# isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2016, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2016-memo/fb36b07f-032d-425d-850f-c7e73c27d733
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2016-memo/fb36b07f-032d-425d-850f-c7e73c27d733)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2016/bc497858-eb0c-4a8e-9dd1-860bba1ddc09) — QP · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                            NATIONAL
                                       SENIOR CERTIFICATE

                                          IBANGA LE-12

                   ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                  IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                                       FEBRUWARI/MASHI 2016

                                         IMEMORANDAMU

AMAMAKI: 100

                            Le memorandamu inamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                            Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                   2                                         DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                    NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: IMEMORANDAMU YEZINDABA

QAPHELA:

•   Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).
•   Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba.
•   Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu kuhlukaniswe izingxenye ezimbili kuye
    ngokwabiwa kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.
•   Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi.
•   Umqondo mawuphelele esigabeni esisodwa noma kwesilandelayo.
•   Okungenani mazibe zimbili kuphela izigaba ezethula/ezixoxa ngomqondo owodwa, mazingadluli kulokho.
•   Makuqalwe umqondo omusha esigabeni esisha. .

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
                                              Downloaded from hlayiso.com              3                                                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                              NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI [AMAMAKI ANGAMA-50]
  Okungabonwa ngakho                                   Okungavamile              Okunekhono             Okusendimeni           Okuqalisayo             Akwanelisi
 OKUQUKETHWE &                                              28–30                   22–24                   16–18                 10–12                   4–6
 UHLAKA                                           -Impendulo enembayo     -Impendulo yakheke        -Impendulo             -Impendulo            -Impendulo
                                                  ngaphezu                kahle                     eyanelisayo            ikhombisa             enhlanhlathayo
 (Izimpendulo kanye                               kobekulindelekile       -Imibono eshaya           -Imibono inakho        ukungahlangani        -Imibono edidayo

                             Ingxenye engenhla
 nemibono)                                        -Imibono ekhaliphile,   emhlolweni                ukulandelana           -Imibono engacacile   nenganembi
 Ukuhlela imibono                                 echukuluza ingqondo     nehlabahlosile            nokushaya              nekungeyona           -Akuzwakali
 uyihlelela uhlaka                                kanye nekhombisa        enokuvuthwa komqondo      emhlolweni             eyokuzisungulela      kunokuphindaphinda
 Ukuqonda inhloso,                                ukuvuthwa komqondo      -Ihleleke kahle kakhulu   -Ihleleke              -Kukhona              -Akukho ukuhlela
 izethameli kanye nesimo                          -Ihleleke               kanye nokulandelana       ngokusendimeni         okukhombisa           kanye nokulandelana
                                                  ngobunyoninco kanye     (nokuxhumana)             kanye nokulandelana    ukuhlela okuncane
 AMAMAKI ANGAMA-30                                nokulandelana           kubandakanya              (nokuxhumana)          nokulandelana
                                                  (nokuxhumana)           isingeniso, umzimba       kubandakanya
                                                  kubandakanya            kanye nesiphetho          isingeniso, umzimba
                                                  isingeniso, umzimba                               kanye nesiphetho
                                                  kanye nesiphetho
                                                            25–27                   19–21                    13–15                  7–9                    0–3
                                                  -Impendulo yinhle       -Impendulo yakheke        -Impendulo             -Impendulo            -Ayikho imizamo
                                                  kakhulu kepha intula    kahle                     enembayo kodwa         engashayi             ekhombisa
                                                  izimpawu ze-eseyi       -Imibono ehambisanayo     intula ukucacisa       emhlolweni            ukuphendula

