# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-june-july-2015-memo/d926a8f0-fe6c-4843-b054-103c790e9d62
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-june-july-2015-memo/d926a8f0-fe6c-4843-b054-103c790e9d62)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2015 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-june-july-2015/77ba1b5c-42a7-4a7a-bb18-25057b1e8d29) — QP · 2015 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        GRAAD 12

                    SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                          2015

                                       MEMORANDUM

                                                               AMAMAKI: 70

                            Le memorandamu inamakhasi ama-7.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                2                               DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

1.1       1.1.1       Amahlaya achukuluza imizwa ngendlela ethize/amahlaya akhalisa
                      abantu ngenxa yokubakitaza/omunye umuntu uze akushaye
                      enganakile ngoba usuke esephelile insini.√                             (1)

          1.1.2       Kumele usomahlaya aqonde izinto eziphathelene nempilo√kanye
                      nezimzungezile.√                                                       (2)

          1.1.3       Bayakwazi ukwenza amahlaya ngabo noma ngosopolitiki√futhi
                      banobuchule bokuqamba amahlaya ngezinto eziphawulwa noma
                      ezenziwa umuntu enganakile.√√                                          (2)

          1.1.4       Esigabeni sesine umbhali uyachaza ukuthi ukuhleka komuntu
                      kwenza kudede usizi empilweni yakhe.√ Kanti nasesigabeni
                      sokugcina umbhali uyagcizela ukuthi amahlaya abuyisa umfutho
                      nethemba      kwabagulayo        nabadangele.√ Enze  izaguga
                      zilangazelele ukuphila isikhathi eside.√                               (3)

          1.1.5       D/Umuntu ohleka nokungahlekisi.√                                       (1)

          1.1.6       Umbhali uhlose ukwexwayisa/ukweluleka osomahlaya/abantu
                      ukuthi bangasheshi bathi into abazoyixoxa iyihlaya bengakabi naso
                      isiqiniseko sokuthi izethameli izozihlekisa yini leyo nto noma
                      angeke izihlekise.√√                                                   (2)

          1.1.7       Kungaba nomphumela ongemuhle ngoba lowo somahlaya
                      angazithola eseshaywa noma aphoqwe ukuba axolise kulabo
                      bantu okuhlekiswe ngenkolelo yabo/kungaxabana izethameli
                      zodwa kugcine sekubizwe amaphoyisa.√√√ (Nezinye izimpendulo
                      ezisekele kahle)                                                       (3)

          1.1.8       Abantu sebayakwazi ukuqeda isizungu ngendlela ehlukile
                      kunakuqala, ngokulalela amahlaya. √ Sebemenywa nakwamanye
                      amazwe/nasemicimbini eyahlukahlukene ukuyokwethula amahlaya
                      abo.√                                                                  (2)

          1.1.9       Ukuba usomahlaya kungaba yisiphiwo kuphinde kube yikhono
                      kwabanye ngoba bakhona osomahlaya abanesiphiwo kodwa
                      abangenalo ikhono lokwethula amahlaya.√√                               (2)

          1.1.10      Umbono     ngoba  emsakazweni amahlaya  awahlukaniswa
                      ngokweminyaka kukumabonakude kuphela lapho amahlaya
                      ehlukaniswa ngokweminyaka.√√                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                3                               DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

1.2       1.2.1       Usomahlaya osesithombeni sesi-2 ngoba unezithameli eziningi
                      ezikhombisa ukuwathakasela amahlaya akhe. √√                           (2)

          1.2.2       Izethameli ezitholakala esithombeni soku-1 ziveza imizwa engafani
                      ngoba ezinye ziyahleka. Kanti ezinye azihleki zikhombisa
                      ukungawathakaseli amahlaya abo.√√                                      (2)

          1.2.3       Embhalweni A kuyavela ukuthi akuwona wonke amahlaya ahlekisa
                      bonke abantu. Kukhona ihlaya elingahlekisa omunye umuntu
                      kodwa libe lingeke lamhlekisa omunye kanti√√ isithombe sokuqala
                      embhalweni B, siyahambisana nokushiwo umbhali ngoba sibona
                      usomahlaya ezama ukuhlekisa kodwa iningi lezethameli alihleki
                      kuhleka abambalwa kuphela. Kungenzeka ukuthi nabo bahleka
                      ngoba besaba ukuthi engaphoxeki noma lokhu okubahlekisayo
                      bona akubahlekisi abanye.√√                                            (4)

          1.2.4       Ukugoba kukasomahlaya kungenziwa ukuthi wenza amahlaya
                      ebhekise kulaba bantu abahlezi etafuleni abuka kulona/Lo
                      somahlaya ungumuntu othanda ukusondelana nezethameli zakhe
                      uma enza amahlaya ukuze kube nokuxhumana/bamuzwe kahle
                      ukuthi uthini.√√                                                       (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:             30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                4                               DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2

