# isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Memo

> Grade 12 isiZulu HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2016, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2016-memo/abb73d60-3add-4cc2-b09c-d7e37fb4c13e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2016-memo/abb73d60-3add-4cc2-b09c-d7e37fb4c13e)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P3 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2016/4dc5d679-a1a3-48de-a759-d818ed2c9c8f) — QP · 2016 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                          ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                               IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                                       NOVEMBA 2016

                                       IMEMORANDAMU

AMAMAKI: 100

                            Le memorandamu inamakhasi ayi-11.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                            Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                                Downloaded from hlayiso.com                 2                                                                 DBE/Novemba 2016
                                                                                   NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU A: INDABA

UMBUZO 1

QAPHELA:
• Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).
• Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngokwamazinga amahlanu ngokwezinkomba.
• Okubonwa ngakho: okuqukethwe nolimi, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye
  ngokwabiwa kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.
• Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi.
AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-50]

 Okungabonwa ngakho                                   Okungavamile                 Okunekhono                 Okusendimeni               Okuqalisayo                  Akwanelisi
 OKUQUKETHWE                                             28–30                        22–24                      16–18                     10–12                         4–6
 KANYE                                          -Impendulo enembayo           -Impendulo yakheke kahle    -Impendulo eyenelisayo     -Impendulo ikhombisa       -Impendulo enhlanhlathayo

                           Ingxenye engenhla
 NAMALUNGISELELO                                ngaphezu kobe kulindelekile   impela                      -Imibono inakho            ukungahlangani             -Imibono edidayo
                                                -Imibono ekhaliphile,         -Imibono eshaya             ukulandelana nokushaya     -Imibono engacacile        nenganembi
 (Izimpendulo kanye                             echukuluza ingqondo kanye     emhlolweni nehlabahlosile   emhlolweni                 nekungeyona                -Akuzwakali
                                                nekhombisa ukuvuthwa          enokuvuthwa komqondo        -Ihleleke ngokusendimeni   eyokuzisungulela           kunophindaphinda
 nemibono)
                                                komqondo                      -Ihleleke kahle kakhulu     kanye nokulandelana        -Kukhona okukhombisa       -Akukho ukuhlela kanye
 Ukuhlela imibono                               -Ihleleke ngobunyoninco       kanye nokulandelana         (nokuxhumana)              ukuhlela okuncane          nokulandelana.
 uyihlelela                                     kanye nokulandelana           (nokuxhumana)               kubandakanya isingeniso,   nokulandelana.
 amalungiselelo                                 (nokuxhumana) kubandakanya    kubandakanya isingeniso,    umzimba kanye
 Ukuqonda inhloso,                              isingeniso, umzimba kanye     umzimba kanye               nesiphetho.
 izethameli kanye nesimo                        nesiphetho.                   nesiphetho.
                                                          25–27                        19–21                       13–15                      7–9                         0–3
 AMAMAKI ANGAMA-                                -Impendulo yinhle kakhulu     -Impendulo yakheke kahle    -Impendulo eyenelisayo     -Impendulo engashayi       -Ayikho imizamo
 30                                             kepha intula izimpawu         -Imibono ehambisanayo       kodwa intula ukucacisa     emhlolweni                 ekhombisa ukuphendula
                                                ze-eseyi enembayo             nendaba nehlabahlosile      -Imibono iyalandelana      -Imibono ithanda ukuba     ngesihloko

                           Ingxenye engezansi
                                                -Imibono ekhombisa            -Ihleleke kahle kakhulu     ngokusendimeni futhi       nhlakanhlaka futhi         -Akuhambisani nesihloko
                                                ukuvuthwa komqondo kanye      kanye nokulandelana         iyamukeleka                iyadida                    futhi akufanelene
                                                nokukhalipha                  (nokuxhumana)               -Kukhona okukhomba         -Ukuhlela kanye            -Akuqondene nesihloko
                                                -Ikhombisa ikhono lokuhlela   kubandakanya isingeniso,    ukuhlela kanye             nokulandelana akukho.      futhi kuphithene.
                                                kanye nokulandelana           umzimba kanye               nokulandelana
                                                (nokuxhumana) kubandakanya    nesiphetho.                 (nokuxhumana)
                                                isingeniso, umzimba kanye                                 kubandakanya isingeniso,
                                                nesiphetho.                                               umzimba kanye
                                                                                                          nesiphetho.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                 Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                Downloaded from hlayiso.com                                       3                                                                              DBE/Novemba 2016
                                                                                         NSC – Imemorandamu

AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-50] (ayaqhubeka)

  Okungabonwa ngakho                                       Okungavamile                     Okunekhono                    Okusendimeni                      Okuqalisayo                      Akwanelisi
 ULIMI, ISITAYELA &                                           14–15                            11–12                          8–9                              5–6                              0–3
 UKULUNGISA                                           -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ulimi aluqondakali
 AMAPHUTHA                                            ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    -Ithoni, irejista, isitayela
                                                      kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuhambisana                     kuhambisana                     kanye nolwazimagama

                                 Ingxenye engenhla
 Ithoni, irejista, isitayela,                         kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli kanye      ngokugculisayo                  ngokungagculisi                 aluhambisani nenhloso,
                                                      izethameli kanye nesimo         nesimo                          nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo
 ulwazimagama
                                                      -Ulimi lukhombisa               -Ulimi lufanelekile kanye       kanye nesimo                    kanye nesimo                    -Ulwazimagama luncane
 kuyahambisana                                        ukuzethemba,                    nokusetshenziswa                -Ukusetshenziswa kolimi         -Ukusetshenziswa kolimi         kakhulu okwenza kube
 nenhloso/umthelela kanye                             luyancomeka kakhulu             kwethoni ngendlela              ukudlulisa umqondo              ukudlulisa umqondo              lukhuni ukuqonda.
 nesimo,                                             -Ithoni ekhomba ukuphoqa         efanelekile                     kusendimeni                     akugculisi
 ukukhethwa kwamagama,                               kanye namasu obuciko             -Kukhombisa ukungabi            -Ithoni ifanelekile             -Ithoni nephimbo
 ukusetshenziswa kolimi,                             obunembayo                       namaphutha ohlelweni            -Kusetshenziswe amasu           akugculisi
 izimpawu zokuloba, uhlelo,                           -Akunamaphutha sanhlobo         kanye nesipelingi               obuciko ukukhulisa              -Kusetshenziswe amasu
 isipelingi.                                          ohlelweni kanye nesipelingi     -Ibumbeke kahle kakhulu.        okuqukethwe.                    obuciko ngokungagculisi
                                                      -Ikhombise ikhono                                                                               ukukhulisa okuqukethwe.
                                                      eliphezulu lokubumba.
 AMAMAKI AYI-15
                                                                  13                               10                               7                              4
                                                     -Ulimi lukhombisa                -Ulimi luyahambisana futhi      -Ukusetshenziswa kolimi         -Ukusetshenziswa kolimi
                                                     ukuzethemba,                     lufanelekile                    okusendimeni                    okungekho endimeni
                                                     luyancomeka kakhulu              -Ithoni iyahambisana futhi      nokungahlangani                 -Imisho enhlobonhlobo

                                Ingxenye
                                                     -Akunamaphutha ohlelweni         ifanelekile                     okumbalwa                       imbalwa noma ayikho
                                                     kanye nesipelingi                -Kunamaphutha ambalwa           -Ithoni ifanelekile kanye       -Ulwazimagama
                                                     -Ikhombise ikhono                ohlelo kanye nesipelingi        nokusetshenziswa                olunomkhawulo.
                                engezansi            eliphezulu lokubumba.            -Ibumbeke kahle.                kwamasu obuciko
                                                                                                                      okunomkhawulo.
 ISAKHIWO                                                          5                               4                                3                              2                              0–1
                                                     -Ukuthuthuka kwesihloko          -Ukuthuthuka nokugeleza         -Ukuthuthuka kwendaba           -Amaphuzu ambalwa               -Amaphuzu awatholakali
 Izimpawu zethekisthi,                               okunembayo                       kwendaba                        okulindelekile                  azwakalayo                      -Imisho kanye nezigaba
 ukuthuthuka kwezigaba                               -Ukucacisa okunembayo            -Ukucacisa okuhle,              -Imisho, izigaba                -Imisho kanye nezigaba          kunamaphutha
 kanye nokwakhiwa                                    -Imisho, izigaba kwakheke        -Imisho, izigaba                kwakheke kahle                  kunamaphutha                    -I-eseyi ayinamqondo.
                                                     kahle kakhulu.                   kuyalandelana futhi             -I-eseyi isenawo                -I-eseyi isenawo
 kwemisho.
                                                                                      kuxubile.                       umqondo.                        umqondo noma
                                                                                                                                                      inamaphutha.
 AMAMAKI AYISI-5
 UKWABIWA
 KWAMAMAKI                                                      43–50                           33–40                           23–30                           13–20                            0–10

