# isiZulu FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the November 2024 NSC, 27 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2024/a11ca105-828b-4453-9a1e-4a7e572b4172
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 27

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2024/a11ca105-828b-4453-9a1e-4a7e572b4172)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · isizulu. Question paper, 27 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

                                      NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                       NOVEMBA 2024

AMAMAKI: 70

ISIKHATHI: Amahora ama-2½

                            Leli phepha linamakhasi angama-27.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         2                   DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

2.        Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
          elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
          nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
          ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:

          ISIQEPHU A:       Inoveli                             (35)
          ISIQEPHU B:       Umdlalo                             (35)
          ISIQEPHU C:       Izindaba ezimfishane                (35)
          ISIQEPHU D:       Izinkondlo                          (35)

4.        Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
          ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)

          ISIQEPHU A: INOVELI
          Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.

          ISIQEPHU B: UMDLALO
          Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.

          ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
          Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.

          ISIQEPHU D: IZINKONDLO
          Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.

5.        Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
          ukhethe ngendlela efanele yini.

6.        Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.

7.        Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.

8.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

9.        Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
          Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.

10.       Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         3                 DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

OKUQUKETHWE:

Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.   Nov

ISIQEPHU A: INOVELI

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
         IZINOMBOLO ZEMIBUZO               AMAMAKI                     IKHASI
1. Ithemba Lami                                35                         5

2. Kusinda Kwehlela Endodeni                                    35        8

3. Umshado                                                      35        10

ISIQEPHU B: UMDLALO

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi                          35                         13

5. Icala Kaliboli                                               35        16

6. Isiko Nelungelo                                              35        19

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Inja Nengaloʹ                                18                      22

7.2 ʹInsimbi Edla Ezinye'                                       17        23

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 ʹYobe Nsizwʹ ʹEnye'                                         17        25

8.2 'Kudla Fumuka Kudle Silaza'                                 18        26

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         4                    DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):

     ISIQEPHU               IZINOMBOLO      IMIBUZO                 THIKHA UMBUZO
                             ZEMIBUZO     EPHENDULIWE                OWUKHETHILE
A: INOVELI                       1–3            1
                                      NOMA
B: UMDLALO                       4–6            1
                                      NOMA
C: IZINDABA
                                   7                            1
    EZIMFISHANE
                                              NOMA
D: IZINKONDLO                      8                            1

QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 5

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         5                  DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA A

Washo wavele wabona ukuthi uyazethemba umfo kaMbeje lona. Wathi ukuntongela
kancane entshenguleni yakhe, wayesethatha ethi: ʹNgifuna ukukukhombisa mfana
wami ukuthi eyami imithi akusiyo eyalapha, iqhamuka ePutukezi kwaLomahasha
ngiyixube nengiyilanda eMampondweni. Lesi sifo esikuphethe ubala kimina, nale
ngculazi yabo abayishoyo mina ngisasho ngithi abayilethe lapha kimi                     5
ngibakhombise amangwevu.ʹ Wayesagcina lona belu isiko lezinyanga lokuthi
asikho isifo abangasazi.
ʹNgaphambi kokuthi ngiqale-ke ndodana, kuzofanele ukhiphe ugxa lwami okuvame
ukuba yimbuzi kodwa ungabona-ke noma uyenza ibe yimali yini. Ngokubona kwami
lesi sifo sakho sizodinga imithi yangempela. Ngakho-ke kufanele wazi nawe ukuthi        10
inkokhelo yami kuzoba yimali ebhekile.ʹ
ʹAngikholwa baba ukuthi lokho kuyoba yinkinga, into eyinkinga ukuthi silwe nesifo
sisinqobe, okwenkokhelo khona akuyona nencane inkinga.ʹ ʹKusasa-ke mfana
sizoqala ukukusebenza ngoba kuyabonakala ukuthi ukufa lokhu besekwakhele
impela, nomzimba uyasho.ʹ                                                               15
Behlukana sebexoxe kabanzi, bethembisana ukuthi bayobonana ngomuso lapho
kuyobe sekuqala wona umshikashika. USandanezwe wayesechazelwe konke nokuthi
inkokhelo yokwelashwa nokuhlala uzoyikhokha kanjani. Lokho akuzange kube
yinkinga ngoba noma ukufa kwase kumphundlile kodwa yona imadlana yayisekhona
kwazise nemfuyo yayimchuma umfo lo. Wahamba wayolala umfo kaMkhumane                    20
ezizwa enethemba lokuthi cha ufike lapho ezosinda khona.

1.1       Ngubani isibongo sikaSandanezwe?                                                   (1)

1.2       Chaza ukuthi yini eyayenza uSandanezwe abe nethemba lokuthi umfo
          kaMbeje wayezomelapha ekuguleni kwakhe.                                            (2)

1.3       Kungani uMbeje wayefuna inkokhelo ebhekile ngokwelapha uSandanezwe?                (2)

1.4       Nikeza igama lensizwa eyayibhekana nabafikayo emzini wakwaMbeje.                   (1)

1.5       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          we-12 kuya kowe-17.                                                                (2)

1.6       Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
          elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          ʹ… nale ngculazi yabo abayishoyo mina ngisasho ngithi abayilethe lapha kimi
          ngibakhombise amangwevu.ʹ                                                          (2)

1.7       Ukuba khona kukaZabalaza kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 6

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         6                          DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

1.8       UZondiwe uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele umzala
          wakhe uSandanezwe kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa
          ezehlakalweni ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI.                                      (2)

1.9       Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.               (2)

1.10      USebenzile ungumlingiswa omncane kule noveli. Sekela lokhu ngephuzu
          ELILODWA.                                                                                 (2)

1.11      Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI.                    (2)

