# isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2021, 28 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021/43e924bf-b026-4008-a970-19f92d1cc577
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 28

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021/43e924bf-b026-4008-a970-19f92d1cc577)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · isizulu. Question paper, 28 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                       NOVEMBA 2021

AMAMAKI: 70

ISIKHATHI: Amahora ama-2½

                            Leli phepha linamakhasi angama-28.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    2                        DBE/Novemba 2021
                                             NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

2.        Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
          elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
          nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
          ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:

          ISIQEPHU A:       Inoveli                     (35)
          ISIQEPHU B:       Umdlalo                     (35)
          ISIQEPHU C:       Izindaba ezimfishane        (35)
          ISIQEPHU D:       Izinkondlo                  (35)

4.        Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
          ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)

          ISIQEPHU A: INOVELI
          Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.

          ISIQEPHU B: UMDLALO
          Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.

          ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
          Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.

          ISIQEPHU D: IZINKONDLO
          Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.

5.        Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
          ukhethe ngendlela efanele yini.

6.        Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.

7.        Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.

8.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

9.        Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
          Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.

10.       Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    3                   DBE/Novemba 2021
                                             NSC

OKUQUKETHWE:

Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.

ISIQEPHU A: INOVELI

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
         IZINOMBOLO ZEMIBUZO               AMAMAKI                   IKHASI
1. Ithemba Lami                                35                       5

2. Kusinda Kwehlela Endodeni                         35                 8

3. Umshado                                           35                10

ISIQEPHU B: UMDLALO

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi                          35                      13

5. Icala Kaliboli                                    35                17

6. Isiko Nelungelo                                   35                20

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Imfihlo Kamakoti'                            18                   23

7.2 'Ilobolo'                                        17                24

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 'Ungumzali Onjani?'                              18                26

8.2 'Inhlansi Yakho Thuli'                           17                27

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2      4                 DBE/Novemba 2021
                                               NSC

Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):

     ISIQEPHU               IZINOMBOLO      IMIBUZO         THIKHA UMBUZO
                             ZEMIBUZO     EPHENDULIWE        OWUKHETHILE
A: INOVELI                       1–3            1
                                      NOMA
B: UMDLALO                       4–6            1
                                      NOMA
C: IZINDABA
                                   7                 1
    EZIMFISHANE
                                             NOMA
D: IZINKONDLO                      8                 1

QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    5                       DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-A no-B) bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA A

Ekufikeni kwakhe ekhaya bahamba nonina baya esayonini uNdebele esasakhe
ngaphesheya kwehlokozana elalingezansi komuzi. Bafika silokhu sibabaze njalo
isigubhu kuculwa kushaywa isiguqo. Amakhosikazi ayelapho ayesejuluke emanzi te
eholwa yiwo ubhebhenene wentshebe onguNdebele. Izithukuthuku zase zehla ngayo
kanye intshebe.                                                                      5
Bathi bengena nje endlini wezwakala equbula kakhulu uNdebele 'Grrr ... qiz but I say
Jostas Judea City, bhrrr ... hamba moy'omubi.'
Ngalesi sikhathi kwase kungathi uhamba ezindwanini zotshani enikina amahlombe
sengathi kukhona okumsindayo kuwo. Ulimi ayeselukhuluma lapho lwalungasezwakali
kahle. USandanezwe wake wathi ukushaywa uvadlwana oluncane esecabanga izinto 10
eziningi eziyaye zishiwo ngabo abathandazi laba. Wayeke ezwe kuthiwa izayoni lezi
ziyalumana uma sezivukwe umoya. Wayesenetwetwe ebona nje ukuthi okwakobani
ukugevuzwa ngenye indoda ngamazinyo. Ngesikhathi bengena nebandla elalikade
lenza isiguqo lake lathi ukuma kancane libona ubaba esontwa yimimoya.
'O Jesus! Ngibona idimoni elibi elikhwelele umfowethu lona. Udinga usizo 15
oluphuthumayo ngoba kukhona abamphosayo. Bamthumela indoda emfushane
okuyiyona emmunca igazi emzimbeni bese beyasebenza ngalo. Leli gazi lixutshwa
nenhlabathi yasemathuneni bese lenza umbhulelo omubi okuyiwona lona omhushayo.
Bhrrr ... Oh Lord ...!'

1.1       Ngubani isibongo sesayoni esasizobonwa uSandanezwe nonina ngalolu
          suku?                                                                            (1)

1.2       Yini eyayenza ukuthi uSandanezwe abe novadlwana ngesikhathi besendlini
          yesayoni?                                                                        (2)

1.3       Chaza kafushane ukuthi yini eyayenza uMbuyisa abe nokwethuka
          nokumangala ngesikhathi ehlola umzimba kaSandanezwe? Bhala amaphuzu
          AMABILI.                                                                         (2)

1.4       Bhala inhlawulo umnumzane ayinikeza uJiyane ngecala lokuhlanganisela
          uZabalaza umuthi wokuthakatha indodakazi kaMchunu.                               (2)

1.5       Yisiphi isizathu esenza ukuthi uNtshingila angakwazi ukutholela uNonkamfela
          isitho sangasese somuntu wesifazane kubangcwabi lapho ayesebenza
          khona?                                                                           (2)

1.6       Nikeza umoya otholakala kulesi siqeshana? Sekela impendulo yakho.                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     6                         DBE/Novemba 2021
                                              NSC

1.7       Chaza leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
          lisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          Ngesikhathi bengena nebandla elalikade lenza isiguqo lake lathi ukuma
          kancane ...                                                                         (2)

1.8       Chaza kafushane ngamaphuzu AMABILI umsebenzi womlandi ubhekise
          impendulo yakho kulesi siqeshana.                                                   (2)

1.9       Ucabanga ukuthi kuyiqiniso yini ukuthi uNomgedla waphambanisa
          amabhodlela ngesikhathi efakela uNokulindela umuthi wentando ayewunikwe
          nguZabalaza? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                             (2)

1.10      Ngabe isenzo somlingiswa onguSandanezwe sokuqonywa izintombi eziningi
          ngesikhathi esasebenza ezitimeleni zamanzi eThekwini siyamukeleka yini
          kuwe? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU.                                  (3)