                             Ingxenye engezansi
                                                  enembayo                nendaba nehlabahlosile    -Imibono               -Imibono ithanda      ngesihloko
                                                  -Imibono ekhombisa      -Ihleleke kahle kakhulu   iyalandelana           ukuba nhlakanhlaka    -Akuhambisani
                                                  ukuvuthwa komqondo      kanye nokulandelana       ngokusendimeni futhi   futhi iyadida         nesihloko futhi
                                                  kanye nokukhalipha      (nokuxhumana)             iyamukeleka            -Ukuhlela kanye       akufanelene
                                                  -Ikhombisa ikhono       kubandakanya              -Kukhona okukhomba     nokulandelana         -Akuqondene
                                                  lokuhlela kanye         isingeniso, umzimba       ukuhlela kanye         akukho                nesihloko futhi
                                                  nokulandelana           kanye nesiphetho          nokulandelana                                kuphithene
                                                  (nokuxhumana)                                     (nokuxhumana)
                                                  kubandakanya                                      kubandakanya
                                                  isingeniso, umzimba                               isingeniso, umzimba
                                                  kanye nesiphetho                                  kanye nesiphetho

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
                                                     Downloaded from hlayiso.com                  4                                                                        DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                                         NSC – Imemorandamu

  Okungabonwa ngakho                                       Okungavamile                     Okunekhono                    Okusendimeni                      Okuqalisayo                      Akwanelisi
 ULIMI, ISITAYELA &                                           14–15                            11–12                          8–9                              5–6                              0-3
 UKULUNGISA                                           -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ulimi aluqondakali
 AMAPHUTHA                                            ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    -Ithoni, irejista, isitayela
                                                      kuhambisana kahle kakhulu       kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuhambisana                     kanye nolwazimagama

                                 Ingxenye engenhla
 Ithoni, irejista, isitayela,                         nenhloso, izethameli kanye      nenhloso, izethameli kanye      nenhloso, izethameli            ngokugcunglisi nenhloso,        aluhambisani nenhloso,
 ulwazimagama                                         nesimo                          nesimo                          kanye nesimo.                   izethameli kanye nesimo         izethameli kanye nesimo
 ayahambisana                                         -Ulimi lukhombisa               -Ulimi lufanelekile kanye       -Ukusetshenziswa kolimi         -Ukusetshenziswa kolimi         -Ulwazimagama luncane
                                                      ukuzethemba, luyancomeka        nokusetshenziswa                ukudlulisa umqondo.             ukudlulisa umqondo              kakhulu okwenza kube
 nenhloso/umthelela kanye
                                                      kakhulu                         kwethoni ngendlela              -Ithoni ifanelekile             akugculisi                      lukhuni ukuqonda
 nesimo                                              -Ithoni ekhomba ukuphoqa         efanelekile                     -Kusetshenziswe amasu           -Ithoni nephimbo
 Ukukhethwa kwamagama,                               kanye namasu obuciko             -Kukhombisa ukungabi            obuciko ukukhulisa              akugculisi
 ukusetshenziswa kolimi,                             obunembayo                       namaphutha ohlelweni            okuqukethwe                     -Kusetshenziswe amasu
 izimpawu zokuloba, uhlelo,                           -Akunamaphutha nhlobo           kanye nesipelingi                                               obuciko ngokungagculisi
 isipelingi                                           ohlelweni kanye nesipelingi     -Ibumbeke kahle kakhulu                                         ukukhulisa okuqukethwe
                                                      -Ikhombise ikhono
 AMAMAKI AYI-15                                       eliphezulu lokubumba

                                                                   13                              10                               7                              4

                                                     -Ulimi lukhombisa                -Ulimi luyahambisana            -Ukusetshenziswa                -Ukusetshenziswa