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                                      Pheqa ikhasi

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3                                       4                                                       DBE/Novemba 2016
                                                              NSC – Imemorandamu

Amakhodi angasetshenziswa uma kumakwa                                                    AMAKHODI AMAMAKI
SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile.                                              Q = 30
PH – uphawu lokubhala olungemukelekile.                                                  L  = 15
L – (dwebela)- ulimi olungemukelekile.                                                   SK = 05
// – khombisa isigaba esisha.                                                                 50
NK – inkathi engemukelekile.
AP – i-aphostilofi engemukelekile.
GL – amagama awalandelani ngokufanele.
R – irejista.
KM – akwenzi mqondo.
ISIV. – isivumelwano esingahambisani.
AK – akudingekile.
λ – kunegama / uphawu olungekho.
GN – igama elingcono.
NQ – nqamula amagama ngendlela efanelekile ekugcineni komugqa.
     – ukuhlanganisa amagama
/ – hlukanisa amagama
√ - ulimi oluhle

OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)
•  Isingeniso:   Siyaheha, sinamandla, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba, sinobude obukhombisa ukuthi indaba iyethulwa/iyangeniswa.
•  Umzimba:      (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo.
                 (ii) Zihleleke kahle: Isigaba siqala ngomusho bese siba nemisho esekelayo. Masibe nomqondo ophelele.
                 (iii) Umbhalo nombhalo uhambelana nenkathi okumele ubhalwe ngayo.
•  Isiphetho:    (i) Siyisigaba esisodwa.
                 (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa.
                 (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa/ukuncoma.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                  Pheqa ikhasi

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3                5                       DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

UMBUZO 1

OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A)

1.1       Ohlolwayo makakhombise ukuthi uyasiqonda isisho. Isib. Isigameko
          esamehla ngaphezulu asabayo ukusixoxela abantu. Makaveze isigameko
          esingesihle/esinzima isib. Ukumenywa umngani wakhe beya endaweni ethize
          kanti uhlose ukumlimaza, njll.                                                     [50]

1.2       Ohlolwayo makakhombise ukuthi uyayiqonda ingqikithi yesihloko. Makaveze
          izigameko ezifakazela umonakalo odalwe yisomiso ezifundazweni
          ezahlukene zakuleli. Isibonelo: Ukusha kwemifula emikhulukazi namadamu,
          ukwanda kwezifo, ukuntuleka kokudla, ukufa kwemfuyo nabantu kanye
          nokwenyuka kwamanani okudla ezitolo, njll.                                         [50]

1.3       Ohlolwayo makabonakale ethinta izinhlangothi zombili ngokulinganayo:
          (Ubuhle nobubi) bese kuthi ekugcineni abeke uvo lwakhe ngesihloko.
          Isibonelo: ubuhle: Abafundi abahlwempu bathola amathuba okufunda
          afanelekile, abafundi baxhaswa nguhulumeni ngokuya ngasethunjini,
          kunciphisa izingane eziwuvanzi emgwaqeni, izinga lezingane eziphuthayo
          esikoleni liyehla, abazali abaphumi bengena beboleka imali. Isibonelo: ububi
          Uhulumeni akahlinzeki ngazo zonke izidingo zokufunda nokufundisa, akukho
          ukuzimisela nokuzinikela ezinganeni, ukuphatha impahla yesikole
          budedengu, umnotho uyakhinyabezeka ngenxa yokucekelwa phansi
          kwempahla yesikole.                                                                [50]

1.4       Ohlolwayo makakhethe uhlangothi olulodwa oluzofakazela ukuvumelana
          noma ukuphikisana nalesi sihloko:

          Ukuvumelana: Ohlolwayo makaveze izibonelo zosaziwayo abacekelwe
          phansi izinkundla zokuxhumana kanye nemithombo yabezindaba ngenxa
          yezinto ezihlambalazayo nezingelona iqiniso ezibhalwa ngabo. Isibonelo:
          osaziwayo abakwazi ukuphila impilo yabo, usaziwayo odla izidakamizwa,
          usaziwayo othathelwe imoto kwadliwa nendlu yakhe, njll.

