# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2023, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023/b7ec8542-522f-4fd1-97e9-78f6ed20af6c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023/b7ec8542-522f-4fd1-97e9-78f6ed20af6c)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · isizulu. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023-mg/00cfc782-a4e0-4001-9316-69fafe857664) — Memo · 2023 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                            2023

                                                                        AMAMAKI: 70

                                                             ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-12.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1              2                                DBE/2023
                                           SC/NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A:       Isivivinyo sokuqondisisa                    (30)
          ISIQEPHU B:       Ukufingqa                                   (10)
          ISIQEPHU C:       Izakhiwo nezimiso zokusetshenziswa kolimi   (30)

2.        Fundisisa YONKE imiyalelo ngokucophelela.

3.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

4.        Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

5.        Hlukanisa ngokudwebela emuva kwesiqephu.

6.        Bhala izinombolo njengoba zisetshenzisiwe ephepheni.

7.        Yeqa umugqa emuva kombuzo ngamunye.

8.        Qaphela isipelingi kanye nokwakhiwa kwemisho.

9.        Ungasebenzisa isikhathi sokubhala ngale ndlela elandelayo:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-40

10.       Bhala ngobunono futhi kubonakale.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1             3                               DBE/2023
                                          SC/NSC

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
1.1     Fundisisa UMBHALO A ubuye ubukisise NOMBHALO B ongezansi bese
        uphendula imibuzo elandelayo.

        UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                                   UKWEBIWA KWAMAKHEBULA KAGESI
        1       Kuningi okwenzeka eNingizimu Afrika kulezi zinsuku okukhombisa
                ukuthi ubugebengu budlangile nxa zonke. Kuyadumaza ukucabanga
                ukuthi kukhona abantu abahlalela ukunqamula lonke uhlobo
                lwezintambo zikagesi noma lwamakhebula ongalucabanga mihla
                namalanga. Ngempela lo mkhuba usuyinsakavukela umchilo 5
                wesidwaba.
        2       Lobu ubugebengu obuhleliwe futhi bukhokhelwa imali eshisiwe.
                Umthelela emabhizinisini, emphakathini nasemnothweni jikelele uba
                mubi. Akugcini lapho kuphinde kukhinyabeze izitimela ezithutha
                umphakathi. Inhloso yokwebiwa kwamakhebula ukukhipha ithusi elisuke 10
                liphakathi. Leli thusi lisetshenziswa kakhulu kuzingqalasizinda ezifana
                nezimboni kubandakanya ezokuxhumana.
        3       I-South African Chamber of Commerce ithi ukwebiwa kwamakhebula
                kungalahlekisela umnotho waseNingizimu Afrika imali elinganiselwa
                ezigidini eziyisi-5 ukuya kweziyisi-7 ngonyaka. Ngokujwayelekile lezi 15
                zintambo zebiwa ngabantu abakubuka lokhu njengendlela elula
                yokwenza imali. Iningi labo abanayo imisebenzi abayiqeqeshelwe.
                Ngakho-ke bangena shi kulolu hlobo lomsebenzi ukufeza izinhloso
                zabo. Imiphakathi eminingi ayisali ngaphandle ngoba kukhona
                abaxhuma noma basebenzise ugesi ngokungekho emthethweni. 20
                Osomabhizinisi abadayisa izingxenye zezimoto ezitholakala ezimotweni
                eziphukile noma ezindala yibo abanobudlelwane nalezi zigilamkhuba.
                Ziyabathengisela bese bona bazithumela emazweni anjengo-China.
        4       Lokhu kuntshontshwa kwezintambo zikagesi kuvamise ukuba
                nemiphumela yokungabi nogesi izinsukwana nangaphezulu. I-inthanethi 25
                kanye nezingcingo nazo ziyaphazamiseka. Kuyenzeka kwesinye
                isikhathi basale dengwane abagibeli lapho kugitshelwa khona izitimela
                ngoba zingakwazi ukuhamba izitimela uma izintambo zinqamukile.
                Lokhu kwenyusa izinga labantu abafika emsebenzini ngemuva
                kwesikhathi noma bagcine bengafikanga. Amanye amabhizinisi 30
                ayaphoqeleka ukuba avale okwesikhashana, okungaba amahora noma
                izinsukwana ezimbalwa.
        5       Izinga lobugebengu liyenyuka uma izibani ezisemigwaqeni emalokishini
                nasemadolobheni     zingasebenzi.   Abantu    abashayisa   ebusuku
                emsebenzini bazithola besengcupheni yokugcwelezwa. Emigwaqeni 35
                nakhona kuyaye kudaleke isiminyaminya sezimoto nezingozi
                ezingenasidingo ngoba amarobothi asuke engasasebenzi.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                   4                                        DBE/2023
                                                SC/NSC

