# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2022, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2022/016ff52f-db0d-460a-baea-47ac137de55c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2022
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2022/016ff52f-db0d-460a-baea-47ac137de55c)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · isizulu. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2022

                                                                       AMAMAKI: 70

                                                            ISIKHATHI: Amahora ama-2
                                                                   TableMountain

                               Leli phepha linamakhasi ayi-11.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1              2                                DBE/2022
                                           SC/NSC

IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A:       Isivivinyo sokuqondisisa                    (30)
          ISIQEPHU B:       Ukufingqa                                   (10)
          ISIQEPHU C:       Izakhiwo nezimiso zokusetshenziswa kolimi   (30)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngokucophelela.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

5.        Hlukanisa ngokudwebela emuva kwesiqephu.

6.        Bhala izinombolo njengoba zisetshenzisiwe ephepheni.

7.        Yeqa umugqa emuva kombuzo ngamunye.

8.        Qaphela isipelingi kanye nokwakhiwa kwemisho.

9.        Ungasebenzisa isikhathi sokubhala ngale ndlela elandelayo:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-40

10.       Bhala ngobunono futhi kubonakale.
                                                                   TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1          3                               DBE/2022
                                       SC/NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
Fundisisa UMBHALO A ubuye ubukisise NOMBHALO B ongezansi bese uphendula
imibuzo elandelayo.
UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                              UKUNGCOLISWA KWEMVELO
1       Ziningi izinto ezingcolisa noma ezinukubeza imvelo ezindaweni ezihlala
        abantu. Singabala ukungcoliswa kwamanzi, komoya nokomhlabathi.
        Ngokujwayelekile lokhu kungcoliswa noma ukunukubezwa kwemvelo
        kwenzeka uma kulethwa izinto ezahlukene ezizolimaza ubunjalo bayo.
2       Imvelo ingangcoliswa ngezindlela eziningi. Iningi labantu licabanga ukuthi 5
        kukhona ukungcoliswa kwemvelo okungcono kunokunye kanti cha konke
        kunomthelela nemiphumela engemihle empilweni yabantu nakwezinye
        izidalwa. Uke ucabange ukuthi ukufuduka kwabantu bethuthelekela
        emadolobheni kungadala umonakalo omkhulu emhlabathini, emoyeni ngisho
        nasemanzini imbala? Ukwakhiwa kwezindlu, izimboni, imigwaqo nokunye 10
        kudala omkhulu umonakalo. Kwesinye isikhathi kudingeka ukuba kugengcwe
        izihlahla ukuze kutholakale indawo enkulu yokulima, ukwakha izimboni
        nezindawo zokuhlala.
3       Ukwanda kwezindawo ezihlala abantu, izimboni nezimayini kudinga ukuba
        kuphehlwe amandla amaningi kagesi ozosetshenziswa emakhaya 15
        nasemisebenzini. La mandla kagesi aphehlwa ngokusebenzisa amalahle,
        okudala ukukhafuleka kwentuthu eningi enamakhemikhali adala ukunyuka
        kwezinga lokufudumala komhlaba. La makhemikhali angcolisa umoya, amanzi
        nomhlabathi. Kuke kwenzeke kuqhume amapayipi engqalasizinda, amathangi
        kawoyela, nalawo endle agcina ekapakela emhlabathini nasemanzini. Uyadela 20
        owaziyo ukuthi kuyobe sekunjani eminyakeni engama-20 ezayo. Siyoyicela
        ivuthiwe.
4       Ezomnotho zithuthuka mihla namalanga nabantu abadinga imikhiqizo yokudla
        okuphuma emhlabathini bayanda. Ngakho-ke kunengcindezi enkulu
        kwezolimo. Ukudla akusalindwa kuzikhulele ngokwemvelo kodwa kuyaphoqwa 25
        ukuba kukhule ngokusebenzisa amakhemikhali ukuze kusheshe kuvunwe.
        Kanjalo nemfuyo isikhuliswa ngamakhemikhali ukuze kuhlangatshezwane
        nezinga eliphezulu lokuthumela imikhiqizo enjengenyama, ubisi namaqanda
        ezindaweni ezahlukene nakwamanye amazwe. Seziningi nezindawo ezidayisa
        ukudla okuphekwa ezitolo, emarenki okugitshelelwa kuwona izithuthi, 30
        njalonjalo. Nazo zidinga le mikhiqizo ekhuliswa ngokushesha. Mkhulu
        umqhudelwano kwezomnotho. Lokhu kusetshenziswa kwale mikhiqizo
        yamakhemikhali kudala omkhulu umonakalo emhlabathini, emoyeni kanye
        nasemanzini esiwaphuzayo noma esiwasebenzisayo. Kubulala izimila
        ezisemanzini bese kugcina sekufe izilwane ezihlala khona. Akugcini 35
        ngamakhemikhali kodwa nodoti othuthwa emakhaya nasezibhedlela, okhiqizwa
        ezimbonini, ezimayini nakwezinye izindawo awulahlwa ngendlela efanele.
        Ugcina usudale amagundane, omiyane, iphunga elibi nezifo ezahlukene.
        Konke lokhu kuyayingcolisa imvelo.
                                                                  TableMountain
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                4                                      DBE/2022
                                             SC/NSC