                                             KANYE

ISIQESHANA B

Ngalezo zinsuku isifo sengculazi sase sibikwe cishe kulo lonke elaseMzansi ne-Afrika,
kwazise phela iningi belisibukela kude okofasimba. Inkinga eyayikhungethe wonke
umuntu ukuthi kuthiwe lesi sifo aselapheki, sesehlule ngisho nongoti bamakhambi
esilungu. Okwase kwesabisa kakhulu ukuthi kube sagule muntu bese kusolelwa kuso
lesi sifo ngoba ngaleso sikhathi nodokotela uqobo babesazihlawumbisela izimpawu 5
zaso.
Umfo kaMbeje ubhukulile ngapha ulwa nokuthola ikhambi lokwelapha uSandanezwe
angaze naye abalwe nalo mshungu okuthiwa unesifo esingalapheki njengoba abanye
odokotela besebesikaza. Usesabalale ngomcabango wagcina efikelwe umqondo
wokuthi athintane nomunye kulaba abasebenza kubangcwabi amxazululele le nkinga. 10
Into efike ibe yiqatha emphinjeni ukuthi kazi uyofike athinte bani kubona, yena onjani,
futhi ayobe embone ngani ubunjalo bakhe. Wayesamiswe nawukuthi kazi kwandaba
leyo uyoyingenisa kanjani kubantu angabejwayele. Wayesaba nokuthi kazi uma enza
lokhu uyobe engaziqhwebeli yini ulaka lwabakwasidlodlo. Isigcino nokho waziduduza
ngokuthi imali ayibonaze ilutheze olumanzi.                                             15
Nebala wazidlisa satshanyana umfo kaMbeje efuna ukuthi kazi iyiphi insizwa angahle
axhumane nayo kulezi zinsizwa ezisebenza laphaya kubangcwabi edolobheni.
Ngenhlanhla washeshe watholana nensizwa yakwaNtshingila eyayihlala eMatshana
khona belu eMpangeni.

1.11      Ngokwalesi siqeshana osifundile yisiphi lesi sifo okuthiwa aselapheki?              (1)

1.12      Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumbhali emgqeni wesi-7 ukuya
          kowe-12.                                                                            (2)

1.13      Nikeza iseluleko esifanayo ubaba kanye nomzala kaSandanezwe abamnika
          sona mayelana nokwelapha isifo esasimphethe.                                        (2)

1.14      USebenzile ungumlingiswa omncane kule noveli. Sekela lesi sitatimende
          ngamaphuzu AMABILI                                                                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    7                          DBE/Novemba 2021
                                             NSC

1.15      Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
          zisetshenzisiwe kule misho elandelayo ecashunwe kulesi siqeshana
          esingenhla.

          1.15.1      Into efike ibe yiqatha emphinjeni ukuthi kazi uyofike athinte bani
                      kubona, yena onjani ...                                                 (2)

          1.15.2      Isigcino nokho waziduduza ngokuthi imali ayibonaze ilutheze
                      olumanzi.                                                               (2)

1.16      Isimo senhlalo esitholakala kule noveli sihambisana kanjani nezigameko
          ezitholakala endabeni? Bhala amaphuzu AMABILI.                                      (2)

1.17      Phawula ngokuphumelela kombhali ukuveza uSandanezwe njengomlingiswa
          ongalilahli ithemba uma ebhekene nobunzima empilweni yakhe. Bhala iphuzu
          ELILODWA.                                                                           (2)
                                                                                              [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     8                           DBE/Novemba 2021
                                              NSC

UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-C no-D) bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA C

Uthishanhloko walesi sikole kwakunguMgoza, uswahla lwensizwa eyayihamba iqonde.
Lwalungafakwa lubuya nodaka. IsiNgisi sasiphuma ngamakhala. Uma uya ehhovisi lakhe,
wawuhamba ucula, uhlafunisisa amazwi ozowasho ngesilungu kuyena. Kuyigcokama
loqobo. Izingane zakhe uMchunu wazifaka kusona lesi sikole ukuze zingafani naye.
UMchunu kwabuye kwadingeka ukuba abuye eMgungundlovu ngoba kwase kuzovulwa                     5
iDeli eMdlovana. Kwamsiza kakhulu lokho ngoba kwenza wakwazi ukuhlala nezingane
zakhe emzini wakhe omusha. Wafika kulo msebenzi nalo ulwazi lomsebenzi,
wayesebekwa ukuba ube umabhalane ehhovisi lakhe.
Lokhu kwamenza waba nogqozi lokufunda. Wenza incwadi yeshumi ngoDamelin
waphumelela noma kwakungekuhle kakhulu. Emsebenzini wayethembekile zonke izinto                10
zibuzwa kuye njengomuntu owayevele esebenza lo msebenzi eMgungundlovu. Lo
mnumzane wayezele izinsizwa ezine nentombazane eyodwa nje vo, yona-ke akazange
azihluphe ngokuyifundisa kakhulu. Abafana bona bafunde bonke ngoba omdala
uFanyana, wafundela ubuthishela Ongoye wayeseya kofundisa eGoli, kanti omelamayo
uMjwayeli yena wafundela ukuba ummeli wayeseyosebenza eThekwini, kanti owesithathu             15
uBheki yena wafundela ukucwaninga amabhuku ezinkampanini ezinkulu, wasebenza
eNewcastle, kwase kuthi uthunjana uMduduzi yena washayela izimoto ezinkulu eBergville.
Intombazane yona yasheshe yagana khona endaweni.

2.1       Ngubani isibongo sikathishanhloko         wesikole   lapho   kwakufunda     khona
          amadodana kaManyoba?                                                                     (1)

2.2       Yini eyayenza ukuthi uMchunu abe nogqozi lokufunda ngesikhathi esesebenza
          eDeli eMdlovana?                                                                         (2)
2.3       Chaza kafushane ukuthi yini eyayenza uManyoba angakwazi ukuzijabulisa
          ngemali yakhe ngesikhathi esebenza eGoli. Bhala amaphuzu AMABILI .                       (2)
2.4       Bhala isijeziso umlungu ayesinika imizi eyayingenabo abantu bakhona
          ababesebenza izithupha epulazini lakhe?                                                  (2)
2.5       Yisiphi isizathu esenza ukuthi uMchunu axoxele uDoda ngesikhundla sakhe
          esisha sokusebenza emshinini ongasemnyango omncane ophumela emahhovisi
          ezinduna?                                                                                (2)
2.6       Nikeza umoya otholakala kulesi siqeshana? Sekela impendulo yakho.                        (2)

2.7       Chaza leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
          lisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          Lokhu kwamenza waba nogqozi lokufunda.                                                   (2)

2.8       Chaza kafushane ngamaphuzu AMABILI umsebenzi womlandi ubhekise
          impendulo yakho kulesi siqeshana.                                                        (2)

2.9       Ucabanga ukuthi kuyiqiniso yini ukuthi inkosi yaseMachunwini uSimakade
          yayinobuhlakani bokubusa isizwe? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.              (2)
2.10      Ngabe isenzo somlingiswa onguMaNene sokuvuna indodakazi yakhe
          siyamukeleka yini kuwe? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU.                     (3)
                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    9                               DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQESHANA D

