# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2017-memo/1c61feeb-acab-4c72-89f2-d974b26640b6
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2017-memo/1c61feeb-acab-4c72-89f2-d974b26640b6)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2017/de08b5c5-900a-4a16-9290-b0c92a31920a) — QP · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                     ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)(Braille)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2017

                                       IMEMORANDAMU

                                                                  AMAMAKI: 70

                               Leli phepha linamakhasi ayisi-8.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                2                        DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

INDLELA YOKUMAKA:

1.       Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
         kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
         kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
         awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.

2.       Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo,lawo
         magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
         ophelele.Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
         noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.

3.       Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
         azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.

4.       Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
         UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
         ethola amamaki.

5.       Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
         umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
         ngandlela thize.

6.       Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
         angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
         okunye kungabe kusanakwa.

7.       Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
         yakhe.

8.       Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
         amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
         A. UThoko/A(okuwuhlamvu oluphelele)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                3                             DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA

1.1       UMBHALO A (OFUNDWAYO)

          1.1.1       Ukwenza isiqiniseko sokuba bazinikeze isikhathi esanele
                      sokwenza ucwaningo ngezikhungo zemfundo ephakeme abafuna
                      ukuyofunda kuzo.√√                                                   (2)

          1.1.2       Babheka/bafuna ubufakazi bokuthi ungakwazi yini ukwenza
                      umsebenzi abakuqashele wona.√√                                       (2)

          1.1.3       Amanyuvesi anikeza iziqu ngokuqeqesha abafundi baze bagcine
                      bengodokotela √ kanti izikhungo zamakhono zinikeza izitifiketi
                      zemisebenzi     yezandla/yamakhono.√ Amanyuvesi    amukela
                      abafundi abaphumelele kahle ibanga le-12 √kanti izikhungo
                      zokuqeqesha ngokwamakhono zamukela abafundi abaphumelele
                      ibanga lesi-9.√                                                      (4)

          1.1.4       A/NSFAS.√                                                            (1)

          1.1.5       Isigaba sesi-3 siqukethe umqondo wokuthi abafundi banelungelo
                      lokuzikhethela izikhungo abafuna ukufunda kuzo. √ Uma umfundi
                      ekhetha ukuyofunda esikhungweni semfundo ephakeme esizimele
                      makaqikelele ukuthi sibhalisiwe ngokusemthethweni √ futhi
                      sinegunya lokufundisa lezo zifundo azikhethile.√                     (3)

          1.1.6       Umuntu makakhethe izifundo azithandayo nazokujabulela
                      ukuzenza ukuze kuthi noma ehlangabezana nobunzima akwazi
                      ukubhekana nabo ngoba lezo zifundo uzikhethele yena.√√               (2)

          1.1.7       Ukuba khona kwe-SAQA kubalulekile ngoba yiyona eqinisekisa
                      ubuqiniso beziqu kanye nezikhungo ezisemthethweni/Kubalulekile
                      ngoba uSAQA ukunikeza uhlu lwezikhungo zemfundo ephakeme
                      ongakhetha kuzona.√√                                                 (2)

          1.1.8       Kuwumkhuba omuhle ngoba usuke ukude nomndeni wakho
                      nakubantu obajwayele. Ngakho-ke uyabadinga abantu ozophila
                      nabo futhi babe usizo nasezifundweni okungenzeka zikunike
                      inkinga./Kuwumkhuba ongemuhle ngoba ungahlangana nabangani
                      ababi eningadudana nabo uze ugcine usuphazamiseka
                      ezifundweni zakho okuyinto osuke uyizele lapho enyuvesi.√√
                      Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa.                       (2)

          1.1.9       Umbhali usisebenzise kahle lesi simo sokukhuluma ngoba
                      sikhuthaza ukuba abafundi bakhethe izikhungo kanye nokufaka
                      izicelo zokuyofunda kusenesikhathi ukuze bangahlangabezani
                      nembibizane yokuthola izikhungo sezigcwele.√√                        (2)

                                          KANYE NO

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                4                               DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

1.2       UMBHALO B (OBUKWAYO)

          1.2.1       Emajuba College okuyisithombe sesi-3 kutholakala ikhono
                      lokufunda okuthile usebenzisa ikhompyutha√ kanye nekhono
                      lokwakha.√                                                             (2)

          1.2.2       Esithombeni sesi-2 abafundi basenyuvesi balalele isifundo ukuze
                      bathole ulwazi √okuhambisanayo nesithombe soku-1 esikhombisa
                      inyuvesi i-UNISA okuyisikhungo semfundo ephakeme esihlinzeka
                      abafundi ngolwazi. /.√ Abafundi basegumbini lokufundela balalele
                      √eUNISA/ esikhungeni semfundo ephakeme.√                               (2)

          1.2.3       Esigabeni sesi-2 kuyavela ukuthi abafundi bangazikhethela ukuthi
                      bafuna ukufundela umsebenzi wolwazi enyuvesi noma umsebenzi
                      wekhono kuma-TVET Colleges.√√ Lokhu kuyahambisana/
                      kunobudlelwane nokukhonjiswe ezithombeni ezikumbhalo B lapho
                      kuvezwa khona abafundi besegumbini lokufunda enyuvesi kanye
                      nabafundi abenza amakhono ehlukene eMajuba College.√√                  (4)

