# isiZulu HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2016 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2016, 33 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2016/6611599d-9a95-4a49-9b5d-44f4d432bdd8
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 33

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2016/6611599d-9a95-4a49-9b5d-44f4d432bdd8)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2016 · isizulu. Question paper, 33 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P2 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2016-memo/8ce69583-201a-4198-8b12-78cee012d496) — Memo · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                         ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                 IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                FEBRUWARI/MASHI 2016

AMAMAKI: 80

ISIKHATHI: Amahora ama-2½

                            Leli phepha linamakhasi angama-33.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                             Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           2                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle imiyalelo ngaphambi kokuba uqale ukuphendula imibuzo.

2.        Ungafundi imibuzo yonke yephepha. Qala ubheke uhla lokuqukethwe
          olukhonjisiwe bese ukhetha imibhalo oyifundile kulo nyaka. Emva kwalokho,
          funda imibuzo yaleyo mibhalo bese ukhetha imibuzo ozoyiphendula.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A: Izinkondlo                      (30)
          ISIQEPHU B: Inoveli/Ubuciko bomlomo         (25)
          ISIQEPHU C: Umdlalo                         (25)

4.        Phendula imibuzo EMIHLANU isiyonke: ISIQEPHU A: Imibuzo EMITHATHU,
          ISIQEPHU B: Umbuzo OWODWA, ISIQEPHU C: Umbuzo OWODWA
          njengoba kukhonjisiwe.

          ISIQEPHU A: IZINKONDLO
          IZINKONDLO EZIMISELWE – Phendula imibuzo EMIBILI.
          INKONDLO ENGAMISELWE – UPHOQELEKILE ukuphendula lo mbuzo.

          ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
          Phendula umbuzo OWODWA.

          ISIQEPHU C: UMDLALO
          Phendula umbuzo OWODWA.

5.        INDLELA YOKUPHENDULA IMIBUZO YESIQEPHU B (INOVELI/UBUCIKO
          BOMLOMO) KANYE NEYESIQEPHU C (UMDLALO).

          •    Phendula KUPHELA imibuzo yenoveli/ubuciko bomlomo kanye
               neyomdlalo owufundile.
          •    Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA
               OMFUSHANE. Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI
               B, kufanele uphendule umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Uma ukhetha
               ukuphendula umbuzo omfushane ESIQESHINI B, kufanele uphendule
               umbuzo omude ESIQESHINI C. Sebenzisa uhla oluyinkomba
               lokuphendulwa kwemibuzo ukuze lukwelekelele ekukhetheni imibuzo.

6.        UBUDE OBULINDELEKILE BEZIMPENDULO

          •    Impendulo yombuzo omude ezinkondlweni mayibe ngamagama ayi-190
               kuya kwangama-240.
          •    Izimpendulo zemibuzo emide enovelini/ebucikweni bomlomo kanye
               nasemdlalweni mazibe ngamagama angama-340 kuya kwangama-390.
          •    Ubude bezimpendulo zemibuzo emifushane buyolekelelwa amamaki
               anikeziwe okuyiwona ayolawula ohlolwayo ukuthi kumele aphendule
               kangakanani. Abafundi mabaqaphele ukuthi bangathemelezi kodwa
               baphendule okubuziwe.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            3                     DBE/Februwari–Mashi 2016
                                           NSC

7.        Landela ngokucophelela imiyalelo oyinikeziwe ekuqaleni kwaleso naleso
          siqephu.

8.        Qaphela    ukuthi  izinombolo    ozisebenzise    ezimpendulweni        zakho
          ziyahambisana nalezo ezisetshenziswe abahlolayo emibuzweni.

9.        Qalisa isiqephu NGASINYE ekhasini ELISHA.

10.       Ukusetshenziswa kwesikhathi kungahlelwa ngale ndlela:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-40
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-55
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-55

11.       Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           4                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

OKUQUKETHWE
Leli khasi liyolekelela abahlolwayo ukuba bakhethe imibuzo abazoyiphendula
ngaphandle kokufunda imibuzo yephepha lonke.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
Izinkondlo ezimiselwe: Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo EMIBILI.
      INOMBOLO YOMBUZO                 UMBUZO             AMAMAKI            INOMBOLO
                                                                              YEKHASI
1.   'Juba Lami'                        Umbuzo omude           10                6
2.   'Isililo'                         Umbuzo omfushane        10               7
3.   'Inhlonipho'                      Umbuzo omfushane        10               8
4.   'Noma Sekunje'                    Umbuzo omfushane        10               10
                                         KANYE
Nenkondlo engamiselwe: Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.
5. 'Namhlanje Usubuya            Umbuzo omfushane              10               11
   Ngebhokisi'
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE. Uma
         ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI B, kufanele uphendule umbuzo
         omfushane ESIQESHINI C. Phendula umbuzo OWODWA ESIQESHINI B kanye
         ESIQESHINI C.
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
INOVELI: Phendula umbuzo OWODWA kule noveli emiselwe.
6. Bengithi Lizokuna            Umbuzo omude                   25               13
7.   Bengithi Lizokuna                 Umbuzo omfushane        25               13
8.   Usumenyezelwe-ke Umcebo            Umbuzo omude           25               15
9.   Usumenyezelwe-ke Umcebo           Umbuzo omfushane        25               16
10. Kunjalo-ke                          Umbuzo omude           25               18
11. Kunjalo-ke                         Umbuzo omfushane        25               18
                                          NOMA
UBUCIKO BOMLOMO:       Phendula umbuzo OWODWA             kolobu    buciko    bomlomo
                       obumiselwe.
12. Uju Lwezizukulwane             Umbuzo omude                25               20
13. Uju Lwezizukulwane                 Umbuzo omfushane        15               23
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA kule midlalo emiselwe.
14. Kudela Owaziyo               Umbuzo omude                  25               27
15. Kudela Owaziyo                     Umbuzo omfushane        25               27
16. Awuwelwa UMngeni                    Umbuzo omude           25               30
17. Awuwelwa UMngeni                   Umbuzo omfushane        25               30
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE
         ESIQESHINI B kanye ESIQESHINI C. Akuvumelekile ukuphendula imibuzo
         EMIBILI emide noma EMIBILI emfushane.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          5                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

Uhla oluyinkomba yokuphendulwa kwemibuzo.

Emuva kokuphendula imibuzo yaleli phepha sebenzisa lolu hla oluyinkomba
yokuphendulwa kwemibuzo olulandelayo ukuze ube nesiqiniseko sokuthi uyikhethe
ngokufanele imibuzo okulindeleke uyiphendule.

               ISIQEPHU                INOMBOLO       INANI            THIKA
                                       YEMIBUZO     LEMIBUZO
                                                  EPHENDULIWE
 A:     Izinkondlo
        (Ezimiselwe)                     1–4            2
 A:     Inkondlo
        (Engamiselwe)                     5             1
 B:     Inoveli
        (Umbuzo omude NOMA               6–11           1
        omfushane)
 B:     Ubuciko bomlomo
        (Umbuzo omude NOMA              12–13           1
        omfushane)
 C:     Umdlalo
        (Omude NOMA omfushane)          14–17           1

 QAPHELA: ESIQESHINI B no C, qinisekisa ukuthi uphendule umbuzo OWODWA
          OMUDE kanye nombuzo OWODWA OMFUSHANE.
          Awuvumelekile ukuphendula imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo
          EMIBILI emifushane.

                ESIQESHINI B, khetha phakathi kwenoveli nobuciko bomlomo,
                uphendule UMBUZO OWODWA, ungaphenduli ngazo zombili lezi
                zinhlobo zemibhalo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             6              DBE/Februwari–Mashi 2016
                                            NSC

ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE:
Phendula noma yimiphi imibuzo EMIBILI kulena emine ebuziwe elandelayo.
UMBUZO 1 (UMBUZO OMUDE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.