Namuhla uNkulunkulu omkhulu ungenze ngadukela kule ndodana eniyibona lapha
namuhla sidwanguza nomkami sesizitshele ukuthi kungcono sifele ezintabeni
kunokuba sihluphekele ezandleni zezingane zethu. Lo mfana enimbona lapha phambi
kwenu, ziyamazi lezi zingane, ingane kaZakwe ezakhula nayo zingabafana,
isiwuMfundisi eMnambithi. Sasingasayiboni thina sabonwa yiyona. Yasibingelela. 5
Savuma. Sathi sithi ibisibingelela nje ngoba ibingelela abantu abadala. Cha yaqhubeka
yasibuza ukuthi siya ngaphi. Sathi khimilili. Sake sabukana simangele ukuthi ngabe
ubani lo mfana osibuza sengathi uyazi. Ngemuva kwalokho kudideka umfana
wasitshela ukuthi yena ungubani, wakwabani, kuphi nokuthi usengumfundisi waliphi
isonto. Sajabula kakhulu ukubona ingane esaziyo endaweni lapho sasithi 10
asizukwaziwa muntu. Lo mfana waphinda wasibuza ukuthi siphokophelephi na?
Asikwazanga ukusenga ezimithiyo kulo mntwana. Samtshela inhloso yethu nokuthi
siqhamukaphi. Lo mntwana ukholiwe ngeqiniso, wasithatha wasisa emzini wakhe
ngoba kwase kuhlwile, salala khona. Ngaphambi komkhuleko wasebusuku,
esasesikade sawugcina sindawonye, waphinda wasibuza futhi ukuthi sihlose 15
ukuhamba nje singaziwa lapho siya khona? Savuma. Waqala umthandazo, waqeda.
Ekugcineni wabe eseseluleka saphenduka izingane ngoba wasitshela ngendawo
esiyaziyo futhi esingayicabanganga nasekuqaleni. Ukuba sayicabanga, ngabe
asizange sicele usizo ezinganeni zethu, ngabe savele saziyela khona kwasekuqaleni.

2.11      Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyayenza uManyoba noMaNdlovu
          bafise ukuyofela ezintabeni?                                                            (1)

2.12      Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumbhali emgqeni we-13 ukuya
          kowe-19.                                                                                (2)

2.13      Nikeza okufanayo phakathi kwemibono kaFanyana kanye noBheki mayelana
          nendlela ababezoyisebenzisa ukuxazulula inkinga yokuthi abazali
          babengesenawo amandla okuzondla.                                                        (2)

2.14      Induna uNgobese ingumlingiswa            omncane   kule   noveli.    Sekela   lesi
          sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                                                         (2)

2.15      Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
          zisetshenzisiwe kule misho elandelayo ecashunwe kulesi siqeshana
          esingenhla.

          2.15.1      Namuhla uNkulunkulu omkhulu ungenze ngadukela kule ndodana
                      eniyibona lapha namuhla …                                                   (2)

          2.15.2      Asikwazanga ukusenga ezimithiyo kulo mntwana.                               (2)

2.16      Isimo senhlalo esitholakala kule noveli sihambisana kanjani nezigameko
          ezitholakala endabeni?                                                                  (2)

2.17      Phawula ngokuphumelela kombhali ukuveza uManyoba njengomlingiswa
          okwaziyo ukubekezela uma ebhekene nobunzima empilweni yakhe. Bhala
          iphuzu ELILODWA.                                                                        (2)
                                                                                                  [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                               Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    10                    DBE/Novemba 2021
                                             NSC

UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-E no-F) bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA E

Siphume isikole. Aqonde ekhaya uBheki ayochazela unina ukuthi uhambe kanjani.
Baluxoxe isikhathi eside udaba nonina. Unina atshele uBheki ukuthi kukhona umuntu
ambonile emini. Sengathi ubekhona emotweni ethathe uLindiwe.
'Umbonephi?'
'Esitolo.'                                                                           5
'Ungamkhomba nje mama?'
'Ngingamkhomba. Ngimbuzile kwabanye bangitshela ukuthi ubani, sengikhohliwe
manje.'
'Kodwa uthi ngabe bambulele uLindiwe?'
'Angisho ngabe sesizwile. Kuzofuneka sithumele kubo sizwe ukuthi ukhona yini.'       10
Bathi ukuthula uBheki esadla amathambo ekhanda.
'Ake ngihambe ngihogela le ndaba nami mama. Uma ngephuza ukubuya uvale
mama.'
'Uyiphathe ngesinono le ndaba Bheki. Uma izigebengu zingathola ukuthi uyasesha
zingakwenzakalisa mntanami.'                                                         15
Avalelise uBheki. Aqonde kuTholakele. Sekumnyama impela. Acabange ukuthi uyobe
ufile uma efice umlungu kaTholi. Ahambe asheshe. Sekuvaliwe emnyango
kaTholakele. Angqongqoze. Avule uTholi. Angene uBheki.
'Bengithi usungilahlile mntakwethu,' kusho uTholakele. Asho maqede agaxe uBheki
amphonse endlini. Babambane bemile bangane isikhathi eside.                          20
'Yini le ekade isha lapha endlini?'
'Kusho ukuthi kukulezi zindlu engakhelene nazo.'
Aqalaze indlu yonke uBheki. Abone amakopi otshwala engasenalutho.
'Ubani obephuza lapha?'
'Abanye nje abangani bami. Uzohamba noma uyalala?'                                   25
'Angihambi Tholakele.'
'Kwangcono. Ngingakwenzela ukudla?'
'Kungcono into ephuzwayo.' Nempela asukume uTholi enze isiphuzo.