          1.2.4       Lolu phawu lwamajuba lusetshenziswe kahle ngoba luchaza ukuthi
                      uma usufundele ikhono eMajuba College impilo yakho izothuthuka
                      ibe nokuthula ifinyelele ezingeni eliphezulu elifaniswa nokundiza
                      kwejuba.√√                                                             (2)

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU A:             30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                5                                DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

UMBHALO C

          Amaphuzu acashuniwe                   Amaphuzu owabeke ngamagama akho
1     Umzali     kumele     ahlale  phansi     1     Kubalulekile ukuthi umzali ahlomise
      nengane ukuze ayifundise imithetho             ingane yakhe ngemithetho, nendlela
      yalapha ekhaya kanye nendlela                  afuna igcinwe ngayo.
      okufanele igcinwe ngayo.
2     Kungumsebenzi        womzali   ukuthi    2     Kumele ukuthi umzali atshele ingane
      ayicele ingane ukuba ingachithi                yakhe ukuba ihlukane nokuhlala
      isikhathi nabangani abangalungile.             nabangani abangezwa.
3     Umzali makangagxeki abangani             3     Makuboniswe umntwana ngobungozi
      bengane yakhe kodwa angaxwayisa                bokuhamba     nabangani     abenza
      ingane       ngobubi      bokuhamba            okungamukelekile.
      nabangani abenza okungalungile.
4     Kudingeka ukuba umzali acele usizo       4     Umzali makacele ukwelekelelwa
      kwabanye bomndeni njengomalume,                uzalo kanye namalungu omphakathi.
      obabekazi noma kwabangaphandle
      okungaba omakhelwane nomfundisi
      webandla akhonza kulo.
5     Alikho icala uma umzali ebaxosha         5     Umzali makabe nesibindi sokuxosha
      abangani bengane yakhe uma esola               abangani bengane yakhe uma ebona
      ukuthi        ubudlelwane       babo           ukuthi bafakana ehlathini ngezinto
      obokududana ngezinto ezimbi.                   ezimbi.
6     Umzali makabazi abangani bengane         6     Kuyasiza ukuthi umzali azi imvelaphi
      yakhe kanye nalapho behlala khona              yabangani bengane yakhe ukuze
      ngoba lokho kuyoba olukhulu usizo              asizakale ngesikhathi esizayo uma
      ngelinye ilanga.                               kuvela inkinga.
7     Umzali makayikhuthaze zisuka nje         7     Ingane mayikhuthazwe ukwazisa
      ingane ukuba isho ukuthi iya kuphi,            umzali       ngezinhlelo     zalokho
      izobuya nini futhi iyokwenzani ukuze           ezokwenza        osukwini     ukuze
      kugwemeke izinkinga ezingavela                 kunqandwe izinkinga ngesikhathi
      ekuhambeni kwesikhathi.                        esizayo.

                                            NOMA

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                6                          DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

UMBHALO C

UKUFINGQA NGESIGABA

Kubalulekile ukuthi umzali ahlomise umntwana wakhe ngemithetho yasekhaya
nendlela afuna igcinwe ngayo. Kumele ukuthi atshele ingane yakhe ukuba ihlukane
nokuhlala nabangani abangezwa. Makayibonise ingane ngobungozi bokuhamba
nabangani abenza okungamukelekile. Makacele ukwelekelelwa uzalo kanye
namalungu omphakathi. Umzali makabe nesibindi sokuxosha abangani bengane
yakhe uma ebona ukuthi bafakana ehlathini ngezinto ezimbi. Kuyasiza ukuthi umzali
azi imvelaphi yabangani bengane yakhe ukuze asizakale ngesikhathi esizayo uma
kuvela inkinga. Ingane mayikhuthazwe ukwazisa umzali ngezinhlelo zalokho
ezokwenza osukwini ukuze umzali abe nolwazi lwalezo zinhlelo.
                                                      [Inani lamagama angama-78]

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU B:         10

ANNEXURE A

Indlela yokumaka ukufingqa

Abafundi mababhale inani lamagama abawasebenzisile ngokuyiko.

•     Ukwabiwa kwamamaki:
    o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
       elilodwa).
    o Amamaki ama-3 awolimi.
    o Amamaki esewonke: 10.

•       Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga
        njengoba kunjalo.
    o   1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
    o   4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
    o   6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.

•       Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba
        kunjalo:
    o   6-7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
    o   1-5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.

•       Ukubalwa kwamagama:
    o   Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
    o   Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
        lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
        awasebenzisile.
    o   Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe, kumele kufundwe amagama
        kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo.

QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H).