JUBA LAMI – JJ Thwala

1         Hlala entendeni yesami,
2         Ngikubukisise ngikudlalise,
3         Inhliziyo yami iyokwenama,
4         Yenamiswe ubuhl' obungaphuphi
5         Obuyohlala njalo ingunaphakade,
6         Kuze kulamul' uNokufa.

7         Lapho undiza ezinkalweni,
8         Ungakhohlwa intende yekhethelo,
9         Owadalelwa ukuhlala kuyona,
10        Nayo yadalelwa wena,
11        Iyilokhu eyikhona ngawe,
12        Uyilokhu owuyikhona ngayo.

13        Lapho undiza ezigangeni
14        Ukhangwa ubukhwebezane namahlala,
15        Ukhangwa amakhiwane namathunduluka,
16        Ukhangwa ngamajikijolo namanumbela,
17        Ukhangwa ngamabhelebhele namaphozi,
18        Uz'ungangilibali juba lami.

19        Kimina uluphawu lwempilo,
20        Kimina uyisizinda somusa,
21        Kimina uyizimpande zothando
22        Kimina uyisisekelo sobunye,
23        Kimina uluphawu lokukhanya-
24        Hlal'entendeni yekhethelo!

25        Ndiza juba lami
26        Elingefaniswe nedlanga indlanyama,
27        Elingefaniswe nevukuthu indlamabele,
28        Elingefaniswe nomandunkulu ivumakabili,
29        Elingefaniswe nesakabuli unontandakubukwa-
30        Uyisipho sami sakwamhlaba.

31        Jubalala juba lami
32        Ngizishay' isifuba ngawe,
33        Nom'ukwelojobela emihlangeni,
34        Nom'ukwelofukwe emihosheni'
35        Nom'ukwelamajubantendele emaweni,
36        Ungowami namuhla nangomuso.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2                7         DBE/Februwari–Mashi 2016
                                               NSC

Umqondo ocashile wale nkondlo uyenza ibe seqophelweni eliphezulu. Xoxa
ngomqondo ocashile wale nkondlo. Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi
kwamagama ayi-190 kuya kwangama-240. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo
njenge-eseyi.

Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Makuchazwe umqondo ocashile.
• Makusekelwe ngokucaphuna nokubhekisa enkondlweni.                                   [10]

                                          NOMA

UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISILILO – FY Ncube

1         Ngizihambile izindawo ngezindawo
2         Ngafic' abazali bekhihl' isililo
3         Bekhihl' esezimal' ezemuke namanzi.

4         Izingane zihambe iminyaka
5         Ziyothekela ulwazi olunzulu
6         Oluzoleth' intokozo ngomuso.

7         Liphumile lashona
8         Wagamanxa, waphela unyaka.
9         Yalandela neminye.

10        Lugcine lufikil' olwamanqamu
11        Bagoduk' oNjabulo noNonjabulo
12        Bananela ngenkul' injabul' abazali
13        Bancoma babonga banconcoza.

14        Ziphume zizinhl' izinsizwa nezintokazi
15        Ziphume zagcwal' izinkalo namathafa
16        Zihamba zithungath' imisebenzi;
17        Zigabe ngemfund' eziyijulukele.

18        Zonke ziphum' inqina kamabuyaze;
19        Izikhulu neziphathimandla ndawo zonke
20        Zikhuze zababaza umhlola
21        Zikhala ngezikhungo ezingaziwa
22        Ezikhipha' iziqu zomgunyathi.

23        Kusuke esinamathambo
24        Kuqhume isililo esikhulu
25        Sebeshay' utshan' omahamba nendlwana
26        Sebeyobhubhisa phambili.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2              8                DBE/Februwari–Mashi 2016
                                             NSC

27        Zikhulu zemfundo sukumani,
28        Vulan' amehlo kuliwe nale mpi
29        Nas' isizwe sifa siphela
30        Naz' izimali zabazali zicwila,
31        Nazi izingane zabantu zijulukel' ubala!

2.1       Tomula umugqa oqukethe isizura/isikhawu bese usho ukuthi sibe namuphi
          umthelela kule nkondlo.                                                          (2)

2.2       Yisho okufanayo ebinzeni loku-1 nelesi-7.                                        (2)

2.3       Sizathu sini esenze imbongi yakhetha amagama 'oNjabulo noNonjabulo'
          ebinzeni lesine kule nkondlo? Sekela impendulo yakho.                            (2)

2.4       Kungaba namphumela muni uma izikhulu zemfundo zingalusukumela lolu
          daba lwezikhungo ezingekho emthethweni?                                          (2)

2.5       Uyavumelana noma uyaphikisana nombono wokuthi imbongi isebenzise
          ithoni enokuphoqa ebinzeni lokugcina kule nkondlo? Sekela impendulo yakho
          ngokubhekisa emazwini ayo.                                                       (2)
                                                                                           [10]

                                           NOMA

UMBUZO 3: UMBUZO OMFUSHANE

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

INHLONIPHO – KM Hlongwane

1         Laf' elihle kakhulu!
2         Laf' elikaPhunga noMageba!
3         Yashona ngaph' inhlonipho?
4         Yadliwa inja iyinyama yini?

5         Waqophisana nami kwagcin' elakho,
6         Wangibuka phansi wangibuka phezulu
7         Qede washingila wangishiya nginkemile.
8         Izeluleko zam' uzishay' indiva!

9         Wahamb' izindlela zobumnyama,
10        Wabuya ngesikabhadakazi,
11        Wadudana nabangan' ababi,
12        Ngakhuza kwanhlanga zimuka nomoya!

13        Ngakhuluma nawe wachiz' ukotshi,
14        Wangibuka wanginyonkoloza,
15        Ngihloniphe mntanami
16        Ukuze nawe uhlonishwe.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             9                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                            NSC

17        Waqophisana nothish' esikoleni
18        Waphikisana nendalo nokuphila kuyo,
19        Wab'ukhanda limtshel' okwakhe,
20        Konakelephi sizwe sakithi?

21        Wazinikel' otshwaleni,
22        Walala ngabo wavuka ngabo,
23        Okuya ngasethunjini do!
24        Ngihloniphe bo!

25        Ngakukhuza wangibiza ngoMadala,
26        Ngathi ngikubek' isandla ngaphenduk' isiboshwa,
27        Indlel' ibuzwa kwabaphambili mntanami!
28        Ngeliny'ilang' uyokhal' ezimathonsi,
29        Ngobe ngingasekho mntanami!

30        Waba nguNdabuzekwayo emphakathini,
31        Waba inhlekisa ezweni
32        Qede ngahlebeka nami
33        Ngelinye ilanga eliyisilima
34        Uyoba ngumtshing' ubethwa ngubani!

35        Ukhala ngokuthi ngiyakuhlukumeza
36        Uma ngikululeka ngokwakhayo,
37        Ngizam' ukwakha nokukubumba,
38        Ukuz' ungabhidliki noma
39        Sengaya kwagoqanyawo!

40        Ukhohlwa yint' eyodwa vo:
41        Uthando aluhlukumezi,
42        Iqiniso alihlukumezi,
43        Azihlukumez' izeluleko,
44        Ayihlukumez' imibono,
45        Inhlonipho ayisoze yahlukumeza.

46        Zihloniphe ukuz' uhlonipheke
47        Zithand' ukuzuthandwe.
48        Mntanami uhloniph' umhlaba
49        Ukuz' ikusasa lakho liqhakaze.
50        Ungakhohlwa, 'Kuhlonishwana kabili.'