5       Ukunukubezeka komhlabathi kuhamba ibanga elide ngoba kuthinta izingxenye 40
        eziningi    zokungcoliswa      kwemvelo.    Imvula uma   ina,  umhlabathi
        onamakhemikhali nodoti ochithwe noma kanjani uyaguguleka uze uyongena
        emifuleni emikhulu, emadamini nasolwandle. Lokhu kudala umonakalo
        nasekushintsheni kwesimo sezulu sibe yileso esingaqondakali. Amanzi
        ayadungeka abe nodaka, ngaleyo ndlela kuvaleke izitho zokuphefumula 45
        zezinhlanzi. Izilwane ezihlala endle nasolwandle ziba sengozini yokuphela
        zingasazalani zande. Ezinye ziyaye ziphoqeleke ukuba zibalekele kwezinye
        izindawo ezinesimo esivumayo. Kwesinye isikhathi kuyaye kushiswe imililo
        engaholela ukuba kubelula ukuguguleka komhlabathi bese ingcolisa nomoya
        esiwuphefumulayo. Lokho kungadala izifo ezinjengesomdlavuza wamaphaphu, 50
        isifo senhliziyo, kanye nesifo sohlangothi.

6       Kukhona okungenziwa ukunqanda lo monakalo, yize abanye bethi azilime ziye
        etsheni. Abalimi bangehlisa izinga lemikhiqizo edinga ukukhuliswa
        ngamakhemikhali noma basebenzise umquba wemvelo. Abantu bona
        bangaziqalela ezabo izingadi emakhaya abo ukuze kwehliswe izinga 55
        lemikhiqizo enamakhemikhali. Kungatshalwa nezihlahla ikakhulukazi
        ezindaweni ezivame ukukhahlanyezwa imililo yequbula. Izihlahla kwenziwa
        ngazo imithi yokwelapha, kukhiqizwe amaphepha, kwakhiwe ngazo izimpahla
        ezibaziwe zasendlini nezinye izinto ezakhiwa ngokhuni. Kungasetshenziswa
        kabusha imikhiqizo engamaphepha nocwazi ukuze sigweme lokhu 60
        kungcoliswa kwemvelo. Ukusetshenziswa kwezimoto eziningi uma abantu
        beya emsebenzini kungancishiswa ngokuthi abasebenza endaweni eyodwa
        bakhe uhlelo lokugibelisana basebenzise imoto eyodwa, bahambe ngabaningi.
        Kungahanjwa ngamabhayisikili, amabhasi, izitimela nezinye izithuthi ezithwala
        abantu abaningi ngesikhathi esisodwa.                                         65