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                7                               DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3: UKUHUMUSHA ISIKHANGISI

3.1       Lase-Afrika√                                                                       (1)

3.2       Kuyahambelana ngoba isiqubulo sichaza ukuthi uvaselina welapha isikhumba
          esonakele/ isiqubulo sithi uvaselina okugcina ubushelelezi.√ Ubuso balo mlisa
          bukhombisa      ukuthi    engakawusebenzisi     lo   vaselina    okhangisiwe
          sasimaholoholo/sinemivingqi futhi siqgungqile.√ Emuva kokusebenzisa lo
          vaselina isikhumba saba bushelelezi futhi wabukeka kangcono kunakuqala.√           (3)

3.3       Umkhangisi usebenzise ifonti enkulu egameni wina ukuheha amakhasimende
          ukuze athenge lo mkhiqizo/ukugqamisa ukuthi uma uwuthenga lo mkhiqizo
          kukhona ozokuwina. √ Kusetshenziswe ifonti encane emiklomelweni
          ezotholakala ukuze amakhasimende angaboni/anganaki ukuthi lezi zinto
          abazozithola zihambisana nemigomo nemibandela.√                                    (2)

3.4       Umkhangisi usebenzise le ndlela yokuxhumana ukuze abathengi bathole
          ulwazi abaludingayo mayelana nomkhiqizo okhangisiwe.√√                             (2)

3.5       Ngiyavumelana ngoba izinto ezibaliwe ezizokwenzeka kuleli holide azivamile
          njengokuba nemoto yomjaho, ukugwedla ngesikebhe kanye nokugibela
          indizamshini/Angivumelani ngoba abanye abantu sebeyakwazi ukuzibekela
          imali bazijabulise ngazo zonke lezi zinto ezibaliwe.√√                             (2)
                                                                                             [10]

UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI

4.1       Uyibambe ngesandla esisodwa wayiqinisa izinyawana zahlangana ./ Indlela
          ayibambe ngayo uyibhekise phansi.√                                                 (1)

4.2       Ukuqhantsha komjuluko kukhombisa ukuthi lo olengise ingane ubenza
          umsebenzi onzima nobucayi wokubelethisa olele embhedeni.√ Uphinde
          athuswe/amangazwe/ athukutheliswe ukuthi obelethiswayo kumele ngabe
          umqondo wakhe ugxile enganeni√ kodwa esikhundleni salokho yena
          uzicabangela ngezinkundla zokuxhumana.√                                            (3)

4.3       Iyanyakaza/D.√                                                                     (1)

4.4       Umdwebi wekhathuni uphumelele ukuhlekisa ngoba uma abantu sebengenwe
          uthando lwezinkundla zokuxhumana ababe besabheka ukuthi kufanele
          bazisebenzise nini, kuphi futhi kanjani njengoba kwenze lo owesifazane
          ongene ne-laptop egunjini lokubeletha. √√√                                         (3)

4.5       Inkulumo ikhombisa ukuthi lo wesifazane akanandaba/akanalo uthando lwale
          ngane kodwa okubalulekile kuyena ukuthi umhlaba wazi ukuthi usenengane
          kanye nangobulili bayo/le nkulumo iveza ukuthi izinkundla zokuxhumana
          zibalulekile ukwedlula uthando nokulangazelela kukamama ukubona
          umntwana wakhe okokuqala. √√                                                       (2)
                                                                                             [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                8                              DBE/2017
                                       SCE – Imemorandamu

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

5.1       Sinikeza umqondo wendawo./Sinikeza            umqondo   kandaweni./Sinikeza     (1)
          umqondo wokuthi into yenzeka kuphi.√

5.2       Ichophelo/Igayiso.√
          Lo mfula unamachophelo amahle okuchopha ingqakala./Ugogo unegayiso
          elibushelelezi lokugaya ummbila.√                                               (2)

5.3       Ithala lelukwa ngezintambo.√
          Ithala lelukelwa phansi njengezihlandla.√                                       (2)
          Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa.

5.4       A/wokukhomba eduze.√                                                            (1)

5.5       Abantu abaswele/abampofu/abahlwempu/abantulayo/abahluphekayo babeye
          bakuntshontshe ukudla.√                                                         (1)

5.6       Impi yadudulana ngethala lemikhonto.√
          Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa.                                          (1)

5.7       Ukumba√
          ukungena.√                                                                      (2)
                                                                                          [10]

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU C:           30
                                                            AMAMAKI ESEWONKE:             70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2017-memo/cdfe93f1-0a3e-43f6-8ad4-64546f084f49) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2017-memo/55d5e0f8-c8ef-4b4c-b34b-6db43591012b) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2017-memo/1626c2e4-c814-4601-b626-7de68e1e6b69) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/562f7e12-e40f-4fde-8df3-6d2490ac5610) — isiZulu HL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023-mg/00cfc782-a4e0-4001-9316-69fafe857664) — isiZulu HL · Memo · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/1ad6f69d-3d08-4d62-875e-6b8d0ca9d99b) — isiZulu HL · Memo · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [Isizulu P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-question-paper/51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025/479959e9-839e-4371-bb7d-7914dd40752f) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025/4d2d44af-1dfd-4b23-b09d-01188f23b3ee) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025/99eafebb-a968-492a-8fd5-a5e0ad21d69e) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/0cd2e3cf-094d-4085-855d-9199d920dc05) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
