# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015, 7 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2015-memo/71aee93b-abc4-4faa-9592-a677f3d23bf3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2015-memo/71aee93b-abc4-4faa-9592-a677f3d23bf3)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · isizulu. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2015/796747ff-1b14-48d9-9644-d81090c55675) — QP · 2015 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA LE-12

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                 FEBRUWARI/MASHI 2015

                                       IMEMORANDAMU

AMAMAKI: 70

                           Le memorandamu inamakhasi ayisi-7.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                            Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                2                  DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA

1.1       UMBHALO A (Ofundwayo)

          1.1.1       Abakhiqizi basiza umphakathi ngezidingo zawo./Bavula amathuba
                      emisebenzi.√                                                             (1)

          1.1.2       Yingoba basuke bengafuni ukuvula abathengi amehlo ngoba
                      bezicabangela bona njengabanikazi bamabhizinisi.√√                       (2)

          1.1.3       Isiliphu siwubufakazi obulekelela umninisitolo ukuthi impahla
                      ithengwe esitolo sakhe.√ Kubakhona imininingwane evelayo
                      okuwusuku lokuthenga, ikhodi, inani lempahla ayithengile kanye
                      nokunye.√ Kubakhona isikhathi sokuthi impahla uyithenge nini
                      okulekelela umthengi noma umthengisi ukuthi impahla leyo ngabe
                      isengaphansi kwesikhathi esifanelekile yini ukuthi ingabuyiselwa.√       (3)

          1.1.4       Abathengi banelungelo lokubuyisela impahla engalungile noma
                      engagculisi.√ kanti abadayisi banelungelo lokungayemukeli
                      impahla eyonakele ngenxa yokuphathwa budedengu noma
                      ngokungalandeli imiyalelo ebhalwe kuyo.√                                 (2)

          1.1.5       D/Ukuhleka sakubhuqa.√                                                   (1)

          1.1.6       Umninisitolo usuke enza ubuqili ngoba umthengi engawazi
                      amalungelo akhe.√ Usuke efuna ukuba aphoqeleke ukuthenga
                      esitolo sakhe engabe esaya kwezinye izitolo.√ Usuke engasafuni
                      ukukhipha imali esuke isingenile esitolo sakhe.√                         (3)

          1.1.7       Kungaba nomthelela wokuthi abantu angeke besabathemba
                      osomabhizinisi bakuleli nemikhiqizo yabo.√ Izimboni eziningi
                      zingavalwa ngenxa yokungayenzi inzuzo.√ Abantu abaningi
                      bengaphelelwa umsebenzi kwande izinga lokuhlupheka.√
                      Kungancipha amathuba okuhwebelana namazwe angaphandle.√                  (4)

          1.1.8       •    Ngiyavumelana ngoba sezaba ziningi izifo esezikhona
                           esikhathini samanje/baqinisekisa ukugcinwa kwenhlanzeko.√√
                      •    Angivumelani     ngoba      kungenzeka      kube    yisipho
                           engisithengelwe    omunye      umuntu    ongawazi   usayizi
                           engiwugqokayo.√√                                                    (2)

          1.1.9       Umbhali usiphethe kahle lesi siqephu. Ugqugquzela ukuthi
                      osomabhizinisi badayise umkhiqizo osezingeni eliphezulu
                      nabathengi bathenge umkhiqizo obajabulisayo√ ukuze babe
                      nobudlelwano obuhle.√                                                    (2)
                                                                                               [20]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                3                 DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

1.2       UMBHALO B (Obukwayo)

          1.2.1       Lesi saziso sazisa abathengi ukuthi uma ungumthengi
                      unezimpahla ezingakugculisi, unelungelo lokuzibuyisela esitolo.√√       (2)

          1.2.2       Isithombe soku-1 nesithombe sesi-2 zikhombisa abathengi
                      abangagculisekile ngezimpahla abazithengile, basebenzisa
                      amalungelo abo njengabathengi ukuzibuyisela emuva.√√                    (2)

          1.2.3       Ingaba nomphumela ongemuhle uma abathengi bebuyisela
                      izimpahla emuva ngoba abanikazi bamabhizinisi bangalahlekelwa
                      inzuzo futhi lonakale negama labo kubathengi./Kungaba
                      nomphumela     omuhle    ngoba     abanikazi     bamabhizinisi
                      bangabonakala    bengabantu   abawahloniphayo      amalungelo
                      abathengi.√ √                                                           (2)

