# isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2017, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2017-memo/8517c722-dc6a-4cd5-9699-aaea5444db6f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2017-memo/8517c722-dc6a-4cd5-9699-aaea5444db6f)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · isizulu. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2017/52b1cf57-35f3-4c92-8f70-26e03b2d283c) — QP · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        GRAAD 12

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                 ISIZULU ULIMI LWESIBILI LOKWENGEZA (FAL)

                               IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                                           2017

                                       IMEMORANDAMU

                                                                AMAMAKI: 100

                            Le memorandamu inamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                               Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
                                                       Downloaded from hlayiso.com                     2                                                                        DBE/2017
                                                                                                SCE–Imemorandamu

ISIQEPHU A: Imemorandamu Yezindaba

QAPHELA:
  • Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).
  • Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba.
  • Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela: inkomba ngayinye kumazinga amahlanu ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye ngokwabiwa
     kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.
  • Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi.

AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50]
   Okungabonwa ngakho                                       Okungavamile                 Okunekhono                  Okusendimeni             Okuqalisayo                Akwanelisi
 OKUQUKETHWE &                                                  28–30                        22–24                       16–18                    10–12                      4–6
 UHLAKA/UKUHLELA                                     -Impendulo enembayo         -Impendulo yakheke kahle.     -Impendulo eyanelisayo.   -Impendulo ikhombisa     -Impendulo
                                                     ngaphezu                    -Imibono eshaya emhlolweni    -Imibono inakho           ukungahlangani           enhlanhlathayo.
 (Izimpendulo kanye nemibono)                        kobekulindelekile.          nehlabahlosile. enokuvuthwa   ukulandelana nokushaya    -Imibono engacacile      -Imibono edidayo

                                Ingxenye engenhla
 Ukuhlela imibono uyihlelela                         -Imibono ekhaliphile,       komqondo.                     emhlolweni.               nokungeyona              nenganembi.
 uhlaka                                              echukuluza ingqondo         -Ihleleke kahle kakhulu,      -Ihleleke                 eyokuzisungulela         -Akuzwakali,
 Ukuqonda inhloso, izethameli                        kanye nekhombisa            inokulandelana kanye          ngokusendimeni,           -Kukhona okukhombisa     kunokuphindaphinda.
 kanye nesimo                                        ukuvuthwa komqondo.         nokuxhumana                   inokulandelana            ukuhlela okuncane        -Akukho ukuhlela kanye
                                                     -Ihleleke ngobunyoninco,    kubandakanya isingeniso,      nokuxhumana               nokulandelana.           nokulandelana.
 AMAMAKI ANGAMA-30                                   ngokulandelana kanye        umzimba kanye nesiphetho.     kubandakanya
                                                     nokuxhumana                                               isingeniso, umzimba
                                                     kubandakanya isingeniso,                                  kanye nesiphetho.
                                                     umzimba kanye
                                                     nesiphetho.
                                                                25–27                        19–21                       13–15                     7–9                         0–3
                                                     -Impendulo yinhle kakhulu   -Impendulo yakheke kahle.     -Impendulo enembayo       -Impendulo engashayi     -Ayikho imizamo

                                Ingxenye engezansi
                                                     kepha intula izimpawu ze-   -Imibono ehambisanayo         kodwa intula ukucacisa.   emhlolweni.              ekhombisa ukuphendula
                                                     eseyi ezinembayo.           nendaba nehlabahlosile.       -Imibono iyalandelana     -Imibono ithanda ukuba   ngesihloko.
                                                     -Imibono ekhombisa          -Ihleleke kahle,              ngokusendimeni futhi      nhlakanhlaka futhi       -Akuhambisani nesihloko
                                                     ukuvuthwa komqondo          inokulandelana                iyamukeleka.              iyadida.                 futhi akufanelene.
                                                     kanye nokukhalipha.         nokuxhumana                   -Kukhona okukhomba        -Ukuhlela kanye          -Akuqondene nesihloko
                                                     -Ikhombisa ikhono           kubandakanya isingeniso,      ukuhlela, ukulandelana    nokulandelana akukho.    futhi kuphithene.
                                                     lokuhlela, ukulandelana     umzimba kanye nesiphetho.     kanye nokuxhumana
                                                     kanye nokuxhumana                                         kubandakanya
                                                     kubandakanya isingeniso,                                  isingeniso, umzimba
                                                     umzimba kanye                                             kanye nesiphetho.
                                                     nesiphetho.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                         Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
                                                        Downloaded from hlayiso.com                          3                                                                                       DBE/2017
                                                                                                      SCE–Imemorandamu

AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] (kuyaqhubeka)
    Okungabonwa ngakho                                        Okungavamile                    Okunekhono                   Okusendimeni                      Okuqalisayo                      Akwanelisi
 ULIMI, ISITAYELA &                                                 14–15                          11–12                            8–9                             5–6                             0–3
 UKULUNGISA AMAPHUTHA                                 -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela
                                                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    kanye nolwazimagama
 Ithoni, irejista, isitayela,                         kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuhambisana                     kuhambisana                     akuhambisani nenhloso,
 ulwazimagama                                         ngokwedlulele nenhloso,         nenhloso, izethameli kanye      ngokusendimeni                  ngokungagculisi                 izethameli kanye nesimo.

                                  Ingxenye engenhla
 kuyahambisana nenhloso/                              izethameli kanye nesimo.        nesimo.                         nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            -Ulimi aluqondakali.
 umthelela kanye nesimo                               -Ulimi lukhombisa               -Ulimi lufanelekile.            kanye nesimo                    kanye nesimo.                   -Ulwazimagama luncane
 Ukukhethwa kwamagama,                                ukuzethemba, luyancomeka        -Kukhombisa ukungabi            -Ukusetshenziswa kolimi         -Ukusetshenziswa kolimi         kakhulu okwenza kube
 ukusetshenziswa kolimi,                              kakhulu.                        namaphutha amaningi             ukudlulisa umqondo              ukudlulisa umqondo              lukhuni ukuqonda indaba.
 izimpawu zokuloba, uhlelo                            -Akunamaphutha nhlobo           ohlelweni kanye                 -Kusetshenziswe amasu           akugculisi.                     -Uhlelo nesipelingi
 kanye nesipelingi.                                   ohlelweni kanye nesipelingi.    nesipelingi.                    obuciko ukukhulisa              -Kusetshenziswe amasu           kukhombisa ukuba
                                                      -Ikhombisa ikhono               -Ibumbeke kahle kakhulu.        okuqukethwe.                    obuciko ngokungagculisi         yinkinga kakhulu.
 AMAMAKI AYI-15                                       eliphezulu kakhulu                                              -Kunamaphutha                   ukukhulisa okuqukethwe.
                                                      lokubumba.                                                      amaningana ohlelo               -Maningi kakhulu
                                                                                                                      nesipelingi.                    amaphutha ohlelo
                                                                                                                                                      nesipelingi.
                                                                      13                             10                              7                               4
                                                      -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,
                                                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama
                                                      kuhambisana kahle kakhulu       kuhambisana                     kuhambisana                     akuhambisani kahle

