# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2017-memo/1626c2e4-c814-4601-b626-7de68e1e6b69
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2017-memo/1626c2e4-c814-4601-b626-7de68e1e6b69)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2017 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2017/0bf06019-9224-412f-8f43-600bd35705ba) — QP · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                           ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                 IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                                       NOVEMBA 2017

                                       IMEMORANDAMU

AMAMAKI : 70

                           Le memorandamu inamakhasi ayisi-8.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                            Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                2                DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1

INDLELA YOKUMAKA:

1.        Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
          kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
          kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
          awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.

2.        Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo lawo
          magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
          ophelele.Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
          noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.

3.        Imibuzo  edinga    izimpendulo  ezinjengo     YEBO/CHA/ANGIVUMI/
          NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola
          amamaki.

4.        Imibuzo     edinga      izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO
          IQINISO/UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi
          asekela ngayo ethola amamaki.

5.        Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
          umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
          ngandlela thize.

6.        Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
          angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
          okunye kungabe kusanakwa.

7.        Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
          yakhe.

8.        Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
          amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
          A. UThoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                3                         DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA

1.1       UMBHALO A (OFUNDWAYO)

          1.1.1       Lo mkhuba uvame entsheni esafunda/eyahlulwa isikole.√                    (1)

          1.1.2       • Izinga eliphezulu lokungasebenzi.√
                      • Izingane ezihlala zodwa.√
                      • Ukungahlalisani kahle kwezinhlanga ezahlukene.√
                      (Okubili kwalokhu)                                                       (2)

          1.1.3       Zombili zikhuluma ngokuhlukumezeka/ ukwanda kobugebengu
                      obunhlonhlobo/ ukungaphephi.√ Isigaba sesi-6 sikhuluma
                      ngokuhlukumezeka kothisha nabafundi behlaselwa ezikoleni
                      ngenxa yamaqembu ezigelekeqe√kanti esesi-7 sikhuluma
                      ngokuhlukumezeka komphakathi ozithola usukhinyabezeka
                      kwezomnotho nakwezentuthuko ngenxa yawo la maqembu
                      ezigelekeqe.√                                                            (3)

                      Qaphela: uma umfundi engashongo ukuthi kutholakala kuphi
                      ngeke awathole wonke amamaki.

          1.1.4       Izigelekeqe esezikhulile zisebenzisa isu lokuheha intsha
                      ngokuyithengela izingubo zokugqoka ezinamagama, ziyinikeze
                      imali futhi ziyivikele yona nemindeni yayo ikakhulukazi leyo ehlala
                      ngayodwana. √√                                                           (2)

          1.1.5       B/Ukungathandisiswa abanye abantu.                                       (1)

          1.1.6       Kungahlukunyezwa imindeni yalezi zingane ezingamalungu
                      ezigelekeqe, kucekelwe phansi namakhaya azo. Kungaba
                      nokuzondana phakathi komakhelwane ngoba abazali basuke
                      benezinhliziyo ezibuhlungu ngenxa yokuthi basuke bengazithumile
                      izingane zabo./ Kungaba nomphumela wokuba lezo zingane
                      zizibandakanye namaqembu ezigelekeqe ziyeke isikole singakafiki
                      isikhathi zihlukumeze nomphakathi ngezindlela
                      ezahlukahlukene.√√√                                                      (3)
                      (Nezinye izimpendulo ezikhombisa intukuthelo yomphakathi)

          1.1.7       Kungaba nomthelela omubi ngoba kunganda izehlakalo eziningi
                      zobugebengu bese kufa abantu abaningi abangenacala/
                      Kungaphazamiseka       ukudluliswa kwezidingo  ezahlukene
                      ezisemqoka emphakathini.√√                                               (2)
                      (Nezinye izimpendulo ezinembayo)

          1.1.8       Intsha ingahlelelwa ezemidlalo nezikaqedisizungu√ukuze isikhathi
                      sayo isichithe ezintweni ezingenabungozi nezakhayo.√
                      (Nezinye izimpendulo ezinembayo)                                         (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                4                      DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