                                Ingxenye engezansi
                                                     ukuzethemba,                     futhi lufanelekile              kolimi okusendimeni             kolimi okungekho
                                                     luyancomeka kakhulu              -Ithoni iyahambisana            nokungahlangani                 endimeni
                                                     -Akunamaphutha                   futhi ifanelekile               okumbalwa                       -Imisho enhlobonhlobo
                                                     ohlelweni kanye                  -Kunamaphutha                   -Ithoni ifanelekile             imbalwa noma ayikho
                                                     nesipelingi                      ambalwa ohlelo kanye            kanye                           -Ulwazimagama
                                                     -Ikhombise ikhono                nesipelingi                     nokusetshenziswa                olunomkhawulo
                                                     eliphezulu lokubumba             -Ibumbeke kahle                 kwamasu obuciko
                                                                                                                      okunomkhawulo
                                                                  5                                4                              3                               2                             0–1
 ISAKHIWO                                            -Ukuthuthuka kwesihloko          -Ukuthuthuka                    -Ukuthuthuka                    -Amaphuzu ambalwa               -Amaphuzu
                                                     okunembayo                       nokugeleza kwendaba             kwendaba                        azwakalayo                      awatholakali
 Izimpawu zethekisthi,                               -Ukucacisa okunembayo            -Ukulandelana                   okulindelekile                  -Imisho kanye                   -Imisho kanye
 ukuthuthuka kwezigaba                               -Imisho, izigaba                 -Imisho, izigaba                -Imisho, izigaba                nezigaba                        nezigaba
 kanye nokwakhiwa                                    kwakheke kahle kakhulu           kuyalandelana futhi             kwakheke kahle                  kunamaphutha                    kunamaphutha
 kwemisho                                                                             kuxubile                        -I-eseyi isenawo                -I-eseyi isenawo                -I-eseyi ayinamqondo
                                                                                                                      umqondo                         umqondo noma
 AMAMAKI AYISI-5                                                                                                                                      inamaphutha
 UKWABIWA
 KWAMAMAKI                                                      43–50                           33–40                           23–30                           13–20                            0–10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                                          Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                 5                                       DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                  NSC – Imemorandamu

Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
•   Q : Okuqukethwe
•   SK : Isakhiwo
•   L : Ulimi
•   ST : Isitayela
•   PT : Amaphutha
•   HL : Uhlaka
Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa

• QHl = 30 (25+5)
• LSP = 15 (8+4+3)
• Sk = 05
SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile.
PH – uphawu lokubhala olungemukelekile.
L – (dwebela)- ulimi olungemukelekile.
// – khombisa isigaba esisha.
NK – inkathi engemukelekile.
‘S-I – i-aphostilofi engemukelekile.
GL – amagama awalandelani ngokufanele.
R – irejista.
KM – akwenzi umqondo.
ISIV. – isivumelwano esingavumelani.
AK – akudingekile.
^ – kunegama elingekho.
GN – igama elingcono./ebelingasetshenzisiwa
 / – ukwehlukanisa amagama
( ) – ukuhlanganisa amagama
PP - ukuphindaphinda

OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)
• Isingeniso:     Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba.
• Umzimba:        (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo.
                  (ii) Zihleleke kahle/umqondo osekelayo.
                  (iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi okumele ubhalwe ngayo.
• Isiphetho:      (i) Siyisigaba esisodwa
                  (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa.
                  (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                            Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                           6                                                     DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                            NSC – Imemorandamu

OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A)

1.1 Leli Iqhawe/Iqhawekazi Lami                        1.2 Ubuhle Nobubi Bokuba Ngusaziwayo.             1.3 Imali Iyikho Konke Yini Empilweni
                                                                                                             Yomuntu?
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
                                                                                                         Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
•   Ubani lowo okukhulunywa ngaye.                     •   Umuntu onjani obizwa ngosaziwayo?
•   Ungowaphi.                                         •   Amathuba avelayo ngokuba usaziwayo.           Abavumayo bangathi:
•   Yini eyenza abe iqhawe/iqhawekazi lami             •   Izinto ozenzayo ezigqamisa okuhle/okubi       •   Imali ikwenzela konke okufunayo.
•   Izinto engizifunda kuyena.                         •   Udumo emaphepheni, komabonakude nezinye       •   Awubinazo izinkinga zezikweletu.
                                                           izindawo.                                     •   Ungakwazi ukusiza abanye abantulayo.
                                                       •   Ukuphatheka/Ukuphathwa komndeni wakho.
                                                       •   Isimo sokuphepha.                             Abaphikayo bangathi:
Nokunye okuhambisana nesihloko                                                                           •   Imali ayikwenzeli konke okudingayo
                                                                                                             empilweni.
                                                                                                         •   Ukuba    nemali  kukudonsela amanzi
                                                                                                             ngomsele.
                                                       Nokunye okuhambisana nesihloko.                   •   Ukuzibona ungcono kunabanye.