                                Ingxenye engezansi
                                                      nenhloso, izethameli kanye      ngokusezingeni nenhloso,        ngokugculisayo                  nenhloso, izethameli
                                                      nesimo.                         izethameli kanye nesimo.        nenhloso, izethameli            kanye nesimo.
                                                      -Ulimi lukhombisa               -Ulimi luyahambisana futhi      kanye nesimo.                   -Ukusetshenziswa kolimi
                                                      ukuzethemba, luyancomeka.       lufanelekile                    -Ukusetshenziswa kolimi         okungekho endimeni.
                                                      -Akunamaphutha                  -Kukhombisa ukuba               okusendimeni                    -Imisho enhlobonhlobo
                                                      angakanani ohlelweni kanye      namaphutha ambalwa              nokungahlangani                 imbalwa noma ayikho.
                                                      nesipelingi.                    ohlelo kanye nesipelingi        okumbalwa.                      -Ulwazimagama
                                                      -Ikhombise ikhono               -Ibumbeke kahle                 -Ukusetshenziswa                olunomkhawulo.
                                                      eliphezulu lokubumba.                                           kwamasu obuciko                 -Maningi ngokwedlulele
                                                                                                                      okunomkhawulo.                  amaphutha ohlelo
                                                                                                                      -Maningi amaphutha              nesipelingi.
                                                                                                                      ohlelo nesipelingi.
 ISAKHIWO                                                           5                               4                                3                             2                              0–1
 Izimpawu zethekisthi,                                -Ukuthuthuka kwesihloko         -Ukuthuthuka nokugeleza         -Ukuthuthuka kwendaba           -Amaphuzu ambalwa               -Amaphuzu awatholakali.
 ukuthuthuka kwezigaba kanye                          okunembayo.                     kwendaba.                       okulindelekile.                 azwakalayo.                     -Imisho kanye nezigaba
 nokwakhiwa kwemisho                                  -Ukucacisa okunembayo           -Ukulandelana nokuhleleka       -Imisho nezigaba                -Imisho kanye nezigaba          akuhlelekile.
                                                      -Imisho, izigaba kwakheke       kwezigaba.                      kuhleleke kahle.                kunamaphutha.                   -I-eseyi ayinamqondo.
 AMAMAKI AYISI-5                                      kahle kakhulu.                  -Imisho, izigaba                -I-eseyi isenawo                -I-eseyi isenawo
                                                                                      kuyalandelana futhi             umqondo.                        umqondo noma
                                                                                      kuxubile.                                                       inamaphutha.
 UKWABIWA KWAMAMAKI                                              43–50                            33–40                          23–30                           13–20                           0–10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                                              Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3          4                                 DBE/2017
                                             SCE–Imemorandamu

Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
•  Q: Okuqukethwe
•  Sk: Isakhiwo
•  L : Ulimi
•  St: Isitayela
•  Pt: Amaphutha
•  Hl: Uhlaka

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:
•  QHl          =30 (25+5)
•  LSP          =15 (8+4+3)
•  Sk           = 05

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile.
PH – uphawu lokubhala olungemukelekile.
L – (dwebela)- ulimi olungemukelekile.
// – khombisa isigaba esisha.
NK – inkathi engemukelekile.
GL – amagama awalandelani ngokufanele.
R – irejista.
KM – akwenzi umqondo.
ISIV. – isivumelwano esingavumelani.
AK – akudingekile.
^ – kunegama elingekho.
GN – igama elingcono.
 / –ukwehlukanisa amagama
( ) –ukuhlanganisa amagama
 Pp – ukuphindaphinda amagama

OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)

•     Isingeniso:    Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba.

•     Umzimba:       (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo.
                     (ii) Izigaba zihleleke kahle / umqondo osekelayo.
                     (iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi okumele ubhalwe ngayo.

•     Isiphetho:     (i) Siyisigaba esisodwa.
                     (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa.
                     (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba
                           ukuxwayisa /ukweluleka / ukuxolisa.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                        5                                                                DBE/2017
                                                                           SCE–Imemorandamu

OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A)
1.1 Mhla Ngilandelwa Izintatheli.          1.2 Impumelelo Iyabashintsha Abantu.                              1.3 Ukubaluleka Kokwazi Amalungelo Akho.

Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:          Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