          1.1.9       Siyiqiniso ngoba amajele aseyizindawo zokuhlunyeleliswa /
                      zokwakhiwa/ zokuqondiswa kwezimilo ukuze labo ababeboshiwe
                      uma sebeziqedile izigwebo zabo bakwazi ukulekelela ukunciphisa
                      ubugebengu emphakathini abayakhele.√√                                 (2)

          1.1.10      Ngingathi ukuzibandakanya namaqembu ezigelekeqe akukuhle
                      ngoba kungayicekela phansi impilo yayo ingabi nenqubekela
                      phambili kwezemfundo nakwezinye izinto eziyikusasa layo.√√            (2)

1.2       UMBHALO B (OBUKWAYO)

          1.2.1       Kunomuntu ogibele phezu kwebhonethi/kwekhala lemoto
                      ngesikhathi ilokhu yona iphenduka futhi kubonakala sengathi
                      uyakujabulela lokhu akwenzayo.√√                                      (2)

          1.2.2       Umehluko wesithombe sesi-2 nesesi-3 ukuphathwa kwezibhamu
                      ngabantu abangalingani ngokweminyaka/izingane kanye nabantu
                      abadala.√ Esithombeni sesi-2 abafana baphethe izibhamu
                      ezincane/amathoyizi kanti kwesesi-3 omunye walaba abadala
                      uphethe isibhamu esikhulu/ sangempela.                                (2)

                      Qaphela: uma umfundi engashongo ukuthi kutholakala kuphi
                      ngeke awathole wonke amamaki.

          1.2.3       Isigaba sesi-3 umbhalo A kanye nesithombe sesi-4 kuqukethe
                      umqondo       wokuzibandakanya     namaqembu       ezigelekeqe
                      emphakathini.√ Isigaba sesi-3 kanye nesithombe sesi-4 kuveza
                      ukuthi kuyabulawana kuhlukumezeke nomphakathi okungenzeka
                      abanye    baboshwe.√√      Lokhu    kungagcina    kuphazamisa
                      nenhlalakahle yomphakathi/ ukufunda nokufundisa.√                     (4)

                      Qaphela: uma umfundi engashongo ukuthi kutholakala kuphi
                      ngeke awathole wonke amamaki.

          1.2.4       Kungenzeka     ukuthi  lo    oshaywayo    agcine  eseshonile
                      /esekhubazekile/esexhwalile√ kuthi laba abamshayayo bagcine
                      ngokuboshwa/uma       bengazange        baboshwe    kugcina
                      kuhlukumezeka umphakathi.√                                            (2)