          1.2.4       Umthetho ubambe iqhaza lokuthi uma abathengi bengagculisekile
                      ngempahla abayithengile baba nelungelo lokuyibuyisela emuva√
                      ukuze balungiselwe impahla yabo eyonakele√, bese benikezwa
                      impahla entsha√ noma babuyiselwe imali yabo.√                           (4)
                                                                                              [10]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:              30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                4                  DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

UMBHALO C

UKUFINGQA NGESIGABA

Izinto ongazenza ukunakekela umzimba wakho ebusika. Kumele uphuze iziphuzo
ezifudumele ezingenayo i-caffein noshukela omningi. Ungakudli ukudla okunokolweni
kanye nosawoti omningi. Okunalokho yiba nomuntu okusizayo ekuzivocavoceni
nasekulolongeni umzimba wakho. Ungaba nomdlalo othile oziqokele wona ozowudlala
nomngani wakho isikhathi sonke sasebusika. Ungakudli ukudla okuthengwe
sekuphekiwe kodwa udle ukudla okuphekwe ekhaya ngendlela efanele nenempilo.
Yiba nentambo yokudlala ingqathu ozoyisebenzisa uma ungayanga endaweni
yokuzivocavoca. Kumele ugqoke izimpahla zokuzivocavoca ezifudumele zasebusika
ukuze ungangenwa umkhuhlane. (Inani lamagama 70)

          Amaphuzu acashuniwe                  Amaphuzu owabeke ngamagama akho

  1    Kumele ugweme ukuphuza                  1    Phuza iziphuzo ezifudumele
       iziphuzo ezine-caffein eningi                ezingenayo i-caffein noshukela
       kanye noshukela omningi uma                  omningi.
       ufuna ukufudumala.
  2    Gwema ukudla okunokolweni               2    Ungakudli ukudla okunokolweni
       omningi, amafutha kanye nosawoti             omningi, amafutha kanye nosawoti
       omningi.                                     omningi.
  3    Thola umuntu ozokusiza                  3    Yiba nomuntu okusizayo
       ekuzilolongeni nasekuvocavoceni              ekuzivocavoceni nasekuzilolongeni
       umzimba.                                     kwakho.
  4    Thola umdlalo ozowudlala wena           4    Yiba nomdlalo ozowudlala
       nomngani wakho ubusika buqala                nomngani wakho isikhathi sonke
       buze buyophela.                              sasebusika.
  5    Gwema ukudla okuthengwe                 5    Ungakudli ukudla okuthengiwe
       sekuphekiwe kodwa yidla ukudla               kodwa yidla ukudla okuphekwe
       okuphekwe ngendlela efanele                  ekhaya ngendlela efanele.
       ekhaya.
  6    Thola intambo yokudlala ingqathu        6    Yiba nentambo yokudlala ingqathu
       uma ungayanga endaweni                       ozoyisebenzisa uma ungayanga
       yokuzivocavoca.                              endaweni yokuzivocavoca.
  7    Thenga izimpahla zasebusika             7    Gqoka izimpahla ezifudumele
       ezifudumele zokuzivocavoca.                  zasebusika uma uzivocavoca.
                                                                                               [10]

                                                              AMAMAKI ESIQEPHU B:              10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                5           DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

ANNEXURE A

INDLELA YOKUMAKA UKUFINGQA

Abafundi mababhale inani lamagama abawasebenzisile ngokuyiko.

• Ukwabiwa kwamamaki:
  o amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
     elilodwa).
  o amamaki ama-3 awolimi.
  o amamaki esewonke: 10.

• Ukucozululwa kwamamaki olimi:
  o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
  o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
  o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.

QAPHELA:
• Isakhiwo:
  Noma ngabe ukufingqa kwethulwe ngesakhiwo okungesona, kumele kumakwe.