   •   Inkathi edlule.                                    •    Inkathi yamanje neyedlule.                       •   Inkathi yamanje.
   •   Chaza isihloko ngamafuphi.                         •    Chaza isihloko ngamafuphi.                       •   Chaza ukuthi yini amalungelo.
   •   Zazikulandela kuphi, nini?                         •    Chaza ukuthi labo bantu babephila kanjani        •   Asebenza nini, kuphi, kanjani?
   •   Kwakwenzenjani?                                         bengakaphumeleli.                                •   Izibophezelo ezihambisana namalungelo.
   •   Imithelela empilweni yakho mayelana:               •    Ushintsho olwenziwa abantu uma                   •   Amalungelo ezindaweni ezahlukene:
       - isithunzi sakho.                                      sebephumelele:                                       - aqondene nempilo yomuntu.
       - umsebenzi wakho.                                      - babukela abanye abantu phansi.                     - esikoleni.
       - ikusasa lakho.                                       - bashintsha indawo yokuhlala.                        - emsebenzini.
       - ukuthinteka komndeni wakho.                           - bashintsha abangani.                               - emphakathini.
   •   Yisiphi isinyathelo owasithatha ukugeza igama           - bashintsha indlela abagqoka ngayo.                 - phakathi kwezinye izinhlanga.
       lakho/ ukuveza iqiniso ngokushiwo ngawe?                - bakhetha izindawo abazihambelayo.                  - ekuthatheni izinqumo.
                                                          •    Isifundo ngabantu abanempilo esishintshile.      •   Imiphumela yokwazi ngamalungelo akho.
       Nokunye okuhambisana nesihloko.
                                                       Nokunye okuhambisana nesihloko.                       Nokunye okuhambisana nesihloko.
1.4 Ubuhle Nobubi Bokuba Nenja Ekhaya.                 1.5 Kungabe Ezemidlalo Ziyakuphazamisa                1.6 Impilo Ngaphandle Kwezinkundla
                                                           Yini Ukufunda Ezikoleni?                              Zokuxhumana.
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
                                                       Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:          Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
   •   Inkathi yamanje.                                                                                          • Inkathi yamanje.
                                                          •   Inkathi yamanje.                                   • Izinhlobo zezinkundla zokuxhumana.
Ubuhle:                                                                                                          • Ubuhle bezinkundla zokuxhumana:
   • Ubudlelwane namalungu omndeni.                    Amaphuzu avumelana nesihloko:                                - ukonga nokuchitha isikhathi.
   • Ukusiza uma kukhona oyimpumputhe ekhaya.             • Ukushayisana kwesikhathi sezemidlalo                    - ukwenza ubudlelwane nabanye abantu.
   • Ukuvikela ikhaya.                                       nesokufunda.                                           - ukuxhumana nabantu abaningi
   • Ukuzingela.                                          • Abafundi banaka kakhulu ezemidlalo                        ngesikhathi esisodwa.
   • Imikhuba yayo ehlaba umxhwele.                          kunezifundo.                                           - ukuthola ulwazi olunhlobonhlobo.
Ububi:                                                    • Ukuhamba isikhathi eside nezemidlalo.                   - ukuthola izithombe nama-video.
   • Ukuxabanisa umndeni nomakhelwane.                    • Ukukhathala kwabafundi bangakwazi                       - ukuthola izindaba ezenzeka emhlabeni
   • Ukuyinakekela kuyabiza.                                 ukufunda nokwenza imisebenzi yesikole                    wonke.
   • Ukuluma abantu.                                         ekhaya.                                             Nokunye okuhambisana nesihloko.
   • Umsindo, ukungcolisa nokuklwebha izimoto.
   • Ukujikela amalungu omndeni.
Nokunye okuhambisana nesihloko.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                             Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                         6                       DBE/2017
                                                                            SCE–Imemorandamu

                                                        Amaphuzu aphikisana nesihloko:
                                                           • Ukubaluleka kwezemidlalo ezikoleni.
                                                           • Amathuba atholwa abafundi.
                                                           • Ukuvunjululwa kwamathalente.
                                                           • Imifundaze etholwa abafundi ngezemidlalo.
                                                           • Ukuthola ithuba lokubona izindawo.
                                                           • Ukuthola ithuba lokuhlangana nabadlali
                                                              abavelele/abadumile.

                                                        Nokunye okuhambisana nesihloko.
1.7.1 Isithombe                                         1.7.2 Isithombe

Nikeza indaba isihloko esiyifanele.                     Nikeza indaba isihloko esiyifanele.

Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:            Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

   •   Izihloko ziyokwehluka, Isib. Uthando.               •   Izihloko ziyokwehluka, Isib. Iziteleka
   •   Ukuchaza ngamafuphi ngezinhlobo zothando.               zokulethwa kwezinsiza zomphakathi.
   •   Uphawu lokukhombisa uthando.                        •   Izimbangela.
   •   Ukubambisana kwezithandani.                         •   Izinto ezenziwa abantu uma beteleka:
   •   Izipho abanikana zona ezikhombisa nezivuselela          - ukushisa amathayi emgwaqweni.
       uthando.                                                - ukushisa izakhiwo.
   •   Ukugqugquzela ukuthandana kubantu.                      - ukuntshontsha impahla yabanye
   •   Ukusekelana ezimweni ezahlukene.                          abantu.
   •   Ukukhula othandweni.                                    - ukudutshulwa nokushaywa kwabantu.
                                                               - ukungayi kwabantu emsebenzini
QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye                                 nabafundi ezikoleni.
         ngesihloko esibhalwe ngumfundi.                   •   Imiphumela.