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:             30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                5                       DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
          Amaphuzu acashuniwe                            Amaphuzu owabeke
                                                          ngamagama akho
 1    Qinisekisa ukuthi ithenda                 1   Ithenda oyifunayo mayibe
      oyibhalelayo isemthethweni                    nemininingwane
      ibhalisiwe futhi inenombolo                   eyiqinisekisayo/eyigunyazayo ukuthi
      yelayisensi.                                  isemthethweni.
 2    Khetha ithenda enomsebenzi                2   Thatha umsebenzi ongakwazi
      ongakwazi ukuwenza ngesikhathi                ukuwuqeda ngesikhathi onqunyelwe
      omiselwe sona.                                sona.
 3    Hambela umhlangano ochaza                 3   Iya emhlanganweni/ Thamela
      kabanzi ngethenda ukuze ungenzi               umhlangano odingida/omayelana
      amaphutha.                                    nalelo thenda ukuze ugcwalise
                                                    imininingwane ngaphandle
                                                    kwamaphutha.
 4    Thola izincwadi zezincomo kubantu         4   Cela izincwadi ezikutusayo kubantu
      osuke wabenzela umsebenzi bese                osuke wabenzela umsebenzi bese
      uzithumela nesicelo sethenda lakho.           uzithumela nesicelo sakho
                                                    sethenda.
 5    Qaphela ukuthi ubala konke                5   Bala zonke izindleko ezimayelana
      okuzofanele ukukhokhele uma                   nomsebenzi uma unquma isamba
      kufanele uzibizele imali kuthenda             semali ozoyidinga kulelo thenda
      ngaphambi kokunquma inani lemali              ukuze uzothola inzuzo.
      ozoyibiza.
 6    Faka wonke amaphepha                      6   Yenza isiqiniseko sokufaka zonke
      abawafunile okungabalwa isitifiketi           izitifiketi ezidingakalayo.
      sentela, nese-BBBEE.
 7    Bhala kudayari yakho usuku                7   Bhala kudayari usuku nesikhathi
      nesikhathi sokuvalwa kokuthathwa              okugcinwa ngalo isicelo sethenda
      kwezicelo ukuze ungakhohlwa futhi             bese ukubeka endaweni ephephile
      ungashiywa yisikhathi esibekiwe.              nesobala ukuze uzohlala
                                                    uzikhumbuza.
Ithenda oyifunayo mayibe nemininingwane eyiqinisekisayo ukuthi isemthethweni.
Ungawuthathi umsebenzi ongeke wakwazi ukuwuqeda ngesikhathi onqunyelwe sona.
Kungakusiza ukuthamela umhlangano omayelana nalelo thenda ukuze wenze
isiqiniseko sokugcwalisa imininingwane ngaphandle kwamaphutha. Cela izincwadi
ezikutusayo kubantu osuke wabenzela umsebenzi bese uzithumela nesicelo sakho
sethenda. Bala zonke izindleko ezimayelana nomsebenzi uma unquma isamba semali
ozoyidinga kulelo thenda ukuze uzothola inzuzo. Yenza isiqiniseko sokufaka zonke
izitifiketi ezidingakalayo. Bhala kudayari usuku nesikhathi okuvalwa ngaso isicelo
sethenda bese ukubeka endaweni ephephile nesobala ukuze uzohlala uzikhumbuza.
                                                            [Inani lamagama angama-77]
                                                              AMAMAKI ESIQEPHU B:            10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                6               DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

Indlela yokumaka ukufingqa

Ukumaka lo mbuzo kweyame ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana
nomyalelo.

•     Ukwabiwa kwamamaki:
      o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
         elilodwa).
      o Amamaki ama-3 awolimi.
      o Amamaki esewonke: 10.

•     Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama
      abo:
      o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
      o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
      o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.

•     Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
      kunjalo:
      o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
      o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.

•     Ukubalwa kwamagama:
      o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
      o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
         lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
         awasebenzisile.
      o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe
         amagama kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                7                        DBE/Novemba 2017
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI

3.1       Isiqubulo esithi 'zigcine uyisingqazu nge-perfect choice' siyahambelana
          nobuhle bezinwele zale ntokazi esesithombeni √ngoba inezinwele ezinhle
          ngenxa yokusebenzisa i-perfect choice.√                                             (2)

3.2       Yingoba amafutha kakotapheya angesinye sezithako zemvelo okwenziwe
          ngaso lo mkhiqizo okhangiswayo wezinwele.√ Alekelela ekuvuseleleni
          izinwele nesikhumba sekhanda/avikela izinwele ekuqothukeni .√
          (Nokunye okubhalwe esikhangisini.)                                                  (2)

3.3       Igama, 'ikhambi' linobudlelwano nomuzwa wokujabula ovezwa owesifazane
          okulesi sikhangisi ngenxa yokuthi inkinga abenayo yezinwele isixazululekile/
          isilaphekile.√√                                                                     (2)

3.4       Ulimi olunxenxayo√ oluyalela abesifazane abanezinkinga zezinwele ukuba
          basebenzise lo mkhiqizo ukuze izinwele zabo zibukeke ziphilile.√
                                                                                              (2)

3.5       Igama lo mkhiqizo libhalwe ngamagama amakhulu ukuze usheshe ubone
          okukhangiswayo, √ ifonti encane isetshenziselwe ukuthi umkhangisi aveze
          izinto eziningi ezinhle umthengi azozizuza uma ethenga lo mkhiqizo.√/Ifonti
          etshekile ibuye itshengise ukuthi, igama, 'Perfect Choice', ulimi lwesiNgisi.
          (Okubili kwalokhu)                                                                  (2)
                                                                                              [10]