                                                   KANYE

ISIQESHANA B

ʹCha ngiyezwa Mbeje, ngingekuphikise okushoyo ngoba nawe ukuthatha
kwabangasekho, ngizokwenza njengoba usho baba. Ngiyethemba abakithi
abangasekho bazoyikhanyisa indlela.ʹ La mazwi ayephuma ezwini elalizwakala ukuthi
lidangele. Behlukana uNonkamfela esho ngenhliziyo ukuthi aphume nobomvu.
Ngakusasa uSandanezwe nengoduso yakhe, amabombo bawasingisa kwelakubo                          5
ebaQulusini. Ngenkathi befika ekhaya wonke umuntu wethuka ukubona
uSandanezwe ekhombisa ukungabi ngcono, isimo sakhe singesihle neze.
Wabalandisa konke ngokwashiwo yinyanga. UMzulazula wakhombisa ukungeneliswa
ukusebenza kwale nyanga kaSandanezwe, washaya phansi ngonyawo wathi eyakhe
ingane ayiphindeli lapho. Wanquma ukuthi okungenani ayofela esibhedlela kunokuba               10
abuyele enyangeni. Isalukazi esingunina naso sabhilita sithi, ʹAkusasizi baba,
njengoba esenjena nje abelungu bazovele bamchithe bathi ubengalethwa ngani kubo
esaphila. Futhi-ke bangahle bambophe uma bethola ukuthi unjenje kanti weqa
nasesibhedlela.ʹ
ʹPho manje uthi makwenziwenjani ngalo muntu uma enje ngoba ngeke ngivume                       15
ukumgcina lapha ekhaya enje?ʹ
ʹCha-ke okungenani sengingamane ngikhiphe amathodlana ami okugcina, ngizoke
ngimyise kwenye inyanga yakwaMbuyisa abayikhomba ngapha kwaCeza.ʹ
ʹAkusafanele leyo nto ilayezelwe, sekufanele kube yinto eyenziwa kusasa lokhu
okusayo.ʹ                                                                                      20

1.12      Iyiphi  inkinga   ababhekana nayo  abakwaMkhumane    ngesikhathi
          uSandanezwe efika ekhaya emva kokuba uNonkamfela emyalele ukuthi
          akaphindele kubo?                                                                         (2)

1.13      Yini eyenza uMzulazula               anganeliswa      ukusebenza   kwale    nyanga
          kaSandanezwe?                                                                             (2)

1.14      Kungani isalukazi sisho la mazwi alandelayo?

          ʹAkusasizi baba, njengoba esenjena nje abelungu bazovele bamchithe bathi
          ubengalethwa ngani kubo esaphila …ʹ                                                       (2)

1.15      USandanezwe wakwazi ukulondoloza kahle imali ngesikhathi esasebenza
          ezitimeleni zamanzi. Sekela ngamaphuzu AMABILI.                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         7                 DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

1.16      Kwakuyisenzo esihle yini ukuthi uSandanezwe athandane nezintombi eziningi
          ngesikhathi esasebenza ezitimeleni zamanzi eThekwini? Sekela impendulo
          yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                       (2)

1.17      Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi izinyanga zisebenzise
          izitho/izicubu zabantu uma zelapha abagulayo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                             (2)

1.18      Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                             (3)
                                                                                          [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         8                   DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI–SJ Mchunu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA C

Umi entabeni yedwa ulindele ingoduso yakhe uNtombi, uyacabanga. ʹOmama
bathanda ukwazi ukuthi uganwa nini. Okungidina kakhulu, ilo othanda ukukukhombisa
intombi ethandwa uyena ukuthi igane mina. Kanti bona abazi yini ukuthi induku enhle
igawulwa ezizweni na? Ho! Ngikhumbula ngiqala ukufika la kule ndawo yaseMvoti
izinsizwa zisho ukungiqeda ngenduku. Kwakungadlalwa. Ngadlel'ogageni. Ngake 5
ngavika kwavuthuka izandla, belapha abafokazi. Ukhona oyedwa ongeke angikhohlwe
noma nini. Lo engavele ngaphuma naye iqhubu ngamshaya wakhalisa okwengane
encane. Khona esebaleka, nabangakubo bathuka becabanga ukuthi uyahlanya kanti
qha akunjalo, uzwa ubuhlungu. Kodwa nami angilalanga ubuhlungu zingititinya
izinsizwa. Engabe uzothini uNtombi namuhla? Sengicabange kahle, ngizovele 10
ngimtshele nje ukuthi sengifuna ukuya kubo manje. Uma ebuza ukuthi ngiyokwenzani,
impendulo ilula, ukuyocela ukuba abe umkami. Isona sikhathi sokumtshela lesi.
Ngokwedlule ngabuye ngangenwa itwetwe ngabambeka nje ngangabe ngisakwazi
ukukhuluma, ngasale sengiwuhlaba inhlali nje ngingaqondile. Namuhla elamanqamu,
ngimfunge uMqhikiza kababa.ʹ Yabe ukuqhamuka nje intokazi kaGatsheni, wasukuma 15
wama ngezinyawo kwaphela konke ukucabanga ethatha ebeka kungekho mpendulo
eshaya khona. ʹSawubona Gatsheni wami omuhle. Engabe ubugeza ngani, usuleke
kanje?ʹ Yasho ixhawula insizwa yaseMachunwini. ʹYebo Macingwane! Angigezanga
ngalutho …ʹ

2.1       Ngubani igama lengoduso elindwe nguManyoba ngokwalesi siqeshana?                  (1)

2.2       Chaza ukuthi yini eyayenza uManyoba adinwe lapho ecabanga ngomama
          abahlale bembuza ukuthi uganwa nini.                                              (2)

2.3       Kungani uManyoba ayezobona ingoduso yakhe ngalolu suku?                           (2)

2.4       Nikeza igama lendodakazi kaManyoba.                                               (1)

2.5       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          we-10 kuya kowe-15.                                                               (2)

2.6       Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
          elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          Ngokwedlule ngabuye ngangenwa itwetwe ngabambeka nje ngangabe
          ngisakwazi ukukhuluma                                                             (2)

2.7       Ukuba khona kukaMaNene kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                                 (2)

2.8       Izinsizwa zangakubo kaManyoba zivezwe njengabantu abanothando futhi
          ababemkhathalele umkhaya wabo kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa
          ezehlakalweni ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI.                              (2)

2.9       Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.       (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 9

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2         9                  DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

2.10      Induna uNgobese ingumlingiswa omncane kule noveli. Sekela lokhu
          ngephuzu ELILODWA.                                                               (2)

2.11      Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI.           (2)