                                                                                                         Nokunye okuhambisana nesihloko.

1.4 ... Alikho Iqiniso Emhlabeni.                      1.5 Kubalulekile Ukwamukela Lokho Oyikho.         1.6.1      Isithombe

Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:      Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

•   Yiliphi lelo qiniso?                               •   Wonke umuntu udalwe ngendlela yakhe           •       Isikole esixube izinhlanga
•   Isigameko esenzeka.                                    engafani neyomunye                            •       Ukwamukelana kwezingane.
•   Wakuthola kanjani okwenzeka kuwena?                •   Yamukela lokhu oyikho.                        •       Ukuhlonipha amasiko abanye abantu.
•   Kwaba namthelela muni empilweni yakho      lokho   •   Buka umndeni ovela kuwona.                    •       Ukwakheka kobuhlobo phakathi
    okwenzeka.                                         •   Buka amakhono, amathalente neziphiwo zakho.           kwabafundi bezinhlanga ezahlukene.
•   Yisiphi isifundo owasithola?                       •   Zithuthukise kulokhu oyikho.                  •       Amathuba okuba sesikoleni esixube
                                                       •   Ungaziqhathanisi nabanye abantu                       izinhlanga
Nokunye okuhambisana nesihloko.                        •   Ungazenyezi

                                                                                                         QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye
                                                       Nokunye okuhambisana nesihloko.                            ngesihloko esibhalwe ngumfundi.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                           7                                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                            NSC – Imemorandamu

1.6.2   Isithombe                                       1.6.3      Isithombe

Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:            Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

•   Isomiso                                             •       Ukusha komuzi- indawo nosuku
•   Siwathola kanjani amanzi?                           •       Isizathu sokusha
•   Izindlela zokonga amanzi                            •       Umonakalo owadaleka
•   Imiphumela yesomiso: -indlala                       •       Usizo olwatholakala
                          -imfuyo
                          -izitshalo
                          -umnotho wezwe                QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye
•   Ukubaluleka kwamanzi empilweni                               ngesihloko esibhalwe ngumfundi

QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe
         ngumfundi

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                          8                                                                    DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                           NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B:
AMARUBRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-30]
 Okungabonwa ngakho                  Okungavamile                     Okunekhono                     Okusendimeni                     Okuqalisayo                      Akwanelisi
 OKUQUKETHWE                            15–18                            11–14                           8–10                            5–7                              0–4
 NESAKHIWO                      -Impendulo enembayo             -Impendulo enhle                -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
                                ngaphezu                        kakhulu ekhombisa               ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
 Impendulo kanye                kobekulindelekile               ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo
 nemibono                       -Amasu akhaliphile              zohlobo lombhalo                lombhalo                        zohlobo lombhalo                lombhalo
 Ukuhlela imibono               kanye nokuvuthwa                -Inamathele esihlokweni         -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   -Umbhalo
 Inhloso, izethameli,           komqondo                        -Akunamaphutha                  esihlokweni –                   kuyabonakala kodwa              uyanhlanhlatha
 izakhiwo nezimiso kanye        -Ulwazi olubanzi                -Ukulandelana                   inamaphutha ambalwa             kunamaphutha                    kunamaphutha amaningi
 nesimo                         lwezimpawu zohlobo              kokuqukethwe                    -Ukulandelana                   -Ukulandelana                   -Imibono ayilandelani
                                lombhalo                        nemibono, kuchazwe              kwemibono                       kwamaphuzu                      nhlobo
                                -Umbhalo unamathele             kahle futhi kusekela            okuqukethwe                     kokuqukethwe kubuye             -Ukuchaza okumbalwa
                                esihlokweni                     isihloko                        kufanelekile                    kungabonakali                   okusekela isihloko
 AMAMAKI AYI-18
                                -Amasu akhombisa                --Isakhiwo esifanele            -Ukuchaza okumbalwa             -Ukuchaza okumbalwa             -Akasebenzisanga
                                ukuthelelana kanye              esinamaphushana                 kusekela isihloko               kusekela isihloko               nhlobo imithetho
                                nokulandelana                                                   -Isakhiwo esifanelekile         -Usebenzise                     yesakhiwo
                                -Acacisa ngokusobala                                            kodwa kunamaphutha              ngokunganele imithetho
                                kanye nokusekela                                                ambalwa                         yesakhiwo
                                isihloko                                                                                        -Kukhona okumbalwa
                                -Isakhiwo esifanele                                                                             okubalulekile
                                nesicacile
 ULIMI, ISITAYELA                         10–12                             8–9                             6–7                             4–5                            0–3
 KANYE NOKULUNGISA              -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela
 AMAPHUTHA                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    kanye nolwazimagama
                                kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuyahambisana                   kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
 Ithoni, irejista, isitayela,   kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo
 inhloso/umthelela,             izethameli kanye nesimo         kanye nesimo                    kanye nesimo                    kanye nesimo                    -Kugcwele amaphutha
 izethameli kanye nesimo        -Uhlelo lufanelekile futhi      -Uhlelo lufanelekile futhi      -Kunamaphutha                   -Uhlelo olungafanelekile        futhi kuyadida
 Ukusetshenziswa kolimi         lwakheke kahle kakhulu          lwakheke kahle                  ambalwa                         olunamaphutha                   -Ulwazimagama
 kanye nezimiso                 -Akunamaphutha                  -Ulwazimagama oluhle            -Ulwazimagama                   amaningi                        aluhambisani nenhloso
 Ukukhethwa kwamagama            nhlobo.                        -Akunamaphutha                  olusendimeni                    -Ulwazimagama                   -Umqondo
 Izimpawu zokuloba kanye                                                                        -Amaphutha                      olunganele                      uyanhlanhlatha kakhulu
 nesipelingi                                                                                    awawuphazamisi                  -Umqondo ufiphele.
                                                                                                umqondo.
 AMAMAKI AYI-12
 UKWABIWA
 KWAMAMAKI                                25–30                            19–23                           14–17                           9–12                            0–7

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                     Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                 9           DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                  NSC – Imemorandamu

Amamaki azocazwa ngale ndlela:
Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:

•     Q : Okuqukethwe
•     SK : Isakhiwo
•     L : Ulimi
•     ST :Isitayela
•     PT : Amaphutha

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa

• QSk = 18
• LSP = 12 (7+3+2)

OKULINDELEKILE

2.1     INCWADI YOBUNGANI:
        • Linye ikheli
        • Ikheli lobhalayo lihamba nosuku. Isib. (16 kuNdasa 2011/16 Mashi 2011)
        • Isibingelelo.
        • Isingeniso esingaveza inhloso yokubhala.
        • Umzimba.
        • Isiphetho.
        • Akavalelise akhombise ubuhlobo obuphakathi kombhali wencwadi nobhalelwayo
           Isibonelo: Yimina Umshana
                      uSibonelo

        Okulindelekile:   (i)     Isingeniso
                          (ii)    Umzimba (ungaba yizigaba ezimbili)
                          (iii)   Isiphetho (makuvele ukugoqeka komlayezo)
                          (iv)    Amagama awabe inani elifanele.

2.2    UMLANDO NGOMUFI:
       • Kuqala ngesihloko esigqamile esinamagama kamufi aphelele
       • Usuku lokuzalwa nalolo ashone ngalo.
       • Mawubhalwe ngenkathi edlule.
       • Imininingwane ngomufi; isibongo, amagama, indawo nosuku lokuzalwa.
       • Imininingwane yabazali bakhe.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                             10                     DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                               NSC – Imemorandamu

      •    Imininingwane yemfundo.
      •    Imininingwane yomsebenzi
      •    Amagalelo akhe- emndenini nasemphakathini.
      •    Abantu abashiyile.
      •    Umusho/Umyalezo omfishane wokuvalelisa Isib: Lala uphumule Mntungwa …. (nokunye)
      •    Amagama awabe inani elifanele.