3.1       Ngubani okuthiwa wathathwa yimoto ngokwalesi siqeshana osifundile?             (1)

3.2       Yini eyayenza uBhekani acabange ukuthi uTholakele wayephuza utshwala
          ngalolu suku?                                                                  (2)

3.3       Chaza kafushane ukuthi yini eyayenza uBhekani angabe esakujabulela
          ukusebenza esikoleni ayefundisa kuso. Bhala amaphuzu AMABILI.                  (2)

3.4       Bhala iphupho elalikhombisa ngokusobala ukuthi ubaba kaBhekani wayefuna
          ukuba uLindiwe abe umakoti wakwakhe.                                           (2)

3.5       Nikeza isizathu esenza ukuthi uBhekani angamthandi uBhatomu?                   (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     11                    DBE/Novemba 2021
                                              NSC

3.6       Nikeza umoya otholakala kulesi siqeshana? Sekela impendulo yakho.                (2)

3.7       Chaza leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
          lisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          Ake ngihambe ngihogela le ndaba nami mama.                                       (2)

3.8       Chaza kafushane ngamaphuzu AMABILI umsebenzi womlandi ubhekise
          impendulo yakho kulesi siqeshana.                                                (2)

3.9       Ucabanga ukuthi kuyiqiniso yini ukuthi uTholakele wayengahambisani nezinto
          eziphathelene namasiko/nosikompilo lwesintu. Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                              (2)

3.10      Ngabe isenzo somlingiswa onguLindiwe sokulova esikoleni ayovakashela
          isoka lakhe elinguBhekani siyamukeleka yini kuwe? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMATHATHU.                                                            (3)

                                             KANYE

ISIQESHANA F

Athule uBheki. Ubengasayilindele le ngwijikhwebu esiyenziwa unina. Athi ukwethuka
uma ekhumbula iphungana lotshwala alizwe kuTholi izolo. Abone ukuthi kusho ukuthi
uTholi uyaziqoqa uma sekuzofika yena.
'Abanye bathi udayisa ngisho ngensangu njalo lo makoti wakho.'
'Kodwa uyithathaphi yonke le nto mama?'                                                5
'Bayangixoxela abantu mntanami. Basuke bezwa kuthiwa phela umfelokazi lo umakoti
wakwami. Bangichathazele-ke.'
Kodwa ukhona umuntu wesifazane ongadayisa insangu?
Kusetshenzwa imali mfana wami lapha eNyawushane. Lo owakho-ke yena kuthiwa
unomlungu wakhe omqoqela amakhasimende amhlophe.                                       10
Akhexe umlomo uBheki. Kuthi akaphindele emuva ayobuza uTholi ngalezi zinto.
Akhumbule ukuthi konje ufike ahluleke. Kuphenduleke umbuzo wakhe ahlale ezibuza
wona njalo wobungani phakathi kukaTholi noPamella.
'Ngiyazi ukuthi ayikho into ongabe usayenza manje. Ngicela into eyodwa nje zwi
Bheki. Uma lo mfelokazi efuna ukuzogana lapha, mtshele ahlukane nayo yonke le          15
mikhuba ayigilayo. Uma eza nalezi zinto zakhe lapha, uyosonteka intamo afe
uhlangothi. Awadlali amadlozi alapha ekhaya.'
Ethuke kakhulu uBheki uma ezwa unina ekhuluma kanje. Athi esathi ufuna
ukuphendula aqhube unina: 'Uma idlozi limcasukele kakhulu mfana wami, ngeke
nishade ngisho ukushada kodwa lokhu.'                                                  20

3.11      Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyenza ukuthi uBhekani angaphindeli
          emuva ayobuza uTholakele ngalezi zinto ayezitshelwa ngumama wakhe?               (1)

3.12      Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumama kaBhekani emgqeni
          we-14 ukuya kowama-20.                                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    12                   DBE/Novemba 2021
                                             NSC

3.13      Nikeza okufanayo ngezimpendulo zikanesi kanye nezikaSifiso ngesikhathi
          uBhekani ebabuza ngokwehlukana ngesifo esasiphethe uTholakele aze
          ayolaliswa esibhedlela.                                                       (2)

3.14      Unesi wasesibhedlela okwakulaliswe kuso uTholakele ungumlingiswa
          omncane kule noveli. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.              (2)

3.15      Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba
          zisetshenzisiwe kule misho elandelayo ecashunwe kulesi siqeshana
          esingenhla.

          3.15.1      Basuke bezwa kuthiwa phela umfelokazi lo umakoti wakwami.
                      Bangichathazele-ke.                                               (2)

          3.15.2      Akhexe umlomo uBheki.                                             (2)

3.16      Isimo senhlalo esitholakala kule noveli sihambisana kanjani nezigameko
          ezitholakala endabeni?                                                        (2)

3.17      Phawula ngokuphumelela kombhali ukuveza uBhekani njengomlingiswa
          ohlulekayo ukulawula imizwa yakhe yothando noma yenkanuko. Bhala iphuzu
          ELILODWA.                                                                     (2)
                                                                                        [35]

                                                         AMAMAKI ESIQEPHU A:            35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    13                        DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA G

(Kusemzini wenkosi ntambama ngoMsombuluko. Kunomhlangano wenkosi, induna
kanye namadoda omkhandlu wenkosi. Umhlangano usendlini eyakhelwa imihlangano
yomkhandlu.)

SHANDU:                     Madoda! Namuhla ngithokoze kakhulu ngoba induna
                            ayizukulala esitokisini.                                      5
AMADODA:                    Ndabezitha!
SHANDU:                     Yize icala lingaphelile kodwa mina nginethemba ngoba lesi
                            silima esinguMbandlwa asinaye ufakazi. (iqondise kuDlamini)
                            Awuthi qaphuqaphu ngesimo secala khona umkhandlu wami
                            uzothola sonke isithombe.                                     10
DLAMINI:                    (asukume uDlamini) Ndabezitha! Ngizoqala ngokubonga
                            uNdabezitha         ngokungikhokhela      ibheyili.   Mina
                            bengizoyithathaphi inkulungwane yamarandi? Ndabezitha
                            nani bandla lenkosi, icala lokushaya ngiyaliphika ngima
                            ngentaba. Ngithi, uMbandlwa ngamsikaza ngenduku maqede        15
                            yena wagxuma wazishayisa echosheni lobonda lwekilasi.
                            Okuhle kakhulu ngukuthi mina amadoda engangihamba nawo
                            ayangifakazela. Yena akanaye ufakazi ngoba ikhansela
                            lalingaphakathi ekilasini kanye nezethameli zomhlangano.
                            Lihlehlile-ke icala. Liyoze lingene emva kwezinyanga          20
                            ezintathu.
AMADODA:                    (kuzwakale ukuhhomuzela kwentokozo abanye behleka)
SHANDU:                     (inkosi yelule isandla sakumhlalisa phansi uDlamini)
                            Hhayi-ke! Siyabonga Mzizi, ungahlala phansi.
DLAMINI:                    (ahlale phansi) Ndabezitha!                                   25
SHANDU:                     Kunjalo-ke madoda. Mina ngeke ngimsole uDlamini ngoba leli
                            khansela liyangeyisa. Lake lakubonaphi ukuthi umfokazana
                            angamane       abize     umhlangano    endaweni     yenkosi
                            engadlulanga enkosini?
AMADODA:                    (ahhomuzele)                                                  30
INDODA YOKUQALA:            Uyagcwaneka lo!
INDODA YESIBILI:            Yisizwe sakho lesi Ndabezitha! Singakufela lokho thina!
DLAMINI:                    (eqondise emkhandlwini) Yehlisani umoya madoda! Thulani
                            umsindo, uNdabezitha usakhuluma!
SHANDU:                     Mina ngiyasola uDuma usabambelele kulokhu okwenzeka           35
                            ngesikhathi sodlame. Angithi ngikhuluma nje ungomunye
                            walaba ababehla benyuka lapha endaweni yami,
                            begqugquzela ngenkani ukufaka leli dungabantu ababelibiza
                            ngomzabalazo …

