# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2018, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2018/3f921431-dab8-43d8-ae86-174373dd5f5c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2018/3f921431-dab8-43d8-ae86-174373dd5f5c)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · isizulu. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2018-memo/a7be6a2f-9110-4721-9ec2-56a99a476b16) — Memo · 2018 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2018

                                                                        AMAMAKI: 70

                                                             ISIKHATHI: Amahora ama-2

                                Leli phepha linamakhasi ayi-12.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1            2                                   DBE/2018
                                           SCE

IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Isivivinyo sokuqondisisa                         (30)
          ISIQEPHU B: Ukufingqa                                        (10)
          ISIQEPHU C: Izakhiwo nezimiso zokusetshenziswa kolimi        (30)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngokucophelela.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qalisa isiqephu NGASINYE ekhasini ELISHA.

5.        Hlukanisa ngokudwebela emuva kwesiqephu.

6.        Bhala izinombolo njengoba zisetshenzisiwe ephepheni.

7.        Yeqa umugqa emuva kombuzo ngamunye.

8.        Qaphela isipelingi kanye nokwakhiwa kwemisho.

9.        Ungasebenzisa isikhathi sokubhala ngale ndlela elandelayo:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-40

10.       Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1           3                                DBE/2018
                                          SCE

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA

1.1       Fundisisa UMBHALO A ubuye ubukisise NOMBHALO B ongezansi bese
          uphendula imibuzo elandelayo.

          UMBHALO A (OFUNDWAYO)

              UMUNTU OPHETHE NAYE KUMELE AKWAMUKELE UKUPHATHWA

          1        Ukuphatha kuwumsebenzi oza nezinselelo eziningi ezidinga umuntu
                   ovuthiwe ngokomqondo futhi ongelona igwala. Yingakho uthola ukuthi
                   abantu abaningi okuthiwa baphethe begcina behluleka ukwenza
                   umsebenzi wokuphatha. Izingcithabuchopho ziye zithi, 'Abantu
                   akudingi ukuba ubaphathe ngoba bazosuke bakusinde kodwa kuhle 5
                   ukuthi ubahole.'

          2        Leli gama lokuba umphathi lejwayelekile ukusetshenziswa ngabantu
                   kepha bengaliqondi ubunzulu balo. Ngakho-ke kumele umphathi kube
                   umuntu okulungele ukwenza umsebenzi wokuba ngumphathi futhi
                   azimisele ukubhekana nezingqinamba ezingaqhamuka emsebenzini 10
                   wakhe. Angazi noma ukhona yini umphathi wezinto nje kuphela,
                   ongaxhumani nhlobo nabantu? Okubalulekile ekubeni umphathi
                   ukuthi akaphathi abantu kuphela kepha uphatha nezinto
                   ezisetshenziswa yilabo bantu abaphethe.

          3        Umphathi wezwe noma umphathi wesifundazwe kumele azi ukuthi 15
                   kulelo zinga akulo uphethe umnotho wezwe noma wesifundazwe.
                   Umphathi wesikole kumele ahlale azi ukuthi ukuphatha kwakhe
                   kuhambisana nokulungiselela abafundi ukuphila ezweni elinomnotho.
                   Kanjalo nabaphathi basemakhaya okungaba obaba noma omama,
                   kumele bazi ukuthi ukuphatha kwabo emakhaya kuncike ekukhuliseni 20
                   ingane ukuba ikwazi ukuzimela ngokomnotho uma isikhulile. Inkosi
                   ukuze iphathe isizwe kahle kumele ibe namasu okuthuthukisa
                   umnotho ukuze isizwe sayo singalambi.