                                                        QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye
                                                                ngesihloko esibhalwe ngumfundi.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                        7                                                                               DBE/2017
                                                                                           SCE–Imemorandamu

ISIQEPHU B: AMARUBRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA
[AMAMAKI ANGAMA-30]
 Okungabonwa ngakho                   Okungavamile                    Okunekhono                     Okusendimeni                      Okuqalisayo                    Akwanelisi
 OKUQUKETHWE,                               15–18                         11–14                           8–10                               5–7                           0–4
 UKUHLELA NESAKHIWO             -Impendulo enembayo             -Impendulo enhle                -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
                                ngaphezu                        kakhulu ekhombisa               ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
 Impendulo kanye nemibono       kobekulindelekile.              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo
 Ukuhlela imibono               -Amasu akhaliphile              zohlobo lombhalo.               lombhalo.                       zohlobo lombhalo.               lombhalo.
 Inhloso, izethameli,           kanye nokuvuthwa                -Inamathele esihlokweni         -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   -Umbhalo
 izakhiwo nezimiso kanye        komqondo.                       -Akunamaphutha                  esihlokweni.                    kuyabonakala kodwa              uyanhlanhlatha,
 nesimo                         -Ulwazi olubanzi                amaningi.                       -Inamaphutha ambalwa.           kunamaphutha                    kunamaphutha amaningi
                                lwezimpawu zohlobo              -Ukulandelana                   -Ukulandelana                   amaningi.                       kakhulu.
 AMAMAKI AYI-18                 lombhalo.                       kokuqukethwe                    kwemibono                       -Ukulandelana                   -Imibono ayilandelani
                                -Umbhalo unamathele             nemibono, kuchazwe              kokuqukethwe                    kwamaphuzu                      nhlobo.
                                esihlokweni.                    kahle futhi kusekela            kufanelekile.                   kokuqukethwe kubuye             -Ukuchaza okumbalwa
                                -Amasu akhombisa                isihloko.                       -Ukuchaza okumbalwa             kungabonakali.                  okusekela isihloko.
                                ukuthelelana kanye              -Isakhiwo esifanele             kusekela isihloko.              -Ukuchaza okumbalwa             -Akasebenzisanga
                                nokulandelana.                  esingenamaphutha                -Isakhiwo esifanelekile         kusekela isihloko.              nhlobo imithetho
                                -Acacisa ngokusobala            amaningi.                       kodwa kunamaphutha              -Usebenzise                     yesakhiwo.
                                kanye nokusekela                                                ambalwa.                        ngokunganele imithetho
                                isihloko.                                                                                       yesakhiwo.
                                -Isakhiwo esifanele                                                                             -Kukhona okumbalwa
                                nesicacile.                                                                                     okubalulekile.
 ULIMI, ISITAYELA KANYE                     10–12                            8–9                             6–7                             4–5                             0–3
 NOKULUNGISA                    -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela
 AMAPHUTHA                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    kanye nolwazimagama
                                kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuyahambisana                   kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
 Ithoni, irejista, isitayela,   kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            izethameli kanye
 inhloso/umthelela,             izethameli kanye                kanye nesimo.                   kanye nesimo.                   kanye nesimo.                   nesimo.
 izethameli kanye nesimo.       nesimo.                         -Uhlelo lufanelekile futhi      -Kunamaphutha                   -Uhlelo olungafanelekile        -Kugcwele amaphutha
 Ukusetshenziswa kolimi         -Uhlelo lufanelekile futhi      lwakheke kahle.                 ambalwa.                        olunamaphutha                   futhi kuyadida.
 kanye nezimiso.                lwakheke kahle kakhulu.         -Akunamaphutha                  -Amaphutha                      amaningi.                       -Umqondo
 Ukukhethwa kwamagama,          -Akunamaphutha                  amaningi.                       awawuphazamisi                  -Umqondo ufiphele.              uyanhlanhlatha kakhulu.
 izimpawu zokuloba kanye        nhlobo.                                                         umqondo.
 nesipelingi
 AMAMAKI AYI-12
 UKWABIWA
 KWAMAMAKI                                 25–30                           19–23                           14–17                            9–12                            0–7