                                               NOMA

          Ukuphikisana: Ohlolwayo makaveze izibonelo zosaziwayo abasizakele
          emisebenzini yabo ngenxa yezinkundla zokuxhumana yemithombo
          yabezindaba. Isibonelo: Izinkundla zokuxhumana nemithombo yabezindaba
          ziyabalekelela osaziwayo ukuphumela obala uma benezinkinga ababhekene
          nazo, imisebenzi yabo iyakhula futhi ifinyelele nasezindaweni lapho
          bebengeke bakwazi ukufinyelela khona, kwanda amathuba emisebenzi, njll.            [50]

1.5       Ohlolwayo makakhombise ukuthi uyasiqonda isihloko. Ohlolwayo makabheke
          ubunzima obubhekana nabantu abaguliswa izifo ezinhlobonhlobo uma
          kumele belashwe Isibonelo: Amanani aphezulu okuthenga imishanguzo,
          ukungatholakali nokuntuleka kwamakhambi okwelapha, indlala,
          ukuntshontshwa kwemishanguzo ingafinyeleli kulabo abayidingayo, njll.
          Ohlolwayo angathinta izindlela zokuzivikela Isibonelo: Ukuzivocavoca,
          ukudla ukudla okunempilo, ukuzijwayeza ukuyozihlola emtholampilo kanye
          nokugwema ukuya ocansini olungaphephile.                                           [50]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3                6                      DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

1.6       1.6.1       Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe
                      isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe.
                      Isibonelo sesihloko:

                      Ukukhula kwesibalo sabantu abahlala emgwaqeni./Ukube
                      ngalalela abazali./Umvundla ziyowunqanda phambili./Ubudedengu
                      babazali./Ukunganakekelani kwemindeni/kwemiphakathi, njll.           [50]

          1.6.2       Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe
                      isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe.
                      Isibonelo sesihloko: Ukubaluleka kwesikhathi./Akubuyelwa
                      emuva kungemgqigqo./Ngadlala ngesikhathi sami, njll                  [50]

          1.6.3       Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe
                      isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe
                      Isibonelo sesihloko:

                      Ngizophumelela noma kunzima./Akulahlwa mbeleko ngakufelwa,
                      njll.                                                                [50]

