# isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2017, 22 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2017/60f9ef45-9e8c-4859-9362-19888caab180
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 22

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2017/60f9ef45-9e8c-4859-9362-19888caab180)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · isizulu. Question paper, 22 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2017-memo/cdfe93f1-0a3e-43f6-8ad4-64546f084f49) — Memo · 2017 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       GRAAD 12

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                           2017

                                                                    AMAMAKI: 80

                                                        ISIKHATHI: Amahora ama-2½

                            Leli phepha linamakhasi angama-22.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           2                                 DBE/2017
                                          SCE

IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle imiyalelo ngaphambi kokuba uqale ukuphendula imibuzo.

2.        Ungafundi imibuzo yonke yephepha. Qala ubheke uhla lokuqukethwe
          olukhonjisiwe bese ukhetha imibhalo oyifundile kulo nyaka. Emva kwalokho,
          funda imibuzo yaleyo mibhalo bese ukhetha imibuzo ozoyiphendula.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A:       Izinkondlo           (30)
          ISIQEPHU B:       Inoveli              (25)
          ISIQEPHU C:       Umdlalo              (25)

4.        Phendula imibuzo EMIHLANU isiyonke: ISIQEPHU A: Imibuzo EMITHATHU,
          ISIQEPHU B: Umbuzo OWODWA, ISIQEPHU C: Umbuzo OWODWA
          njengoba kukhonjisiwe ngezansi.

          ISIQEPHU A: IZINKONDLO
          IZINKONDLO EZIMISELWE – Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo
          EMIBILI.
          INKONDLO ENGAMISELWE – UPHOQELEKILE ukuphendula lo mbuzo.

          ISIQEPHU B: INOVELI
          Phendula umbuzo OWODWA.

          ISIQEPHU C: UMDLALO
          Phendula umbuzo OWODWA.

5.        INDLELA YOKUPHENDULA IMIBUZO YESIQEPHU B (INOVELI) KANYE
          NEYESIQEPHU C (UMDLALO).

          •    Phendula KUPHELA imibuzo yenoveli kanye neyomdlalo owufundile.
          •    Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA
               OMFUSHANE. Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI
               B, kufanele uphendule umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Uma ukhetha
               ukuphendula umbuzo omfushane ESIQESHINI B, kufanele uphendule
               umbuzo omude ESIQESHINI C. Sebenzisa uhla oluyinkomba
               lokuphendulwa kwemibuzo ukuze lukwelekelele ekukhetheni imibuzo.

6.        UBUDE OBULINDELEKILE BEZIMPENDULO

          •    Umbuzo omude ezinkondlweni mawuphendulwe ngamagama ayi-190
               kuya kwangama-240.
          •    Imibuzo emide enovelini kanye nasemdlalweni mayiphendulwe
               ngamagama angama-340 kuya kwangama-390.
          •    Ubude bezimpendulo zemibuzo emifushane buyolekelelwa amamaki
               anikeziwe okuyiwona ayolawula ohlolwayo ukuthi kumele aphendule
               kangakanani. Abafundi mabaqaphele ukuthi abathemelezi, kodwa
               baphendula okubuziwe.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            3                                 DBE/2017
                                           SCE

7.        Landela ngokucophelela imiyalelo oyinikeziwe ekuqaleni kwaleso naleso
          siqephu.

8.        Qaphela    ukuthi  izinombolo    ozisebenzise    ezimpendulweni     zakho
          ziyahambisana nalezo ezisetshenziswe abahlolayo emibuzweni.

9.        Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

10.       Ukusetshenziswa kwesikhathi kungahlelwa ngale ndlela:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-40
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-55
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-55

11.       Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           4                              DBE/2017
                                          SCE

OKUQUKETHWE

Leli khasi liyolekelela abahlolwayo ukuba bakhethe imibuzo abazoyiphendula
ngaphandle kokufunda imibuzo yephepha lonke.

ISIQEPHU A: IZINKONDLO
Izinkondlo ezimiselwe: Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo EMIBILI.
      INOMBOLO YOMBUZO                 UMBUZO             AMAMAKI        INOMBOLO
                                                                          YEKHASI
1.   'Yekanini Ukungazi'                Umbuzo omude           10            6

2.   'Wawungazi'                       Umbuzo omfushane        10             8

3.   'Noma Sekunje'                    Umbuzo omfushane        10             9

4.   'Inhlonipho'                      Umbuzo omfushane        10             10
                                         KANYE
Nenkondlo engamiselwe: Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.
5. 'Mina Nawe Sothi, "We ba?" '  Umbuzo omfushane              10             11
QAPHELA:       Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE.
               Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI B, kufanele uphendule
               umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Phendula umbuzo OWODWA
               ESIQESHINI B kanye NOWODWA ESIQESHINI C.
ISIQEPHU B: INOVELI
INOVELI: Phendula umbuzo OWODWA kule noveli.
6. Bengithi Lizokuna            Umbuzo omude                   25             12

7.   Bengithi Lizokuna                 Umbuzo omfushane        25             12

8.   Usumenyezelwe-ke Umcebo            Umbuzo omude           25             14

9.   Usumenyezelwe-ke Umcebo           Umbuzo omfushane        25             14

10. Kunjalo-ke                          Umbuzo omude           25             16

11. Kunjalo-ke                         Umbuzo omfushane        25             16
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA kule midlalo emiselwe.
12. Kudela Owaziyo               Umbuzo omude                  25             18

13. Kudela Owaziyo                     Umbuzo omfushane        25             18

14. Awuwelwa UMngeni                    Umbuzo omude           25             20

15. Awuwelwa UMngeni                   Umbuzo omfushane        25             20

QAPHELA: ESIQESHINI B no C phendula umbuzo OWODWA OMUDE kanye
         nombuzo OWODWA OMFUSHANE. AWUVUMELEKILE ukuphendula
         imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI emifushane.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          5                            DBE/2017
                                         SCE

Uhla oluyinkomba yokuphendulwa kwemibuzo.

Emuva kokuphendula imibuzo yaleli phepha, sebenzisa lolu hla oluyinkomba
yokuphendulwa kwemibuzo olulandelayo ukuze ube nesiqiniseko sokuthi uyikhethe
ngokufanele imibuzo okulindeleke uyiphendule.