                                                   KANYE
ISIQESHANA D

Esasebenza uManyoba wahlangabezana nezingqinamba eziningana empilweni yakhe.
Ngelinye ilanga eyogibela eya eMsinga, itekisi yagcwala phambi kwakhe, wabe
sancenge ukuba isale isimncikisa angasali ezinsizweni zangakubo, kwabe uzithelela
amanzi emhlane wedada. Kwadingeka ukuba alindele enye elandelayo itekisi. Isikhathi
sase sihambile impela kungasekho ukuphindela ehositela. Wahlala elindele ukuthi 5
kuzoba khona elinye itekisi kwaze kwaba sebusuku impela lingagcwali itekisi bebabili
nje vo. Kwakunguyena nenye insizwa ayengayazi. Kwathi umshayeli wetekisi ebona
ukuthi ayigcwali, wathi useyolala yena nabo abazibonele. Washo wasuka njalo.
Akupholanga maseko besacabanga ukuthi bazokwenzenjani, zafika ezinye izinsizwa.
Zababingelela ngenkulu inhlonipho le. Bavuma. Zababuza ukuthi bayaphi. Bathi baya 10
eMsinga, manje itekisi abebezoligibela, alisagcwalanga. Umshayeli ubashiye wathi
useyolala yena ngoba ngeke ahambe nemoto ingagcwele. Zase zithi lezi zinsizwa
zingabasiza bona. Zathi abayogibela kuleya moto. Zabaphathisa izimpahla. Bagibela
njalo yashishiliza nabo yaze yayofika lapho bengazi khona, yavele yama esikhaleni nje
sikaNtombela zathi abehle. Kule ndawo akukho muzi, kusesigangeni nje. Sebemile, 15
kwathiwa abakhiphe yonke imali abanayo. Baxakeka nje ukuthi kwenzekani. Zakhipha
imimese emikhulu, zathi azisahleki zifuna imali nje kuphela. Uma bengayikhiphi,
bazowukhomba umuzi onotshwala.

2.12      Iyiphi inkinga ababhekana nayo oManyoba nendoda ayehamba nayo emva
          kokuba umshayeli wetekisi eya eMsinga ekhetha ukungabe esahamba?                 (2)

2.13      Yini eyenza amadodana kaManyoba athathe isinqumo sokuhlalisa abazali
          babo ngokwehlukana?                                                              (2)

2.14      Kungani umshayeli esho la mazwi alandelayo?
          ʹ… useyolala yena, nabo oManyoba abazibonele …ʹ                                  (2)

2.15      Unkosikazi kaManyoba wayekhuthele. Sekela ngamaphuzu AMABILI.                    (2)

2.16      Kwakuyisenzo esibi ukuthi uManyoba angayifundisi indodakazi yakhe. Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                              (2)

2.17      Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi omakoti baphathe kabi
          omamezala njengoba kwakwenza uMaNene kuMaNdlovu? Sekela impendulo
          yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                        (2)

2.18      Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                              (3)
                                                                                           [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        10                DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA E

ʹNiqhuba kanjani noTholi Bheki?ʹ
ʹAngikaboni lutho olubi mngani wami.ʹ
ʹUsuke wambona lo mngani wakhe womlungu?ʹ
ʹCha, Sifiso uyazazi izindaba. Wazi noPamella?ʹ
ʹNgiyamazi. Ukutshelile ukuthi usuke ezokwenzani kwaTholakele?ʹ                       5
ʹHhayi, angazi. Kanti usuke ezokwenzani?ʹ
ʹUma unesikhathi Bheki akothi uma efikile lo mlungu ubavakashele. Uma uthanda
ubalunguze nje ukuthi benzani.ʹ
ʹAwungithi fahla kancane Sifiso.ʹ
ʹPhela, ngeke ngixoxe ngezindaba zentombi yakho; wena yenza le nto engikutshela       10
yona kuphela.ʹ
Wathula uBheki manje. Kwafika kuye ukuthi cha, sengathi uhlangene nezimbila
zithutha impela namuhla. Lo makoti wakhe kanti unjani? Washeshe wasuka eduze
kukaSifiso wayozihlalela yedwa. Othisha abaningi baqala bambalekela manje. Abanye
babekloloda bebhinqa igama likamfelokazi lingaphumi emilonyeni yabo. UBheki           15
wayengasajabule kahle esikoleni.
Sathi uma siphuma isikole waqonda ekhaya. Wazilungisa kahle. Wakhumbula
ukuqabulana kwabo noTholi begcinana endlini. Wezwa imizwa yakhe ihlukumezeka
kanzima. Waziduduza ngokuthi namuhla kunamuhla. Uma befika nje endlini kuzosuka
esinamathambo. Wayeqala ukuhalela umuntu wesifazane kanjeya. Uthe esacabanga          20
lokho kwabuya iphupho lakhe. Lwamuthi heqe uvalo. Wazicwala waphuma.
Basheshe baficane noTholakele baqonda endlini. Bahamba nje babambene
ngezandla. Bafika endlini.

3.1       Ngubani umngani kaTholakele okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana?                (1)

3.2       Chaza kafushane ukuthi yini eyayenza uBhekani angabe esakujabulela
          ukusebenza esikoleni ayefundisa kuso.                                           (2)

3.3       Kungani uTholakele wayegqoka izingubo ezimnyama nsuku zonke?                    (2)

3.4       Nikeza igama lensizwa eyayifuna ukungena uTholakele ngenkani.                   (1)

3.5       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          we-10 kuya kowe-15.                                                             (2)

3.6       Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
          elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          Kwafika kuye ukuthi cha, sengathi uhlangene nezimbila zithutha impela
          namuhla.                                                                        (2)

3.7       Ukuba khona kukaZenze kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 11

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        11                   DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

3.8       USifiso uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele umngane
          wakhe uBhekani kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa ezehlakalweni
          ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI.                                            (2)

3.9       Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI.       (2)

3.10      Unesi wasesibhedlela okwakulaliswe kuso uTholakele           ungumlingiswa
          omncane kule noveli. Sekela lokhu ngephuzu ELILODWA.                              (2)

3.11      Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI.            (2)

                                              KANYE

ISIQESHANA F

Akhombise ukwethuka uSifiso ezwa le ndaba.
ʹNihlangana kuphi?ʹ
ʹIngifice ngihamba noTholi.ʹ
ʹAyaze yakuxakazisa.ʹ
ʹLutho. Okungiphathe kabi nje ukuthi ithe ihamba noTholi yona manje, nami               5
angihambe.ʹ
ʹWenzenjani?ʹ
ʹNgivele ngahamba ngaqonda ekhaya.ʹ
ʹUzisizile Bheki. Umqaphele lowo muntu uyingozi. Mina ngimazela khona le emakhaya.
Uma efike la eNyawushane uhamba eselwe nenqwaba yabantu.ʹ                               10
Athule uBheki alalele le nkulumo kaSifiso. Ezwe eshaywa uvadlwana oluncane. Kuze
kubuye kuqale yena futhi uSifiso ukukhuluma: ʹSebekukhokhele nje oTholi imali
owabeboleka yona?ʹ
ʹCha, abakayikhokhi Sifiso.ʹ
ʹBakutshela ukuthi wayenzeni uZenze lowo eze eboshwa?ʹ                                  15
ʹAbangitshelanga.ʹ
ʹYini ungazibuzi izinto lezi Bheki?ʹ
Angaphenduli uBheki. Asuke amshiye kanjalo uSifiso ahambe. Siphume isikole.
Abikelwe uBheki ukuthi sekufanele ayobhekana nomalume wakhe. Nempela sithi uma
siphuma isikole aqonde ekhaya.                                                          20
ʹMfana, ngiyahamba kusasa. Sesike sayikhuluma le ndaba yakho nonyoko,
ilukhunyana.ʹ Athule uBheki angaphenduli. Acabange umalume wakhe ukuthi konje
angamkhombisa kanjani umalume wakhe ukuthi ubambo lwakhe uTholi.
ʹUyabazi abazali bale ntokazi ofuna ukushada nayo?ʹ
ʹAngibazi.ʹ                                                                             25
ʹKuzofuneka sibabone-ke ndodana. Singeke savuma ushade nengane esingazi ukuthi
izalwa abantu abanjani. Ngokufunda, ihambe kangakanani le ntokazi?ʹ