        6       Emizini eminingi ukudla okugcinwa eziqandisini kuyenzeka kubole.
                Izinto ezisebenza ngogesi nazo ziyafa ngoba uma usubuya uyaye ubuye
                ngamandla. Kwesinye isikhathi imizi nezinye izakhiwo zomphakathi 40
                kungasha kungqongqe. Izinkampani ezifana no-Eskom no-Transnet
                ziyashayeka ngoba yizona eziphazamiseka kakhulu ngenxa yokuthi
                zithwele ezokuthutha nokuhlinzekwa kukagesi okuyizinto ezibaluleke
                kakhulu ekuthuthukiseni umnotho. Esimeni somnotho kuba kubi kakhulu
                ngoba kungagcina sekuxosha abatshalizimali abafukula umnotho 45
                wakuleli.

        7       Kukhona osekwenziwe ukulwisana nalesi sihlava sokwebiwa
                kwamakhebula. Kwesinye isikhathi kuyaye kusweleke ulwazi kulabo
                abasuke besebenza ophikweni oluvikela ukwebiwa kwalezi zintambo.
                Muva nje uchitshiyelwe umthetho olawula ukudayiswa kwezinto esezike 50
                zasetshenziswa ukuze kwehliswe ukudayiswa kwamakhebula ebiwe
                kodwa izinga lilokhu lenyuke njalo. Lo mthetho ukubeka ngokusobala
                ukuthi odayisa amakhebula asesebenzile kufanele abhalise lelo
                bhizinisi. Kudingeka anikeze imininingwane ephelele, aphathe incwadi
                enobufakazi bekheli umazisi nenombolo kamakhalekhukhwini. 55
                Abadayiselwayo kunemigomo okulindeleke ukuba bayilandele okungaba
                inombolo yalowo mkhiqizo osuke ufike nomdayisi. Okunye okumele
                bakwenze ukuba babike kwabomthetho uma besola ukuthi
                ababadayiselayo, babadayisela izinto ezebiwe.

        8       Ziningi izindlela ezingasetshenziswa ukulekelela ingalo yomthetho 60
                ukunqanda lo mkhuba. Kugafakwa amakhamera acashile asebenza
                nangamabhethri emalokishini nasemadolobheni. Ezinye izikhungo
                zidinga nje ukubiyelwa ngocingo olunameva, kwakhiwe izakhiwana
                ezineminyango     yensimbi      kanye    nogesi.    Kungasetshenziswa
                amajeneretha ukuze uma kwenzeka ucisha ugesi ngenxa yokwebiwa 65
                kwezintambo kutholakale ukuthi uyaxhumeka ngokushesha ngaphandle
                kokuphazamiseka. Izimpawu eziqukethe ukuthi abatholakala bethatha
                ngozwani lezi zintambo bayobhekana nengalo yomthetho nakho
                kungenza izigilamkhuba, ikakhulukazi eziyizimfundamakhwelo, zesabe
                zingazami nokuzama. Ezinye izikhungo ziqashe ogqayinyanga ukuze 70
                bagade izakhiwo ezahlukene. Inkinga kulokhu ukuthi abaningi babo
                baphatha imishiza nje kanti izigebengu zisuke zihlome ziyizingovolo.

        9       Umphakathi ungabambisana ekwehliseni nasekunqandweni kwalo
                mkhuba osudlange kangaka futhi onomthelela omubi. Le inkinga
                ngeyomphakathi, hhayi uhulumeni kuphela ngoba abantu abenza lokhu 75
                bayaziwa emphakathini. Abanye bayasatshwa ngoba baphatha izikhali
                eziyingozi futhi bayabasabisa labo abafuna ukubampimpa. Wonke
                umuntu oyilungu lomphakathi unomthwalo wokuthi enze konke
                okusemandleni akhe ukulwisana nalo mkhuba. Inselelo ukuthi amalungu
                omphakathi awakhulume ngazwi linye athi, 'sekwanele' futhi abike 80
                ngalezi zigameko kwabakwasidlodlo. Kulabo abamdibimunye nalobu
                bugebengu kufanele behlale bazi ukuthi kukhona okusina kubajeqeza.
                                       [Icashunwe ku-https://www.researchgate.net, yahlelwa kabusha]

                                             KANYE NO
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                   5                                        DBE/2023
                                                SC/NSC