          4        Ukuphatha kuwumsebenzi onzima futhi odinga ukuzihlonipha
                   nobuntu. Umphathi obukela abantu abaphethe phansi akakwazi 25
                   ukuba ngumphathi onempumelelo noma kuliphi izinga. Kubukeka
                   sengathi ukuphatha akudingi imfundo yasesikoleni kuphela kodwa
                   kudinga nolunye ulwazi olwehlukile olusekelwe yindlela okhuliswe
                   ngayo. Baningi abantu abake baphatha ngobuqotho nangokuzinikela
                   phambilini abangazange balithole ithuba lokufunda. Ukuphatha 30
                   kwabo kwazuzisa labo ababengaphansi kwabo umnotho kanye
                   nodumo oluyisimanga.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1                4                                     DBE/2018
                                               SCE

          5        Umbango wokuphatha usudla lubi esikhathini esiphila kusona.
                   Nongebani ufuna ukuphatha. Liningi igazi elichithekayo ngenxa
                   yombango wokuphatha. Kwezepolitiki ikhohlisana ihlomile. Akekho 35
                   ofuna ukuphathwa omunye. Lo mkhuba usungene ngisho ezindlini
                   zokukhonza imbala. Umbango wokuphatha usudale ukuba abantu
                   abaningi abangasonti bangakuboni ukuya esontweni kuwumkhuba
                   omuhle. Ayisaphathwa-ke eyasezikoleni kunuka umsizi egcekeni.
                   Akukhathaleki ukuba umuntu owesifazane noma cha uma nje igama 40
                   seliphumile, uhambile wena ogweve nesikhundla sokuphatha.

          6        Ukuphatha kuza kubantu ngezindlela ezahlukene. Kwesinye isikhathi
                   umuntu uthi esakhula sibe simlindile isikhundla sakhe sokuphatha.
                   Lowo-ke usuke ezalwe engumphathi ngokokuzalwa. Umbuzo ofikayo
                   ngothi, 'Ukuze abe ngumphathi osezingeni elifanele lokuphatha 45
                   kumele alungiselelwe kanjani?' Umuntu umane afakwe esikhundleni
                   sokuba ngumphathi engalungiselelwanga futhi engabhekwanga
                   ukuthi ukufanele kangakanani ukuba umphathi. Kwesinye isikhathi
                   ukuphatha lokhu kuba yifa umuntu alishiyelwa nguyise noma
                   nguyisemkhulu bese kulindeleka ukuba abe ngumphathi. Omunye 50
                   uyaye abone ithuba bese eligxumela alithathe alibambe ngazo
                   zombili abe ngumphathi.

          7        Kunezindlela eziningi lapho abanye abantu bezithola sebeqhoqhobele
                   izikhundla eziphezulu. Abanye babuka isigubo somuntu bese
                   bemgixabeza ngesikhundla. Zonke lezi zinhlobo zabaphathi 55
                   esezibaluliwe ngenhla zibalulekile ngandlela thile ekuthuthukiseni
                   umphakathi. Akekho noyedwa umphathi ophathela ukushabalalisa
                   lokho asuke ekuphethe kunalokho uyakuthuthukisa. Pho umphathi
                   ukwenza kanjani lokhu? Ukwenza ngokuba ahambele imihlangano
                   ehlukahlukene ethuthukisa amakhono okuphatha nokuphathwa. 60
                   Uyaqinisekisa ukuba izeluleko zalabo abaphethe angazifeli amathe.
                   Umuntu ongumphathi ubonakala ngokuthi naye aphatheke futhi
                   alawuleke uma kunesidingo. Umphathi kumele afane nokhezo lona
                   oluthi luphethe kepha lube luphethwe.