               ISIQEPHU                INOMBOLO       INANI        THIKA
                                       YEMIBUZO     LEMIBUZO        ()
                                                  EPHENDULIWE
 A:     Izinkondlo
        (Ezimiselwe)                     1–4            2
 A:     Inkondlo
        (Engamiselwe)                     5             1
 B:     Inoveli
        (Umbuzo omude NOMA               6–11           1
        omfushane)
 C:     Umdlalo
        (Umbuzo omude NOMA              12–15           1
        omfushane)

 QAPHELA: ESIQESHINI B no C, qinisekisa ukuthi uphendule umbuzo OWODWA
          OMUDE kanye nombuzo OWODWA OMFUSHANE. Awuvumelekile
          ukuphendula imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI
          emifushane.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                 Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           6                               DBE/2017
                                          SCE

ISIQEPHU A: IZINKONDLO

IZINKONDLO EZIMISELWE

Phendula noma yimiphi imibuzo EMIBILI kulena emine ebuziwe elandelayo.

UMBUZO 1 (UMBUZO OMUDE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.

YEKANINI UKUNGAZI – PB Vilakazi

1         Kweyam' impilo yokungazi,
2         Ayequndekil' amehlo engaboni,
3         Kuboph' ufasimbe lwenkung' emqondweni,
4         Ngingaboni kuphuma nakushona kwelanga,
5         Konke kuyinal' engenakunqamuka,
6         Engenakushatshalaliswa nangamakloba
7         Ahangul' izikhotha zibhincele nxanye,
8         Zishintsh' imibala njengonwabu.

9         Kwakumnand' ukukhuluma ngokutetema,
10        Ngibik' ubuthakathaka ngokufehla,
11        Ngibik' indlala ngokudind' isililo,
12        Konke kujoj' inhliziyo kamama,
13        Angikhuselis' embelekweni ngijabule.

14        Kwakumnandi ngizikhomba ngizikhombile,
15        Izidingo ezazithokozisa mina ngedwa,
16        Ngingenakumcabangel' omuny' umuntu,
17        Ngob' engabalulekile njengami.

18        Emadlelweni ngangelusa ngokuthanda,
19        Ngibhushuzela ngemuva kwamathole,
20        Konke ngikwenza ngokuthanda,
21        Uma ngingathandi ngizigingqe phansi,
22        Ngibik' umkhuhlane ongayindawo,
23        Akhathazek' umama engaqondi.

24        Namuhla idamukil' inkungu,
25        Umqondo wokuzenzisa uhambile,
26        Unyamalale nobuncane bami,
27        Ngisele nemigoqo engancengi,
28        Engibondis' isijingi sokuxakeka,
29        Ngibasadondolozele kuphuk' udondolo,

30        Ukhakhayi lwephuz' ukuqina,
31        Ngibamb' insimb' eshisayo ngezandla,
32        Ngibhinc' izigege ezidilikayo,
33        Yizona njalo izithelo zombuso.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           7                               DBE/2017
                                          SCE

34        Sekungikhanyele njengekhwezi lokusa,
35        Ngemuva kokucimeza kokugcina kukamama,
36        Ukuth' umhlaba uyakhulelwa,
37        Angisenameluleki oyongiluleka njalo
38        Nalapho sengibulawa ngukuzibusa,
39        Zonk' izintaba zempilo ziqongile,
40        Amadolo ami asuth' amanzi,
41        Sengathi lezi zinduku ziyangigojela.

42        Ngiyophunyuka kanjani kulawa maketango
43        Angixhakathis' izandla nezinyawo?
44        Ngiyolwa kanjani ngingenazikhali?
45        Wo! Akusenani nanxa zinginetha,
46        Sengiyokwendlalel' izintuthwan' egodini.

Xoxa ngempumelelo yembongi ekusebenziseni ukubumbeka kwenkondlo
kwangaphandle kule nkondlo ethi 'Yekanini ukungazi'. Impendulo yakho mayibe ubude
obuphakathi kwamagama ayi-190 kuya kwangama-240.

Impendulo yakho mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:

•    Makuchazwe ukubumbeka kwenkondlo kwangaphandle.
•    Makuphendulwe kunikezwe ukubumbeka kwenkondlo kwangaphandle nezibonelo
     zakhona.
•    Ukuveza uvo lwakho esiphethweni sempendulo.
•    Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi hhayi ngokwamaphuzu.                             [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            8                                     DBE/2017
                                           SCE

UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

WAWUNGAZI – BP Dlamini

1         Yek' usazigqaja,
2         Uhamba laph' uthanda khona.
3         Utetemuk' uchiz' ukotshi.

4         Yek' ugqigqizel' ugqagqamuka,
5         Ugqamuka kuhle kwamalangabi,
6         Uhambela phezul' uzithwele,
7         Wadilika kuhle kobonda.

8         Baph' owawungumshungu nabo?
9         Nibakhulu nakunoMdali
10        Ngab' ukhon' ongangaye?

11        Namuhla ulothil' uluphele,
12        Uthithibel' okwenkukhu,
13        Uyothile wayetha,
14        Wathobel' umthetho.

15        Wawungaz' ukuthi koba nje,
16        Namuhla usothulini,
17        Ulothisiwe wathotshiswa.

18        Ufunde kanzima,
19        Wafunda ngokubona,
20        Yeka usagqagqamuka uzigqaja.

2.1       Yisho ukuthi iluhlobo luni le nkondlo bese usekela impendulo yakho.                  (2)

2.2       Nikeza okungumehluko okwethulwa izimo zokukhuluma emgqeni wesi-3
          kanye nowe-12.                                                                       (2)

2.3       Chaza inhloso yembongi ekukhetheni igama elidwetshelwe emgqeni wesi-9.               (2)

2.4       Ucabanga ukuthi ukusetshenziswa kwamagama adwetshelwe atholakala
          ebinzeni lesi-5 kunamthelela muni ekuqondeni kwakho umoya waleli binza.              (2)

2.5       Phawula ngekhono lembongi lokusebenzisa ifanangwaqa emgqeni wama-20.                 (2)
                                                                                               [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2              9                                DBE/2017
                                             SCE

UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

NOMA SEKUNJE – LF Mathenjwa

1         Ngibon' amakhand' ekhedamisile,
2         Ubuso bembethe usizi nokujabha,
3         Ukushabalala kwamathemba akubuzwa.
4         Imuva kalisabonwa,
5         Ikusasa liluvindi,
6         Kuzothiwan' uma kunje?