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         14                          DBE/Novemba 2021
                                                  NSC

4.1       Inkosi uShandu yamkhipha ngamalini uDlamini ejele?                                         (1)

4.2       Yini eyayenza inkosi uShandu ibize uMbandlwa ngesilima?                                    (1)

4.3       Ngubani emndenini wekhansela owaba nesandla ekuletheni uxolo endaweni?
          Fakazela impendulo yakho ngalokho okwenzeka endabeni.                                      (2)

4.4       Bhala isibonelo senkulumo kaDlamini ekhombisa ukungathembeki kulesi
          siqeshana.                                                                                 (2)

4.5       Yisiphi isizathu esenza inkosi uShandu ingathandi kufakwe itiyela kule ndawo
          yabo yasemakhaya?                                                                          (2)

4.6       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mushwana ongezansi
          ocashunwe esiqeshini sichaza isimo …

          … begqugquzela           ngenkani       ukufaka   leli   dungabantu     ababelibiza
          ngomzabalazo …

          A      sokujabulisa.
          B      sokuthandaza.
          C      sokuxabanisa.
          D      sokuthanda imali.                                                                   (1)

4.7       Bhala  isigameko             esadala    isixakaxaka      ngaphambi    komhlangano
          owawusesikoleni.                                                                           (2)

4.8       Chaza ukuthi inkosi uShandu               ingumlingiswa     onjani   bese   usekela
          ngamabinzana akulesi siqeshana.                                                            (2)

4.9       UDlamini wabanjwa waboshwa. Bhala ngephuzu ELILODWA usho ukuthi
          wayeboshelweni.                                                                            (2)

4.10      Kwakuyisenzo esihlakaniphile yini ukuthi uDuma abalekele esiteshini/
          esikhumulweni samaphoyisa uma sekusuka udlame endaweni? Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                        (2)

4.11      Iyiphi enye indlela ayengenza ngayo uHulumeni ukuletha izinhlelo zentuthuko
          endaweni yenkosi ukuze lungabi bikho udlame? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                                 (3)

                                                 KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    15                    DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQESHANA H

(Ntambama emzini wenkosi. UShandu uhleli nomkakhe, bayaxoxa.)

SHANDU:  MaNgema, angikuphikisanga mhlazane uzama ukuthi ngimbize
         uDuma.Yebo, ngakwenza lokho kodwa akusebenzanga. Manje, uthi
         angenzenjani-ke futhi?
MANGEMA: Baba, ngizoqala ngokukubonga ngoba wangilalela yize nje                     5
         wawunalokho kungabaza. Khona akukho osengakwenza. Angazi
         kodwa, sengethembele enhlanganweni yakhe uDuma ikakhulu labo
         abasezihlalweni eziphezulu kulesi sifundazwe. Kwanginika ithemba
         ukuthi isikhulu soMnyango wezendabuko sakuthembisa ngokuthi
         sizobikela abenhlangano yakhe emazingeni aphezulu.                          10
SHANDU:  Hhayi-ke bandla, masethembe bona osopolitiki. (athule kancane)
         Uyabona, ukube kuseyisendulo, bengizomane ngimdingise uMbandlwa
         ngoba nguye oyimpethu.
MANGEMA: Khohlwa-ke baba. Njengoba sekubonwa ngentando yeningi nje, ngeke
         uyilinge leyo nto. Kwabanye abantu intando yeningi isho ukuthi kufanele     15
         umuntu alifune ilungelo lakhe bese naye enikeza abanye elabo ilungelo.
SHANDU:  Uyakhuluma lapho MaNgema. Kafushane nje singathi, konke
         esikwenzayo kufanele kuncike kuthatha-nika. Uma wena uthatha nje
         kwaphela kodwa unganiki, uyayibulala intando yeningi. (banqekuzise
         amakhanda bobabili, bavumelane)                                             20
         (Phandle kukhuleke induna uDlamini.)
DLAMINI: Ndabezitha! Ndabezitha!
SHANDU:  Ngena Mzizi!
         (Angene uDlamini. Iphepha aliphethe ngesandla alibeke phambi
         kwenkosi bese ehlala phansi.)                                               25
DLAMINI: Ngiyanibingelela Ndabezitha.
SHANDU:  (ufunda iphepha ngesikhathi ekhuluma) Yebo Mzizi. (alibuke iphepha
         aze anikine ikhanda, ubuso bugcwale intukuthelo)
MANGEMA: (eqondise kuDlamini) Mzizi, leli phepha sengathi alilungile nje.

4.12      Nikeza isizathu esenza uMaNgema waba nethemba lokuthi inhlangano
          kaDuma yayizoletha usizo.                                                      (1)

4.13      Bhala isibonelo sobuhle bentando yeningi ngokusho kukaMaNgema kulesi
          siqeshana.                                                                     (2)

4.14      Kwenzekani kuShandu ngemuva kokuthi ezwe ngokushona kukaDlamini?
          Bhala amaphuzu AMABILI.                                                        (2)

4.15      Ngubani umqhathi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                          (2)

4.16      Izigameko zalo mdlalo zenzeka endaweni eyodwa. Fakazela lesi sitatimende
          ngamaphuzu AMABILI.                                                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    16                      DBE/Novemba 2021
                                             NSC

4.17      Bhala inkinga eyethulwa ngumbhali esingenisweni salo mdlalo bese uchaza
          ukuthi yaxazululeka kanjani.                                                       (2)

4.18      Hlobo luni lo mdlalo lolu ngokwendikimba? Sekela impendulo yakho.                  (2)

4.19      Ngokumazi kwakho uMbandlwa ukuba wayesaphila, ucabanga ukuthi
          wayezogculiseka/wayezokwaneliseka yini ngendlela umdlalo owaphetha
          ngayo uma ebona abantu abekade bengezwani sebesebenzisana? Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                (2)
                                                                                             [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    17                       DBE/Novemba 2021
                                             NSC

UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA I

(KwaSonto. USonto ubuye kwaMaNsibande qede wahlala phezu kocingo wabiza
uMthofi ukuthi azolanda imali yakhe.)