3.12      Iyiphi inkinga abhekana nayo uBhekani ngesikhathi exoxa nomalume wakhe?           (2)

3.13      Yini eyenza umama kaBhekani angathandi ukuthi indodana yakhe ishade
          noTholakele?                                                                      (2)

3.14      Kungani uSifiso esho la mazwi alandelayo?

          ʹYini ungazibuzi izinto lezi Bheki?ʹ                                              (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 12

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        12                    DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

3.15      ENyawushane kwakukhona ubugebengu. Sekela ngamaphuzu AMABILI.                     (2)

3.16      Kwakuyisenzo esihle yini ukuthi umalume kaBhekani angavumi ukuyomela
          umshana wakhe ezingxoxweni zelobolo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                               (2)

3.17      Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi umfelokazi osazilile
          aqome futhi ahambe nabesilisa abehlukahlukene? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                               (2)

3.18      Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                               (3)
                                                                                            [35]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU A:         35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 13

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        13                  DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA G

DLAMINI: … Emva kwalokho uyophenduka isithunzi sona esinomnyakazo kodwa
         ongenamsebenzi. Ndabezitha goloza okokugcina aze ashaye umthetho
         ophusile, lo Hulumeni ngamandla enu. Angiphikisani nenkosi yami kodwa
         ngizama ukuyiqwashisa. Thina siyabuthanda ubukhosi bethu bendabuko.
         Kanti thina ma-Afrika siyosala nani okungeyethu? Okokuqala nje mina              5
         njengenduna ngingawenza lo msebenzi okuthiwa ufanele ikhansela.
SHANDU: Cha, nduna yami, yize noma ngingeze ngilinge ngilimise ngesihloko
         elokuthi ngiyakuphikisa, nami kodwa angifuni ukuphuma iqhubu. Angifuni
         ukubonakala njengenkosi elwa nemithetho kaHulumeni, yize kunjalo
         kodwa inhlonipho ngiyayidinga odabeni lwenduna eyenza umsebenzi                  10
         wekhansela, angiboni bengakuvuma lokho osopolitiki ngoba bathi intando
         yeningi ilungelana nabaholi abavoteliwe. (ahleke) He! He! Wena-ke
         wavotelwa ngubani?
DLAMINI: (Asineke ubala) Ndabezitha angivoteliwe kodwa ngakhethwa nguwe.
         Angithi inkosi ingubaba wesizwe. Ubaba uyazikhethela izingane zakhe              15
         lokho abona kukuhle. Uma uNdabezitha eseshilo lelo lizwi lingephikiswe.
         Nginamanga Ndabezitha?
SHANDU: (Anikine ikhanda, abuye ahebeze nangezandla) Lutho Dlamini, akunjalo
         kule ndlela yokubusa kwanamuhla. Intando yeningi ayikuvumi lokho.
         Kepha ithi wonke umuntu unelungelo lakhe lokuzikhethela. Phela sehlulwa          20
         Dlamini. AbaMhlophe basehlula maqede basigxingxa ngokwabo yikho
         kunalokhu kungqubuzana kwemibono. I-Afrika ixakekile izama
         ukuhlanganisa okungahlangani.
DLAMINI: Ngempela ngamanzi namafutha! Bona nje kwakufanele baqale ngokuqeda
         ubukhosi kuqala.                                                                 25

4.1       Ngubani othi uthanda ubukhosi bendabuko kulesi siqeshana?                           (1)

4.2       Ngokwalesi siqeshana yini eyayizokwenziwa nguDlamini emzini wenkosi
          uShandu?                                                                            (1)

4.3       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza kube nezinkinga e-Afrika ngokwalesi
          siqeshana.                                                                          (2)

4.4       Yini eyenza inkosi uShandu ibone kungeke kulunge ukuthi uDlamini enze
          umsebenzi wekhansela?                                                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 14

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        14                         DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

4.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile sisho:

          ꞌ... nami kodwa angifuni ukuphuma iqhubu.ꞌ

          A       Ukwehluka
          B       Ukwehlulwa
          C       Ukulwa
          D       Ukuzondwa                                                                      (1)

4.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                      IKHOLOMU A                                  IKHOLOMU B
          4.6.1      UMazongolo                          A uyikhansela

          4.6.2      UDlamini                            B wafunda oHlange

          4.6.3      UMchunu                             C ungumfundisi

          4.6.4      UFohloza                            D induna yenkosi

          4.6.5      UMaShezi                            E unogada wenkosi
                                                                                    (5 x 1)      (5)

4.7       Kwabe kuyini inhloso kaDuma ayefisa yenzeke ngendawo yakubo?                           (2)

4.8       Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
          ngokubhala isibonelo ESISODWA.                                                         (2)

4.9       Ngabe yaxazululeka yini inkinga phakathi kukaDuma nenkosi uShandu kulo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                                      (2)

4.10      Ngokucabanga kwakho yini okwakumele yenziwe uHulumeni waseKhaya
          ukugwema isimo sokungaboni ngaso linye phakathi kwenkosi nekhansela
          kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                (2)

                                              KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 15

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        15                     DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQESHANA H