7         Amathemb' ayizolo ashabalele.
8         Izethembiso ziyagxotshwagxotshwa,
9         Isibindi simiswa ngelilodwa:
10        Qhubekani kuzolunga,
11        Umzabalazo awukapheli,
12        Silwela impilo engcono.

13        Njengobani olwa elambile?
14        Njengoban' odukuz' umnyama engaboni?
15        Likhethekile bala emasini,
16        Badansazile kwamakhelwane,
17        Basho ngelilodwa:
18        Qinan' isibindi sekuzolunga.

19        Ngabe ntombi usawakhumbula awakho?
20        Lon' usuku usalwazi na?
21        Kodwa ngingakulibala khona kanye?
22        Mhla sichwaza ngenhlokomo,
23        Inhliziy' ish' ukuphuma ngomlomo.
24        Phinde ngizophila noma sekunje.

3.1       Nikeza isizathu sokusetshenziswa kombuzombumbulu emgqeni wesi-6.                  (2)

3.2       Chaza kafushane umqondo oqukethwe umugqa we-15 kuya kowe-16.                      (2)

3.3       Ngabe ukukhethwa kwamagama asemgqeni wesi-7 kube namthelela muni
          ekugqamiseni indikimba yale nkondlo?                                              (2)

3.4       Chaza imbangela yokusetshenziswa kwethoni yenjabulo emgqeni wama-22
          kuya kowama-23?                                                                   (2)

3.5       Xoxa ngempumelelo            yembongi    ekusebenziseni   umfanekisomqondo
          osemgqeni wokuqala.                                                               (2)
                                                                                            [10]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            10                       DBE/2017
                                           SCE

UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

INHLONIPHO – MK Hlongwane
1         Laf' elihle kakhulu!
2         Laf' elikaPhunga noMageba!
3         Yashona ngaph'inhlonipho?
4         Yadliwa inja iyinyama yini?
5         Waqophisana nami kwagcin'elakho,
6         Wangibuka phansi wangibuka phezulu
7         Qede washingishila wangishiya nginkemile.
8         Izeluleko zam' uzishay' indiva!
9         Wahamb' izindlela zobumnyama,
10        Wabuya ngesikabhadakazi,
11        Wadudana nabangan' ababi,
12        Ngakhuza kwanhlanga zimuka nomoya!
13        Ngakhuluma nawe wachiz' ukotshi,
14        Wangibuka wanginyokoloza,
15        Ngihloniphe mntanami
16        Ukuze nawe uhlonishwe.
17        Waqophisana nothish' esikoleni
18        Waphikisana nendalo nokuphila kuyo,
19        Wab' ukhanda limtshel' okwakhe,
20        Konakelephi sizwe sakithi?
21        Wazinikel' otshwaleni,
22        Walala ngabo wavuka ngabo,
23        Okuya ngasethunjini do!
24        Ngihloniphe bo!
25        Ngakukhuza wangibiza ngoMadala,
26        Ngathi ngikubek' isandla ngaphenduk' isiboshwa,
27        Indlela' ibuzwa kwabaphambili mntanami!
28        Ngeliny' ilang' uyokhal' ezimathonsi,
29        Ngobe ngingasekho mntanami!
30        Waba nguNdabuzekwayo emphakathini,
31        Waba inhlekisa ezweni
32        Qede ngahlebeka nami
33        Ngelinye ilanga eliyisilima
34        Uyoba ngumtshing' ubethwa ngubani!

4.1       Gagula uhlobo lwesigqi esitholakala ebinzeni loku-1 bese wesekela
          impendulo yakho.                                                        (2)
4.2       Nikeza okufanayo okuqukethwe ibinza lesi-2 nelesi-5.                    (2)
4.3       Chaza ukuthi kube namthelela muni ekuqondeni kwakho leli binza
          ukusetshenziswa kwemvumelwano siqalo emgqeni wama-25 nowama-26.         (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                               Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2                    11                                     DBE/2017
                                                   SCE

4.4       Yini inhloso yembongi yokusebenzisa izimo zokukhuluma ezidwetshelwe kule
          nkondlo.                                                                                     (2)

4.5       Phawula ngekhono lembongi ekusebenziseni ukuxhumana ebinzeni lesi-8.                         (2)
                                                                                                       [10]

                                                KANYE

INKONDLO ENGAMISELWE (Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo).

UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUSHANE)

Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.

MINA NAWE SOTHI, 'We ba?' – HEA Made

1         Kuningi ukweduka komhlaba,
2         Kwabantu abafanele ukwazi
3         Isisusa sokubekwa kwabo.
4         Nguye abamazi njengoMenzi;
5         Oyobabuza ngenkambo yabo,
6         Bengasenakuphinda emva.
7         Bayoqalaza bathuthumele;
8         Amazwi akhe enjengameva.
9         Bayofis'intaba ibafulele,
10        Kepha intaba iyakubaleka,
11        Ngokuzihlangula ecaleni
12        Bayokhefuzela bejuluka
13        Sebekhonjwa eya emlilweni.
14        Shono, Mina Nawe Sothi, 'We Ba?'

                                   [Icashunwe encwadini ethi: IMIBENGO, AT Kheswa no ETZ Mthiyane]

5.1       Shono ukuthi hlobo luni lwenkondlo lolu ngokwesakhiwo sayo bese wesekela
          impendulo yakho.                                                                             (2)

5.2       Chaza kafushane okushiwo imbongi emgqeni wesi-7 nowesi-8.                                    (2)

5.3       Chaza ukuthi igama elibhalwe ngokugqamile emgqeni wesi-4 likwelekelele
          kanjani ukugqamisa umyalezo wenkondlo.                                                       (2)

5.4       Yini inhloso yembongi ekusebenziseni i-enjambamenti emgqeni we-11 kuya
          kowe-13?                                                                                     (2)

5.5       Uyavumelana yini nokushiwo imbongi emgqeni we-14? Sekela impendulo
          yakho.                                                                                       (2)
                                                                                                       [10]

                                                                     AMAMAKI ESIQEPHU A:               30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                    Pheqa ikhasi

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          12                                DBE/2017
                                         SCE

ISIQEPHU B: INOVELI

Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.