         Amaphuzu acashuniwe                  Amaphuzu owabeke ngamagama akho

  1    Ziqhelelanise nokuhlala nezixuku       1    Ungazibandakanyi nabantu
       ezingenayo inqubekela phambili.             abanezimpilo ezingenanhloso
                                                   yokuphumelela.
  2    Zazi ukuthi ufunani bese ugxila        2    Kwazi okudingayo empilweni bese
       kulokho okufunayo.                          unamathela kukona.
  3    Zimatanise nabantu                     3    Yiba nobuhlobo nabantu asebezuze
       asebephumelele ucele usizo futhi            lukhulu empilweni ukuze
       uncele nolwazi kubona.                      bakucobelele ngolwazi.
  4    Sebenzisa lonke ithuba olitholayo      4    Sebenzisa umzuzu nomzuzu
       noma ngabe lincane                          owutholayo empilweni ngendlela
       kangakanani ungabi ubheka                   efanele ungalindeli ukufunzwa.
       ukuphiwa.
  5    Cwaninga ngezinhlelo                   5    Thola ulwazi ngoxhaso
       ezihlinzekwa uhulumeni kubantu              lukahulumeni lokuveza amathuba
       abangasebenzi.                              okuzithuthukisa.
  6    Gwema ukungazethembi                   6    Xwaya ukuzenyeza futhi ukholelwe
       nokuzibukela phansi.                        ekutheni ungakwazi ukwenza izinto
                                                   zenzeke.
  7    Zimisele futhi uzikhandle              7    Sebenza kanzima nangokuzimisela
       kokwenzayo ukuze                            ukuze uzothuthuka empilweni.
       uzophumelela.

                                            NOMA

Ukufingqa ngesigaba.

Ungazibandakanyi nabantu abanezimpilo ezingenanhloso nabangakhombisi ukuba
namaphupho ngezimpilo zabo. Kumele ukwazi okudingayo empilweni bese
unamathela ekwenzeni kona. Ukuba nobuhlobo nabantu asebezuze lukhulu empilweni
kungakusiza kakhulu ukuze bakucobelele ngolwazi futhi bakuhlebele ngemfihlo
yempumelelo yabo. Nawe lokho kungakwenza ucathule ugcine usufinyelele ezingeni
esebekulo. Sebenzisa umzuzu nomzuzu owutholayo empilweni ngendlela efanele
ungalindeli ukufunzwa. Thola ulwazi ngoxhaso lukahulumeni lokuveza amathuba
okuzithuthukisa ukuze ulusebenzise. Xwaya ukuzenyeza futhi ukholelwe ekutheni
ungakwazi ukwenza izinto zenzeka. Sebenza kanzima nangokuzimisela ukuze
uzothuthuka empilweni.[Inani lamagama=[74]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:             10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                5                        DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

Indlela yokumaka ukufingqa

Abafundi mababhale inani lamagama abawasebenzisile ngokuyiko.

•   Ukwabiwa kwamamaki:
    o   amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7(imaki elilodwa lihambisana nephuzu
        elilodwa).
    o   amamaki ama-3 awolimi.
    o   amamaki esewonke: 10.

•   Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama
    abo:
    o    1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
    o    4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
    o    6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.

•   Ukucozululwa kwamamaki olimi uma bahlolwayo besebenzise amagama abo
    KANYE namagama acashuniwe esiqeshini:
    o   1–3 amaphuzu acashuniwe KANYE namaphuzu ama-3-4 esebenzisa
        amagama akhe: nikeza amamaki ama-3 olimini.
    o   4–5 amaphuzu acashuniwe KANYE namaphuzu ama-2 esebenzisa
        amagama akhe: nikeza amamaki ama-2 olimini.
    o   6 amaphuzu acashuniwe KANYE nephuzu eli-1 esebenzisa amagama akhe:
        nikeza imaki eli-1 olimini. olimini.
    o   7 amaphuzu acashuniwe: nikeza imaki eliyi-0 olimini.

QAPHELA:

•   Isakhiwo:
    Noma ngabe ukufingqa kwethulwe ngesakhiwo okungesona, kumele sihlolwe.

•   Ukubalwa kwamagama:
    o   Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
    o   Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
        lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
        awasebenzisile.
    o   Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe
        amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engasabhekwa
        amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.

Amakhodi okumaka ukufingqu

Ohumushile kuphela
H-1/2/3 H-4/5    H-6/7
C-0     C-0      C-0
L-1     L-2      L-3
= 2/3/4 = 6/7    = 9/10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                  6                   DBE/2015
                                         SCE – Imemorandamu

Okucashuniwe
H-0     H-0            H-0         H-0      H-0      H-0      H-0
C-1     C-2            C-3         C-4      C-5      C-6      C-7
L-0     L-0            L-0         L-0      L-0      L-0      L-0
=1      =2             =3          =4       =5       =6       =7

Okuxibile
H-4       H-2          H-1         H-0
C-3       C-5          C-6         C-7
L-3       L-2          L-1         L-0
=10       =9           =8          =7

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                7                            DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

1.       ISIPELINGI/UBHALOMAGAMA:
         • Izimpendulo eziyigama elilodwa azinikezwe amamaki noma kunephutha
            Ekubhalweni kwegama ngaphandle uma kushintsha umqondo wegama.
         • Uma izimpendulo zingumusho ophelele: abafundi mabaphucwe
            Amamaki uma iphutha liphathelenenokusetshenziswe kolimi.
         • Uma impendulo ifuna izifinyezo; makusetshenziswe uphawu olufamnale
           lokubhala/lokuloba.