MASHEZI: … Ngempela kunesikhathi eside ngizama ukumbonisa ngokuthathisa
         enkosini ngaphambi kokwenza noma ngabe yini ngoba lena yindawo
         yenkosi. Okubi kakhulu ngukuthi umabhalane wakhe naye uxegelwa
         yikhanda.
MANGEMA: Isenzo sakho nendlela ocabanga ngayo kuyangiphoqa ukuthi ngisho                     5
         ngithi ungomunye wabafazi abangalakha leli zwe. Eqinisweni inkani
         namagqubu akubuyiseli muntu. Kunalokho kwandisa amathuna nezililo
         ezingenasidingo. (athule kancane) Uyazi, angazi ukuthi uDuma
         wabonani kule mpohlo yakwaMbandlwa.
MASHEZI: Phela selokhu bezwana ngalesiya sikhathi bengabaholi beneqeqebana                   10
         labantu ababegqugquzela umzabalazo. (athule kancane) Lokho-ke
         kwadlula yize kwadlula nemiphefumulo eminingi. Emva kwalokho
         kwathelelwana amanzi. Kanti yini ukuthelelana amanzi uma kanti bona
         bengazimisele ngokuthula? Ngiyamthanda umyeni wami. Angifuni afe.
         Yikho ngize lapha kuwe. Okunye ngukuthi mina ngiyabona futhi                        15
         ngiyezwa ukuthi abantu benkosi sebeyaxokozela. Abaningi bayamsola
         uDuma. Ndlunkulu mina angifuni ukubona engake ngakubona endaweni
         yakomalume ngiseyingane.
MANGEMA: Nami ngokunjalo MaShezi. Uyabona, inkosi le engiyiganile, ayimzondi
         uDuma kodwa izonda isenzo sakhe. Ngempela uDuma akayihloniphi                       20
         inkosi. Nathi siyasola ukuthi uDuma okusho ukuthi usabambelele
         kokudala. Uyakhohlwa ngukuthi sesakha kabusha manje. Bheka nje
         ngoba induna inecala ebhekene nalo ngenxa yakhe uDuma. Mina
         bengithukuthele kabi sonke lesi sikhathi.

4.11      Yikuphi    kulesi     siqeshana     okufakazela       ukuthi      uMbandlwa
          ungumlingiswa/umdlali ongakuthandi ukuthula?                                           (2)

4.12      Yini umphumela wokubamba amagqubu ngokwalesi siqeshana?                                (1)

4.13      Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                    (3)

4.14      Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi abangabukelwa phansi
          abantu besifazane. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA.                          (2)

4.15      Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo.                    (2)

4.16      Induna uDlamini yazifaka yona ezinkingeni eyazithola isikuzo? Uthini umbono
          wakho ngalesi sitatimende? Sekela ngamaphuzu AMABILI.                                  (2)

4.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokusebenza njengenduna yenkosi uShandu, yiziphi
          izinto EZINTATHU owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                   (3)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 16

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        16                  DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA I

(USonto uhleli kwakhe, ucabanga ngosizi emva kokuzwa ngokululama kukaMfundisi.
Imicabango yakhe isiphazanyiswa ukungena kukaMbhele endlini.)

MBHELE:      (Ememeza) Sonto, Sonto ukhona yini?
SONTO:       Yebo ngikhona Mbhele.
MBHELE:      Kanti awuyanga yini ukuyolanda uMfundisi esibhedlela?                      5
SONTO:       Cha, angibange ngisahamba.
MBHELE:      Yini indaba?
SONTO:       Bese sibaningi kakhulu, ekubeni itekisi ibiyodwa. Kwenzenjani, wahlahla
             amehlo?
MBHELE:      Ngiqeda ukukhuluma noMaNsibande nababuya esibhedlela.                      10
SONTO:       (Ngokuthuka) Batheni?
MBHELE:      UMaNsibande ungitshele ukuthi bathole uMfundisi eseshonile.
SONTO:       Ini?
MBHELE:      Usho njalo impela.
SONTO:       Kanjani? Ingani ubeseluleme eseyolandwa?                                   15
MBHELE:      UMaNsibande namalungu ebandla bebedabuke kabi.
SONTO:       (Ngokukhululeka) UNkulunkulu uhlela ngendlela yakhe.
MBHELE:      Indaba kaMfundisi yaxaka nje iqala.
SONTO:       Uphumule uMfundisi.
MBHELE:      Hhayi, kunzima nokho ukuyikholwa le ndaba. (Ebuka iwashi) Cha, ake         20
             ngibaleke, bengedlula ngithi angikulunguze nje ngoba indlela eya
             edolobheni idlula ngapha.
SONTO:       (Emoyizela) Kanti ubungedluliswa yinkumbulo?
MBHELE:      Bengedluliswa yiyona.
SONTO:       Pho kawusangiqabuli nakancane nje ukuze ngikholwe ngempela?                25
MBHELE:      (Esondeza izindebe.) Bengilindele wena ukuthi ungiqabule kuqala.
             (Babambane baqabulane. Abuye avalelise uMbhele. Asale uSonto.
             Kuyabonakala nje ukuthi ujabule. Bese ephazanyiswa ukungqongqoza.)
SONTO:       Ngena!
MTHOFI:      (Kungene uMthofi. Kuthi akazibulale uSonto.)Hawu, wadinwa wangibuka        30
             kabi nje uma ngingena?
SONTO:       Kufanele ngabe ngenzenjani?
MTHOFI:      Kufanele ngabe uyangibingelela, hhayi ukungibuka sengathi ubona inja nje
             ezokubangela isicefe.
SONTO:       Vele uyinja nje.                                                           35

5.1       Ngubani owatshela uMbhele ukuthi bathola uMfundisi eseshonile?                    (1)

5.2       Ngokwalesi siqeshana yini eyayizokwenziwa nguMbhele emzini wakhe?                 (1)

5.3       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza uSonto waphelelwa ukujabula kulesi
          siqeshana.                                                                        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 17

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        17                             DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

5.4       Yini eyayenza uSonto angayi ukuyohlangabeza uMfundisi esibhedlela ngalolu
          suku?                                                                                      (2)

5.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Igama elibhalwe ngokugqamile lisho:

          ꞌ... bengedlula ngithi angikulunguze ...ꞌ

          A       Ukudlula athathe okuthile
          B       Ukudlula aphuze itiye
          C       Ukudlula ambone kancane
          D       Ukudlula kwakhe adle                                                               (1)

5.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                     IKHOLOMU A                               IKHOLOMU B
          5.6.1       UMaNtuli                     A usekomidini lesonto

          5.6.2      UMaNsibande                   B usebenza ebhange

          5.6.3      UNtanzi                       C wabulawa uSonto

          5.6.4      UMthofi                       D ugade isiguli esibhedlela

          5.6.5      UNhleko                       E uneminyaka eyi-15 ejele
                                                                                        (5 x 1)      (5)

5.7       Kwabe kuyini inhloso kaSonto yokusondeza uMthofi kuyena?                                   (2)

5.8       Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
          ngokubhala isibonelo ESISODWA.                                                             (2)

5.9       Ngabe yaxazululeka yini inkinga phakathi kukaSonto noMthofi kulo mdlalo?
          Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                                                  (2)