UMBUZO 6 (UMBUZO OMUDE)

BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya

Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo:
uMahlengi/uMhlengi, uNontobeko, uNgidi, uNkululeko kule noveli ethi, Bengithi
Lizokuna.

Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
•   Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
•   Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
    ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
•   Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
    bale noveli.
    (Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.)                            [25]

UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUSHANE)

BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA A

Lwamqala phansi uvalo lwamuthi thwansu, nesikhwele savukuzeka manje.
Wezwakala enxapha yedwa ngenkathi eqonda endlini emva kokuba bevalelisane
ngaleyo ndlela nje engenamdlandla otheni benoMahlengi, ehamba eqanganisa
ngosizi olumenza angabi namali.

'Nx, ngizoyithathaphi kodwa imali madoda ngivele ngimlobole kusashisa nje 5
uMahlengi angaze angiphunyuke ngisale ngincela izithupha?' ebalisa ngenhliziyo
bakithi, sekumcacela ukuthi into ezomkhulula wukuthola imali ngokukhulu
ukushesha lokhu ukuze aphephe kule ngebhe esisho ukumbulala nya.
Yayisambulala nangenkathi eqethuke phezu kombhede ebambelele esiphundu elwa
nesu lokuthola imali. Emva kokunikina ikhanda lakhe elalizimuka, wazibona eselule 10
isandla wathatha ibhuku lezingcingo kule nqwaba yawo eyayilapha, ewaqoqe
ngenkathi ematasa nendaba yamathenda. Waliphenya, waze wafika engxenyeni
eyayinezinombolo zasePort Shepstone. Waphenya futhi esecinga isibongo
sakwaNgidi.

'Ngizokwazi ngani ukuthi nguyena muphi obeshiwo nguS'bu njengoba bebaningi 15
kangaka nje oNgidi ababhalwe lapha?' ezibuza efifiyela efunda lolu hla lwezibongo
zakwaNgidi ezazithi kazibe yikhasi lonke.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2         13                               DBE/2017
                                        SCE

Ekugcineni wajumba amagama amahlanu, wawabhala phansi wathatha ukhiye
wemoto waphuma ngejubane eseqonde ezingcingweni ngaseposini. Wafike
wakhipha ikhadi, washaya inamba ayeyibhale ekuqaleni kohlu lwabantu bakwaNgidi 20
ayeluphethe.
'KukwaNgidi, sawubona,' kubingelela izwi ngenhlonipho.
'Hlomuka, sawubona. Ukhuluma nomuntu ongamazi. Kangizichaze-ke. Mina
nginguMandlakapheli Buthelezi,' esho ngesizotha.
'Yebo-ke Sokwalisa. Singamsiza ngani-ke uNgqengelele?'                          25
'KunoHlomuka engifisa ukuxhumana naye, manje ngasuke ngadukelwa
yimininigwane yakhe.'
'Awu, baningi nje oHlomuka, uzomthola kanjani lo omfunayo?'
'Inkinga yileyo. Kodwa yena ungusomabhizisini, unepulazi namabhusha nama …'
'Kanti usho uManqoba?' ibuza ihleka kancane.                                    30
'Ngicabanga ukuthi nguyena.'
'Ikhona nje inombolo yakwaManqoba Cash and Carry. Kawubathinti ngani
bakuchushise?'
'Ngizoke ngizame lokho. Awu, wayilamula Hlomuka.' ebonga enconcoza.
'Kuhle-ke uma kunjalo,' kuvalelisa indoda yabantu ngesizotha.                   35
Wake walugqolozela isikhathi eside ucingo uNdumiso. Ngesikade wadonsa umoya
kakhulu, wanikina ikhanda.
'Mh, uthando bakithi! Umuntu lumenzisa izinto ayesefungile ukuthi
usehlukene nazo,' esho enikina ikhanda futhi eshaya kancane eqonde emotweni
yakhe.                                                                          40

7.1       Siyini isizathu sesisusa sodweshu olutholakala phakathi kukaNdumiso
          noMahlengi kulesi siqeshana?                                                 (2)
7.2       Isenzo sikaNdumiso kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
          yothando/yethemba kule noveli?                                               (2)
7.3       Beka ngokufingqiwe izenzo zikaNdumiso ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
          othathela izinto phezulu. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana.          (3)
7.4       Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izigameko ezaholela ekutheni agcine
          ngokuboshwa uNdumiso.                                                        (3)
7.5       Isenzo sikaXolani sokushiya uLungile ngemumva kokusha komuzi wakhe
          simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho.                      (3)
7.6       Ucabanga ukuthi isenzo sikaMahlengi sokuthandana noNdumiso kanye
          noXolani sasingaba namuphi umphumela empilweni yakhe ukube wagcina
          ebanjiwe? Sekela impendulo yakho.                                            (3)
7.7       Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
          ukuthi ilubhebhethekisa kanjani udweshu kuNdumiso.                           (4)
7.8       Ucabanga ukuthi okwenziwa uXolani esingenisweni senoveli ukuthanda
          uMahlengi embona okokuqala kuyakholakala yini? Sekela impendulo yakho.       (2)
7.9       Phawula ngokuphumelela kombhali ekusebenziseni isu lokubikezela
          enkulumeni kaNontobeko ngenkathi evuma ukuthandana noNkululeko.              (3)
                                                                                       [25]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          14                             DBE/2017
                                         SCE

UMBUZO 8 (UMBUZO OMUDE)

USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi

Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo: uNomvula
(Mirriam), uGenyeza, uChule, uMeyili kule noveli ethi: Usumenyezelwe-ke Umcebo.

Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
•    Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
•    Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
     ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
•    Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
     bale noveli.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.)                             [25]

UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUSHANE)

USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA B

   'Aphi amafenisha? Uphi umshuwalense?' ethi lacu.
   'Nawa mnewethu!' uNgubane ekhomba imifanekiso.
   'Amaphepha lawa! Ngibuza amafenisha nomshuwalense!'
   'Phela … phela …' engingiza uMadonsela.
   'Amaphela awekho lapha!' Yaqhuma imvubu. Baphuma belakanyana abadayisi, 5
kwandiza amaphepha egcekeni. 'Niphinde futhi mankentshane ndini nibuye lapha,
nizongifunda kahle!' ebutha izincwadi eziphonsa ngaphandle kwegceke.
Wabathazela wabuyela endlini kuMirriam owayehlezi ethe khovololo. Wamgema
ngemvubu, wabuye wazikhuza, funa amale alahlekelwe wumcebo awulwelayo.
'Uyabona sithithithi ndini, uphinde ufake amankentshane lapha, uzongifunda uma 10
ngabe awungazi kahle.'

Waphuma waqalaza uHlulintombi. Wayezimele ngasothangweni ehleka
izincwasimende ezazincengana, eyamafanisha eyayibhaxabulwe kwadabuka
ibhulukwe icela ukulayishwa emotweni. Zashaya zachitha ngemoto.
    'Hlulintombi uyindoda emadodeni. Ngizokunika umsebenzi manje.'   15
    'Yebo mnewethu. Msebenzi muni?'

  'Uma kufika amankentshane uphuthume uzongitshela. Ngizokukhokhela
amalandi amahlanu ngenkentshane nenkentshane olicebile. Siyezwana?'
   'Kulungile mlungu wami.'
   'Kodwa ungakhohlwa wukuthi uma uke waphazama imvubu lena izodla wena.' 20
Emkhomba ngayo qede ebathazela ephuma ngesango.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             15                                    DBE/2017
                                            SCE

    UHlulintombi woma yinsini embuka. 'Ha, ha, ha, sengicebile. INkosi impela,
nami sengizoncela umbele kulezi zishaqane zikaMirriam. Sengathi iNkosi
ingangisiza kufike amadoda ayikhulu ngosuku.' Waqalaza ngethemba lokuthi
ukhona owayengase aqhamuke ukuze asheshe awuqale umsebenzi. Phinde. 25
Nokho ngokuqhubeka kosuku enye imoto yaphelela maqondana nakwaDicey.
Zimbili izinsizwa ezehla zajamela isango zibuka umfanekiso wenja ikladulisa indoda
yejazi. Zenyuka izitebhisi, yagobozela ende ilandelwa ngesigqigqi igaxe umshini
wokuthwebula. Zema ongwengweni zaqalaza. Ngenhlanhla yazo eyishwa zambona
uHlulintombi zakhuleka.                                                            30

   'Ngadla mina kababa,' uHlulintombi ezihlangabeza. 'Nginganisiza ngani zikhulu
zami?' Zakhala ngoMirriam. 'Ngicela ningilandele.' Wazihola, wangqongqoza
emnyango wendlu kaMirriam owayesathe khovololo embhedeni ephelelwe
nangasozwaneni. UMirriam wathi abangene, bangena. Ebabuka bemile kwathi
akabaxoshe, kepha bamsinda.                                                      35

   'Nkosi yami.' ekhophoza, 'nezinto zokuhlala asinazo lapha ekhaya. Omunye
bafowethu akahlale esihlalweni, omunye acuphe embhedeni.' Babonga bahlala.
Wababingelela, bazethula. Kwakuyintatheli nomthwebuli wephephandaba Ilanga.
Yamfaka imibuzo intatheli yabhala.
   'Usuwendile?' Ihleka kancane. Walandula. 'Kodwa ukhona esenithembisene 40
naye?'

9.1       Siyini isisusa sodweshu olutholakala kulesi siqeshana?                                (2)

9.2       Isenzo sikaHlulintombi kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
          yomcebo kule noveli?                                                                  (2)

9.3       Beka ngokufingqiwe izenzo zikaMirriam ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
          oyisicaba. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana.                                  (3)

9.4       Fingqa ngamaphuzu            AMATHATHU     izigameko       ezaholela    ekufeni
          kukaMahuzu.                                                                           (3)

9.5       Isenzo sikaSkiti sokutshela uMirriam ukuthi imali ayiwinile inamashwa
          okufanele akhishwe simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo
          yakho.                                                                                (3)

9.6       Ucabanga ukuthi isenzo sikaSonosemali sokuba umngani kaGenyeza bese
          eqashwa uChule ekubeni beyizimbangi sasingaba namuphi umphumela
          empilweni yakhe ukube wagcina ebanjiwe? Sekela impendulo yakho.                       (3)

9.7       Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
          ilubhebhethekisa kanjani udweshu empilweni kaMirriam.                                 (4)

9.8       Ucabanga ukuthi okwenziwa umndeni wakwaDicey esingenisweni senoveli
          okumayelana nethikithi le-Pick six kuyakholeka? Sekela impendulo yakho.               (2)

9.9       Phawula ngokuphumelela         kombhali   ekusebenziseni     isu   lokubikezela
          emaculweni kaGenyeza.                                                                 (3)
                                                                                                [25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2          16                              DBE/2017
                                         SCE

UMBUZO 10 (UMBUZO OMUDE)

KUNJALO-KE – ME Wanda

Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo: uDumazile,
uSithole, uMoloi, uMisi Hlophe kule noveli ethi: Kunjalo-ke.

Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
•    Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
•    Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
     ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
•    Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
     bale noveli.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.)                              [25]

UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUSHANE)

KUNJALO-KE – MJ Wanda

Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA C

   'Hawu unesibindi! Atshele wena ukuthi uthandana ne-boy-friend yakho!
Uzomfundisa kanjani njengoba nguwena ozobenzisa i-Geography ekilasini labo?'
   'Ngeke mina ngimfundise!'
   'Uyolikhetha kanjani iphela emasini?'
   'Kuyozikhanyela, nakwaMakhanya kwakhanya.' Omemu bameluleka-ke umisi 5
ukuba angavumeli kakhulu imizwa ibuse impilo yakhe. Bamtshela ukuthi lokhu
kuphambene nenkambiso yomsebenzi abawufundelayo. Kwabe sekukhala insimbi,
baqhubeka nomsebenzi wosuku.
   Zahamba izinsuku kodwa isimo salokhu singesihle esikoleni. UDumazile waqala
ukungabi mnandi empilweni. Wazijwayeza ukuzigquma ngejezi lakhe elikhulu. 10
Umfaniswano wakhe wayengasathandi ukuwubopha awuthi nsi esiswini. Wawuthi
usahlezi ekilasini kanti kudala eshisa ubuthongo. UMisi Hlophe wasola kuqala
ukuthi uDumazile akaseyedwa, kodwa usezithwele. Wabikela uMemu Mpungose
ngokushesha. Amathishelakazi ahlanganisa amakhanda abhunga ngodaba
lukaDumazile. Athatha isinqumo sokuba abizwe uDumazile ukuze abuzwe ukuthi 15
usaphila kahle njena.
   Wafika-ke uDumazile. Amathishelakazi axoxisana naye. Akahluphanga, wavuma
ukuthi usezithwele.
'Umthetho wabazali bakulesi sikole uthi kufanele thina sibikele uthishomkhulu,'
kusho uMemu Mpungose. Wathuka wacishe wawa phansi uDumazile ukuzwa lawo 20
mazwi. Wayewuqonda kahle lowo mthetho wabazali besikole sakhe. UMisi Hlophe
wayethule, emgqolozele ezinhlamvini zamehlo uDumazile.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2            17                                   DBE/2017
                                           SCE

    'Bandla memu ngicela ningamtsheli uthishomkhulu.' Ahleke inhlinini uMisi
Hlophe. UMemu Mpungose benoMisi Hlophe baphuma baqonda ehhovisi
likathishanhloko. Bangena maqede bahlala phezu kodaba.                       25

'Thishomkhulu, sizokubikela ukuthi omunye wabafundi ukhulelwe,' kusho uMemu
Mpungose. Athi dlengelele uthishomkhulu.
   'Ngubani lowo mfundi?'
   'NguDumazile Kheswa thishomkhulu.'
   'Awu! Lo mntwana obeziphethe kahle kanjena uselimele?'                        30
    Athi ukuthula kancane uthishomkhulu, ancincize, bese ethi:
   'Abazali bashaya phansi ngonyawo bathi abasalindele mfundi ozokhulelwa
kulesi sikole. Isikole sahlazeka kabi, saphuma emaphepheni ngonyaka owedlule;
abafundi bezitshela ukuthi sebezokhulelwa ngonoqhakala ngoba bejahe imali
yeqolo. Awulwazi usizi engaluthwalayo ngenkathi umfundi esebelethela ngaphakathi 35
kwamagceke esikole! Nani bomemu nangiyekelela nje ngithi lekelelani.'
   'Thishomkhulu, ukukhulelwa akuyona ingozi, kodwa kungamabomu nje. Umuntu
osuke ekhulelwa usuke azi kahle ukuthi wenzani.

11.1      Siyini isisusa sodweshu olutholakala kulesi siqeshana?                              (2)

11.2      Isenzo sikaDumazile kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
          yesimilo kule noveli?                                                               (2)

11.3      Beka ngokufingqiwe izenzo zikaMisi Hlophe ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
          onethukuthelo. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana.                            (3)

11.4      Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izigameko                    ezaholela   ekutheni
          uMaNzimande agcine esehlukene noSithole.                                            (3)

11.5      Isenzo sikaninazala kaDumazile onguMaShandu sokutshela ibandla
          nomphakathi ukuthi umxolele uDumazile ezinsukwini zakhe zokugcina
          simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho.                             (3)

11.6      Ucabanga ukuthi isenzo sikaMajwara sokuqamba amanga ngoKheswa
          sasingaba namuphi umphumela empilweni yakhe ukuba agcina evela obala
          amanga akhe? Sekela impendulo yakho.                                                (3)

11.7      Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
          ilubhebhethekisa kanjani udweshu empilweni kaDumazile.                              (4)

11.8      Ucabanga ukuthi okwenziwa uthisha uMoloi esingenisweni senoveli
          sokuthandana nengane yesikole kwamukelekile yini? Sekela impendulo
          yakho.                                                                              (2)

11.9      Phawula ngokuphumelela kombhali ekusebenziseni isu lokubikezela
          enkulumeni kaMaShandu ngenkathi uMtalaselwa ethi umuntu ozomshada
          nguDumazile.                                                                        (3)
                                                                                              [25]

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU B:               25

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             18                                 DBE/2017
                                            SCE

ISIQEPHU C: UMDLALO

Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.

UMBUZO 12 (UMBUZO OMUDE)

KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo

Phawula ngesizinda salo mdlalo othi: Kudela Owaziyo.

Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama–340 kuya
kwangama-390.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
•    Ukuchaza isizinda.
•    Ukuphendula umbuzo ngokuphawula, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi.
•    Ukuveza uvo lwakho mayelana nesizinda salo mdlalo.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.)                                    [25]

UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUSHANE)

KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo

Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA D

(Kusihlwa, elawunji lendlu kaMdaluli, uMdaluli uhlezi kusofa ubhekene nomndeni
wakhe nawo othinsike kusofa omude. Bayaxoxa.)

MAMLANDULI: (ngezwi eliphakeme) Hhayi bo! Nansi indaba icishe isala lapha:
            Sesizixoxe zonke kodwa yona kungathi iyalibaleka kanti
            kubaluleke kabi ukuba isheshe ifinyelele ezindlebeni zikababa … 5
MDALULI:           (umangele) Ngabe ndabani leyo okhuluma ngayo? Woza nazo
                   mkami.
MAMLANDULI: Yinhle   indaba   uma    ngabe     izwakala   ngomnikaziwayo.
            Lingakadekwa nje netafula lesidlo sakusihlwa, ake uqhube lolu
            daba lwasemini Londiwe mntanami ebengithena ake ulubambe 10
            usuyoze uluxoxe ngokwenaba nalo ekufikeni kukababa wekhaya.
LONDIWE:           Hho! (esebambe isilevu) Ngifike neheheba lephepha lapha ekhaya
                   baba eliphethe yonke imininingwane ephathelene nemali
                   engiyikweletayo eKolishi lezobuChwepheshe sekubalwa konke
                   nerenti yendawo yokuhlala.                                     15
MDALULI:           (uyabalisa) Wo hhe! Yaqala-ke inkathazo bantabakababa. Uthi
                   kusazokwehla ngamphimbo munye nje lokho kudla uma
                   sengifuhlelwa ngamacala ezimali engizikweletayo? Yini ngisole nje
                   sengathi kuzokwehla ngomgogodla?