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                         Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                8             DBE/2017
                                                   SCE–Imemorandamu

Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
    • Q: Okuqukethwe
    • Sk: Isakhiwo
    • L: Ulimi
    • St: Isitayela
    • Pt: Amaphutha

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

       •   QSk        =18
       •   LSP        =12 (7+3+2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                  9                                                  DBE/2017
                                                                     SCE–Imemorandamu

OKULINDELEKILE:

2.1    Incwadi Yobungani
          • Ikheli lobhalayo esandleni sokudla elihambisana nosuku olubhalwe ngokugcwele, Isib.(12 kuNhlaba 2017 / 12 Meyi 2017 /
            12.05.2017 / 12/05/2017)
          • Isingeniso: Isigaba sokuqala esifishane, umfundi akakhombise ukuthi bayazana nalo ambhalelayo.
          • Umzimba: Isigaba sesibili, umfundi akahlale phezu kodaba olumenze wabhala incwadi.
                         Isigaba sesithathu, umfundi akenabe ngalokhu abhale ngakho esigabeni sesibili.
          • Isiphetho: Isigaba sokugcina esifishane, akakhonze abonge noma adlulise umyalezo.
          • Isivaleliso masikhombise ubuhlobo: Yimina umngani wakho
                                                  uNolwazi
          • Amagama awabe inani elifanele.

2.2    Incwadi Yokuzichaza (CV) Nencwadi Eyisiphelekezelo (Covering Letter)

       Incwadi Yokuzichaza (CV):
            Imininingwane eqondene nawe:
          • Isibongo, amagama akho aphelele, usuku lokuzalwa, inombolo kamazisi, ubulili, ubuzwe, izilimi ozikhulumayo, ikheli, inombolo
            yocingo/iselula nezincwadi zokushayela.

              Imininingwane eqondene nemfundo:
          •   Isikole, ibanga, unyaka, izifundo, izitifiketi nokunye okuhambisana nemfundo.

              Imininingwane eqondene nomsebenzi:
          •   Uhlobo lomsebenzi, indawo, isikhathi osisebenzile lapho, isipiliyoni nokunye okuhambisana nomsebenzi.

              Imininingwane ngofakazi:
          •   Igama nesibongo, isikhundla, inombolo yocingo nokunye okuqondene nofakazi.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                         Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                 10                                                   DBE/2017
                                                                    SCE–Imemorandamu

       Incwadi Eyisiphelekezelo (Covering Letter)
   •    Ikheli lobhalayo alibe ngasesandleni sokudla lihamba nosuku, Isib.(3 kuNhlangulana 2017 / 3 Juni 2017 / 03.06.2017 / 3/06/2017).
   •    Ikheli lobhalelwayo alibe ngasesandleni sokunxele liqale ngesikhundla sobhalelwayo.
   •    Obhalelwayo makabingelelwe ngesizotha, Isib. Mnumzane.
   •    Qala ngomusho oyisihloko.
   •    Esigabeni sokuqala umfundi akahlale phezu kodaba olumenze wabhala incwadi.
   •    Esigabeni sesibili umfundi akacacise ukuthi imininingwane yonke isencwadini yokuzichaza.
   •    Isiphetho masibe sifishane sifingqe isicelo.
   •    Isivaleliso masikhombise isizotha: Yimina Ozithobayo
                                           uDumisani Zondi (Mnu.)
   •    Amagama awabe inani elifanele.

2.3 Indatshana yephephandaba.
       Kumele kube nalezi zihlokwana ezilandelayo:
   • Isihloko masibhalwe ngokugqamile.
   • Usuku negama lephephandaba.
   • Igama lombhali.
   • Igama lendawo lobhalayo.
   • Amaphuzu ahambisana nemibono yombhali.
   • Akuvele ukungahambisani nomkhuba wama-blesser.
   • Akuvele umphumela noma izinkinga ezilethwa abesifazane abathandana nama-blesser.
   • Amagama awabe inani elifanele.