7       Leli lizwe alinawo amanzi anele kanti amanzi abalulekile kuzo zonke
        izingxenye zempilo. Yingakho kufanele kutholakale izindlela zokulungisa lesi
        simo. Kungalungiswa lokhu ngokucophelela indlela okulahlwa ngayo udoti,
        ukwakha amanye amadamu nezindawo zokudlulisa amanzi, ukukhipha usawoti
        emanzini olwandle, ukusebenzisa kabusha amanzi angcolisiwe, ukuhlanza 70
        amanzi    kadoti   ovela   ezimayini    nangokucela    amanzi     emazweni
        angomakhelwane. Udoti nawo ungakwazi ukuba ubuye usetshenziselwe
        ukwenza ezinye izinto. Abantu abangasebenzi bangawusebenzisa lo doti
        ngokuthi uthathwe uyiswe ezikhungweni lapho uzobuye wakhiwe kabusha
        ubuye usungumkhiqizo ongakwazi futhi ukusetshenziswa. Ngokwenze njalo 75
        ngabe sebeshaye izinyoni ezimbili ngetshe elilodwa. Bazohlanza izindawo
        abahlala kuzo, kuthi imali abayithole lapho bakwazi ukuxosha ikati eziko.
        Ikusasa leNingizimu Afrika lisezandleni zabantu abahlala kuyo.

                             [Icashunwe ku-www.illegal dumping.com yabuye yahunyushwa kabusha]

                                          KANYE NO
                                                                              TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1           5                                       DBE/2022
                                        SC/NSC

Bukisisa lezi zithombe ezingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO B (OBUKWAYO)

                       1                                      2

                       3                                      4

                                         [Zicashunwe ku-www.illegal dumping pics.com]

IMIBUZO YOMBHALO A (OFUNDWAYO)

1.1       Yisho ukuthi ngokuvamile inukubezwa yini imvelo. Bhekisa impendulo yakho
          esigabeni soku-1.                                                                     (1)

1.2       Tomula umusho ogqamisa ukuthi ukunukubezwa kwemvelo kubonwa
          ngezindlela ezahlukene.                                                               (2)

1.3       Yisho    izenzo   EZIMBILI    ezingumonakalo    omkhulu      ezingaholela
          ekungcolisekeni kwemvelo. Bhekisa impendulo yakho esigabeni sesi-2.                   (2)

1.4       Fingqa ngamaphuzu AMANE ingcindezi yezomnotho edalwa ukungcoliseka
          kwemvelo. Bhekisa impendulo yakho esigabeni sesi-4.                (4)
                                                               TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1             6                                 DBE/2022
                                          SC/NSC

1.5       Isaga esidwetshelwe esitholakala esigabeni sesi-3 siphathelene nenkani.

          Khetha isaga esingahambisani nenkani kulezi ezilandelayo:

          A        Umvundla ziyawunqanda phambili
          B        Isalakutshelwa sibona ngomopho
          C        Amaphika nkani afela enkanini
          D        Isilonda sisola imbilapho                                                (1)

1.6       Qhathanisa umqondo oqukethwe isigaba sesi-5 kanye nomqondo oqukethwe
          isigaba sesi-6.                                                                   (2)

1.7       Chaza inhloso yombhali ekusethuleleni lesi siqephu.                               (2)

1.8       Ucabanga ukuthi ungaba njani umhlaba uma abantu bengakubona
          kubalulekile ukunganukubezwa kwemvelo? Sekela impendulo yakho.                    (2)

1.9       Hlaziya ngokuhlolisisa ubungozi obuvezwa yilesi simo sokukhuluma
          esibhalwe ngokugqamile esigabeni sesi-6 ubhekise kokushiwo umbhali kulesi
          siqephu.                                                                          (2)

1.10      Ake uncome umbhali ngendlela aphethe ngayo lesi siqephu ngokusebenzisa
          isitatimende esibhalwe ngokugqamile emgqeni wokugcina.                            (2)

                                       KANYE NO

IMIBUZO YOMBHALO B (OBUKWAYO)