1.2       Bukisisa lezi zithombe ezingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

          UMBHALO B (OBUKWAYO)

                         1                                                   2

                         3                                                   4

                             [Zicashunwe ku-intanethi-powertime.co.za zahlelwa kabusha zase zihunyushwa]

          IMIBUZO YOMBHALO A (OFUNDWAYO)

          1.1.1       Shono ukuthi mkhuba muni lo osudlangile kulezi zinsuku
                      ngokwalesi siqeshana.                                                            (1)

          1.1.2       Tomula isimo sokukhuluma esitholakala esigabeni soku-1.                          (1)

          1.1.3       Nikeza izizathu EZIMBILI ezingadala ukuba abantu bantshontshe
                      amakhebula kagesi.                                                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1             6                                   DBE/2023
                                          SC/NSC

          1.1.4       Fingqa ngamaphuzu AMANE ukuthikamezeka            komphakathi
                      okwenzeka uma kwebiwe amakhebula kagesi.                              (4)

          1.1.5       Khetha impendulo enembayo kulezi ezilandelayo:

                      Amazwi abhalwe ngokugqamile esigabeni sesi-4 achaza …

                      A   ukusala umangele.
                      B   ukusala ukhala.
                      C   ukusala umile.
                      D   ukusala ungenalutho.                                              (1)

          1.1.6       Chaza ukuthi osuke enjani umuntu obizwa ngemfundamakhwelo.            (2)

          1.1.7       Iyini inhloso yombhali ngokubhala ngalolu hlobo lobugebengu?
                      Sekela impendulo ngamaphuzu anembayo.                                 (3)

          1.1.8       Ngabe ukucisha kukagesi kungaba nomphumela                 onjani
                      emnothweni wakuleli? Sekela impendulo yakho.                          (2)

          1.1.9       Ngokucabanga kwakho uhulumeni wenza okwanele yini
                      ukunqanda lolu hlobo lobugebengu? Sekela impendulo yakho.             (2)

          1.1.10      Ncoma ukusetshenziswa        kwamazwi   adwetshelwe   esigabeni
                      sokugcina.                                                            (2)

                                        KANYE NO

          IMIBUZO YOMBHALO B (OBUKWAYO)

          1.1.11      Chaza okwenzeka esithombeni soku-1.                                   (2)

          1.1.12      Chaza kafushane iqhaza elibanjwa ngabantu abasesithombeni
                      ukunqanda ukwebiwa kwamakhebula. Bhekisa impendulo yakho
                      kokwenzeka esithombeni sesi-2.                                        (2)

          1.1.13      Qhathanisa umqondo oqukethwe yisigaba sesi-8 esikuMBHALO A
                      kanye nesithombe sesi-3 esikuMBHALO B.                                (4)

          1.1.14      Phawula ngokubaluleka kwesakhiwo esisesithombeni sesi-4.              (2)

                                                              AMAMAKI ESIQEPHU A:           30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1          7                                 DBE/2023
                                       SC/NSC

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

Lesi siqeshana esilandelayo (UMBHALO C) simayelana nokungenziwa ukugwema
izinhlekelele uma kunemvula enkulu.

QAPHELA:

1.        Fingqa lesi siqeshana esimayelana nokungenziwa umphakathi ukugwema
          izinhlekelele ezidalwa ukuna kwemvula enkulu usebenzise amagama akho
          angedluli kwangama-70.
2.        Fingqa ngesigaba KUPHELA.
3.        Ungabe usasibhala isihloko uma usifingqa lesi siqeshana.
4.        Bhala inani lamagama owasebenzisile ekugcineni kwesiqeshana osifingqile.

UMBHALO C

     OKUNGENZIWA UMPHAKATHI UKUGWEMA IZINHLEKELELE EZIBANGWA
                     UKUNA KWEMVULA ENKULU

Izinhlekelele ezidalwa imvula zishiya umphakathi ukhala. Zinganqandeka uma
kungaba nezinhlelo zokufundisa ngokubaluleka kwemvelo. Izihlahla zisiza ekubambeni
ukuguguleka komhlabathi, zinike nempilo. Kwesinye isikhathi ukuphepha komphakathi
kuncika kuzo izihlahla. Umphakathi mawuzitshale izihlahla zingagawulwa ukuze
uphephe ngesikhathi esinzima esingadalwa imvula enguzamcolo. Amanzi
ayabambezeleka angasheshi angene ezindlini. Izimpahla nabantu bathathwa
ngamanzi anamandla baze batholwe sebegaxele kuzo lezi zihlahla okusiza ukuba
batholakale.