3.1       Tomula isibonelo semvumelwano ebinzeni lesi-2 bese unika nohlobo lwayo.          (2)

3.2       Ngokubhekisa emgqeni wesi-9 nowe-10, chaza kafushane okushiwo imbongi
          mayelana nezenzo zale ngane ekhuluma ngayo.                                      (2)

3.3       Isenzukuthi esidwetshelwe emgqeni wama-40 sinamthelela muni kuleli binza?        (2)

3.4       Amagama aqukethwe umugqa wesi-2 kule nkondlo asivezela muphi umqondo
          mayelana namagugu esizwe okukhulunywa ngaso lapha?                               (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           10                     DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

3.5       Uyavumelana nokushiwo imbongi emgqeni wama-50? Sekela impendulo
          yakho.                                                                              (2)
                                                                                              [10]

                                        NOMA

UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

NOMA SEKUNJE – LF Mathenjwa

1         Ngibon' amakhand' ekhedamisile,
2         Ubuso bembethe usizi nokujabha,
3         Ukushabalala kwamathemba akubuzwa.
4         Imuva kalisabonwa,
5         Ikusasa liluvindi,
6         Kuzothiwan' uma kunje?

7         Amathemb' ayizolo ashabalele.
8         Izithembiso ziyagxotshwagxotshwa,
9         Isibindi simiswa ngelilodwa:
10        Qhubekani kuzolunga,
11        Umzabalazo awukapheli,
12        Silwela impilo engcono.

13        Njengobani olwa elambile?
14        Njengoban' odukuz' umnyama engaboni?
15        Likhethekile bala emasini,
16        Badansazile kwamakhelwane,
17        Basho ngelilodwa:
18        Qinan' isibindi sekuzolunga.

19        Ngabe ntombi usawakhumbula awakho?
20        Lon' usuku usalwazi na?
21        Kodwa ngingakulibala khona kanye?
22        Mhla sichwaza ngenhlokomo,
23        Inhliziy' ish' ukuphuma ngomlomo.
24        Phinde ngizophila noma sekunje.

4.1       Gagula imigqa EMIBILI eveza ukuthi isimo salaba okukhulunywa ngabo
          sasikhombisa ukudumala. Bhekisa impendulo yakho ebinzeni loku-1.                    (2)

4.2       Chaza kafushane okushiwo yimbongi ebinzeni lesi-2.                                  (2)

4.3       Isimo sokukhuluma esiqukethwe         umugqa    we-15    sinamthelela   muni
          ekuqondeni kwakho le nkondlo?                                                       (2)

4.4       Ucabanga ukuthi imbongi ihloseni ngokusebenzisa ukuxhumana emgqeni
          we-13 nowe-14?                                                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2              11                        DBE/Februwari–Mashi 2016
                                             NSC

4.5       Phawula ngophawu lokuloba olusetshenziswe imbongi emgqeni we-19 kuya
          kowama-21.                                                                                  (2)
                                                                                                      [10]

                                           KANYE

INKONDLO ENGAMISELWE

Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.

UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.

NAMHLANJE USUBUYA NGEBHOKISI – ASM Zuma

1         Ngangikutshela mntanami,
2         Ngikuqeqesha ngazo zonk ' izindlela;
3         Ngikucongisa kuyo yonk' imiqansa;
4         Ngikuhlomisa ngazo zonk' izikhali;
5         Ngikuweza ngawo wonk'amazibuko:
6         Ngiyihawu lakho lensimbi
7         Kwinsunguz' emnyama,
8         Ngicongis' isibusiso sam' esivel' ezulwini:

9         Ngangingasoze mntanami ngikulahle
10        Ngoba nanini ngiyakuzala;
11        Kulo mhlaba, ukhona ngami;
12        Uyigazi nenyama namathambo ami-

13        Kepha ngakulwa ngahluleka,
14        Waputshuk' ezandleni zami.
15        Kwathi ngoba waphuma
16        Wazididiyela nemihlambi yakozalusile,
17        Yabhuntsha eyam' imizamo nezeluleko –

18        Namhlanje usubuya ngebhokisi;
19        Usuyingcuba emehlweni ezulu
20        Elingadli mjwaqu.

21        Noma bengikuthanda mntanami.
22        Bengingekweseke kokunje.

                                                   [Icashunwe encwadini ethi, Usinga 1– NS Ntuli]

5.1       Tomula umugqa ebinzeni loku-1 okhombisa ukuthi umzali wale ngane
          okukhulunywa ngayo kule nkondlo wayeyivikela bese usho ukuthi lo mugqa
          uqukethe sifenqo sini.                                                                      (2)

5.2       Fingqa ibinza lesi-4 ngamagama akho.                                                        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                   Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          12                DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

5.3       Kunamthelela muni ukusetshenziswa kokuxhumana okusekugcineni ebinzeni
          lesi-2?                                                                       (2)

5.4       Chaza umqondo oqukethwe umugqa we-16 nowe-17 kule nkondlo.                    (2)

5.5       Phawula ngomoya otholakala kule nkondlo.                                      (2)
                                                                                        [10]

                                                       AMAMAKI ESIQEPHU A:              30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          13                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO

Khetha uhlobo OLULODWA lombhalo phakathi KWENOVELI NOBUCIKO BOMLOMO,
uphendule ngokulandela imiyalelo engezansi.

INOVELI

Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.

UMBUZO 6 (UMBUZO OMUDE)

BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya

Ngokubona kwakho ngabe umlandi ukwazile yini ukwethula indaba yakhe kule noveli
ethi: Bengithi Lizokuna? Sekela impendulo yakho ucaphune izibonelo ezinembayo
endabeni. Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340
kuya kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.

Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Ukuchaza umsebenzi womlandi ekwethuleni indaba.
• Ukuphendula umbuzo ngokucaphuna nokwesekela ngezibonelo ezinembayo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nokuthi umlandi ukwazile yini ukwethula indaba
   yakhe.                                                                                  [25]

                                        NOMA

UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUSHANE)

BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA A

Laliduma ikhanda kuNkululeko. Zazingavumi ukusha izinyembezi, esikhundleni
salokho zazilokhu zigobhozile nje, zigeleza njengomfula ogcwaliswe yimvula
yezikhukhula ezinolaka. Babezama bandla ukumduduza abazali bakhe, izingane
zakwabo, abangani nezihlobo. 'Ngizoba yini ngaphandle kukaNontobeko?' esho
ephindaphinda umbuzo ayesewubuze kaninginingi, kungekho mpendulo efikayo.

'Kuzolunga mntanami,' kududuza unina ngezinyembezi.
'Kanjani kodwa mama?' ebuza ebihlika futhi.
'Indoda iyaqinisela ndodana. Indoda kayikhali,' kuchaza uyise edla imihlathi.
'Ngingakhali kanjani nje ekubeni ngifelwe yizwe?'

'Kalikufele izwe. Sikhona thina, siyakuthanda,' kuncenga uZinhle uthunjana wakwabo
abalamana naye emhlane, abangamathe nolimi naye.
'Kaniyena uNontobeko nina. Kaniyena,' edazuluka kakhulu futhi. 'Siyakuthanda,' besho
kanye kanye endlini.
'Kaniwuyena uNontobeko. Ngeke nisivale isikhala sakhe. Ngeke!'

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          14                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

Wasiphinda futhi isililo, wabashiya bethothongene, washona ekamelweni lakhe,
wazithanqaza phezu kombhede wakhe, wo, wasidinda isililo. Ukhala nje kubuya yonke
imizuzu emtoti ebichichima uthando lwakhe noNontobeko wakhe bandla. Kubuya
zonke izifiso, amathemba, amaphupho. Nasi nje isithabathaba somuzi ebebehlale
bethembisana ukuthi bayoqeda izikweletu zomshado qede bawuthenge. Nazi nje
izithohlongwana zezingane ezimpofu njengabo bobabili ebebehlala bexoxa ngazo,
bethi kuyodlula iminyaka emibili beshadile qede bazithole.

