LAPHO KUKHONA UTHANDO' – NE Mbesa

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA M

         Hawu, usisi yena uyaphi?' kubuza lolo ngqazu lwensizwa. Iluhlaza ngebala.
         Inentshebe nehwanqa nje. Isho ngamazinyo amhlophe qwa. Iyabukeka.
         Imfanela nomuntu ake wambona. Konje uzothi wayeyibonaphi? USebenzile
         ajabuliswe ukuthi kanti kukhona owazi IsiZulu! Uyavakasha noma
         mhlawumbe?'                                                                    5
         Ahleke kuze kuvuthwe izihlathi uSebenzile. 'Ngiya kobona emzini
         engizoshadela kuwona.'
         'Shono bo! Yaze yaba nenhlanhla le nsizwa bo! Kodwa mina
         bengizozilandela mathupha.' Ibisikwitiza idlulisela inkulumo kubahlobo bayo.
         Kuhlekwe kuthi woklo! Bathi ukuxoxaxoxa okungasho lutho. Cha-ke,               10
         kuqhutshekwe nohambo, insizwa lena ibe ningi lapha eduze kwakhe ibuye
         iyoxoxa nabakubo.
         Lathi liyoshona ilanga, sasishosholoza kwezikude izinkalo lezi. Usuzwa
         nangomoya ukuthi amanye amazwe esesiguduza kuwo manje. Sekulalwa,
         behlukaniswa. Abesilisa bakhishelwa kwenye indlu, kodwa bethenjiswa            15
         ukuthi kuzothi kungasa babuye baqhubeke nokuhlalisana ndawonye. Noma
         sekulalwa ubukwitikwiti.
         USebenzile yena akalalanga wuthando lwesoka lakhe abazobe bebonana
         okokuqala ngqa nalo. Pho ezithombeni akunsizwa yinyakanyaka! Nalelo
         lizwi layo mhla elizwa ocingweni okokuqala ungafunga uthi uyalizwa             20
         namanje. Sengathi uyayizwa mhla bexoxa okokugcina isithi, 'Sesiyobonana
         khona - ke ehhotela Sithandwa sami. Sengilungise yonke into. Angisakwazi
         ukulinda.'
           Ekuseni baphinde bahlala njengoba bebehlezi izolo. Lapho ebuyekeza
         inkulumo yesoka lakhe uSebenzile amane amoyizele yedwa                         25
         ephenduphendula izandla zakhe.

          7.1.1       Bhala uhlobo lwesithuthi ayegibele kuso uSebenzile njengoba
                      ekhuluma kulesi siqeshana.                                              (1)

          7.1.2       Ngokwalesi siqeshana wayeyokwenzani uSebenzile kwaBulawayo?             (1)

          7.1.3       Yikuphi okwathokozisa uSebenzile ngokwalesi siqephu?                    (1)

          7.1.4       Xoxa kafishane ngezinkinga ahlangabezana nazo uSebenzile
                      kulolu hambo lwakhe. Bhala amaphuzu AMATHATHU.                          (3)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2019/d8d7bcef-81f9-45e8-bd4c-9ce1f0389275) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2019/706eecbf-f26c-4b4b-b54d-1a1d4e8dbfb8) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2019/c53e5619-8c4e-4aed-b112-6a279f745bc9) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/4b2dfbc0-bd4b-4e1f-8f73-97dba9ad15b5) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2023/66c97a62-cb1d-4a14-8afa-720ee167d3fc) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2018/e4b39684-5ce9-4435-9b58-42019ef655c9) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