2.4 Inkulumo
   • Isihloko okhuluma ngaso.
   • Isingeniso: Ukubingelela nokungenisa inkulumo yakho ngendlela ehehayo.
   • Umzimba: Inkulumo mayikhule ifike kuvuthondaba.
   • Isiphetho: Ukubonga ithuba olinikiwe.
   • Ukuhlela kahle amaphuzu.
   • Ukusetshenziswa kolimi ngendlela efanele.
   • Amagama awabe inani elifanele.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                          Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                    11                                                                          DBE/2017
                                                                                       SCE–Imemorandamu

ISIQEPHU C: AMARUBRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA
[AMAMAKI ANGAMA-20]
Okungabonwa ngakho                   Okungavamile            Okunekhono                        Okusendimeni                     Okuqalisayo                        Akwanelisi
OKUQUKETHWE,                              10–12                   8–9                                6–7                              4–5                              0–3
UKUHLELA NESAKHIWO              -Impendulo             -Impendulo enhle                  -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
                                enembayo ngaphezu      kakhulu ekhombisa                 ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
Impendulo nemibono              kobekulindelekile.     ulwazi lwezimpawu                 lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo
Ukuhlela imibono                -Amasu akhaliphile     zohlobo lombhalo.                 lombhalo.                       zohlobo lombhalo.               lombhalo.
Izimpawu/Izimiso kanye          kanye nokuvuthwa       -Inamathele                       -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   -Umbhalo uyanhlanhlatha,
nesimo                          komqondo.              esihlokweni.                      esihlokweni.                    kuyabonakala kodwa              kunamaphutha amaningi
                                -Ulwazi olubanzi       -Akunamaphutha                    -Inamaphutha ambalwa            kunamaphutha                    kakhulu.
AMAMAKI AYI-12                  lwezimpawu zohlobo     amaningi.                         -Ukulandelana                   amaningi.                       -Imibono ayilandelani nhlobo.
                                lombhalo.              -Ukulandelana                     kwemibono                       -Ukulandelana                   -Ukuchaza okumbalwa
                                -Umbhalo unamathele    kokuqukethwe                      kokuqukethwe                    kwamaphuzu                      okusekela isihloko.
                                esihlokweni.           nemibono, kuchazwe                kufanelekile.                   kokuqukethwe kubuye             -Akayisebenzisanga nhlobo
                                -Amasu akhombisa       kahle futhi kusekela              -Ukuchaza okumbalwa             kungabonakali.                  imithetho yesakhiwo.
                                ukuthelelana kanye     isihloko.                         kusekela isihloko.              -Ukuchaza okumbalwa
                                nokulandelana.         -Isakhiwo esifanele               -Isakhiwo esifanelekile         kusekela isihloko.
                                -Acacisa ngokusobala   esinamaphushana.                  kodwa esinamaphutha             -Usebenzise
                                kanye nokusekela                                         ambalwa.                        ngokunganele imithetho
                                isihloko.                                                                                yesakhiwo.
                                -Isakhiwo esifanele                                                                      -Kukhona okumbalwa
                                nesicacile.                                                                              okubalulekile.
ULIMI, ISITAYELA KANYE                     7–8                      5–6                                  4                              3                                 0–2
NOKULUNGISA                     -Ithoni, irejista,     -Ithoni, irejista, isitayela,     -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela kanye
AMAPHUTHA                       isitayela,             ulwazimagama                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    nolwazimagama
                                ulwazimagama           kuhambisana kahle                 kuyahambisana nenhloso,         kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
Ithoni, irejista, isitayela,    kuhambisana kahle      nenhloso, izethameli              izethameli kanye nesimo.        nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo.
inhloso/umthelela, izethameli   kakhulu nenhloso,      kanye nesimo                      -Uhlelo lufanelekile futhi      kanye nesimo.                   -Kugcwele amaphutha futhi
kanye nesimo.                   izethameli kanye       -Uhlelo lufanelekile futhi        lusendimeni.                    -Uhlelo olungafanelekile        kuyadida.
Ukusetshenziswa kolimi          nesimo.                lwakheke kahle                    -Kunamaphutha ambalwa.          olunamaphutha                   -Ulwazimagama aluhambisani
kanye nezimiso.                 -Uhlelo lufanelekile   -Akunamaphutha                                                    amaningi.                       nenhloso.
Ukukhethwa kwamagama            futhi lwakheke kahle   amaningi.                                                         -Umqondo ufiphele.              -Umqondo uyanhlanhlatha
izimpawu zokuloba kanye         kakhulu.                                                                                                                 kakhulu.
nesipelingi.                    -Akunamaphutha
                                nhlobo.
AMAMAKI AYISI-8