Kwabuya konke lokhu kuNkululeko, kwaphinde kwawuvula umthombo wezinyembezi,
wawabona ephihlizeka amaphupho akhe, wakubona konke abekuphilela kuncipha
phambi kwakhe.

7.1       Shono isizathu esasenza uNkululeko abe kulesi simo ayekuso ngokwalesi
          siqeshana.                                                                       (2)

7.2       Chaza kafushane okwakucatshangwa nguNkululeko nababehlele ukukwenza
          benoNontobeko uma sebeshadile ngokwalesi siqeshana.                              (3)

7.3       Ucabanga ukuthi lolu dweshu lwangaphakathi olwalwenzeka kuNkululeko
          kulesi siqeshana lwaba namthelela muni kumama wakhe?                             (2)

7.4       Isenzo sikaNkululeko sokukhalela uNontobeko           kangaka     simveza
          njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho.                                  (3)

7.5       Uyavumelana nokuthi isigameko sokwaliwa kukaNkululeko nguNontobeko
          sasike sabikezelwa ngaphambili kule ncwadi? Sekela impendulo yakho.              (3)

                                       KANYE

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA B

'Usendlini, ngenani bafowethu nimbone, kusekhaya lapha,' esho egxala eqonda
ngasemotweni yakhe.
'Wena? Kwasengathi uyahamba nje?' kubuza uSabelo emangele.
'Ngiyabuya mzala, kuningi okudinga ukulungiswa. Kusafanele ngiphuthume
emaphoyiseni.'
'Kawudingi pho umuntu ozokukhapha?' NguMthokozisi ebuza ngexhala.

'Khululeka mzala, kangizukuba nankinga. Umuntu onidinga kakhulu nguye lona
osendlini. Kangizukuhlala-ke nje futhi, ngiyabuya khona manje,' esho engena
emotweni ngejubane esenqena ukuthi bazoze bamlibazise kakhulu kunalokhu.

Yathi iyophuma ngesango imoto wayeseyichofoza inamba kaMahlengi kuselula yakhe.
Lwakhala kanye ngalena, lwabanjwa.
'S'thandwa sami, wasiza washaya, cishe ngafa yinkumbulo,' kuqeketha uMahlengi
echichima injabulo engabuzwa.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            15                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                           NSC

'Kunjani?'
'Ungaze ubuze kodwa s'thandwa? Ngiwumqemane.'
'Ukuphi?'
'Ngisefulethini, kangizukusheshe ngiye e-ofisi ngoba kunezivakashi engizilindele.'
'Kufanele ngikubone. Manje nje.'
'Yini s'thandwa?' ebuza ngovalo.
'Eyi, yindaba ende s'thandwa sami,' kuhlengezela izinyembezi.
'Ngizokubona kanjani kodwa ngoba …?' Lunqamuke besakhuluma,
uXolani ubekhohliwe ukushaja ibhethri. Anxaphe ayigijimise kakhulu
imoto. Uma nje ebone isithandwa sakhe kuzobe kwanele. Wo bakithi
uMahlengi wakhe! Ubalisa ngoMahlengi nje, naye uMahlengi yiso leso.
Osekumkhathaza ngukuthi umzwile uXolani ukuthi lukhulu luyamudla. Hawu bakithi,
kazi sesidliwa yini isithandwa sakhe nokwenza bethandane ngakho kodwa nje lokhu,
empeleni ebusuku izolo? Hawu, angaba yini nje ngesithandwa sakhe angasangabazi
ukuthi usithanda lokhu okuxakile?

7.6       Yisho ukuthi uXolani wasifica sinjani isimo sezinto efulethini likaMahlengi
          ngenkathi eshiya emzini wakhe isimo singesihle.                                   (2)

7.7       Fingqa   ngamaphuzu       AMATHATHU         okwakwenzeka       kumlingiswa
          onguMahlengi ngokwalesi siqeshana.                                                (3)

7.8       Ucabanga ukuthi kungani uXolani engabatshelanga iqiniso omzala bakhe
          ngenkathi eya kuMahlengi?                                                         (2)

7.9       Chaza uphinde wesekele umyalezo wale noveli.                                      (2)

7.10      Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni ilukuluku kule noveli. Bhekisa
          esigamekweni sokudutshulwa kukaNyambose nguNdumiso.                               (3)
                                                                                            [25]

                                         NOMA

UMBUZO 8 (UMBUZO OMUDE)

USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi

Ngokubona kwakho ngabe umlandi ukwazile yini ukwethula indaba yakhe kule noveli
ethi: Usumenyezelwe-ke Umcebo? Sekela impendulo yakho ucaphune izibonelo
ezinembayo endabeni. Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama
angama-340 kuya kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-
eseyi.

Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Ukuchaza umsebenzi womlandi ekwethuleni indaba.
• Ukuphendula umbuzo ngokucaphuna nokwesekela ngezibonelo ezinembayo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nokuthi umlandi ukwazile yini ukwethula indaba
   yakhe.                                                                                   [25]

                                         NOMA

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            16                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                           NSC

UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUSHANE)

USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA A

'Nansi incwadi yakho engiyithola esigxotsheni seposi,' emnika. Wayemukela
uMaNgcobo wayibuka, wayeseyivula. Amehlo abo abingelelwa yimali engamaphepha
iqamele. Umniniyo washeshe wayivala engakayifundi nakuyifunda.
    'Ivule Nora uyifunde.'
    'Eyami incwadi. Akuyona eyakho,' esho eyivula eyifunda buthule. USithole
    wayihlwitha esayifunda, kwasakazeka imali phansi. Esikhundleni sokuba
    uMaNgcobo aphuthume incwadi ayeseyifunda umyeni, wacosha imali.

     Yayinamazwi okweshela. Ngasesiphethweni yayithi:
'Uyazi ukuthi ngangivele ngikuthanda sisebancane, ngizimisele ngokuba ube wumkami
esengibonile ukuthi nanamuhla ngabe ngiphila kamnandi naye. Ngeshwa, uthando
lwakho lwazuzwa yileyo mpisi ohlezi nayo. Ngiyaye ngiyibuke idla izimali zabafelokazi
izama ukukondla ngazo, ngikudabukele. Iwile manje, futhi ngeke iphinde ivuke leyo
mpungushe ngoba abafelokazi banamuhla sebehlakaniphile, sebeyawazi umahluko
phakathi kwenyamazane nempisi. Ngicela ungaphatheki kabi. Ngale mali elapha
angikwesheli, angikuthengi ngayo. Ngiyakuzwela. Ngithi khanyisa ngayo ugesi, uvule
nocingo engizwe kuthiwa luvaliwe, uphakele nempungushe leyo edla amatshwele
abantu. Ingozi enkulu esengikwesabela kuyo wukuthi kunezifo manje ezingelapheki.
Leli nkentshane lakho lizothi zinoju kondlafa, lithi litapa imali njengoba selejwayela,
likutapele ukufa. Nokho lapho ofa khona nami ngiyofa nawe.'
     Amazwi amadala owaziyo nawe kusengawami namanje.
     Yimina isesheli sakho esidala.
     HK.
     'Buyisa incwadi yami Sithole,' umkakhe emjamele imali eseyifihle ezincenceni.