UMBUZO 4: UKUQONDISISA EZINYE IZINGXENYE ZEMITHOMBO YEZINDABA

4.1       Kuvame ukwenzeka onqenqemeni lwemigwaqo eyahlukene/emarobhothini/
          emadolobheni      lapho      kuvame     ukudlula  khona   abantu
          abaningi/ngasenxanxatheleni yezitolo lapho abantu abafana nalona
          osesithombeni becela khona imali.√√                                                 (2)

4.2       Ubuqiniso obenzeka kule khathuni ukuthi baningi abantu abahlala
          emigwaqeni abasebenzisa amaqhinga/amasu ahlukene okucela imali kubantu
          ukuze baziphilise/ukuqola abantu ngoba benqena ukuyosebenza/bentula                 (2)
          imisebenzi.√√

4.3       B/ngiyakucela                                                                       (1)

4.4       Anobudlelwane bokuthi nayo le ndoda ekule khathuni ivale amehlo/icimezile
          kungathi iyacabanga, √ ijulile ayifune kuphazanyiswa√ futhi ithandazela ukuthi
          abantu abayifake le mali engamaphepha. √                                            (3)

4.5       Umdwebi wale khathuni udlulisa umyalezo wokuthi abantu abasazisabi izinto
          ezingamahlazo√ ngenxa yokuthanda imali njengalo mlisa okule khathuni
          ufuna ukusizwa kodwa akanamahloni okuthi ufuna imali enjani/engakanani.√            (2)
                                                                                              [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                  8                          DBE/Novemba 2017
                                         NSC – Imemorandamu

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

5.1       Lungundabuzekwayo/Lungundabamlonyeni/luyindaba egudwini√                              (1)

5.2       SALGA√                                                                                (1)

5.3       Phela-ke iningi labo yibona abangagcina amasiko abo ngokuhlaba izilwane
          uma benemicimbi ethile.√                                                              (1)

5.4       Siqukethe    umqondo     wenkathi               yamanje/wokwenzeka         manje
          okuqhubekayo/wokwenzekayo.√                                                           (1)

5.5       Imithetho    ekhuluma        ngokuhlaba   nokubulala   izilwane   (k)ayakhiwanga
          kudala.√                                                                              (1)

5.6       Umkhandlu - Kuhle ukuba umkhandlu olawula ukuphathwa kwezikole
          ukhethwe ngabazali.√
          (Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa)                                               (1)

5.7       Abantu sebenemizi emadolobheni.√
          Abaningi abamnyama.√                                                                  (2)

5.8       Inja nekati.√
          Labo bayinja nekati abazwani ngenxa yemali.√                                          (2)
                                                                                                [10]

                                                                 AMAMAKI ESIQEPHU C:            30
                                                                 AMAMAKI ESEWONKE:              70

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-nov-2017-memo/24930573-6384-45e3-abf0-604b637299e6) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2017-memo/43f23eb4-d9fa-445a-a48b-d8699d5b2576) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2017-memo/1c61feeb-acab-4c72-89f2-d974b26640b6) — isiZulu HL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2023-mg/c64cc9be-16e0-46fb-b491-024ce9cdc46b) — isiZulu HL · Memo · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2022-mg/76a71714-9889-40c3-b431-6c5eed7387be) — isiZulu HL · Memo · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2021-mg/20d819e2-1a0a-4815-a2d8-96c88edb99af) — isiZulu HL · Memo · 2021 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [Isizulu P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-question-paper/51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025/479959e9-839e-4371-bb7d-7914dd40752f) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025/4d2d44af-1dfd-4b23-b09d-01188f23b3ee) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025/99eafebb-a968-492a-8fd5-a5e0ad21d69e) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/0cd2e3cf-094d-4085-855d-9199d920dc05) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