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:            50

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                    Downloaded from hlayiso.com                               7                                                                   DBE/Novemba 2016
                                                                                    NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: IMIBHALO EMIDE EDLULISA IMIYALEZO
AMARUBHRIKHI OKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-25]
 Okungabonwa ngakho                   Okungavamile                     Okunekhono                     Okusendimeni                     Okuqalisayo                      Akwanelisi
 OKUQUKETHWE,                            13–15                            10–12                           7–9                             4–6                              0–3
 AMALUNGISELELO &                -Impendulo enembayo             -Impendulo enhle kakhulu        -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
 NEFOMATHI                       ngaphezu kobekulindelekile      ekhombisa ulwazi                ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
                                 -Amasu akhaliphile kanye        lwezimpawu zohlobo              lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu zohlobo       lwezimpawu zohlobo
 Impendulo kanye nemibono        nokuvuthwa komqondo             lombhalo                        lombhalo                        lombhalo                        lombhalo
 Ukuhlela imibono ukuze kube     -Ulwazi olubanzi                -Kunamathele esihlokweni        -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   -Umqondo uyanhlanhlatha
 namalungiselelo                 lwezimpawu zohlobo              -Akunamaphutha                  esihlokweni – inamaphutha       kuyabonakala kodwa              kunamaphutha amakhulu
 Inhloso, izethameli, izakhiwo   lombhalo                        -Ukulandelana                   ambalwa                         kunamaphutha                    -Imibono ayilandelani
 nezimiso kanye nesimo.          -Umbhalo unamathele             kokuqukethwe nemibono,          -Ukulandelana kwemibono         -Ukulandelana                   sanhlobo
                                 esihlokweni                     kuchazwe kahle futhi            okuqukethwe kufanelekile        kwamaphuzu okuqukethwe          -Ukuchaza okumbalwa
 AMAMAKI AYI-15                  -Amasu akhombisa                kusekela isihloko               -Ukuchaza okumbalwa             kubuye kungabonakali            okusekela isihloko
                                 ukuthelelana kanye              -Ifomathi efanele               kusekela isihloko               -Ukuchaza okumbalwa             -Akasebenzisanga nhlobo
                                 nokulandelana                   enamaphushana.                  -Ifomathi efanelekile kodwa     kusekela isihloko               imithetho yefomathi.
                                 -Acacisa ngokusobala                                            kunamaphutha ambalwa.           -Usebenzise ngokunganele
                                 kanye nokusekela isihloko                                                                       imithetho yefomathi
                                 -Ifomathi efanelekile                                                                           -Kukhona okumbalwa
                                 necacile.                                                                                       okubalulekile.
 ULIMI, ISITAYELA KANYE                     9–10                             7–8                             5–6                             3–4                             0–2
 NOKULUNGISA                     -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela
 AMAPHUTHA                       ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    kanye nolwazimagama
                                 kuhambisana kahle kakhulu       kuhambisana kahle               kuyahambisana nenhloso,         kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
 Ithoni, irejista, isitayela,    nenhloso, izethameli kanye      nenhloso, izethameli kanye      izethameli kanye nesimo         nenhloso, izethameli kanye      izethameli kanye nesimo
 inhloso/umthelela, izethameli   nesimo                          nesimo                          -Kunamaphutha ambalwa           nesimo                          -Kugcwele amaphutha futhi
 kanye nesimo                    -Uhlelo lufanelekile futhi      -Uhlelo lufanelekile futhi      -Ulwazimagama                   -Uhlelo olungafanelekile        kuyadida
 Ukusetshenziswa kolimi kanye    lwakheke kahle kakhulu          lwakheke kahle                  olusendimeni                    olunamaphutha amaningi          -Ulwazimagama
 nezimiso                        -Akunamaphutha sanhlobo.        -Ulwazimagama oluhle            -Amaphutha                      -Ulwazimagama olunganele        aluhambisani nenhloso
 Ukukhethwa kwamagama                                            -Kunamaphushana.                awawuphazamisi umqondo.         -Umqondo awusalandeleki         -Umqondo uyanhlanhlatha
 Izimpawu zokuloba kanye                                                                                                         kahle.                          kakhulu.
 nesipelingi.

 AMAMAKI AYI-10
 UKWABIWA                                  22–25                            17–20                          12–15                            7–10                             0–5
 KWAMAMAKI

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                      Pheqa ikhasi

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3                8                       DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

ISIQEPHU B: IMIBHALO EMIDE EDLULISA IMIYALEZO

UMBUZO 2
                                                            AMAKHODI AMAMAKI
                                                            Q = 15
                                                            L  = 10
                                                                 25
Amamaki azocazwa ngale ndlela:

OKUQUKETHWE, AMALUNGISELELO NESAKHIWO (15)
ULIMI, ISITAYELA, UKUHLELA (10)

OKULINDELEKILE

2.1       INCWADI EHAMBISANA NEKHARIKHULAMU VITHAYE

          •     Ikheli lobhalayo elinosuku. Isibonelo: (17 kuLwezi 2016 /
                17 Novemba 2016)
          •    Ikheli lenkampani ocela kuyona isikhala somsebenzi, Isibonelo:
               Mqondisi/Mphathisiteshi.
          •    Ukubingelela umqondisi, Isibonelo: Mnumzane/Nkosikazi/Nkosazana
          •    Isihloko: Incwadi Ehambisana Nekharikhulamu Vithaye/Isicelo Sesikhala
               Somsebenzi.
          •    Isingeniso: ukuzethula (makuvele ukuthi ungubani kanye nesizathu)
               kanye nokwethula ingqikithi yodaba
          •    Umzimba wencwadi: ukuhlala odabeni Isibonelo: Makuvele ukuthi
               umfundi uyisebenzisile ikharikhulamu vithaye ayinikiwe ukuzidayisa.
          •    QAPHELA: Awuphindi imininingwane yekharikhulami vithaye injengoba
               injalo(izikhungo nezifundo) kodwa uveza amakhono azokwenza uphume
               phambili kulabo oncintisana nabo ekutholeni lo msebenzi.
          •    Isiphetho: ukuphetha ukhombise inhlonipho. Isibonelo: Ngiyethemba
               isicelo sami sizokwamukeleka.
          •    Valelisa. Isibonelo: Yimina ozithobayo
                                       uTholumusa Thokozani Zondi

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3               9                      DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

Isibonelo sencwadi ehambisana nekharikhulamu vithaye.