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2           19                               DBE/2017
                                          SCE

LONDIWE:           Angazi-ke lapho mina baba. Umqoqi-zimali uninqumele ugwayi 20
                   katiki bazali wathi uma kungaze kushaye usuku lwangoLwesihlanu
                   lokuphela kwale nyanga esanda kuqala ingakhokhiwe le nkece,
                   akukho namunye umfundi oyoke ahlalele ukubhala izivivinyo
                   zokugcina zalo nyaka zokuhlolwa. Uze walimisa waliqokothisa nje
                   nelokuthi noma futhi ingaze ikhokhwe kodwa ingapheleli, 25
                   imiphumela yokuhlolwa iyogodlwa ekupheleni konyaka ize idedelwe
                   ngoba umfundi esekhokhe ngokuphelele.
MDALULI:           (Uphefumulela phezulu) Yehla imbila emsengeni madoda. Kodwa
                   yini lena engiyizwayo ngezindlebe zami? Sengathi luzongizimukisa
                   ikhanda isibili –ke lolu daba ongifikela nalo ndodakazi. Okusho 30
                   ukuthi phela ngiyehlukana nayo yonke le mali engiphume nayo
                   efemini ngosuku esagcina ngalo.
MAMLANDULI: Mhlawumbe njalo ebengeze waba kulesi simo sokwethuka akuso
            njengamanje ubaba ukuba uvele wayolilanda leli heheba lephepha
            mntanami ukuze azibonele.                                      35
                   (Nembala asuke ngawo lowo mzuzu uLondiwe esephuthuma
                   ukuyolilanda   iheheba    lephepha    eliyisitatimende   semali
                   ayikweletayo, maqedane aledlulisele kuyise. Uyise avule ikokosi
                   ahoshe izibuko azixhobele emehlweni maqedane aqale afifiyele
                   esebuka okubhaliwe).                                            40
MDALULI:           (ababaze ngekhwela nangezwi eliphakeme) Hawu! Kanti
                   kukhulunywa ngemali eyisikweletu nje, yisizumbulu esingaka
                   semali madoda? Ngiyazisa Nkosi yami, kusukela manje umndeni
                   wami uzodla udaka.
13.1      Shono ukuthi yini ephazamisa isimo senhlalo kulo mndeni kaMemela
          ngokwalesi siqeshana.                                                          (2)
13.2      Chaza okwenzeka enkundleni yokudlalela kulesi siqeshana ubhekise
          kumlingiswa onguMdaluli.                                                       (2)
13.3      Fingqa inkulumo yomlingiswa onguLondiwe mayelana namazwi kamqoqi
          zimali njengoba ebuye neheheba lephepha lesikweletu.                           (3)
13.4      Qhathanisa isimo phakathi komlingiswa onguMdaluli kanye nomlingiswa
          onguManqina mayelana nesigameko sokulahlekelwa ngumsebenzi.                    (3)
13.5      Yini inhloso yombhali yokuveza umlingiswa onguMaMlanduli njengomlingiswa
          ohloniphayo kulo mdlalo?                                                       (3)
13.6      Ucabanga ukuthi isigameko esifihlelwe uLondiwe nguMemela ngenkathi
          esejele okokuqala sasingaba namuphi umphumela ebudlelwaneni babo
          ukube wasibamba.                                                               (3)
13.7      Chaza imbangela yokuba umlingiswa onguLondiwe angenelele ezindabeni
          zikaMemela.                                                                    (4)
13.8      Uyavumelana nesitatimende sokuthi ipholavuthondaba liwudambisile lo
          mdlalo? Sekela impendulo yakho.                                                (2)
13.9      Uyazwelana nomlingiswa onguHlengiwe uma esezithole eseshadiswe
          noChivenga engazi? Yikuphi owawungakwenza uma kwakunguwe ubhekene
          nalesi simo?                                                                   (3)
                                                                                         [25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2             20                             DBE/2017
                                            SCE

UMBUZO 14 (UMBUZO OMUDE)

AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa

Phawula ngesizinda salo mdlalo othi: Awuwelwa Umngeni.

Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama–340 kuya
kwangama-390.

Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
•    Ukuchaza isizinda.
•    Ukuphendula umbuzo ngophawula, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
•    Ukuveza uvo lwakho mayelana nesizinda salo mdlalo.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.)                                [25]

UMBUZO 15 (UMBUZO OMFUSHANE)

AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa

Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.

ISIQESHANA E

SALIMANI:           Nibizwa    yimina  bantabakaMashwilansimbi. Nicolile nje
                    nangapholisa maseko. Ngibonga nobukhona bakho mfowethu
                    wasoDibini ngoba ngokuthumela kuwena bengilahlela nje.
                    Bengingenathemba lokuthi ubuyile eMshwathi.

MCAJANA:            Ngwazi!                                                         5

SALIMANI:           Njengoba nibona nomfowethu wakwaVimbingwenya elapha nje
                    naye uhamba ngalo udaba nani enginibizele lona. Emini izolo
                    ngithole umbiko ophuthumayo uthunyelwe nguyena umfowethu
                    uMcondo lona ngezigijimi, ezongazisa ukuthi amabutho ami
                    ahlaselwe abantu bakaMgqabula entathakusa izolo agcina ngokuba 10
                    aboshwe.

MBONGOLO:           Ini? (Ebabaza)

GUNDANE:            Bebahlasela bekuphi laba bakithi?

SALIMANI:           Enkundleni khona kwaMcondo.

NONDWENGU: Yimihlola! UMgqabula lona uyahlola.