          8        Emuva kokuba izwe laseNingizimu Afrika lithole inkululeko abantu 65
                   bomdabu sekuyibo abaphethe izikhundla eziningi futhi ezilawula izwe.
                   Banelungelo eligcwele lokuphatha bevunyelwa nawuMthethosisekelo
                   kanye nesimo sezwe. Ukuphatha noma yikuphi kuhambisana nezinga
                   elithile elamukelekile emhlabeni jikelele. Kubalulekile ukuba sihlale
                   sizibuza ukuthi zingaki izikhungo zemfundo ezilungiselela abafundi 70
                   ukuba babe ngabaphathi. Kudala bekwaziwa ukuthi kunezikhungo
                   zemfundo ezithile ezikhiqiza abafundi abasezingeni lokuphatha.
                   Abazali babehamba amabanga amade beyisa izingane zabo kulezo
                   zikhungo ezazikhiqiza abaphathi abanohlonze, abacabanga
                   ngokwezinga elithile. Sesiphelile isikhathi sokuba ucilo azishaye 75
                   endukwini uma kufunwa umphathi.
                            [Icashunwe yabuye yahunyushwa ephepheni i-Bayede yangoMbasa 2017]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1             5                                   DBE/2018
                                            SCE

          1.1.1       Kungani abantu abaningi kuthiwa bayahluleka ukwenza umsebenzi
                      wokuphatha? Bhekisa impendulo yakho esigabeni soku-1.                   (2)

          1.1.2       Yikuphi okubalulekile okumele kwaziwe umuntu othi ungumphathi?
                      Bhekisa impendulo yakho esigabeni sesi-2.                               (2)

          1.1.3       Nikeza amaphuzu AMANE ezinhlobo zabaphathi okukhulunywa
                      ngazo kulesi siqephu.                                                   (4)

          1.1.4       Khetha impendulo enembayo kulezi ozinikeziwe ngezansi.

                      Kunuka umsizi egcekeni kuchaza …

                      A   ukushayana.
                      B   ukushisana.
                      C   ukubhala.
                      D   ukudubulana.                                                        (1)

          1.1.5       Chaza inhloso eyenza ukuba izingcithabuchopho zibeke ngendlela
                      ezicashunwe ngayo esigabeni soku-1.                                     (3)

          1.1.6       Humusha      umqondo      oqukethwe isitatimende      esibhalwe
                      ngokugqamile esigabeni sesi-7 uwuqhathanise          nomqondo
                      oqukethwe yilesi siqephu.                                               (2)

          1.1.7       Chaza umqondo oqukethwe umusho wokugcina kulesi siqeshana.              (2)

          1.1.8       Ngokucabanga kwakho ngabe ukuphatha kwabantu bomdabu
                      emkhakheni eyahlukene kuleli zwe kungokufanelekile yini? Sekela
                      impendulo yakho ubhekise esigabeni sesi-8                               (2)

          1.1.9       Phawula unikeze isisombululo ngekhambi elingaqeda ukubangwa
                      kwezikhundla emikhakheni eyahlukahlukene yezokuphatha.                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1            6                                     DBE/2018
                                           SCE

1.2       Bukisisa le mifanekiso emayelana namazinga okuphatha nokuphathwa bese
          uphendula imibuzo elandelayo.
          UMBHALO B (OBUKWAYO)

                          1.                                         2.

                            3. UKUBEKWA KWENKOSI ESIHLALWENI

                                                                          [Zicashunwe ku-inthanethi]

          1.2.1       Chaza okwenzeka esithombeni soku-1.                                     (2)
          1.2.2       Nikeza UMEHLUKO oqukethwe izinga lokuphatha elingu-3.1-A
                      kanye nezinga lokuphatha elingu-3.1 B.                                  (2)
          1.2.3       Qhathanisa okuqukethwe isigaba sesi-6 UMBHALO A kanye
                      nokuqukethwe isithombe sesi-3 UMBHALO B.                                (2)
          1.2.4       Phawula ngenkolelo   engaguquki   ehambisana        nokuqukethwe
                      isithombe sesi-3.                                                       (2)
                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:               30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1              7                                   DBE/2018
                                             SCE

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

Lesi siqeshana       esilandelayo      (UMBHALO    C)   simayelana   nosizo   lwezihlahla
emphakathini.
IMIYALELO:

1.     Fingqa amaphuzu agqamisa usizo olulethwa izihlahla emiphakathini esiyakhele.
       Sebenzisa amagama akho angeqile kwangama-80.
2.     Fingqa ngesigaba.
3.     Ungabe usasibhala isihloko uma usufingqa lesi siqeshana.
4.     Bhala inani lamagama owasebenzisile ekugcineni kwesiqeshana osifingqile.
UMBHALO C

         IZIHLAHLA ZIWUSIZO OLUKHULU EMIPHAKATHINI ESIYAKHELE

Uke ucabange ukuthi unganjani umhlaba uma izihlahla zingekho? Impendulo ilula nje
ungaba mubi futhi ube yisiganga esibi esiwugwadule. Umdali wayecabange kahle uma
edala izihlahla njengemvelo evikela abantu kanye nezilwane.
Ukuqhakaza kwezihlahla kukhombisa noma ubani ukuthi seliyathwasa ihlobo. Izihlahla
zihlobisa umhlaba ube muhle uhlobe ngemibala egqamile yekhethelo. Kusuke
sekungenwa esikhathini esisha sonyaka. Kushintsha isimo sezulu kuphele amakhaza
kuqale ukushisa, abantu baqale ukugqoka izingubo ezilula eziveza umzimba.
Ziqhakaza nje izihlahla kungenxa yemvula eba yinala eyenza izihlahla zijabule zithi
zibonwa yini emuva kwesomiso esisuke sixakile esikhathini sasebusika.
Isayensi iyingxenye yokuphila kwabantu kwansuku zonke. Ngakho-ke likhulu iqhaza
elibanjwe yizihlahla ngokwesayensi. Zihlanza umoya ongcolile zibuye zikhiqize
ohlanzekile ophefunyulwa izidalwa ezahlukene. Phela umoya okhishwa ngabantu uma
bephefumula i-carbon dioxide yiwona odingwa yizihlahla uma ziphefumula. Izihlahla
zona zikhipha lo moya odingwa ngabantu uma bephefumula i-oxygen. Impela isayensi
iyisimanga sento.
Izimvula ezinamandla zivamile kakhulu esikhathini sasehlobo. Kwesinye isikhathi zike
zidale inhlekelele kumuke izindlu, kuguguleke imigwaqo, abantu balahlekelwe yikho
konke. Abanye baze bathathwe abaholi bemiphakathi babakhoselise ezindaweni
zemiphakathi ezifana namahholo. Esikhathini esiningi izindawo ezikhinyabezwa yilesi
simo ezisuke zingenazo izihlahla eziqinile kepha ezinezihlahla eziqinile zivamise
ukusinda. Izihlahla zivikela ukuguguleka komhlabathi okwenziwa yizimvula ezinkulu
noma yizivunguvungu zomoya onamandla.
Isizwe sabantu bomdabu sinabelaphi bendabuko abasiza ukwelapha abantu uma
begula. Abalaphi bendabuko basebenzisa zona izihlahla ukwenza amakhambi
okwelapha izifo ezinhlobonhlobo. Ukungazi lutho ngamakhambi kungenza ubuke
isihlahla useye ngoba ungawazi umsebenzi waso. Kuzothi uma sekufika abelaphi
bendabuko bafike bathole elibalulekile ikhambi lokwelapha isifo esibucayi. Amathwasa
kanye nezinyanga ezisangena ekwelapheni ziyafundiswa ngezinhlobohlobo zezihlahla
kanye nemisebenzi yazo ekwelapheni.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1         8                                  DBE/2018
                                        SCE

Ukubaluleka kwezihlahla akugcini kuphela kubantu kodwa nezilwane ziyasizakala
kakhulu ngokuba khona kwazo. Phela izilwane zasendle azifani nezilwane ezifuywayo
zona ezakhelwa amahhoko, amagoqo kanye nezibaya. Izilwane zasendle zethembele
kakhulu ezihlahleni ukuthola ukudla kanye nompheme wokukhosela uma kushisa
ilanga. Izinyoni zakha izidleke emagatsheni kanti izilwane ezifana nezinkawu zona
zilala kuwo la magatsha.