SONTO:   (Emkhomba ngomunwe.) Lalela la! Wena sigebengu ndini ngizokunika
         imali yakho bese uyaphuma uphele empilweni yami. Siyezwana?
MTHOFI:  Iphelele nje imali yami?                                                       5
SONTO:   Ngizokunikeza enginayo, engingenayo anginayo.
MTHOFI:  Ilethe-ke, ngiyibone.
SONTO:   Uma uphuma lapha uhlukane nokuphatha isibhamu ngesandla ngoba
         uzozixabanisa nami.
MTHOFI:  (Ecikeka) Awuyeke ukukhuluma izinto ezingathi shu, unginike imali              10
         ngibone engize ngayo.
SONTO:   (Eshona emnyango.) Linda lapha ngiyabuya.
MTHOFI:  Yenza fast.
         (Aphume uSonto. Abuye emva kwesikhashana. Usehlahle amehlo.)
SONTO:   (Ethwele izandla ekhanda) Ngivelelwa yini kodwa bakithi!                       15
MTHOFI:  (Ehlahla amehlo.) Kwenzenjani manje? Iphi imali yami?
SONTO:   Angisayitholi lapho ebengiyibeke khona.
MTHOFI:  Uyadlala, kangithi?
SONTO:   Angidlali Mthofi, ngempela ayikho.
MTHOFI:  (Wasukuma wadonsa isibhamu.) Uyayazi le nto? Uma imali yami                    20
         ngingayitholi, izokubhodloza isifuba.
SONTO:   Ngicela unginika elinye ithuba ngiyoyizama imali yakho.
MTHOFI:  (Ememeza) Yeyi wena doti, kunini ngilalele lawo manga akho?
SONTO:   Okokugcina Mthofi, please.
MTHOFI:  (Wamklinya) Khamisa.                                                           25
SONTO:   Ngicela ungangibulali Mthofi.
MTHOFI:  Ngithe khamisa wena doti!
SONTO:   Kulungile-ke.
MTHOFI:  (Wafaka isibhamu emlonyeni kaSonto.) Uyafa namuhla.
SONTO:   Ungangibulali bakithi.                                                         30
MTHOFI:  Thandaza okokugcina ngoba ngeke uphinde uthandaze emva kokuba
         sengikusakaze ubuchopho ngenhlamvu.
         (Kwaphazamisa umnyango owavuleka ngokushesha.)
TORONTO: (ngokutatazela) Asibaleke baba, sekonakele.
MTHOFI:  (ngolaka) Ngithe ngiyeza, ngilinde emotweni.                                   35

5.1       Yini le uSonto okwakufanele ayinikeze uMthofi?                                    (1)

5.2       Yisiphi isizathu esasenza ukuthi uToronto athi kuMthofi ababaleke manje?          (1)

5.3       Ngubani owathatha imali eyayifihlwe nguSonto? Fakazela impendulo yakho
          ngalokho okwenzeka endabeni.                                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     18                      DBE/Novemba 2021
                                              NSC

5.4       Bhala isibonelo senkulumo kaSonto eyayikhombisa ukungamncengi uMthofi
          kulesi siqeshana.                                                                 (2)

5.5       Bhala isizathu esenza ukuthi ikomidi lezezimali lebandla lihlanganele emzini
          kaSonto.                                                                          (2)

5.6       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Awuyeke ukukhuluma izinto ezingathi shu, unginike imali ngibone engize
          ngayo.

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho ongezansi sichaza
          ukuthi …

          A      ukukhuluma kakhulu.
          B      ukubaleka ngokwesaba.
          C      ukuphindela emuva.
          D      ukuthatha imali.                                                           (1)

5.7       Bhala isigameko esadalela uSonto isixakaxaka ngemuva kokushona
          kukaMbhele.                                                                       (2)

5.8       Chaza ukuthi uMthofi ungumlingiswa onjani bese usekela ngamabinzana
          akulesi siqeshana.                                                                (2)

5.9       UMthofi wabanjwa waboshwa. Bhala ngephuzu ELILODWA usho ukuthi
          wayeboshelweni.                                                                   (2)

5.10      Kwakuyisenzo esihlakaniphile yini ukuthi umfundisi ahlale yedwa endlini
          yasesontweni? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                          (2)

5.11      Iyiphi enye indlela ayengathola ngayo imali uSonto ngaphandle kokwenza
          ubugebengu? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                             (3)

                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    19                      DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQESHANA J

SONTO:          Mina? Hhayi, ayikho leyo nto!
NHLEKO:         Uma kunguwe uSonto Mbhele impela ngisho wena. (Aphenduke uSonto
                aphindele endlini.)
SONTO:          Mama, ake ngibeke nazi izikhwama ngizobuya ngokushesha.
NHLEKO:         Hhayi bo, wadlala ngomuntu omdala, uzobuyaphi?                           5
MAMKHIZE:       Sonto, ngobani labo okhuluma nabo abangangeni endlini?
NHLEKO:         (Engena endlini.) Sawubona mama. Sengiphinde ngabuya futhi.
MAMKHIZE:       Senifunani futhi ndodana, awumtholanga yini ngenkathi umfuna
                uSonto?
NHLEKO:         Usho kahle mama, ngangizomfuna, namuhla ngizomlanda.                     10
MAMKHIZE:       Umsaphi manje?
NHLEKO:         Siyambopha mama.
MAMKHIZE:       Nimbophelani? Musani ukudlala ngengane yami ngoba yafelwa
                yindoda!
SONTO:          (Eziqinisa) Ungakhathazeki mama, ngizobuya khona namhlanje.              15
NHLEKO:         Ungazithembisi kakhulu. Mancane amathuba okubuya komuntu
                osebulale abantu abangaka!
MAMKHIZE:       (Ngokumangala) Nisho uSonto lo engimzalayo? Anobuye nithi niyadlala.
NHLEKO:         Yena impela lo owamthwala esiswini sakho mama.
MAMKHIZE:       (Ebuka uSonto isikhathi eside.) Kanti usha amashushu kangaka             20
                ngokuhamba yingoba ushiya amacala angaka?
SONTO:          Ayikho le nto abayishoyo mama, bayangisukela. Ngizobafaka kummeli
                bangikhokhele ngokungiqambela amanga.
MAMKHIZE:       Kodwa ngishilo ukuthi kukhona okusolisayo. Mntanami, ngimdala.
                (Ekhala) Mntanami kodwa wawungenwe nguSathane muni?                      25
NHLEKO:         Sekufanele sihambe mama.
MAMKHIZE:       Naze nangehlula-ke. Anobuya phela nizongitshela ukuthi sekuhamba
                kanjani ngomntanami.
NHLEKO:         Kulungile mama.
                (Aphume noSonto, amvalele evenini.)                                      30