SALIMANI:           Ake uyilande mfowethu Mcondo.                                   15

MCONDO:             Bafowethu, kunjengoba esho nje umfowethu. Ngokubikelwa kwami
                    njengoba iningi lamabutho esuke embizweni yakomkhulu anikela
                    kwaVimbingwenya nje, athe ezisinela ehuba namahubo engazelele
                    lutho kwamane kwathi nje memfu abantu bakaMgqabula
                    noMvomvozi noMehlwemamba babewathelekela njalo.               20
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2              21                             DBE/2017
                                             SCE

MCANJANA:           Mameshana!
SIKHOVA:            Kube bazithintile izinyosi zikaManyosi Nomanjebese kababa!
                    Zibagemeze zabagemeza ngezizenze zibabhonya nangemishiza.
                    Nomehlo lowo oyilamulile nokuba kungaphumi izidumbu.
MBONGOLO:           UMgqabula lona unamagangangozi isibili.                          25
MCONDO:             Ngiphumile nami ngithi ngiyokhuza ngafika konke sekuthule.
                    Ekuthatheni kokusa ngivuswe amantombazane angitshela ukuthi
                    nampa onongqayi beshaqa abantu beNkosi. Ngitotobele ngakhona
                    nebala ngafika belayishwa uthuli ezimotweni zonongqayi.
                    Ngizamile ukubakhuza onongqayi laba ngithi abayeke ukubopha 30
                    abantu benkosi babavalele iNkosi ingazi. Bangehlule bahamba
                    nabo.
SALIMANI:           Bafowethu nginibizele ukuba ningibonise-ke ngokumele kwenziwe
                    ngala magangangozi kaHulumeni.
MCANJANA:           Nami bafowethu ningibona ngilapha nje ngisuswe yiso lesi sidumo 35
                    eMshwathi. Ngithe ngokuzwa kuthiwa nampa abantu bakaBaba
                    sebeyiziboshwa, kukhona noNomehlo kubo, ngaphangisa
                    ngabuyela ekhaya ngenhloso yokulumana indlebe neNkosi.
BHESWA:             Ngwazi! (Ekhuleka phandle)
SALIMANI:           Kwangathi uBheswa nje futhi lowo? Usezobika bani-ke manje? 40
                    Ucolile mfowethu. Ucole impela ngokuphangisa sizofakana
                    imilomo.
BHESWA:             Ngwazi! Hlobolophatha! (Engama isithumbanja ephonseka
                    phakathi. Uyahefuzela. Azithi dalakaca laphaya emseleni eduze
                    komnyango aguqise okomfazi.)                                  45
BONKE:              (Bagqolozele uBheswa)
SALIMANI:           Bika Bheswa uphangise.
BHESWA:             Wena kaMashwilansimbi ngingena sengathi ngifuqwa ngumoya
                    njena angizenzi Ngwazi! (Athi ukuhlaba ikhefu)
SALIMANI:           Qhuba sizwe.                                                     50
BHESWA:             Nampa onongqayi abathathu laphaya esangweni. (Ahlahle amehlo)
SALIMANI:           Yeka ukuthandabuza. (Ekhankatha) Qoba aqalazayo Bheswa,
                    ungichithela isikhathi.
BHESWA:             Bathi Ngwazi bayaphuthuma bafisa ukubona iNkosi.
SALIMANI:           Balande ubangenise.                                              55
BHESWA:             (Athi lacu, aphume)
SALIMANI:           Nakho-ke maNgwazi. Angingabazi ukuthi beze ngalo lolu daba
                    esilugqumuzayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2                  22                                         DBE/2017
                                                 SCE

MBONGOLO:           Abangene sizwe.

MCANJANA:           (Asukume ethule           izikhumba        ezintathu     azendlale     esililini 60
                    sikaMaLuzindela.)

BHESWA:             Ngwazi! Hlobolophatha! (Emi phandle)

MCANJANA:           (aphakame avele emnyango.) Ngenani madoda.

BHESWA:             (Angene ehamba phambili. Elandelwa onogqayi abathathu.
                    UBheswa ukhothama ngasemnyango.)                       65

MCANJANA:           Zinzani (ekhomba ngonkomba) lapho ezikhumbeni madoda.

15.1      Shono ukuthi yini ephazamisa isimo senhlalo endaweni yenkosi uSalimani.                         (2)

15.2      Chaza okwenzeka enkundleni yokudlalela kulesi siqeshana ubhekise
          kumlingiswa onguMcanjana yedwa.                                                                 (2)

15.3      Fingqa inkulumo yomlingiswa onguMcondo etholakala kulesi siqeshana.                             (3)

15.4      Qhathanisa okungumehluko phakathi komlingiswa onguNomehlo kanye
          noMphiliphili phambi kwenkosi uSalimani.                                                        (3)

15.5      Yini inhloso yombhali yokuveza umlingiswa onguSalimani njengomlingiswa
          ohlakaniphile kulo mdlalo?                                                                      (3)

15.6      Ucabanga ukuthi isigameko esifihlelwe uSalimani nguMphiliphili sobumbuka
          sasingaba namuphi umphumela ukuba uMphiliphili wagcina engabanjwanga.                           (3)

15.7      Chaza imbangela              yokwedluliselwa    kwecala         likaSalimani   enkantolo
          yaseMgungundlovu.                                                                               (4)

15.8      Uyavumelana nesitatimende             sokuthi   lo     mdlalo     uyisenamisi?    Sekela
          impendulo yakho.                                                                                (2)

15.9      Uyazwelana noMgqabula kule ngwijikhwebu abhekana nayo yokulahlwa icala
          enkantolo enkulu? Yikuphi owawungakwenza uma kunguwe owawubhekene
          nalesi simo?                                                                                    (3)
                                                                                                          [25]

                                                                      AMAMAKI ESIQEPHU C:                 25
                                                                      AMAMAKI ESEWONKE:                   80

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2017/de08b5c5-900a-4a16-9290-b0c92a31920a) — isiZulu HL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2017/46db12df-d895-49cd-a3e4-6ac59f84a829) — isiZulu HL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-nov-2017/ffffd8e9-bdac-4261-99b1-da85f200ae72) — isiZulu HL · QP · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9f73b216-3921-4cf5-a7cf-1426c0a915ae) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2022/c12abdd2-3957-43ac-b9d5-8a4040c4d392) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2019](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/681eb436-4b09-4d69-9235-9ca4942b9fa7) — isiZulu HL · QP · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