9.1       Shono isizathu esenza ukuba lona ozibiza ngo-HK ashele uMaNgcobo ebe
          azi kahle ukuthi ungunkosikazi womngani wakhe.                                     (2)

9.2       Chaza kafushane okushiwo ngumbhali wale ncwadi ozibiza ngo-HK mayelana
          noSithole ukumehlisa isithunzi kunkosikazi wakhe.                                  (3)

9.3       Ucabanga ukuthi uzoba njani umphumela walolu dweshu oluqubuka phakathi
          kukaMaNgcobo noSithole mayelana nale ncwadi ekulesi siqeshana?                     (2)

9.4       Isenzo sikaChule sokubhalela unkosikazi kamngani wakhe uSithole ezenza
          isesheli sakhe simveza njengomlingiswa onjani uChule? Sekela impendulo
          yakho.                                                                             (3)

9.5       Uyavumelana nokuthi amagama adwetshelwe enkulumeni ka-HK encwadini
          ayibhalele uMaNgcobo kulesi siqeshana akhombisa ukubikezela? Sekela
          impendulo yakho.                                                                   (3)

                                        KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           17                    DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA B

Abasenegugu lolimi lwesiZulu izinsizi nezinkathazo zomphefumulo bazibiza
ngomzwangedwa. Asebebhungukele esilungwini bavame ukuzibiza ngamawari. Ngale
kwalawa mabizo, namuhla umqondo kaNkosiyaphakade wawushukwa amarabi
omphefumulo. A, amarabi omphefumulo ngalokho kuhlwa! Ngokuncipha kwamahora
empilo kaNomvula ukudideka kwaya ngokwanda kuChule.

Wayekhuluma yedwa nalapho esevala esuphamakethe. Wakhumbula umzalwane
othile   ayehlangane    naye    wamcasula      ngokubiza      uSicingamazibuko
ngoSigencamazibuko. Nempela ukuze namuhla lo bhazabhaza wesitolo ube
ngowakhe yedwa kwakufanele amgence uKaMazibuko. Kwaba umzukuzuku ukuba
aphume kusona. Wayevala abuye avule angene, angazi ukuthi wayekhohlweni.

Wagcina ephumile, wahamba wayoba umzenzisi ekhaya. Nakhona ekhaya
amahlayana ayethi uyawaqhulula, njengoba ayengaphumi emsukeni wemizwa
yothando, anqumela, aduma. Yingakho nje athi abasheshe bayolala. Balala
balinganisana. Nalapho uvalo lwamshaya lwadabula izibili. Inhliziyo yayimkhumbuza
ukuthi babelinganisene okokugcina, uNomvula ephefumula okokugcina ekulo mbhede.
Ngomuso kwakuyothi kuba yilezi zikhathi abe egingqika emakhazeni, emzimba
wembethe amahlule.
Abehlanga ubuthongo.

   'Baba kwenzenjani?' evuka uNomvula embuka ngokumdabukela uChule
owaphendula ngokumwola amange ethi, 'Angazi ukuthi kwenzenjani. Ngizizwa
nginothando ngaphezu kwebenginalo kuzo zonke izinsuku esiziphilile nawe,' ehlafuna
ubala.
   'Ngiyakuthokozela ukuthandwa uwena sithandwa. Nami ngiyakuthanda,' emanga,
ethuswa nawukujuluka ayikho.
   Kwaba yisikhathi eside amarabi enhliziyo etshikizisa imisila ezinhliziyweni zoChule
noDaffo.

9.6       Yisho ukuthi yini eyayibangela ukuba isimo sezinto sibe muncu emzini
          kaChule noNomvula ngalobu busuku.                                                  (2)

9.7       Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU okwenzeka kuChule ngesikhathi belele
          belinganisene noNomvula ngokwalesi siqeshana.                                      (3)

9.8       Ucabanga ukuthi ukuqanjwa kukaSonosemali ngaleli gama kwaba namthelela
          muni ekuziphatheni kwakhe?                                                         (2)

9.9       Chaza uphinde wesekele umyalezo wale noveli.                                       (3)

9.10      Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni ipholavuthondaba kule noveli.            (2)
                                                                                             [25]

                                        NOMA

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             18                     DBE/Februwari–Mashi 2016
                                            NSC

UMBUZO 10 (UMBUZO OMUDE)

KUNJALO-KE – ME Wanda

Ngokubona kwakho ngabe umlandi ukwazile yini ukwethula indaba yakhe kule noveli
ethi: Kunjalo-Ke? Sekela impendulo yakho ucaphune izibonelo ezinembayo endabeni.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.

Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Ukuchaza umsebenzi womlandi ekwethuleni indaba.
• Ukuphendula umbuzo ngokucaphuna nokwesekela ngezibonelo ezinembayo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nokuthi umlandi ukwazile yini ukwethula indaba
   yakhe.                                                                                       [25]

                                          NOMA

UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUSHANE)

KUNJALO-KE – ME Wanda

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA A

  'Lalela lapha ngikutshele-ke mina: uJeffrey yi boy-friend yami. Uthi mina!' Washo
waze wambambatha isifuba phezu kwamabele.

    'Uyazi bengithi uzothi ungu vrou wakhe. Kanti uyi girl-friend nje?'

    'Ngicela ushaye sengathi uyahlukana naye! Uyangizwa?
Hlukana naye, kungenjalo kukhona okusina kukujeqeza.
Angikwazi ukubanga nengane yesikole mina.'

   'Wangishela-ke nami uthisha njengoba nawe akushela.'
Washo maqede washingila uDumazile, wamshiya umisi
egcwalelana wukucikeka.
  UDumazile wakhabuzela waqonda endlini encane. Wangena, wathula ecabanga:

   'Lo Misi uyangihlanyela. Ucabanga ukuthi mina ngingahlukana no father of my child
to be? Unamagangangozi! Ufuna kube ngeyakhe kuphela ingane ezokuba nobaba?
Kanti ngeke akubone lokho. Ngeke mina ngihlukane nothisha uMoloi; noma kuthiwani,
ngeke! Sekungamane kungijeqeze-ke lokho okuthiwa kuyasina. Uma kuthanda
kungasina kuze kushaye amankeyane. Ngixhumaphi mina ezintweni ezisinayo?'
     UMisi Hlophe wangena esitafulumu ebitoza, kungavumi ngisho ukuba akhulume.
     'Kwenzenjani misi? Nibambanile yini ngezandla?' kubuza uMemu Mpungose
eseqala ukukhathazeka. Wayazi phela ukuthi isikhuni sibuya nomkhwezeli. Umisi
akawuphendulanga umbuzo, kodwa wacela ukuba aphuziswe amanzi ukuze ehlise
igwebu.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          19                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

   'Angikwazi mina ukubanga nale nto! UJeffrey uzongitshela kahle ukuthi
ubeqondeni ngalesi senzo sakhe.'
   'Uvumile kodwa ukuthi bayathandana?'
   'Uqale wangichwensa nje, wangibhekisa lena nalena. Kwathi ekugcineni wavuma.'

11.1      Shono isizathu esasibanga ukuba uMisi Hlophe abe nokuzethemba okungaka
          ngokuthandana kwakhe noJeffrey kulesi siqeshana.                                 (2)

11.2      Chaza kafushane ngokulandelana kwezigameko ezenzeka ngenkathi uMisi
          Hlophe ehlangana noDumazile. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana.           (3)

11.3      Ucabanga ukuthi uzoba njani umphumela wodweshu phakathi kukaDumazile
          noMisi Hlophe empilweni kaMisi Hlophe njengothisha?                              (2)

11.4      Isenzo sikaMemu Mpungose sokutshela uMisi Hlophe ngoDumazile simveza
          njengomlingiswa onjani uMemu Mpungose? Sekela impendulo yakho.                   (3)

11.5      Uyavumelana nokuthi amagama adwetshelwe enkulumeni kaDumazile kulesi
          siqeshana akhombisa ukubikezela? Sekela impendulo yakho.                         (3)

                                       KANYE

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA B

'Ngizomemeza.' UDumazile esho ngoba ebona uSithole ekhuluma ngendlela
ayengayejwayele neze.