                                                            D 23 Khiphinkunzi Road
                                                            KwaMashu
                                                            4360
                                                            17 kuLwezi 2016

Mphathisiteshi
Ngqayizivele FM
Private Bag X1972
Bethal
2310

Mnumzane/Nkosazana

INCWADI EHAMBISANA NEKHARIKHULAMU VITHAYE

Ngibhala le ncwadi ngoba ngicela ukuba ngomunye wabafunda izindaba emsakazweni
iNgqayizivele FM. Lo msebenzi ubukhangiswe ephephandabeni iSibani langomhla
zingama-21 kuNdasa 2016.

Nginamakhono anhlobonhlobo kwezokusakaza okubalwa kuwo ubuntatheli,
ukuhumusha, ukubhala, ukuhlela kanye nokufunda izindaba. Nginemisebenzi
engiyihumushile isuselwa olimini lwesiNgisi ngiyihumushela olimini lwesiZulu.
Ngisebenzile njengomhleli nomfundi wezindaba ephephandabeni nasemsakazweni
womphakathi.

Nginolwazi olunzulu lokusebenza ngokuzimela nanjengomunye weqembu.
Ukusebenza ngiqede umsebenzi ngesikhathi nangaphansi kwengcindezi kungezinye
zezikhali engihluke ngazo kwabanye. Ngingumuntu osebenza ngokuzinikela
nangokuzikhandla. Nginobudlelwane obuhle bokusebenzisana nabanye abantu.

Eminye imininingwane egcwele mayelana nami iyatholakala encwadini yokuzichaza
(CV) ehambisana nale ncwadi. Ngiyatholakala kule nombolo elandelayo 0873514422.

Ngingajabula uma nginganikwa ithuba lokuzibonakalisa kulo msebenzi. Ngiyethemba
ukuthi isicelo sami sizokwamukelwa.

Yimina ozithobayo
uThokozani Zondi                                                                           [25]

2.2       I-INTHAVYU EBHALWAYO
          • Isihloko isib. I-inthavyu phakathi kukasomabhizinisi nombhidisi
              wekhwaya.
          • Mayibhalwe imise okwenkulumo-mpendulwano. Isibonelo:
              usomabhizinisi         uSoko:
              Umbhidisi wekhwaya uSipho:
          • Obuzayo, imibuzo iba mifushane kanti ophendulayo ulindeleke ukuba
              aphendule ngokugcwele.
          • Izimpawu zokuloba zibalulekile.
          • Imizwa yokhulumayo mayivezwe inkulumo yakhe.                                   [25]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3               10                      DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

2.3       I-ATHIKHILI YEPHEPHABHUKU

          •    Isihloko: Ubugebengu Obudlangile Enxanxatheleni Yezitolo. Isibonelo:
               Makube nesihloko - Abafundi bangabhala ngosonhlamvukazi noma
               ngendlela ejwayelekile kodwa uhlamvu lokuqala makube
               usonhlamvukazi.
          •    Igama lobhalile lingaba sekuqaleni noma ekugcineni kwe-athikili.
               Isibonelo: Ibhalwe ngu …
          •    Isigaba ngasinye siba nengqikithi yaso ehambelana nesihloko.
          •    Uhlaka ongabhala ngalo ngokwezigaba:

                    isigaba sokuqala- Ubugebengu obunhlobonhlobo osebubikiwe.
                    isigaba sesibili- Izibalo zezisulu zalobu bugebengu.
                    isigaba sesithathu- ucwaningo ngomsuka walesi sihlava
                     sobugebengu.
                    isigaba sesine- Ukuqwashisa nezindlela zokuzivikela.
                    isigaba sesihlanu - okuyisigaba sokugcina- sisonga
                     ngokugqugquzela ukubambisana komphakathi namaphoyisa
                     ekulwisaneni nalesi sihlava sobugebengu.                               [25]