Yonke imigwaqo iba nezisefo ukuze kungangeni udoti emapayipini ahamba amanzi.
Phela kungangena yonke imfucuza le uma lezi zisefo zingasawusefi udoti. Ungathola
amanabukeni angcolile, opulasitiki bakadoti nokunye. Kuhle ukuzijwayeza ukulahla
udoti emgqonyeni kadoti kunokuwulahla phansi. Uma kunodoti emgwaqeni amapayipi
ayagcwala ahluleke ukuhambisa amanzi uma sekuna imvula. Khumbula ucwazi
awugugi futhi awuboli uhlala unjalo uma ungene epayipini.

Kudala umuntu ubengavele akhe noma yikuphi. Uma udinga indawo yokuhlala
bewubekwa ngabaphathi bendawo. Indawo ibibhekwa ukuthi umhlabathi ukulungele
yini ukubeka isakhiwo. Abantu mabangakhi ezindaweni ezingafanele noma naseduze
kwemifula. Uhulumeni ubeke umthetho wokuhlaliswa kwabantu okumele ulandelwe.
Abangawulandeli lo mthetho mabanikezwe isijeziso bese bebhekelwa ezinye izindawo
ukuze kugwemeke izinhlekelele.

Izakhiwo zomphakathi aziphasiswe onjiniyela bezokwakha kuqala ngaphambi kokuba
zisetshenziswe umphakathi. Singabala izikole, amasonto, imitholampilo kanye nemizi
uqobo. Umthetho wokucwaninga kwesakhiwo awuqine impela. Akusizi ukwenza izinto
ngokuxhamazela ngoba ekugcineni kudaleka umonakalo odla uhulumeni izindodla
zemali, kulahleka nempilo yabantu.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1          8                                DBE/2023
                                       SC/NSC

Amanzi ayingozi kakhulu ngoba anamandla okukhukhula kwasani. Umhosha
ungabukeka ushile kodwa uma uba namanzi amaningi qhela ukuze ungamuki. Wonke
umuntu ujaha ukuya ekhaya uma like lahloma izulu ukuze avikeleke. Abantu
bayamuka kulahleke imiphefumulo kungenasidingo ngenxa yokungaqapheli.

Umphakathi unesibophezelo sokuphephisa imvelo ngokuthi wandise izindlela
zokuxhumana ukudlulisa imiyalezo eqondene nokuvikela izinhlekele ukuphephisa
isizwe. Kwesinye isikhathi kuyaywe kuthunyelwe abezokuphepha uma kunobungozi
obuzayo. Umphakathi mawuzilalele izexwayiso ezikhishwa abesimo sezulu, izinhlaka
zonke zikahulumeni ukuphephisa imindeni namakhaya awo.

                                                           [Umbhalo wokuziqambela]

                                                       AMAMAKI ESIQEPHU B:            10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                  9                                         DBE/2023
                                               SC/NSC

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI

Fundisisa lesi sikhangisi (UMBHALO D) bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                   [Sicashunwe ku-inthanethi i-glepics sahlelwa kabusha sase sihunyushwa]

3.1       Shono ukuthi sibhekiswe kobani lesi sikhangisi.                                              (1)

3.2       Qhathanisa ukuthi umuntu wesifazane okulesi sikhangisi uhambelana kanjani
          nomkhiqizo okhangiswayo.                                                                     (3)

3.3       Isijobelelo esidwetshelwe kulesi sikhangisi siveza umqondo wokukhulisa.
          Phinda usisebenzise lesi sijobelelo emshweni ozakhele wona, sesiveza
          umqondo owehlukile kunalo osesikhangisini.                                                   (2)

3.4       Humusha ukusetshenziswa kwamazwi athi, 'Nge-Avalife Yodumo, ingcindezi
          uzoyizwa ngendaba.'                                                                          (2)

3.5       Hlaziya izithako ezisetshenzisiwe ukwakha umkhiqizo we-Avalife.                              (2)
                                                                                                       [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                   10                                       DBE/2023
                                                SC/NSC

UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI

Bukisisa UMBHALO F bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                                   Ngehlelwa yini?
                                                    Ngiyalingwa
                                                    ngisehlane yini!
                                                   Suka lapho wena!
                           Musa ukuthetha
                               mama!
                              Umngani
                           kaBobby lona.
                              Ujwayele
                              ukwenza
                            kanjena kubo.