1.11      Yisho ukuthi yini eyenzeka esithombeni soku-1.                                    (2)

1.12      Nikeza umehluko wokungcoliswa kwemvelo oqukethwe isithombe sesi-2
          kanye nesithombe sesi-3.                                                          (2)

1.13      Emuva kokufunda umbhalo A isigaba sesi-5 kanye nokubuka okwenzeka
          kumbhalo B isithombe sesi-2, qhathanisa okufanayo okuqukethwe yile
          mibhalo yomibili kanye nobungozi bakhona.                                         (4)

1.14      Ake uncome umsebenzi owenziwa ngabantu abasesithombeni sesi-4 uveze
          ukubaluleka kwawo emphakathini.                                                   (2)

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
                                                                    TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1          7                                DBE/2022
                                       SC/NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

Fundisisa lesi siqeshana esilandelayo (UMBHALO C) usifingqe ngesigaba esiqukethe
amaphuzu ayisi-7 amayelana nezinto okumele uziqikelele uma uhlela umcimbi.

QAPHELA:

1.     Fingqa lesi siqeshana esimayelana nezinto okumele uziqikelele uma uhlela
       umcimbi usebenzise amagama akho angedluli kwangama-70.
2.     Fingqa ngesigaba.
3.     Ungabe usasibhala isihloko uma usufingqa lesi siqeshana.
4.     Bhala inani lamagama owasebenzisile ekugcineni kwesiqeshana osifingqile.

UMBHALO C

              IZINTO OKUMELE UZIQIKELELE UMA UHLELA UMCIMBI

Ngeke uwucabange manje umcimbi, uvuke uwenze ngakusasa.

Kulula ukusho ngomlomo uma ufuna ukwenza umcimbi kodwa kuyashintsha ukwenza
uma sekumele wenzeke. Imicimbi yehlukene futhi yenzelwa izizathu ezingafani.
Qinisekisa ukuthi uyayazi inhloso kanye nohlobo lomcimbi ozowenza. Kukhona
imicimbi yokubungaza impumelelo yomuntu, eyokuqokelelwa kwemali yokwenza
okuthile kanye nomcimbi wokuvula ibhizinisi elisha ukuze laziwe amakhasimende.
Eminye yale micimbi kuze kumenywe nosomabhizinisi abazophonsa itshe esivivaneni.

Ngaphambi kokuthi umeme, zibuze lo mbuzo; ozobamema bahlobana kanjani nohlobo
lomcimbi ozowenza? Lwazi uhlobo lwabantu ozobamema emcimbini wakho. Ukwazi
uhlobo lwezethameli zomcimbi yiyona nkomba yokuthi umcimbi uzoba njani.

Sezaba insada izindlela zokuxhumana zesimanjemanje. Singabala i-imeyili, ikhadi
elithunyelwa ngo-whatsapp, amavidiyo, njalonjalo. Qoka indlela yokuxhumana
esheshayo neyongayo ezofinyelela kalula kubantu obamemayo. Lokhu kwenze
kusenesikhathi ungaxhamazeli.

Izindawo zokupaka izimoto zivame ukunganakwa kanti zisemqoka. Hlela indawo
yokupaka izihambeli zakho kanye nabazosiza ukugwema isiminyaminya. Uma
kunabantu abalekelelayo ngezimpawu zokupaka, akekho ozodideka ukuthi uyaphi futhi
kuzongena abamenyiwe kuphela. Ngokwenzenjalo zonke izihambeli zomcimbi
zizozizwa ziphephile.

Kudala kwakungena nodlula ngendlela, ongamenywanga uma kunomcimbi. Sazi
isibalo sabantu abazophumelela emcimbini wakho kusenesikhathi. Phela izinto
ezisetshenziswa emcimbini seziyabiza. Ukwazi inani kusiza ekutheni ungagcini
usuphoxeka ngosuku lomcimbi. Ulungise kuze kweqe kanti kuza abantu abambalwa
noma ulungise kancane kumane kuze abantu abaningi.
                                                              TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1          8                                       DBE/2022
                                       SC/NSC

Umcimbi uba mnandi ngokudla. Yiba nokudla okwanele ukwenelisa zonke izihambeli
zakho ngokwehlukana kwazo. Umcimbi wesintu akuvamile ukuthi uqashelwe
inkampani yabapheki. Isizathu yingoba inyama isuke inabo abanikazi bayo nemidanti
yokuphathwa kwayo. Uma umcimbi kungowedlanzana elithile ungabaqasha ongoti
abapheka kamnandi bonge nokudla. Uma ungafuni nokudla kwakho vele ungamemi
muntu.