'Umemezeni?'

'Hhayi bo! Kodwa bazothini nje abantu?' 'Bazothini kwani? Abantu balapha abazi lutho
ukuthi mina nawe siyizini. Bazocabanga ukuthi wena uyinkosikazi yami. Akekho
umuntu owazi uMaNzimande lapha.'

'Ngeke bo baba kaMpisendlini! Ngeke kulunge!' asho uDumazile aze anikine ikhanda
ekhombisa ukuthi akafuni ngempela nje. USithole wehlisa umoya. Wabona ukuthi
kufanele aqwale umqansa. Wathembisa uDumazile umhlaba nezulu. Akukho
ayengakusho ukuthi kuyoba ngokwakhe uma sebethandene. Ngisho indlu lena
wamthembisa yona. Kwathi ngesikade babuye bazixoxela nezinye izindaba
eziphathelene nomsebenzi. Ngesikhathi sokulala, uDumazile walala ekamelweni lakhe,
kanti uSithole walala kwelinye.

UMaNzimande akazange abuthi quthu ubuthongo e-Adams. USithole wayeqala ngqa
ukungalali ekhaya engabikanga. Kwathi ngesikabhadakazi, wavuka uMaNzimande,
wahlala ngezinqe phezu kombhede, wacabanga:

'Kungenzeka nje uyise kaMpisendlini uphukelwe yimoto? Mhlawumbe useqonyiwe,
kwazi bani? Uma kuze kusa engaqhamuki, kuzofanele ngivuke ngiyombheka esitolo.
Ehhe, ngizokwenze njalo.' Bathi lelele ubuthongo, wazumeka.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          20                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

Nakho-ke esefikelwa yiphupho elethusayo. Uphupha ebona uvava lwenkunzi
olumnyama bhuqe luza kuyena luthibile. Wathi zinyawo zami ngibelethe. Wabaleka
waze wayoqhamukela emfuleni owawungenisa; kwehla izigodo kanye namabibi.
Amanzi kwakungekhona ukungcola kuyizibhidi. Kwathi kusenjalo, kwaqhamuka
isihlenga sewusa umfula. Kusona kwakukhona uSithole kanye nesipatsha sentokazi
engathandanga ukubheka ngakuyena uMaNzimande. Wakhala kakhulu uMaNzimande
efuna ukuya kumyeni wakhe kodwa isihlenga samshiya. Wazama ukugijima osebeni
lomfula kodwa kwaba nhlanga zimuka nomoya.

11.6      Yisho imbangela yokushuba kwesimo emzini kaSithole esaholela ekuthengeni
          kwakhe umuzi emafezini.                                                         (2)

11.7      Fingqa iphupho likaMaNzimande ngamaphuzu AMATHATHU.                             (3)

11.8      Ucabanga ukuthi ukuqanjwa kukaDumazile ngaleli gama kwaba namthelela
          muni ekuziphatheni kwakhe?                                                      (2)

11.9      Chaza uphinde wesekele umyalezo wale noveli.                                    (3)

11.10     Phawula ngempumelelo yombhali yokwethula uvuthondaba kule noveli.               (2)
                                                                                          [25]

                                       NOMA

UBUCIKO BOMLOMO: UJU LWEZIZUKULWANE – KL Makhoba

Phendula umbuzo OWODWA.

UMBUZO 12 (UMBUZO OMUDE)

Lezi zinhlobo zobuciko bomlomo ezingezansi zisifundisa ngomlando wokudabuka
kwezinto (imvelaphi) ezithinta impilo yomphakathi nezici zezilwane ezithile.
Uyavumelana noma uyaphikisana nalo mbono? Sekela. Ubude bempendulo yakho
abube inani lamagama elisukela kwangama-340 kuya kwangama-390, ihleleke ngale
ndlela:
- Cacisa ukuthi uyavumelana noma uyaphikisana yini nombono.
- Yethula amaphuzu asekela impendulo yakho ngokubhekisa engqikithini noma
    emqondweni oqukethwe isibonelo sohlobo ngalunye lobuciko bomlomo olubalwe
    ngezansi.
- Uvo lomfundi.
- Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi.

INGANEKWANE: UNWABU NENTULO

   'Gijima kakhulu uyotshela abantu ukuthi sebezokufa kusuka namuhla. Sengifuna
ukuba nesibalo esilingene sabantu emhlabeni. Ungahambi kancane njengoba kwenze
unwabu,' uMdali ekhuluma njengomzali. Yaphuma endlini seyiqhasha njengenhlansi
intulo. Yaluleka intulo, yanwebeka intulo. Yafingqana intulo yafinyela yaze
yangangenhlamvu yesibhamu. Yathi seyinqamula emafusini, yazithela kumthakathi
wezindaba ongunwabu ephulula umkhaba ngaphansi kwesihlahla sobukhwebezane.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           21                 DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

Usadla phela unkabi, kuphela nje usekhetha izinhlamvu ezinkulu futhi ezivuthwe
kakhulu kunezinye. Ngisho ukuthi ime intulo ibuze unwabu ukuthi kuhamba kanjani,
yashaya yachitha. Kwathi noma sekufika ukuhalela ubukhwebezane kodwa yaqinisela
yadlula sengathi ayibonanga. Yaqhubeka nohambo njengoba ithunyiwe nguMdali.
   Yafika ngokushesha emhlabeni intulo. 'Kuthiwe abantu abafe, kusuka namuhla.
Ngithunywe nguMdali!' yakhuluma yanqamulela intulo, ngoba yayisifile ukukhathala.
Yabuyela emuva ngokushesha ingenandaba nesidumo esasuka uma bezwa lezi
zindaba abantu.

   Kwathi emuva kwezinsuku unwabu lwazidonsa yize lusuthi kakhulu, lwaya
emhlabeni luhambisa umbiko. 'Abantu bazophila unomphela akekho umuntu ozokufa.
Ngithunywe nguMdali!' Unwabu lwamemeza kakhulu yize ukusutha kuphazamisa
ekukhulumeni.
   'Hamba ushone silwane esibi! Hamba nwabu ndini. Sibambe elentulo efike kuqala
thina. Ungadlali ngathi lapha,' abantu behebeza unwabu beluxosha. Lwabuyela emuva
unwabu luzihudula. Ayelubambile amahloni ngokungazilaleli iziyalo zoMdali. Lwafika
seludangele lwabika konke okwenzekile endleleni. 'Silwane esingezwa,
ngizokuhlawulisa ngokuthi wena nenzalo yakho nihambe ngokugema nisikaze uma
ninyathela. Ngizokwenza ukuthi uhambe ufana nanoma iyiphi indawo ohamba kuyona
ngoba awethembekile,' uMdali ekhomba unwabu ngekhanda. Wena ntulo, uzogijima
kakhulu namuhla futhi uzokwazi nokuhamba emadwaleni nasemthini ukuze uzivikele
ezitheni.'

IZIBONGO: IZIBONGO ZENKOSI U-ALBERT LUTHULI

1         Ingqungqul' eshay' amaphiko phezu koMvoti,
2         Kwanyakaz' amahlomb' abelungu,
3         Kwathi i-American Board
4         Yamthwesa isicoco.
5         Abelungu bakufundis' ulimi lwenkomo kaHaga
6         Kant' uzobaphendukel' esiswini njengotshwala.
7         Umkhombi wendlela ayikhathule,
8         Umhambi wendlela ayikhombile.
9         Ongagcinanga ngokukhomb' inkululeko,
10        Kodwa wayifaka wayitshikitshela,
11        Wayifaka esikoleni
12        Wayifaka esontweni.
13        Indlela yenkululeko.
14        Ngiyasesaba isibindi sakho we Mandlanduna!