                                       [Sithathwe sabuye sahlelwa kabusha ku: www.familycircus.com]

4.1       Yikuphi OKUBILI          okukhombisa       ukuthi    owesifazane      okule    khathuni
          uthukuthele?                                                                                 (2)

4.2       Tomula umusho osendleleni ephoqayo otholakala enkulumeni kamama.                             (1)

4.3       Qhathanisa umehluko phakathi komuzwa ovezwa yinja ehlezi kusofa kanye
          nalena elele phansi.                                                                         (2)

4.4       Amazwi asesibiyelweni somfana amveza esesimeni esinjani?                                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                11                                       DBE/2023
                                             SC/NSC

4.5       Khetha impendulo enembayo kulezi ezilandelayo:

          Ukuhleleka kwale khathuni njengethekisthi kukhombisa …

          A      ukuchaza indaba.
          B      ukwethula inkinga.
          C      ukunika isixazululo.
          D      ukwethula ingqikithi.                                                              (1)

4.6       Hlaziya umyalezo othi, 'imizi kayifani' odluliswa umdwebi wale khathuni.                  (2)
                                                                                                    [10]

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO F

                                          ILOBOLO

Intombi nto uma isizogana abakwamkhwenyana babekhipha inkomo eyodwa
ezohlatshwa kubo kamakoti, umncamo. Inkomo yayihlatshelwa ukubikela
abangasekho ukuthi indodakazi yabo isiyahamba iyovusa omunye umuzi. Kwahamba
kwahamba kwabonakala ukuthi akukuhle ukuthi intombazane ihambe iyogana
ingashiyi lutho ekhaya. Kwangezwa ngezinkomo ezimbili ekayise nekanina 5
ezizokhishwa umkhwenyana ukubonga umukhwe nomkhwekazi ukuthi bamzalela
inkosikazi. Ngalokho-ke zase ziba zintathu izinkomo zamabheka.

Ngokuhamba kwesikhathi izinkomo zase ziyengezwa. Isibonelo, izinkomo zendodakazi
yomnumzane zaba yi-11, ezalwa induna yenkosi zaba yi-16, ezalwa yiSilo zaba
ngama-24 noma kube wumhlambi. Iloboloke kuyacaca ukuthi kwakungelo kwakha 10
ubuhlobo futhi kunenani elifanele nelaziwayo. Intombi yayingathengwa, kwakwakhiwa
ubuhlobo. Ilobolo liyisihle futhi lingeyona imfihlo. Ilobolo lalinganqunywa ngokubheka
ukuthi intombi izalwa emzini onjani. Ukunyuka kwenani lelobolo esikhathini samanje,
kwenze iSilo sathi, 'Nginezinhlelo zokubuyisa inqubo ewusiko lakwaZulu.' Abanye
abantu bangakushayela ihlombe lokho ngoba abesilisa abaningi abaganiwe ngenxa 15
yenani eliphezulu lelobolo.

                 [Icashunwe ku-Isolezwe, Mbasa 13–22: ikhasi11 yahunyushwa yase ihlelwa kabusha]

5.1       Shono ukuthi igama elidwetshelwe emgqeni woku-1 lisetshenziselweni.                       (1)

5.2       Tomula igama elitholakala emgqeni wesi-2 elikhomba ukuhlonipha.                           (1)

5.3       Bhala isifinyezo segama elidwetshelwe emgqeni wesi-8.                                     (1)

5.4       Shono ukuthi le thekisthi ihleleke kanjani.                                               (1)

5.5       Sebenzisa igama elibhalwe ngokugqamile emgqeni wesi-9 selinikeza incazelo
          eyehlukile kunetholakala esiqeshini.                                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1           12                             DBE/2023
                                        SC/NSC

5.6       Lungisa umusho odwetshelwe emgqeni we-10 kuya kowesi-11 usebenzise
          ubhalomagama olufanele.                                                    (2)

5.7       Isakhi esidwetshelwe emgqeni wesi-8 sisetshenziselweni.                    (1)

5.8       Guqula inkulumo ngqo edwetshelwe emgqeni we-14 ibe inkulumombiko.          (1)
                                                                                     [10]

                                                           AMAMAKI ESIQEPHU C:       30
                                                           AMAMAKI ESEWONKE:         70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2023/426c525f-38d8-4db7-9cc2-6745038d442d) — isiZulu HL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2023/3f446dbc-15d1-44a6-baae-193e62c660c1) — isiZulu HL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/f0dfe7d6-635d-413e-84ec-5a096359f332) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2022/016ff52f-db0d-460a-baea-47ac137de55c) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2019](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/7e8910cf-072b-48b4-878d-a7ae3846c5ba) — isiZulu HL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2018/3f921431-dab8-43d8-ae86-174373dd5f5c) — isiZulu HL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