5.12      Bhala isizathu esenza uNhleko agcine engene endlini emva kokukhuluma
          noSonto bengaphandle ekhaya kubo.                                                  (1)
5.13      Bhala isibonelo sobuhle bokusebenza kwengalo yomthetho kulesi siqeshana.           (2)
5.14      Kwenzekani kuZinhle ngemva kokuboshwa kukaSonto? Bhala amaphuzu
          AMABILI.                                                                           (2)
5.15      Ngubani umqhathi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                              (2)
5.16      Izigameko zalo mdlalo zenzeka ezindaweni ezahlukene. Fakazela lesi
          sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                                                    (2)
5.17      Bhala inkinga eyethulwa ngumbhali esingenisweni salo mdlalo bese uchaza
          ukuthi kungani ingaxazululekanga.                                                  (2)
5.18      Hlobo luni lo mdlalo lolu ngokwendikimba? Sekela impendulo yakho.                  (2)
5.19      Ngokumazi kwakho uMbhele ukuba wayesaphila, ucabanga ukuthi
          wayezogculiseka/wayezokwaneliseka yini ngendlela umdlalo owaphetha
          ngayo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                  (2)
                                                                                             [35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    20                      DBE/Novemba 2021
                                             NSC

UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-K no-L) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA K

(UThenjiwe uhlezi phansi komuthi uyathunga. Ukhuluma yedwa.)

THENJIWE:        … Noma ngabe uDumisani usekhulile nje, ngeke ungibone ngimgana
                 mina. Mina angisiye owokuganga. Naye ngizomgada manje uma
                 efikile. Uma engeshela nje ngiyomkhombisa ikheli. Ngimbuze ukuthi
                 ungithanda manini nje. Uma enganakile futhi siyodumelana kube         5
                 kuncane indawo.Uyazi angimazi nalo muntu owasungula isiko
                 lokungenwa wayehlushwe yini. Abantu bayathanda ukusungula
                 amasiko adala izinkinga. (Ezwe izigi) Nangu umama eza. Uma eqala le
                 ndaba yesiko lakhe uzongizwa kahle namuhla. Angihleki angithi nsi.
                 Angifuni ndoda nje eduze kwami manje.                                 10
MAMBATHA:        Uyawuthanda lo msebenzi wokuthunga koti bo. (Ahlale phansi)
THENJIWE:        Ngenzela ukuthi ngingakhohlwa mama. Nawo umshini awufuni
                 ukuhlala isikhathi eside ungasebenzi.
MAMBATHA:        Kuzofuneka ungifundise nami makoti ngizithungele.
THENJIWE:        Awu mama uthi kungalunga ufundiswa imfundamakhwela?                   15
MAMBATHA:        Akubonakali ukuthi usafunda koti. Ukwenza kwakho kukhombisa
                 ubumpetha. Impela ngicela ungifundise. Siningi kabi isikhathi
                 esizosihlala nawe ngingagcina sengiwushaya njengawe nje.
THENJIWE:        Usho ukuthini umama uma ethi sisazohlala isikhathi eside?
MAMBATHA:        Kanti uyahamba yini?                                                  20
THENJIWE:        Ngingeze ngasho ukuthi ngiyahamba mama. Uma sekukhunyulwe
                 inzilo bengizocela ukuba ngibuyele ekhaya.
MAMBATHA:        (Ashaye izandla) Nansi indaba bo! Wawukuzwaphi ukuthi umakoti
                 ushiya lapho endele khona abuyele kubo?
THENJIWE:        Bengisho ngoba ngisemncane mama. Nomuntu owangiletha lapha            25
                 nakhu esesheshe wangishiya.

6.1       Ngubani igama lomfowabo womyeni kaThenjiwe?                                      (1)

6.2       Bhala isizathu esenza ukuthi uThenjiwe afune ukubuyela ekhaya kubo.              (1)

6.3       Ngubani emndenini wakwaMondise owayeseka uThenjiwe ukuba anqabe
          ukungenwa uDumisani? Fakazela impendulo yakho ngalokho okwenzeka
          endabeni.                                                                        (2)

6.4       Bhala isibonelo senkulumo kaThenjiwe eyayikhombisa ukungamncengi
          uDumisani kulesi siqeshana.                                                      (2)

6.5       Bhala isizathu esenza ukuthi uThenjiwe angathandi ukungenwa nguDumisani.         (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2     21                    DBE/Novemba 2021
                                              NSC

6.6       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi
          sichaza ukuthini?

          Awu mama uthi kungalunga ufundiswa imfundamakhwela?

          A      Umuntu owazi kakhulu
          B      Umuntu ofunde kakhulu
          C      Umuntu osafunda into
          D      Umuntu ongayazi into                                                      (1)

6.7       Bhala isigameko esadala isixakaxaka ngaphambi kokuthi uThenjiwe avume
          ukugana uDumisani.                                                               (2)

6.8       Chaza ukuthi uMaMbatha ungumlingiswa onjani bese usekela ngamabinzana
          akulesi siqeshana.                                                               (2)

6.9       USipho wabanjwa waboshwa. Bhala ngephuzu ELILODWA usho ukuthi
          wayeboshelweni.                                                                  (2)

6.10      Kwakuyisenzo esihlakaniphile yini ukuthi umndeni wakwaZungu uthathele
          uThenjiwe isinqumo sokungenwa? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
          AMABILI.                                                                         (2)

6.11      Iyiphi enye indlela ayengenza ngayo uSipho ukuvikela uThenjiwe ngesikhathi
          eshaywa uDumisani ngaphandle kokumgwaza? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                       (3)