15        Ndlovu Kayibhekeki,
16        Ndlovu edel' ukubusa
17        Yaqoma ukuhlupheka.
18        Indlovu ethe iwela ibheke kwaBulawayo
19        Babeyixokozelela abasekhaya,
20        Indlovu ethe iwela ibheke koNoweyi,
21        Babeyihlanganisela abasezitheni.
22        Namhlanje bakhexile ngeNobel Peace Prize.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2                 22          DBE/Februwari–Mashi 2016
                                                NSC

23        Mqali wezindlela ezenyukelayo,
24        Mqambi wezindlel' eziya ku-1994,
25        Uyibekile induku ebandla,
26        Wabashaya engeqiwa ntwal' abaMhlophe,
27        Madlanduna awuseyikubhubha.

28        INkosi evivise ngepensela,
29        Abelungu bevivisa ngemijojantaba.
30        Wabengul' inkung' abakithi,
31        Kwath' abeLumbi wabagez' ubebebe,
32        Sewungenisile mfo kaMvumbi

33        Zaziyishumi kuZibandlela 1961,
34        Bekwethwes' imyezane yokuthula,
35        Kwamangala umhlaba wonke,
36        Awusalweli uKhongolose kuphela,
37        Awusalweli ama-Afrika kuphela,
38        Sewulwela umhlaba wonke.
39        Uyingqwayingqwayi, uyingqonyela!

AMAHUBO: THINA SENZE NJE

IGOSA:             Thina senze nje,

ABASEBENZI: Thina senze nje uma sifun' imali. Thina senze nje.

IZIMO ZOKUKHULUMA

ISAGA:                       Sibambe elentulo

ISISHO:                      Ukuba unwabu

*ISIPHICAPHICWANO: Ngikuphica ngomkhwenyana wami ongathwali masudu kodwa
                   owashintsha ewashintshile.
                   Impendulo: Unwabu                                                     [25]

                                            NOMA

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          23                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUSHANE)

UJU LWEZIZUKULWANE – KL Makhoba

IZINGANEKWANE

Fundisisa lezi ziqeshana zezinganekwane ezimbili bese uphendula imibuzo elandelayo
ngezansi kwesiqeshana ngasinye.

ISIQESHANA A: AMAHLAYA ALALA INSILA

    UVelaphansi wayehola abantu bakwaNzimande ngalezo zikhathi zikaShaka.
Abantu bakwaNzimande badume ngezithakazelo zoGwala noMphephethe.
    AMaphephethe ayengasebenzi. Ayenekhono lokukhetha usawoti esihlabathini.
Isithakazelo sakwaMphephethe savela ngokuthi babephephetha isihlabathi solwandle
kusawoti. Uma-ke usawoti sebewunekile waze woma, babewuthatha bawusonge
ngezikhumba bawuyise eNdlunkulu.

   ISilo uShaka wayebathanda abantu bakwaNzimande ngenxa yokuthi wayekhonze
uVelaphansi. Phela uVelaphansi wayehola aMaphephethe futhi edume ngokuba
noteku. UShaka wayezifela ngomuntu otekulayo. ISilo sagcina sesikwenze kwaba
umthetho ukuthi uVelaphansi abe ngusomahlaya waseNdlunkulu. UVelaphansi
wayesholo iSilo amahlaya njalo uma siphumulile noma kukhona izivakashi.
Sesiyohleka-ke iSilo kujabule wonke umuntu. Akekho ongeke ajabule uma ebona
okaNdaba emoyizela.

     Langa limbe uVelaphansi wacabanga ukuthi uzosihlekisa ngani iSilo uma
esebizwa ukuzokwenza amahlaya. Wacabanga wacabanga, do ukufika ihlaya elisha.
Akufuneki phela ukuthi asho ihlaya elidala futhi elaziwayo eNdlunkulu. Kubi kakhulu
uma lelo hlaya selake lashiwo nguyena. Akufuneki ukuthi adlale ngezindlebe zeSilo.
Wafika umcabango ngokushesha. Wahleka yedwa umfo kaMphephethe.
Wayesephumile osizini ngoba ihlaya elisha seliqhamukile.
     Wadumela amaqaqa amabili azifele wawasonga ngesikhumba esikhulu sengwe.
Safika ngaleso sikhathi isithunywa esivela eNkosini uShaka. INkosi yayifuna ukuthi
uVelaphansi enze adume ngakho.
  'Hlanga lwezwe! Ngiphathele inkosi yami engiyithandayo futhi engiziqhenyayo ngayo
isipho esihle …'

13.1      Gagula umlingiswa omkhulu kule nganekwane.                                      (1)

13.2      Chaza kafushane umlando wokudaleka kwesithakazelo sakwaNzimande
          esithi, Mphephethe ngokwalesi siqeshana esingenhla.                             (2)

13.3      'Isenzo sikaVelaphansi sokuletha iqaqa elinukayo       eNkosini uShaka
          sahumusheka njengokwedelela okukhulu.' Yisiphi         isisho esakhiwe
          ngamagama 'inja nesonto' esichaza lo mbono?                                     (1)

13.4      Phawula ngodweshu lwangaphandle, uchaze ukuthi lwaba namthelela muni
          ekudalekeni kwesithakazelo sakwaGwala esibongweni sakwaNzimande.                (2)

                                       KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            24                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                           NSC

ISIQESHANA B: INKOSI YEZINYONI

 'Ubukhosi lobu ngobami,' washo ungcede ebuka ezinye izinyoni ezihlekela.
 'Kubukeka kusahlaya ukuthi usigaqele kabi lesi sikhundla ngcede. Uzazi kahle ukuthi
awukwazi ukundiza,' laphendula iqola.
    Walala ephenduka ungcede ecabanga amazwi eqola. Wabheka zonke izilwane
ezazingenela umncintiswano. Wabona kungumathebethebana ozokudla umhlanganiso.
Ngubani ongazi ukuthi ukhozi lunejubane ngoba phela lundiza luze lume mpo
emkhathini, lubhakuzisa amaphiko lusamile lunganyakazi? Kuzwakale okungabafana
bokwelusa sekulubongela: 'Mathebethebana awungishayel' inkondlo!
   Mathebethebana awungishayel' inkondlo!'

Wasuka-ke umjaho, izinyoni zasuka zasitha ilanga, kwasala ithunzi emhlabeni.
Zatshuza zonke zibheke phezulu. 'Bha! Bha! Bha! Bha!' kuzwakala amaphiko ebanga
umsindo wokudabula umkhathi. Kwathula umoya, amaphiko abusa emkhathini.
   Idada kanye nempangele zaphuma phambili ngokushesha. Ayingangamlomo! Kade
idada liqalile linyenyezela ezinye izilwane likhombisa ukuthi lizophumelela kanjani uma
sekuncintiswana. Lezi zinyoni zombili azibuzanga elangeni ngoba lwasuka ukhozi
lwaqonga lwaze lwedlula emafini. Lwazishiya lwazithela ngothuli yize lundiza
emkhathini.

  'Yimina inkosi!' ukhozi lwakloloda lubuka ezinye izinyoni ngaphansi kwalo.
Kwaduma ihlombe elikhulu ezibukelini ezikude emhlabeni. Lusakloloda ukhozi,
senzeka isimanga. Kwaphuma okungungcede ekhwapheni lokhozi. Kwaphuma
kwaqhasha sengathi inhlamvu uma iphuma kudutshulwa. Watshuza ungcede
wenyukela emafini.
    'Halala ngcede! Halala ngcede! Azwakala amazwi ezibukeli ezisemhlabeni.
    'Bhekani okuwungcede!' ...