2.      Ukwakhiwa kwemisho makwenziwe ngendlela kusetshenziswe ulimi olufanele
        kulandelwe imiyalelo yombuzo.

3.      Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
        amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: Uthoko noma A
        (okuwuhlamvu oluphelele)

UMBUZO 3

3.1       Yingoba lenzela ukuheha abafundi.√                                              (1)

3.2       Kumnxenxa ngokuthi uthatha le mibuzo ayibhekise kuyena√ okungenza
          ukuthi azibone ukuthi kukhona amakhono nolwazi angenalo angaluthola uma
          ebhalisa kulesi sikhungo.√√                                                     (3)

3.3       Umkhangisi wenzela ukuthi uxhumane nalesi sikhungo ukuze uzitholele wena
          imininingwane/Umkhangisi ubalekela ukuthi imali ayikhokhisayo ingasheshi
          ivele ukuze ingaqhathaniswa neyezinye izikhungo.√√                              (2)

3.4       Akukho nhlawulo uma uphuzile ukukhokha.√√                                       (2)

3.5       Thola lowo msebenzi owufunayo. Lolu limi luyakhohlisa√ ngoba ukufunda
          kwakho kulesi sikhungo akukuniki isiqiniseko sokuthi uzowuthola umsebenzi
          mawusuqede ukufunda.√                                                           (2)
                                                                                          [10]

UMBUZO 4

4.1       •    Yingoba umfana wakhe omncane uhambe nesibhamu sakhe waya naso
               esikoleni.√
          •    Yingoba umfana wakhe uthi usisebenzisile lesi isbhamu ukuxazulula
               izinkinga zakhe.√                                                          (2)

4.2       Le nkulumo yomfana ikhombisa ukuthi into ayenzile uyithatha kalula futhi
          isenzo sakhe sokuphatha isibhamu akaboni ukuthi singagcina simfake
          ejele/enkingeni/kufe umuntu.√√                                                  (2)

4.3       Umfana uyishiye ilenga inkulumo/ingaphelele okwenza ofundayo aqagele/
          azicabangele ebhekise emazwini omfana/Wethuka ubaba wakhe umfana                (2)
          engakamchazeli.√√

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                8                            DBE/2015
                                       SCE – Imemorandamu

4.4       Umdwebi wale khathuni uxwayisa abazali ukuthi mabaqikelele izinto
          eziyingozi bazibeke ezindaweni lapho abantwana bengeke bafinyelele kuzona
          kalula.√√                                                                     (2)

4.5       Asamukelekile ngoba ngeke uxazulule inkinga ngenye futhi inkinga
          mhlawumbe engaphezulu kwale obubhekene nayo.(Nezinye izimpendulo              (2)
          ezinembayo)√√                                                                 [10]

UMBUZO 5

5.1       -bonga > bongisa.√
          Omakhelwane bafikile bezosibongisa ukuphumelela kwendodana yethu.√
          (imisho iyokwehluka)                                                          (2)

5.2       Lenze umsebenzi wokukhanyisa (okusetshenzisiwe).√                             (1)

5.3       Abesifazane baleso sizwe abalethi utshwala bomkhosi.√                         (1)

5.4       Amabutho azosina adedelane kanti namatshitshi nawo ayasina ngalolu
          suku.√√                                                                       (2)

5.5       Uma sekuqediwe inyosi/ingede√ noma undunankulu wesizwe uyomemezela
          athi okaNdaba useludlile uselwa izwe selingeshwama!                           (1)

5.6       A/Ekuseni kakhulu.√                                                           (1)

5.7       Undunankulu wesizwe uyomemezela athi, √ 'OkaNdaba useludlile uselwa
          izwe selingeshwama!'√                                                         (2)
                                                                                        [10]

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU C:         30
                                                            AMAMAKI ESEWONKE:           70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-june-july-2015-memo/cb50184f-5e3a-4452-acf4-8b98289fd0df) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-june-july-2015-memo/1580459b-ce28-4267-b711-fc5e43c6eb52) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2015-memo/71aee93b-abc4-4faa-9592-a677f3d23bf3) — isiZulu HL · Memo · 2015 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/562f7e12-e40f-4fde-8df3-6d2490ac5610) — isiZulu HL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023-mg/00cfc782-a4e0-4001-9316-69fafe857664) — isiZulu HL · Memo · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/1ad6f69d-3d08-4d62-875e-6b8d0ca9d99b) — isiZulu HL · Memo · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [Isizulu P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-question-paper/51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025/479959e9-839e-4371-bb7d-7914dd40752f) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025/4d2d44af-1dfd-4b23-b09d-01188f23b3ee) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025/99eafebb-a968-492a-8fd5-a5e0ad21d69e) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/0cd2e3cf-094d-4085-855d-9199d920dc05) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