5.10      Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe uHulumeni kaZwelonke
          ukugwema/ukunciphisa ubugebengu obufana nalobu obenziwa nguSonto
          noMthofi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                           (2)

                                              KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 18

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        18                   DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQESHANA J

MBHELE:     Mh, ngiyezwa. Kodwa awu, kengithole okukodwa nje!
NTSHANGASE: Yeka phansi yonke le nto. Mina ngicabanga ukuthi okufanele
            sikwenze ngukuthi siqhamuke nendlela ezosebenzela thina.
MBHELE:     Ngilalele ...
DLAMINI:    Hhayi bafana, kayizukulunga le nto yenu.                                     5
NTSHANGASE: (Emangele) Kayizukulunga?
DLAMINI:    Impela. Le ndlela eniyishoyo idinga ukuhlalelwa phansi, hhayi
            ukudingidwa nicashe ngamafasitela njengoba nenzile nje.
            Kusengenzeka kufike umuntu lapha kwami, bese niyaphazamiseka.
            Kokunye anibone. Bese nithi nanicashe ekuseni kangaka kwami                  10
            kwakwenzenjani?
MBHELE:     Cha, uqinisile Sibalukhulu.
DLAMINI:    Ehhe, kunjalo nje. Uma ningabhekile umkakho uzothola ekuseni nje
            ukuthi nimbonile engenisa abantu kwakho bese eshintsha into
            ebesehlele ukuyenza. Nibe yini-ke nina.                                      15
NTSHANGASE: Eyi, wangethusa manje Sibalukhulu. (Edonsa uMbhele.) Cha,
            kasibaleke, sizoluqedela kahle emini lolu daba, sesike
            salucabangisisa saphinde saluxoxa. Wena fika ehhovisi sizoxoxa.
MBHELE:     Ngizokwenze njalo. (Ebuka uDlamini.) Sibonge kakhulu Sibalukhulu,
            usale kahle.                                                                 20
DLAMINI:    Nihambe kahle. Nami ngizosala kahle. Okuhluphayo ngukuthi le
            nkohlakalo ekade siyibuka isivese ...
MBHELE:     (Ehleka) Ngiyabona, isivese yakwenza waqaleka.
DLAMINI:    Impela, uma ngingathola intwana encane nje yokupholisa ikhanda.
NTSHANGASE: (Emnika imali eyiphepha.) Kube yinto encane ngempela-ke                      25
            Sibalukhulu. Kasifuni ukuthi uphuze kakhulu utshwala bese
            uphunyuka uxoxele izwe lonke ukuthi ...
DLAMINI:    Hhayi khululeka ndodana, ngeke kwenzeke lokho. (Bavalelisane,
            bahlukane.)

5.11      Yikuphi kulesi siqeshana okufakazela ukuthi uDlamini ungumlingiswa/umdlali
          oyithandayo imali?                                                                 (2)

5.12      Kwaba namphumela muni kuSonto ukuthi uDlamini ambikele uMbhele
          ngenkohlakalo eyenzeka kwakhe ngokwalesi siqeshana?                                (1)

5.13      Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                (3)

5.14      Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi akukho qili lazikhotha
          emhlane. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA.                                (2)

5.15      Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo.                (2)

5.16      UMbhele wazifaka yena ezinkingeni azithola esekuzo. Uthini umbono wakho
          ngalesi sitatimende? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                    (2)

5.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMbhele, yiziphi izinto EZINTATHU
          owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                                (3)
                                                                                             [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 19

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        19               DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA K

MAMBATHA: (Ahwaqe) Pho akukho muntu yini lapha ekhaya? Awusiboni thina?
          Abakini abathi ubobuya uma kushone indoda yakho?
THENJIWE: Ngiyaxolisa mama uma ngenze iphutha. Eqinisweni isicelo nje lesi
          ebengisenza.
MAMBATHA: Uyabona njengoba wakhishwa kini kwabikwa emadlozini nje, akuselula          5
          ukuthi ubuye ubuyele kini. Uyothi uyaqhamuka bathi abamfuni umuntu
          obuye emendweni. Wena awusenayo indawo kini.
THENJIWE: Nabo phela ngiyobachazela ukuthi ngibuyiswe yini. Abangixoshanga
          futhi mina ekhaya.
MAMBATHA: Wena uhlushwa ukungazi. Noma bengakuxoshanga kodwa amasiko                  10
          enziwa uvaleliswa ayekuxosha kini.
THENJIWE: Kuzofuneka ke ngithi qu ngasekhaya ngizwe uvo lwabo.
MAMBATHA: Awuyi lapho! (Ahwaqe) Sikuchazele ukuthi nangu uDumisani
          uzobamba isikhundla sikamfowabo.
THENJIWE: Nazi kanjani ukuthi uzongithanda?                                           15
MAMBATHA: Akukhulunywa indaba kamathandana nokungathandani lapha.
          Ngikhuluma ngesiko elaziwa kini nalapha ekhaya.
THENJIWE: Nifuna ngihlekwe abantu? Aniboni ngani ukuthi abantu bazothi
          anginasimilo. Abantu bazothi kusho ukuthi ngangimthanda uDumisani
          ngisho esekhona uSikhumbuzo.                                                20
MAMBATHA: Khuluma ngomndeni wakini nowalapha ekhaya, hhayi abanye abantu.
THENJIWE: Ngiyahamba mina angimfuni uDumisani. (Akhale)
MAMBATHA: Kahle ukutetema wena. Lalela ngikuchazele ngesiko uma ungalazi.
THENJIWE: Okokuqala nje uDumisani ingane encane kabi.
MAMBATHA: Khohlwa yilokho yithi esizokhuluma noDumisani.                              25
THENJIWE: Anginalo nje uthando lomunye umuntu mina. Ngingamane ngiduke
          nezwe okungcono. (Akhale)
MAMBATHA: Musa ukukhala bo!