13.5      Shono isizathu esenza iqola liwathathise okwehlaya amazwi kangcede uma
          ethi ubukhosi buzoba ngobakhe.                                                     (1)

13.6      Ngomusho OWODWA, qoqela ndawonye zonke izimpawu zokhozi ezazenza
          ungcede abone kuyilo oluzodla umhlanganiso ngokwalesi siqeshana
          senganekwane.                                                                      (2)

13.7      Chaza isaga esithi, intuthwane iyalithwala itsheketshe ngokubhekisa
          ezigamekweni zalezi zinganekwane ezimbili ezingenhla ngokwehlukana.                (2)

13.8      Chaza ukuthi impendulo yalesi siphicaphicwano esingezansi ixhumana
          kanjani nesigameko sale nganekwane:

          Ngikuphica ngongqi mana la.
          Impendulo: ameva                                                                   (1)

13.9      Phawula ngesiphetho sale nganekwane, uchaze ukuthi siyifanele yini
          inganeko-silwane.                                                                  (2)

13.10     Isikhova sajeziselwa iphutha okwakungelula ukuba siligweme.
          Uyavumelana noma uyaphikisana nalo mbono? Sekela impendulo yakho.                  (1)

                                         KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           25                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                          NSC

IZINKONDLO ZOMDABU

Funda la mabinza acashunwe ezibongweni, emahubeni nasezithakazelweni bese
uphendula imibuzo ezolandela ngezansi:

IZIBONGO: USUKU LWAMAGUGU

1         Ngivumele ngisine ngosiba lwakithi,
2         Ngivumele ngigiye ngokugiya engikwaziyo,
3         Ngivumele ngihlobe ngengizigqaja ngakho,
4         Ngizibonakalise ukuthi mina ngingubani.
5         Noma sengaveteza nje
6         Kodwa akubona ubunjalo bami,
7         Ngubani owakutshela okungesikho ngami?
8         Engehlisa izinga ngamamodeli?
9         Ngibe ngizazi kahle
10        Ngingadinge kubalelwa amamodeli.

IHUBO: QHAKAZA

1         Qhakaza, uqhakazisise,
2         Noma ngingaqhakazanga.
3         Kodwa ngizamil' ukukuqhakazisa.
4         Ukuze uqhakazise.
5         Noma ngingelutho futhi
6         Noma ngingenalutho kulo mphakathi
7         Sengethembe wena
8         Kunto kwami ukuthi uzoqhakazisa
9         Nobengangiboni uzobheka ngamany' amehlo
10        Ekhangw'ukuqhakaz'akubonayo.

IZITHAKAZELO: EZAKWASITHOLE

1         Maphitha!
2         Mthembu waseGubazi,
3         AbaThembu bengabakwaMvelase.
4         Ngqikazi kaGabela,
5         Zitsha zimnyama
6         Zingamankankazana,

13.11     Tomula amagama enza impindamqondo            emgqeni    woku-1   nowesi-2
          ezibongweni: Usuku Lwamagugu.                                                    (1)

13.12     Funda lesi siphicaphicwano bese uchaza ukuthi impendulo yaso ixhumana
          kanjani nokuqukethwe umugqa wesi-3 kuleli binza lezibongo elingenhla.

          Ngikuphica ngezinceku zami ezithi uma zihamba zibe zigiya ziqephuza zithi:
          'Sibuz' indlela! Sibuz' indlela!'
          Impendulo: injobo                                                                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          26                  DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

13.13     Caphuna imigqa equkethe isibonelo se-enjambamenti lapho imbongi
          igcizelela umqondo wokuziqhenya ngolimi lwayo ezibongweni: Usuku
          Lwamagugu.                                                                      (1)

13.14     Uthini umyalezo owethulwa yileli binza elisezibongweni mayelana namagugu
          emphakathini? Impendulo yakho mayiqukathe isisho esisuselwe esilwaneni
          esingaqondakali ukuthi siyinyoni noma singolunye nje uhlobo lwesilwane.         (1)

13.15     Beka ngokuqoqekile umqondo oqukethwe umugqa wesi-2 kuya kowesi-3
          ehubeni: Qhakaza.                                                               (1)

13.16     Uyavumelana noma uyaphikisana nombono wokuthi ibinza elicashunwe
          ezibongweni zosuku lwamagugu nehubo elithi, Qhakaza, kokubili kuqukethe
          umoya wokugqugquzela? Sekela impendulo yakho.                                   (2)

13.17     Ucabanga ukuthi bukhona yini          ubuhlobo    phakathi   kwesibongo
          sakwaMthembu nesakwaSithole?                                                    (1)

13.18     Tomula isibonelo semvumelwano-siqalo        etholakala   kule   ngxenye
          yezithakazelo ezingenhla.                                                       (1)
                                                                                          [25]

                                                           AMAMAKI ESIQEPHU B:            25

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          27                   DBE/Februwari–Mashi 2016
                                         NSC

ISIQEPHU C: UMDLALO

Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.

UMBUZO 14 (UMBUZO OMUDE)

KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo

Uyavumelana nombono othi indikimba yalo mdlalo othi: Kudela owaziyo imayelana
nodlame lwasekhaya nolwezifiki? Sekela impendulo yakho ngokubhekisa
ezehlakalweni ezinembayo zalo mdlalo. Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi
kwamagama angama-340 kuya kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo
mbuzo njenge-eseyi.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuphumela obala: Ngiyavumelana/Angivumelani.
• Ukuchaza indikimba.
• Ukuphendula umbuzo ngokusekela ucaphune izehlakalo ezinembayo zalo mdlalo
   ezigqamisa indikimba.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nendikimba onikezwe yona.                                    [25]

                                        NOMA

UMBUZO 15 (UMBUZO OMFUSHANE)

KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo

Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA A

MDALULI:             Ekuseni namhlanje ngivuka nephupho ebelingihlasele ebusuku
                     bona kanye impela lobu esisuka kubo ... (aphazamiseke)

MBHEBHEZELI: (ngokumangala esemnqakela phezulu ngenkulumo)
             Hhayi bo! Kahle wena! Kanti namanje usakholelwa emaphusheni?
             Wagcina nini nje ukuchatha nokuphalaza ukhiphe inyongo?

MDALULI:             (ngezwi eliphakeme) Musa    ukungihlala   emadevini   mngane.
                     Bengiseza nayo indaba ...

MBHEBHEZELI: (enqekuzisa ikhanda) Hhayi- ke mangingabe ngisakuxhila ntanga.
             Qhubeka wena.

MDALULI:             Ephusheni engivuka nalo ngibona iviyo labantu besilisa
                     abampisholo. Laba bantu bakhuluma ulimi olungaqondakali.
                     Baliqhamukisa eNyakatho yakuleli lengabadi uma bezama
                     ukukhuluma lolu limi lwethu, inkulumo ayihlangani kahle.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu HL P1 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-feb-march-2016/7c574fb0-fe85-40fc-8aa5-ee521753239b) — isiZulu HL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-feb-march-2016/a4843e20-85d0-47d8-bbde-d8efae755f75) — isiZulu HL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2016/2eba6797-df3d-434a-8575-e8aa011e0fd1) — isiZulu HL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-nov-2016/da05bfb3-94f1-4d44-9d5e-8b3bea35aa27) — isiZulu HL · QP · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2018/be0cabec-c046-44a1-a7ec-f175d590d71b) — isiZulu HL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-feb-march-2015/0e0a31b4-5f9e-4c0c-a7b9-3e8f4e61587b) — isiZulu HL · QP · 2015 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