Uhulumeni    ugqugquzela     kakhulu ukuthuthukiswa   koMnyango    wezoLimo,
okuwumnyango obungasanakiwe kakhulu. Izihlahla ziyibhizinisi elingenisa imali
kubalimi asebemnkantshubomvu kanye nabasafufusa. Amagxolo ezihlahla asiza
ekwakhiweni kwephepha. Izingodo ezisala uma sekuxetshulwe lawo magxolo zisiza
ekwenzeni ifenisha enhlobonhlobo.

Abantu yize benawo amakhaya kodwa nabo bayazidinga kakhulu izihlahla.
Ziwumpheme wokukhosela abantu esimeni esingezinhle zezulu. Bakhosela kuzo uma
beficwa yimvula besendle. Baphinde bathole umthunzi kuzo uma likhipha umkhovu
etsheni.

Le misebenzi eminingi kangaka eyenziwa yizihlahla ikwenza uqonde ukuthi kungani
izihlahla zibaluleke kangaka.
                                                            [Umbhalo wokuziqambela]

                                                        AMAMAKI ESIQEPHU B:              10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1         9                                    DBE/2018
                                        SCE

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3: UKUHUMUSHA ISIKHANGISI
Fundisisa lesi sikhangisi (UMBHALO D) bese uphendula imibuzo ezolandela.
UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                       [Icashunwe kuBona Magazine yabuye yahunyushwa]

3.1       Kungani kubalulekile ukuba umkhangisi abhale unyaka lo mkhiqizo
          owasungulwa ngawo?                                                               (2)

3.2       Chaza kafushane umsebenzi owenziwa i-Plush Supreme ezindlini kanye
          nakubantu abawusebenzisayo lo mkhiqizo.                                          (2)

3.3       Chaza lesi sitatimende, 'Susa ingcindezi nge-Plush Supreme' ubhekise
          kokwenzeka kulesi sikhangisi.                                                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1           10                                        DBE/2018
                                          SCE

3.4       Ucabanga ukuthi ukusetshenziswa kukababa nengane kulesi sikhangisi
          kuzoba namthelela muni kubathengi? Sekela impendulo yakho.                             (2)

3.5       Phawula ngesu lomkhangisi lokukhangisa izigubhu ezahlukene zalo mkhiqizo
          esikhangisweni sakhe.                                                                  (2)
                                                                                                 [10]

UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI

Bukisisa UMBHALO E bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO E (UMBHALO OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                                [Sithathwe sabuye sahunyushwa ku-inthanethi]

4.1       Shono ukuthi umlingiswa oyiqhude kanye nomlingiswa oyisikhukukazi
          bameleni ngokwempilo yomndeni kule khathuni.                                           (2)

4.2       Chaza kafushane okubangela ukuba umlingiswa oyiqhude aphimise le
          nkulumo esesibiyelweni.                                                                (2)

4.3       Chaza ukusetshenziswa kwenkolelo engaguquki etholakala kule khathuni.                  (2)

4.4       Humusha umyalezo oqukethwe ukuchanyiselwa kwendlovu kule khathuni.
          Sekela impendulo yakho ubhekise kowesifazane ohlukunyezwayo.                           (2)

4.5       Phawula ngenkulumo yowesifazane okule khathuni.                                        (2)
                                                                                                 [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1             11                                    DBE/2018
                                            SCE

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO F

                                       UKUZISEBENZA

Ukuziphilisa ngokuzisebenza kuyakhula kuleli laseNingizimu Afrika. Amathuba
atholakala kunoma imuphi umkhakha, okungaba owezezimali, owezobuchwepheshe
nowezemfundo, njalonjalo.