UKWABIWA KWAMAMAKI                     17–20                      13–15                             10–11                            7–8                                0–5

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                   Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                 12                                       DBE/2017
                                                    SCE–Imemorandamu

Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
     • Q: Okuqukethwe
     • Sk: Isakhiwo
     • L: Ulimi
     • St: Isitayela
     • Pt: Amaphutha

Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

          •   QSk      =12
          •   LSP      =08 (4+2+2)

OKULINDELEKILE:

3.1 IFLAYA
       • Mayifakwe ebhokisini.
       • Isihloko sokukhangiswayo masigqame.
       • Sebenzisa ifonti ehlukene.
       • Sebenzisa ulimi oluheha amakhasimende.
       • Imininingwane elindelekile:
          - indawo.
          - izikhathi zokuwasha/zokugeza izimoto.
          - amanani.
          - izinombolo zocingo/umakhalekhukhwini.
       •   Amagama awabe inani elifanele.

3.2 IDAYARI
    • Ayifakwe ebhokisini.
    • Obhalayo kumele aqale ngokubhala usuku nelanga.
    • Kumele ibe senkathini ezayo.
    • Kumele ubhale izigaba ezimfishane.
    • Kusetshenziswa ulimi olukhululekile.
    • Okuqukethwe makunamathele emyalelweni.
    • Izinsuku mazihlukaniswe ngokweqa umugqa.
    • Makuvele abazokwenza kusukela ngoMsombuluko kuya kuLwesihlanu.
    • Amagama awabe inani elifanele.

3. 3 IMIYALELO

          •   Thatha umazisi wakho kanye nemiphumela yebanga le-11 noma imiphumela kaMatikuletsheni uma
              ikhona.
          •   Iya ehhovisi leSifunda sezeMfundo (District Office) lendawo ozobhalela kuyona.
          •   Thola imininingwane mayelana nekharikhulamu esetshenziswayo.
          •   Ehhovisi uzocela uhlu lwamaqoqo ezifundo ezibhaliselwayo.
          •   Khetha isikhungo (Centre) ozobhalela kusona.
          •   Khetha izifundo ofuna ukuzibhala.
          •   Cela amafomu bese ugcwalisa imininingwane yakho kanye nezifundo ozikhethile.
          •   Thola incazelo ngezindawo ozothola kuzo usizo ngezifundo ozibhalisile.
          •   Uma sekuphume uhlelo lwezikhathi zokuhlolwa (time table) vakashela ehhovisi leSifunda salapho
              owawubhalisele khona uyolulanda.
          •   Emva kwalokho lungela ukubhala ukuhlolwa kwakho.
          •   Amagama awabe inani elifanele.

OKULINDELEKILE MAYELANA NOBUDE NOBUFISHANE BEMIBHALO

      •       Uma amagama eqe noma ehle esukela kweli–1 kuya kwayi–5 kuyokwamukeleka.
      •       Uma amagama eqe noma ehle esukela kwayi–6 kuya kwayi–10 kuyosuswa imaki eli-1.
      •       Uma amagama eqe noma ehle esukela kwayi–11 kuya kwayi–15 kuyosuswa amamaki ama–2.
      •       Uma amagama eqe noma ehle esukela kwayi–16 kuya kwangama–20 kuyosuswa amamaki ama-3.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2017-memo/e827490c-d98b-4553-a6cc-e1cf88dd2a53) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2017-memo/c2b19a99-3833-4ded-bd4c-1dc53e040f6f) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2017-memo/1ac7afad-6bda-492b-847f-ed5c308280c8) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-feb-march-2017-memo/608f2c77-9f00-4cec-98fd-1b908a6ef39e) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-isizulu/ec3b771a-9b9a-43d3-b7a6-a9000eb04812) — isiZulu FAL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2019-memo/0ceaa1a9-d7cf-4969-99a7-041dca94215f) — isiZulu FAL · Memo · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