Hlela kahle abasebenzi bakho kanye nezikhulumi zangosuku lomcimbi kusenesikhathi.
Ukungahleleki kwenza ungabheki izikhulumi kusenesikhathi. Uthembe ukuthi umphathi
wohlelo uyoqhweba abantu ngemizuzu yokugcina ukuba babe yizikhulumi
bengazihlelelanga ngenxa yokungahleleki komnikazi womcimbi.

Yenza umcimbi ube ngundaba mlonyeni.
                                       [Sicashunwe ku-inthanethi sabuye sahlelwa kabusha]

                                                           AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
                                                                   TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1              9                                       DBE/2022
                                           SC/NSC

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI

Fundisisa lesi sikhangisi (UMBHALO D) bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                         ZETHEMBE ZIKHATHI ZONKE.
                                         NUKA KAMNANDI NGAMAKHA
                                         APHAMBILI.

                                       UNGAPHOLISI MASEKO.
                                       YITHENGE!

            IYATHOLAKALA EZITOLO ZAKULELI NGAMANANI APHANSI.

               1.                            2.                              3.
      IHLALA USUKU LONKE                AYINAMATHELI                  ILUNGELE NOMA
                                        EZINGUTSHENI                  YILUPHI UHLOBO
                                                                       LWESIKHUMBA

                                           [Sicashunwe ku-internet adverts.com sabuye sahunyushwa]

3.1       Shono ukuthi yini ekhangiswayo futhi ibhekiswe kobani.                                     (2)

3.2       Chaza kafushane okumayelana nesikhangisi okuzozuzwa umthengi uma
          esebenzisa la makha e-Old Spice.                                                           (2)

3.3       Isimo sokukhuluma esitholakala kulesi sikhangisi sisetshenziselweni? Sekela
          impendulo yakho.                                                                           (2)

3.4       Chaza ngokusetshenziswa kwesithombe somuntu wesilisa osesikhangisini.                      (2)

3.5       Ncoma ukusetshenziswa kolimi olukhohlisayo kulesi sikhangisi.                   (2)
                                                                                          [10]
                                                                               TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                  10                                     DBE/2022
                                                SC/NSC

UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI

Bukisisa UMBHALO E bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                   Ngibonga ukuthi              Ngibonga ukuthi                 Ngingabonga uma
                  ngizodla ngishaye             akuyiwa esikoleni           kungakhona ongangilekelela
                   esentwala bese                  namuhla.                     ngokugeza izitsha!
                      ngiyalala!
                                                         Ngibonga ukuthi
                             Ngibonga ukuthi                sizothola
                             libalele namuhla             ophaya ababili
                             ngizodlala kahle                sonke!
                                  ngidele.

                                                [Icashunwe ku-Family circus.com yabuye yahunyushwa]

4.1       Sichazani isibiyelo esisesetshenziswe enganeni encane kunazo zonke kule
          khathuni?                                                                                   (2)

4.2       Chaza kafushane umuzwa ovezwa yinkulumo kamama okule khathuni.                              (2)

4.3       Khetha impendulo eshaya emhloleni kulezi ezilandelayo.

          Isakhi esidwetshelwe         enkulumeni     kamama        okule   khathuni   sinikeza
          umqondo …

          A      wokulandula.
          B      wesimo.
          C      wamandla.
          D      wokuphoqa.                                                                           (1)