2.3       I-AJENDA NAMAMINITHI:
           • Isihloko, indawo, usuku nesikhathi
           • Ukuvulwa komhlangano
           • Abaxolisile
           • Abakhona
           • Ukufundwa kwamaminithi
           • Okuvuka emaminithini
           • Ezintsha
           • Okujwayelekile
           • Ukuvala
           • Amagama awabe inani elifanele.

2.4       INGXOXO/IDAYALOGI:
          •   Isihloko
          •   Isingeniso (sifakwa kubakaki)
          •   Indlela yokubhala inkulumo-mpendulwano:
              -abakhulumayo baqanjwa amagama
              -abafakwa abacaphuni
              -amakholoni wonke awaqondane emva kwamagama abakhulumayo
              -inkulumo yomuntu ayingabhalwa ngaphansi kwegama lokhulumayo.
          •   Ingxoxo mayikhule ifike kuvuthondaba
          •   Isiphetho masibe nesixazululo
          •   Amagama awabe inani elifanele.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                       Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                        11                                                             DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                          NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C:
AMARUBRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI
ANGAMA-20]
Okungabonwa ngakho                  Okungavamile                     Okunekhono                     Okusendimeni                   Okuqalisayo                   Akwanelisi
OKUQUKETHWE                            10–12                            8–9                             6–7                           4–5                           0–3
NESAKHIWO                      -Impendulo enembayo             -Impendulo enhle                -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni   -Impendulo ikhombisa
                               ngaphezu                        kakhulu ekhombisa               ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo           ukungabi nalo ulwazi
Impendulo nemibono             kobekulindelekile               ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo              ekhombisa ulwazi        lwezimpawu zohlobo lombhalo
Ukuhlela imibono               -Amasu akhaliphile              zohlobo lombhalo                lombhalo                        lwezimpawu zohlobo      -Umqondo uyanhlanhlatha
Izimpawu/izimiso kanye         kanye nokuvuthwa                -Inamathele esihlokweni         -Ayinamathele kahle             lombhalo                kunamaphutha amaningi
nesimo                         komqondo                        -Akunamaphutha                  esihlokweni –                   -Ukunamathela           -Imibono ayilandelani nhlobo
                               -Ulwazi olubanzi                -Ukulandelana                   inamaphutha ambalwa             kuyabonakala kodwa      -Ukuchaza okumbalwa
AMAMAKI AYI-12                 lwezimpawu zohlobo              kokuqukethwe                    -Ukulandelana                   kunamaphutha            okusekela isihloko
                               lombhalo                        nemibono, kuchazwe              kwemibono okuqukethwe           -Ukulandelana           -Akasebenzisanga nhlobo
                               -Umbhalo unamathele             kahle futhi kusekela            kufanelekile                    kwamaphuzu              imithetho yesakhiwo
                               esihlokweni                     isihloko                        -Ukuchaza okumbalwa             kokuqukethwe kubuye
                               -Amasu akhombisa                -Isakhiwo esifanele             kusekela isihloko               kungabonakali
                               ukuthelelana kanye              esinamaphushana                 -Isakhiwo esifanelekile         -Ukuchaza okumbalwa
                               nokulandelana                                                   kodwa esinamaphutha             kusekela isihloko
                               -Acacisa ngokusobala                                            ambalwa                         -Usebenzise
                               kanye nokusekela                                                                                ngokunganele
                               isihloko                                                                                        imithetho yesakhiwo
                               -Isakhiwo esifanele                                                                             -Kukhona okumbalwa
                               nesicacile                                                                                      okubalulekile
ULIMI, ISITAYELA KANYE                     7–8                             5–6                              4                            3                            0–2
NOKULUNGISA                    -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista,      -Ithoni, irejista, isitayela kanye
AMAPHUTHA                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    isitayela,              nolwazimagama
                               kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuyahambisana                   ulwazimagama            akuhambisani nenhloso,
Ithoni, irejista, isitayela,   kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            kunokungahambisani      izethameli kanye nesimo
inhloso/umthelela,             izethameli kanye nesimo         kanye nesimo                    kanye nesimo                    nenhloso, izethameli    -Kugcwele amaphutha futhi
izethameli kanye nesimo        -Uhlelo lufanelekile futhi      -Uhlelo lufanelekile futhi      -Kunamaphutha ambalwa           kanye nesimo            kuyadida
Ukusetshenziswa kolimi         lwakheke kahle kakhulu          lwakheke kahle                  -Ulwazimagama                   -Uhlelo                 -Ulwazimagama aluhambisani
kanye nezimiso                 -Akunamaphutha nhlobo           -Ulwazimagama oluhle            olusendimeni                    olungafanelekile        nenhloso
Ukukhethwa kwamagama                                           -Akunamaphutha                  -Amaphutha                      olunamaphutha           -Umqondo uyanhlanhlatha
Izimpawu zokuloba kanye                                                                        awawuphazamisi                  amaningi                kakhulu
                                                                                               umqondo                         -Ulwazimagama
nesipelingi
                                                                                                                               olunganele
                                                                                                                               -Umqondo ufiphele
AMAMAKI AYISI-8
UKWABIWA KWAMAMAKI                       17–20                            13–15                          10–11                          7–8                           0–5
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                             Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                 12           DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                   NSC – Imemorandamu

Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:

•     Q : Okuqukethwe
•     SK : Isakhiwo
•     L : Ulimi
•     ST : Isitayela
•     PT : Amaphutha

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa

• QSk = 12
• LSP = 08 (4+2+2)

OKULINDELEKILE

3.1     ISIKHANGISI
        •    Masifakwe ebhokisini.
        •    Igama lokukhangiswayo maligqame
        •    Ifonti mayehluke.
        •    Indawo, isikhathi lapho umkhiqizo utholakala khona.
        •    Izinhlobo zamakhekhe
        •    Imininingwane egcwele ngalokhu okukhangiswayo
        •    Amagama awabe inani elifanele.

3.2     IPHOSKHADI
        •    Malifakwe ebhokisini.
        •    Isitembu kanye nekheli lobhalelwayo ngasesandleni sokudla.
        •    Bhala usuku ngokugcwele.
        •    Ukubingelela.
        •    Isingeniso.
        •    Umzimba.
        •    Isiphetho.
        •    Ukuvalelisa.
        •    Amagama awabe inani elifanele.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                 Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                   13      DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                                            NSC

3. 3   IRESIPHI
       •    Isihloko: U-curry wenkukhu.
       •    Izithako.
       •    Izilinganiso/Izikalo.
       •    Indlela yokwenza.
       •    Isikhathi esidingekayo sokuwupheka.
       •    Inani labantu abangawudla.
       •    Ungawudla nani? Isb. uphuthu, irayisi, ujeqe, njll
         Amagama awabe inani elifanele

OKULINDELEKILE MAYELANA NOBUDE NOBUFUSHANE BEMIBHALO

•      Uma amagama eqe noma ehle esukela ku 1–5 kuyokwamukeleka.
•      Uma amagama eqe noma ehle esukela ku 6–10 kuyosuswa imaki elilodwa.
•      Uma amagama eqe noma ehle esukela ku 11–15 kuyosuswa amamaki ama–2.
•      Uma amagama eqe noma ehle esukela ku 16 kuya ku–20 kuyosuswa amamaki ama–3.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-feb-march-2016-memo/a73633d7-3279-4a0e-9471-3a6a15c87204) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-feb-march-2016-memo/a2b18248-df0d-46df-952a-9f7b3adcf9d8) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016-memo-1/8b486cc5-475b-4484-97d9-f14e5a37e19d) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016-memo/ac44dbc0-99b0-4194-8acc-d0212736cd49) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2018-memo/71ce519d-ace4-4b52-8a83-a88cc450914c) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2017-memo/608f2c77-9f00-4cec-98fd-1b908a6ef39e) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