Ukuzisebenza kunamathuba amaningi ngaphezu kwawasemsebenzini osuke uqashwe
kuwo ngokugcwele. Ukuzisebenza kukunika namahora amaningi ongawasebenzisa 5
ngokukhululeka futhi ukwazi nokukhetha eminye imisebenzi oyithandayo. Uma ufuna
ukuzisebenza ungaqala ngokuxhumana nabanye abantu ubabonise nomsebenzi
owenzayo.    Izinhlangano    ezifana   neSOUTH       AFRICAN     FREELANCERS
ASSOCIATION yizona ezingakusiza ukukulekelela ngoba zisiza labo abafuna ukuqala
ukuzisebenza. Ungaphinde uzisebenzise lezi zinhlangano ukukukhangisela umsebenzi 10
wakho.

Kungumqondo omuhle ukuzisebenza futhi uyakhokhelwa ngakho. Ukukhokhelwa
kwakho kuncike ekuthembekeni kwakho kanye nasezingeni lomsebenzi owenzayo.
Kunobufakazi obungephikiswe ukuthi ikhona imali kanye namathuba kulolu hlobo
lomsebenzi.                                                                  15

Akukho soka lingenasici ngoba nalokho okuthembekile emehlweni abantu kuyaba
nawo amaphutha. Inkinga evamise ukuba khona uma uzisebenza imali engenayo
ongeke wakwazi ukuyiqinisekisa. Lokhu kusho ukuthi kudingeka ukuba ube nendlela
ongenza ngayo eminye imisebenzi yokuziphilisa wena nomndeni wakho. Ungakwenza
lokhu ngokuthi uthathe imisebenzana ezokungenisela imali. Khumbula ukuthi 20
akunsimba yazuza ibuzi ngokuhlala. Ngokwenze njalo kugcina sekuvumbuka amanye
amakhono abelele.

                                           [Sicashunwe kuBona Magazine sabuye sahunyushwa]

5.1       Nikeza umqondo oqukethwe isakhi esidwetshelwe esitholakala emgqeni
          woku-1                                                                                (1)

5.2       Nikeza isifinyezo segama elibhalwe ngokugqamile elitholakala emgqeni
          wesi-3.                                                                               (1)

5.3       Bhala umusho odwetshelwe osemgqeni wesi-6 kuya kowesi-8 uqale ngala
          magma:

          Ungaqala ngokuxhumana …                                                               (2)

5.4       Guqula leli gama elibhalwe ngokugqamile emgqeni we-14 likhombe ukuvuma.
          Phinda ulisebenzise leli gama emshweni ozakhele wona ukuze kubonakale
          ukuthi incazelo yalo uyayiqonda kahle.                                                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi LwaseKhaya (HL)/P1          12                                  DBE/2018
                                         SCE

5.5       Ibinzana lamagama elibhalwe ngokugqamile emgqeni we-18 linezincazelo
          ezahlukene.

          Khetha incazelo eshaya emhlolweni ehambisana nalesi siqeshana …

          A   ukuthatha uhambo.
          B   ukuba neqhinga.
          C   ukubeka ngobuciko.
          D   ukuvula indlela.                                                           (1)

5.6       Nikeza umsebenzi wegama elidwetshelwe elitholakala emgqeni we-12.              (1)

5.7       Nikeza incazelo yesaga esidwetshelwe esigabeni sokugcina. Phinda
          usisebenzise isaga emshweni ozakhele wona ukhombise ukuthi uyayiqonda
          incazelo yaso.                                                                 (2)
                                                                                         [10]

                                                         AMAMAKI ESIQEPHU C:             30
                                                         AMAMAKI ESEWONKE:               70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2018/28e1d557-735f-4783-b4aa-520fe1c6f1b5) — isiZulu HL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2018/774aa5a7-7659-4449-a4a9-fccc2c469d92) — isiZulu HL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2018/c717363b-264f-48c6-bc28-fc2b4ade8af1) — isiZulu HL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/f0dfe7d6-635d-413e-84ec-5a096359f332) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023/b7ec8542-522f-4fd1-97e9-78f6ed20af6c) — isiZulu HL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2022/016ff52f-db0d-460a-baea-47ac137de55c) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