6.1       Ngubani igama lendoda kaThenjiwe eyashona?                                      (1)

6.2       Ngokwalesi siqeshana yini eyayicelwa nguThenjiwe kwabasemzini wakhe?            (1)

6.3       Bhala izizathu EZIMBILI ezenza uThenjiwe angabe esakwazi ukuphindela
          ekhaya kubo emva kokushonelwa yindoda ngokwalesi siqeshana.                     (2)

6.4       Yini eyenza uMaMbatha athi kuThenjiwe waxoshwa kubo?                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 20

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        20                         DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

6.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho sisho:

          ꞌNgingamane ngiduke nezwe okungcono.ꞌ

          A       Ukuya ezitolo
          B       Ukugana esithenjini
          C       Ukuvuma ukungenwa
          D       Ukuhamba ungaziwa                                                              (1)

6.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                    IKHOLOMU A                               IKHOLOMU B
          6.6.1      UMondise                   A wabhalela uThenjiwe incwadi

          6.6.2     USipho                      B uyise wamxoshela ukukhuluma izindaba

          6.6.3     UNondumiso                  C ufuna ukufunda ukuthunga

          6.6.4     Ugogo kaNondumiso           D usaba ukubuyisela izinkomo emuva

          6.6.5     UMaMbatha                   E ufuna ukukhuluma noThenjiwe
                                                                                    (5 x 1)      (5)

6.7       Kwabe kuyini inhloso kaDumisani ngempilo yakhe ngemuva kokushona
          komfowabo?                                                                             (2)

6.8       Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
          ngokubhala isibonelo ESISODWA.                                                         (2)

6.9       Ngabe yaxazululeka yini inkinga yomndeni wakwaZungu yokufisa ukuba
          uThenjiwe angenwe uDumisani kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
          ngephuzu ELILODWA.                                                                     (2)

6.10      Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe uHulumeni kaZwelonke
          ukugwema isimo sokungaboni ngaso linye phakathi kwabasemzini nomakoti
          ongumfelokazi mayelana nesiko lokungenwa njengoba kwenzeka kulo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                     (2)

                                                KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 21

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        21                    DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQESHANA L

MAMBATHA: ... Phela ngikubone kahle nje uxoxa nomakoti. Kusobala ukuthi
          ibimkitaza le nto obuyisho ngize ngambona ehleka kakhulu.
ZUNGU:    Chazela umfana kahle MaMbatha. Yini indaba enkulu kangaka uvele
          uyigubhuze nje wena.
DUMISANI: Iyiphi leyo ndaba baba?                                                        5
MAMBATHA: Wena Manzini usakhuluma sengathi indaba entsha lena? Useqalile
          phela umfana. Kanti awumbonanga yini exoxa nentokazi laphaya
          (akhombe).
DUMISANI: Kanti usho umakoti kaSikhumbuzo, umfowethu? Cha bengifuna ukwazi
          nje ukuthi uhlezi kanjani lapha ekhaya?                                        10
MAMBATHA: (Ecasuka) kanti lo muzi sekungowakho yini? Uyeka into okufanele
          ngabe uyayenza, uzobangisa uyihlo. OkaManzini lo muzi. Uyena
          kuphela ongakhuluma ngenhlalo yabantu.
DUMISANI: (Exakekile) Ngiyaxolisa mama uma ngonile. Iyiphi le nto othi kufanele
          ngabe ngiyayenza?                                                              15
ZUNGU:    Musa ukuthatha ngamawala nkosikazi. Mfana lalela kahle. Umakoti
          ufuna ukubuyela ekhaya manje. Uma kungenzeka into enjalo
          abaphansi bangahlala phezu kwethu. Kufanele sizame ukulwa nalesi
          simo.
DUMISANI: Angiboni ukuthi kufanele simenqabele uma efuna ukuhamba.                       20
          Umfowethu owamletha lapha phela akasekho. Umakoti, futh ...
MAMBATHA: (Ngolaka) Thula. Kanti bengithi ukhuluma into esile nje nale ngane
          ubuhhema. Bengithi sizele insizwa kanti uthothwane. Lingathini izwe
          uma umakoti ehamba lapha ukhona? Ufuna sihlekwe abantu?
ZUNGU:    Kahle ngolaka MaMbatha. Mina ngibona sengathi akayazi le nto                   25
          esikhuluma ngayo umfana. Asimchazele kahle kuqala.

6.11      Yikuphi kulesi siqeshana okufakazela ukuthi uZungu ungumlingiswa/umdlali
          onesineke sokwenza izinto?                                                         (2)

6.12      Kwakuzoba namuphi umphumela ukuvumela uThenjiwe ukuthi aphindele
          kubo ngokwalesi siqeshana?                                                         (1)

6.13      Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                (3)

6.14      Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi kubalulekile ukulalela
          abantu uma bekubonisa. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA.                  (2)

6.15      Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo.                (2)

6.16      USipho wazifaka yena ezinkingeni azithola esekuzo. Uthini umbono wakho
          ngalesi sitatimende? Sekela ngamaphuzu AMABILI.                                    (2)

6.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMaMbatha, yiziphi izinto EZINTATHU
          owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                                (3)
                                                                                             [35]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:          35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 22

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        22                     DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zindaba ezimfushane ezilandelayo:

     'Inja Nengalo' ebhalwe ngu-NAP Khumalo
     'Insimbi Edla Ezinyeʹ ebhalwe ngu-MJ Mngadi

UMBUZO 7: 'IZINYEMBEZI ZOTHANDO' – DBZ Ntuli

Funda lezi ziqeshana ezilandelayo ezitonyulwe ezindabeni ezimfishane ezimbili bese
uphendula imibuzo ehlelwe esiqeshini ngasinye. Inani lamamaki elabelwe umbuzo
ngamunye ungalisebenzisa njengomhlahlandlela wobude bempendulo.

QAPHELA: Phendula imibuzo ehlelwe kuzona zombili iziqeshana, okungukuthi
         UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.

7.1       ʹINJA NENGALOʹ – NAP Khumalo

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA M

          ʹHawu! Kahle Bhekani! Ngizokosela oyihlo, ngosele nebhungu nje
          elingangawe, ngizikhwehlelela nokuzikhwehlelela, ngiboshiwe ngisejele yini?ʹ
          ʹWo! Ho-ho! Sengathi izinkomo zikababa zizomuka nomfula lapha kuwe.
          Sengizozithathela nangu u-anti Grace. Yena uzothile.ʹ ʹNgadla mina! Phela
          ingwe idla ngamabala,' sekusho yena uGrace wansondo elinganisa ukusina           5
          ehlezi. Waqhobonyeka omdala egabisa.
          Nempela inyama kaBhekani ize ivuthwe. Ashaye amaqatha omdala. Aphe
          noNtombise amaqashana, nakhu futhi phela umbambisile esabenga.
          Alandule uNtombise. ʹThina sidla nakhu okuphambili,ʹ esho ekhomba
          utshwala, ʹDlana wena inyama yakho leyo, mthandi wenyama.ʹ Asho adumele          10
          isigubhu uNtombise aphuze.
          Athulathule uBhekani, ezwakale esethi, ʹAsidle phela mngane wami, kodwa
          ngingadla kanjani nje ngikuncishe?ʹ esho etshekise ikhanda sakumncenga
          uNtombise.
          ʹHabe! Yimihlola yini? Ngakhuluma nengane into eyodwa kwaze kwashona             15
          ilanga? Ngiyalingwa, ngisehlane yini?ʹ nguNtombise loyo.
          Azidlele yedwa-ke uBhekani. Udla nje uyayigxeka le nyama, abuye ababaze
          namanye amaqatha ukuba lukhuni. Pho usanakwe ngubani, esethengile nje
          wakhokha?
          Kuthe kusenjalo, kungazelele muntu, lawa ibhayisikili likaBhekani, khelekehle!   20
          Ujeke waqhasha wabheka le. Nekani lalala ngomhlubulo, isivadlwana salo
          savuleka nge, kwachitheka ubisi kwanjeyaya …