                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    22                      DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQESHANA L
(UThenjiwe noDumisani bahlezi endlini bayaxoxa)
THENJIWE: Ngicela ungabe usayikhuluma leyo ndaba, ingenza ngibe namahloni
          amangalisayo.
DUMISANI: Abahlola leliya tiye bathi ukuba ngake ngaliqhabula kanye, ingqakala
          yayiyobheka ezulwini.                                                          5
THENJIWE: Ngasuke ngavukwa inzondo embi, idalwa ukuthi uSipho wayefe ngenxa
          yakho.
DUMISANI: Kanti nanihlobene kanjani noSipho?
THENJIWE: Kwakungumngani wami omkhulu. Mhlawumbe sasiyogcina sithandana
          nje. Uyena owayekwazi ukungiduduza uma ngikhumbule umfowenu.                   10
DUMISANI: Ngaphatheka kabuhlungu kabi mina ngizwa kuthiwa useshonile.
THENJIWE: Ngifisa ukuyobeka imbali eyodwa vo ethuneni lakhe. Ngifuna
          nokuvalelisa ngoba washona ngithi ngisazombona.
DUMISANI: Ngizwa kuthiwa wakubhalela incwadi engakashoni.
THENJIWE: Edabukisa kakhulu. Sengathi wayebona ukuthi usezofa.                           15
DUMISANI: Akashongo lutho ngami?
THENJIWE: Wayengayeka kanjani? Wathi angomxolisela kuwe futhi ngigcine
          ngikuganile. Yayimfushane incwadi idle ngokujula. Yayilokhu iphinda
          wona la magama engiwashoyo.
DUMISANI: Yikho lokho okwadala ushintshe umqondo ulivumele isiko?                        20
THENJIWE: Nalokho kwafaka isandla kakhulu. Ngisola sengathi kufanele ngixolise
          kumama wakho futhi.
DUMISANI: Ungazihluphi ngomama. Uma sihlezi kamnandi kanje ujabula kabi.
THENJIWE: Sengathi ngalwa naye isikhathi eside kungafanele.
DUMISANI: Alikho icala lapho ngoba wawungakayiboni le nto yabo ukuthi                    25
          izosebenza. Wababona ukuthi bajabula kanjani ngomshado?
THENJIWE: Wawungathi izingane ezincane.
DUMISANI: Awuve wangiqabula kamnandi ngalelo langa, kwaba sengathi
          ngiyaphupha.
6.12      Bhala isizathu athi uThenjiwe sasingamenza agcine egane uSipho.                    (1)
6.13      Bhala isibonelo sobuhle bokusebenza kwesiko lokungenwa kulesi siqeshana.           (2)
6.14      Kwenzekani kuNondumiso ngemuva kokusolwa ngubaba wakhe ukuthi
          wonisa uThenjiwe emzini wakhe? Bhala amaphuzu AMABILI.                             (2)
6.15      Ngubani umqhathi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho.                              (2)
6.16      Izigameko zalo mdlalo zenzeka ezindaweni ezahlukene. Fakazela lesi
          sitatimende ngamaphuzu AMABILI.                                                    (2)
6.17      Bhala inkinga eyethulwa ngumbhali esingenisweni salo mdlalo bese uchaza
          ukuthi yaxazululeka kanjani.                                                       (2)
6.18      Hlobo luni lo mdlalo lolu ngokwendikimba? Sekela impendulo yakho.                  (2)
6.19      Ngokumazi kwakho uSipho ukuba wayesaphila, ucabanga ukuthi
          wayezogculiseka/wayezokwaneliseka yini ngendlela umdlalo owaphetha
          ngayo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                  (2)
                                                                                             [35]
                                                           AMAMAKI ESIQEPHU B:               35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2    23                     DBE/Novemba 2021
                                             NSC

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE

IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)

Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.

UMBUZO 7

7.1       'IMFIHLO KAMAKOTI' – MT Mkhize

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA M

          Bahamba begwingciza imigwaqo yaseMlazi baye bafika esigcemeni sakwa-T
          lapho kuthiwa kuseSeventini khona. Endleleni bahamba nje abakhulumisani
          ngalutho ngaphandle kukaMaMkhwani owayelokhu ezwakala ethi, 'Wo,
          kulukhuni emhlabeni madoda!'
          Wathi lapho esethe mayime imoto emva kokuba sebeyihambe bayiqeda imizi      5
          yaseSeventini, uMaMkhwani waphawula wathi,'Uyabona-ke Ndodana, mfana
          kaMnyandu, angifunanga ukukhuluma kakhulu ngenkathi sisekhaya ngoba
          ubuzothi mhlawumbe ngiyakukhohlisa. Le nkinga ohlangabezane nayo ayiqali
          ngawe, kodwa sebebaningi abantu befika ekhaya bakhulume into efanayo
          nalena yakho. Abanye baze bacabange ukuthi siyabakhohlisa uma sithi         10
          uRebecca akasekho lapha ekhaya.' Asho akhale.
          'Impela angazi ukuthi ingane yami yaze yaqalekiswa kangaka nje yona ngoba
          yayone ukwedlula bonke yini abantu emhlabeni ngokungcola!'
          'Yini? Kanti sekwenzenjani futhi manje Ma? Angithi wena uthe
          uyongikhombisa uRebecca lapho ekhona ngoba akekho ekhaya kuwena?            15
          Wangithela ngezinyembezi manje, kanti uphi ngempela uRebecca?' kubuza
          uRoy emangele.
          'Impela ngiyaxolisa Ndodana ngokukubangela umsindo, ukuthi le nto
          ingifikisela izinyembezi nokudumala uma kuzothi ingane yami ikade
          yazishonela, kube kukhona abantu abathi basabonana nayo ezimotweni          20
          nasemakhumbini ikakhulukazi. Yebo khona, ingane yami yabe ikuthanda
          ukuzula ngezinto ezihambayo engangoba yaze yafela khona emakhumbini
          igwazwa ngamanye amantombazane kubangwa abashayeli bamakhumbi!'

          7.1.1       Yiliphi elinye igama lasesigcemeni sakwa-T?                         (1)

          7.1.2       Yisiphi isizathu esenza ukuthi uMaMkhwani athi le nkinga
                      ahlangabezana nayo uRoy ayiqali ngaye?                              (1)

          7.1.3       Caphuna ibinzana lamagama akulesi siqeshana asitshela ukuthi
                      uRebecca wayaziwa ngumzali wakhe ukuthi wayekhonze ukuzula/
                      ukuhamba ngezimoto.                                                 (1)

          7.1.4       Chaza kafushane ngesigameko esenzeka ngesikhathi uRoy
                      ehlangana no Rebecca okwesibili.                                    (2)

          7.1.5       Ngokwale ndaba umbhali usikhombisa imiphumela yokungalaleli
                      izeluleko zabazali. Fakazela lo mbono ngalokho okwenzeka
                      endabeni.                                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2021/7ee373b3-b16f-4642-a5aa-27fd7c4605b7) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2021/23532c9d-324e-48d1-a8f1-331c29381345) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2023/efb7fd1a-88b6-409d-ba28-e55e8fce69ef) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2022/43a37c8e-ccc9-4cbe-bc3f-f96bd95e6be4) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2019/c53e5619-8c4e-4aed-b112-6a279f745bc9) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2018/68135d4a-de96-4366-b915-6cd7f60fe58b) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