• Ukubalwa kwamagama:
  o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
  o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
     lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
     awasebenzisile.
  o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe
     amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engasabhekwa
     amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                6                DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

3.1       Kungangigqugquzela ngoba ukuphakamisa kwakhe izingalo kuvele
          amakhwapha amahle abushelelezi kukhombisa ukuthi lo mkhiqizo
          uyasebenza. √√                                                                     (2)

3.2       La magama akhuluma ngelanga lonke elingamahora angama-24 kepha
          esikhangisweni kubhalwe amahora angama-48.√√                                       (2)

3.3       B√/Uphawu olumele umkhiqizo.√                                                      (1)

3.4       Ukuheha abathengi ukuba bangenele umncintiswano ukuze baziwinele
          ihempa yeDove.√                                                                    (1)

3.5       Kwelekelela kahle ngoba ukumamatheka              kugqamisa   injabulo   uma
          usebenzisa lo mkhiqizo we-Dove. √√                                                 (2)

3.6       Uma unamakhwapha amahle lo mkhiqizo okhangisiwe uyawavikela uphinde
          uwanakekele ukuze ahlale esesimweni esihle.√√                                      (2)
                                                                                             [10]

UMBUZO 4: UKUQONDISISA EZINYE IZINGXENYE ZEMITHOMBO YEZINDABA

4.1       Wenzela ukuthola isikali esiyiso sesisindo somzimba wakhe.√                        (1)

4.2       Umdwebi udlulisa umyalezo wokuthi kunabantu abathile abakwazi ukucekela
          phansi imizamo yabanye ngoba bona sebehlulekile.√√                                 (2)

4.3       B/Bangikhohlisile ngesisindo sami.√                                                (1)

4.4       •    Owesifazane ogibele esikalini uyethuka umangazwa isisindo esikhulu
               akade engasilindele.√ Ubuye acabange ukuthi lo muthi abamthengisele
               wona wokwehlisa umzimba awusebenzi.√
          •    Owesifazane wesibili uthena amandla lo wesifazane ozikalayo
               ngokuciphiza isikali.√ Uyahleka ejatshuliswa ukumangala kwalo
               ozikalayo.√                                                                   (4)

4.5       Lesi sibiyelo samagama sigqamisa umuzwa wokucasuka kanye nokumangala
          kwalo wesifazane ngesisindo asibonayo abengasilindele.√√                           (2)
                                                                                             [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                7                 DBE/Februwari–Mashi 2015
                                       NSC – Imemorandamu

UMBUZO 5

5.1       Abayizigwili/Abacebile
          Abantu abayizigwili bafundisa izingane zabo ezikoleni ezibizayo.√√                 (2)

5.2       Indodakazi kaMgobhozi/Umuntu wesifazane oshadile.√                                 (1)

5.3       Ozigwaze ngowakhe.√                                                                (1)

5.4       B/Akahlali azinze√                                                                 (1)

5.5       Izikole eziningi sezizongathathi isinqumo sokuvala ukuphathwa kwabo
          emagcekeni esikole.√                                                               (1)

5.6       Aphucwe.
          Umfana kuzomelwe aphucwe zonke izinwele ukuze kuphole kahle ingozi
          esekhanda.√√                                                                       (2)

5.7       Izithombe ezingemukelekile zigcina sezibukwa yilaba bafundi.√√                     (2)
                                                                                             [10]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU C:             30
                                                             AMAMAKI ESEWONKE:               70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2015-memo/2813575d-0a4a-44f7-bbd8-1835c9df8108) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-feb-march-2015-memo/9eacf062-0507-43ac-93ec-d41b8ba05ecf) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-june-july-2015-memo/d926a8f0-fe6c-4843-b054-103c790e9d62) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2018-memo/268f6417-c7b6-4dcd-8115-fd0e7ad6d4d7) — isiZulu HL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2016-memo/589332e1-d086-47c7-8382-9630db968e50) — isiZulu HL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2015/0e0a31b4-5f9e-4c0c-a7b9-3e8f4e61587b) — isiZulu HL · QP · 2015 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [Isizulu P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-question-paper/51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025/479959e9-839e-4371-bb7d-7914dd40752f) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025/4d2d44af-1dfd-4b23-b09d-01188f23b3ee) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025/99eafebb-a968-492a-8fd5-a5e0ad21d69e) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/0cd2e3cf-094d-4085-855d-9199d920dc05) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