          7.1.1       Ngubani igama lo mlingiswa owosa inyama kulesi siqeshana?                (1)

          7.1.2       Bhala isizathu sikaJoana/sikaStofu sokuthenga ubisi ngalolu suku.        (2)

          7.1.3       Yini eyabe yenza ukuthi amaqatha enyama eyayosiwa nguBhekani
                      abe lukhuni?                                                             (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 23

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        23                 DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

          7.1.4       Umbhali uphumelele ukugcina umgomo wenani labalingiswa kule
                      ndaba. Sekela impendulo yakho.                                       (2)

          7.1.5       Uvezwe njengomlingiswa onjani uJoana? Sekela impendulo yakho
                      ngephuzu ELILODWA.                                                   (2)

          7.1.6       Chaza ngemiphumela emibi yokudlisa umuntu osuke ushade naye.
                      Bhala amaphuzu AMABILI ubhekise endabeni.                            (2)

          7.1.7       Xoxa ngokuqoqeka kwendawo okwenzeka kuyo le ndaba.                   (2)

          7.1.8       Ngokubhekisa empilweni kaJoana noGrace, uthini umbono wakho
                      ngokubaluleka kwemfundo kumuntu?                                     (2)

          7.1.9       Ukuba wawunikwe ithuba lokweluleka abadayisi baseMpithi,
                      wawungathini? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                              (3)

                                              KANYE

7.2       ʹINSIMBI EDLA EZINYEʹ– MJ Mngadi

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA N

          Wayeqinisile lapho. UMaSangweni wayesazifundisa izingane zakhe, zagana,
          zaganwa, zayozihlalela emizini yazo eBhiyafu, eMbilo nasekuthizathizeni.
          Ngokuzikhethela ukufela emzini wabo nomyeni, enqabe ukuyothenga umuzi
          ezindaweni ezazikade zaziwa ngokuthi zazingezasesilungwini kuphela,
          abantabakhe nabantababo babemshiye yedwana. Okwakukhalisa u-Andile           5
          kakhulu ukuba angabe esahlaliswa nangane pho! Wayebuye abathethelele
          futhi lapho esekhumbula ukuthi kambe nentokazi eyayisebenza lapha ekhaya
          izigilamkhuba zaziyibambile zayihlohla izindwangu emlonyeni, zayibhandisha
          umlomo, zase ziyigiga ziyoyivalela endlini yangasese lapho eyayifunyanwe
          khona selidume ledlula. Kumanje nje, yayilokhu ithi shalu, amehlo ayethake   10
          ukujabha, ukukhathala nokunengwa ilokhu iwanamathelisa njalo ensizweni
          yejakhethe. Dukuduku kuzwakale amazwi abebecula sakukhathala lapho
          kungena ozolila.
          ʹOkunye futhi engibona ukuthi kuzonixabanisa nale nsizwa yakwaMkhondo,
          uDukuza, yile njwayezi osuzejwayeze yona ngesikhashana nje izethulile        15
          kuwe.ʹ
          ʹYiyiphi-ke leyo njwayezi, Cebo?ʹ
          ʹLo mkhuba wokuthi sonke isikhathi uma ukhuluma ngezigebengu ulinganise
          ngayo. Phathaphatha,ʹ ʹAke ngithi nguwe isigebengu.ʹ
          Sengathi uDukuza wayezwile, wababuka wabahlahlela ngeso. Insizwa ndini       20
          lena yayitheleke besanda kulandwa o-Andile noCebo emini yasekuseni.
          Yayifike iphuphuma ukuzethemba, yazethula nakubona ngokuthi
          yayiwuDukuza         Mkhondo       owayengumshushisi        womshuwalense
          owawuzokhokha izizumbulu ngokushona kukaMaSangweni.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 24

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2        24                    DBE/Novemba 2024
                                             NSC Confidential

          7.2.1       Yini eyayenza ukuthi uMaSangweni angahlali nezingane zakhe?            (1)

          7.2.2       Yiziphi izindawo   EZIMBILI okwakuhlala          kuzo   izingane
                      zikaMaSangweni ngokwalesi siqeshana?                                   (2)

          7.2.3       Tomula   ibinzana  lamagama    asitshela   ukuthi u-Andile
                      wayephatheka kabi ngesenzo sokuhlaliswa kukamama wekhaya
                      yedwa.                                                                 (2)

          7.2.4       Chaza ukuthi kwakwenzekeni kuleli khaya ngalolu suku.                  (2)

          7.2.5       Yikuphi okungafani phakathi komsebenzi owenziwa u-Andile
                      nomsebenzi owenziwa uCebo?                                             (2)

          7.2.6       Indikimba yale ndaba ubugebengu. Sekela lesi sitatimende
                      ngamaphuzu AMABILI.                                                    (2)

          7.2.7       Isiphetho sale ndaba sihle. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu
                      AMABILI.                                                               (2)

          7.2.8       Bhala isigameko ESISODWA le ndaba enamathela kuso kusukela
                      ekuqaleni kuze kuyofika ekugcineni.                                    (2)

          7.2.9       Uyazwelana yini nomlingiswa onguDukuza kule ndaba? Sekela
                      impendulo ngamaphuzu AMABILI.                                          (2)

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU C:          35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2024/b1b9d61e-b0a1-4a63-b784-ed34cdc69e50) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024/5145f765-cf45-43a2-a503-2e92a18b7f55) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/4b2dfbc0-bd4b-4e1f-8f73-97dba9ad15b5) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024-mg/ca5fed94-6233-425b-8802-1cabd2af8ca9) — isiZulu FAL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-isizulu/b82d1606-93a0-4a9a-b443-3b83d1fafdcd) — isiZulu FAL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/c47a757a-8039-424c-b76c-4c9e9cc84927) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