4.4       Chaza ukuthi umhwamuko otholakala phezu kwenkukhu usetshenziselweni?                        (2)

4.5       Xoxa ngenkulumo egudliselayo esetshenziswe kule khathuni ubhekise
          enkulumeni kababa.                                                                 (3)
                                                                                             [10]
                                                                                  TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1              11                                    DBE/2022
                                           SC/NSC

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.
UMBHALO F

      BUNGAMANGA UBUKHAZIKHAZI OBUVEZWA 'NGAMAQOLA' EFOREX
Ukuhweba nge-Forex Exchange kungenye indlela yezimboni zokuhweba ngenkece
enobungozi kakhulu. Uma ungenalo ulwazi olwanele lokuhweba ungazithola
usulahlekelwa yimali yonke. Isibalo sabantu abaphumelele kulo mkhakha sincane
kakhulu. Iningi labantu liyehluleka ukuphumelela ngenxa yokuthi kulula ukungena
kuwo. Lokhu kwenziwa ukuthi i-akhawunti yokungena itholakala kalula ku-inthanethi. 5
Abantu abaningi bayaheheka kwezokuhweba ngenxa yokubona ubukhazikhazi
obungamanga obungathi buphilwa ngabahweba i-Forex. Bakushaya ngemfe iphindiwe.
Kusuke kuyindlela yokulutha umphakathi ngoba maningi amaqola kwezokuhweba.
Uma ukhangwa yizithombe zempilo ephezulu abenza sengathi bayayiphila laba bantu,
yazi ukuthi yimpilo nje engekho leyo. Akusilona iqiniso lelo ngoba kunzima lapha 10
ekuhwebeni. Kunjalo nje ayikho imali esheshayo ngaphandle kokushesha ulahlekelwe
yimali.
Ngakho-ke akwanele ukuba nomakhalekhukhwini, nekhompyutha kanye namadata
kuphela. Udinga ulwazi olujulile olungakusiza ukuze uphumelele kwezokuhweba.
Izikhangisi eziningi ezisezinkundleni zokuxhumana azilona iqiniso. Kubalulekile 15
ukubheka izikhungo ezisemthethweni ezinjenge-South African Financial Education
Academy ezibalwa nezihamba phambili ezweni.
           [Icashunwe ephepheni ILANGA LANGESONTO, 15 Agasti 2021, yabuye yahlelwa kabusha]

5.1       Nikeza incazelo yegama elibhalwe ngokugqamile emgqeni woku-1.                        (1)
5.2       Phinda ubhale lo musho odwetshelwe emgqeni wesi-2 kuya kowesi-3
          usukhomba ubuningi.                                                                  (2)
5.3       Yisho    ukuthi    igama    elibhalwe     ngokugqamile       emgqeni      wesi-5
          lisetshenziselweni kulo musho.                                                       (1)
5.4       Kungani kusetshenziswe isimo sokukhuluma esidwetshelwe esitholakala
          emgqeni wesi-7?                                                                      (2)
5.5       Nikeza igama elenze umsebenzi wokulandisa elitholakala emgqeni wesi-6
          emshweni obhalwe ngokugqamile.                                                       (1)

5.6       Khipha imisho eqondile etholakala kulo musho ombaxa osemgqeni we-10
          kuya kowe-11.                                                                        (2)
5.7       Bhala i-akhronimi yamagama abhalwe ngokugqamile atholakala emgqeni we-
          16 kuya kowe-17.                                                                     (1)
                                                                                               [10]
                                                               AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
                                                               AMAMAKI ESEWONKE:   70
                                                                       TableMountain

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2022/c12abdd2-3957-43ac-b9d5-8a4040c4d392) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2022/41b9ced5-6a03-4893-a76c-2d09266de5a2) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2022/d01394ff-3d84-43de-bb43-910b78e1d48b) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/f0dfe7d6-635d-413e-84ec-5a096359f332) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023/b7ec8542-522f-4fd1-97e9-78f6ed20af6c) — isiZulu HL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2019](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/7e8910cf-072b-48b4-878d-a7ae3846c5ba) — isiZulu HL · QP · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