2.4       INKULUMO ELUNGISELELWE

          •    Isihloko: Makuvele lokhu: Inkulumo yethulwa ubani, uhlobo lomcimbi,
               usuku, kuphi?
          •    Ubonga ithuba abingelele izethameli ngezikhundla zazo.
          •    Ungenisa inkulumo yakhe anamathele engqikithini azokhuluma ngayo.
          •    Emzimbeni uveza ukubaluleka kokuthi umphakathi kufanele ukwazi
               ukulungisa izinkinga ngaphandle kokucekela phansi izingqalasizinda.
          •    Angayiphetha ngokunikeza izeluleko zokuziphatha kahle
               izingqalasizinda.
          •    Angavalelisa ngokubonga ithuba lokuba yisikhulumi esimele umphakathi.        [25]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3               11                    DBE/Novemba 2016
                                       NSC – Imemorandamu

2.5       I-AJENDA NAMAMINITHI OMHLANGANO

          I-ajenda Yomhlangano WeKhansela Namalungu Ekomiti Lentsha

          Usuku: 22 kuNhlaba 2016
          Indawo: Ehholo lomphakathi
          Isikhathi: Ngehora lesi-9 ekuseni

          1.   Ukuvula
          2.   Amazwi okwamukela
          3.   Abakhona nezixoliso
          4.   Ukufundwa kwamaminithi omhlangano odlule
          5.   Ezivuka emaminithini
          6.   Ezosuku/Ezintsha: Umkhankaso wokuthungatha intsha enamakhono.
               6.1 Ukukhethwa kwekomiti elizokwengamela lo mkhankaso.
               6.2 Izindlela okuzotholakala ngazo uxhaso lwezezimali.
               6.3 Ukuhlela imiqhudelwano yezikole kwezemidlalo.
          7.   Ezingxube/Ezixubile
          8.   Umhlangano olandelayo
          9.   Ukuvala

          Abahlolwayo balindeleke ukuba:
          • Babhale amaminithi omhlangano ngenkathi edlule.
          • Balandele i-ajenda yamaminithi omhlangano.
          • Babhale amaphuzu abalulekile ashiwo yizikhulumi.
          • Mababhale iziphakamiso kanye nezinqumo.
          • Ukusayinwa kwamaminithi omhlangano nguNobhala kanye noSihlalo.
             Isibonelo: UNobhala ...
                        USihlalo …                                                      [25]

2.6       INCWADI YOBUNGANI

          •     Ikheli elilodwa lobhalayo.
          •     Ikheli lobhalayo lihamba nosuku. Isibonelo: (2 kuNhlangulana 2016/
                2 Juni 2016)
          •    Obhalelwayo makabingelelwe sakukhuluma. Malume/Jila
          •    Isigaba sokuqala ungaqalisa kanje: Ngiyathemba…/ Ngiyaxolisa …/,
               Ngabonga …njll.
          •    Isigaba sesibili masikhulume ngengqikithi yencwadi.
               Isibonelo:(ukubonga umalume wakho ukuthi ukufundisile /
               ukugqugquzele waze wathola iziqu).
          •    Isigaba sesithathu ukuphetha incwadi.
          •    Ohlolwayo makasebenzise ulimi lokuhlonipha/irejista efanele.
          •    Valelisa ukhombise ukumazi lowo ombhalelayo. Isibonelo:
                Yimina umshana wakho
                uSimiso                                                                 [25]
                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:      50
                                                                AMAMAKI ESEWONKE:        100

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P1 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2016-memo/5d5b0d4f-1983-4fbb-b696-77a0e5f16185) — isiZulu HL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-nov-2016-memo/af05be07-f818-4c4d-9712-0b277441ec65) — isiZulu HL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2016-memo/400a59fb-ad1a-4e8f-99a1-134822088554) — isiZulu HL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-feb-march-2016-memo/19a94c22-b333-4e3e-b209-0aa9a4f0e323) — isiZulu HL · Memo · 2016 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2023-mg/e98e91fd-efa1-4a84-aa90-b840d2d4c4d0) — isiZulu HL · Memo · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-nov-2021-mg/e0382a52-035c-4e4c-8d8a-3d3a02624e0d) — isiZulu HL · Memo · 2021 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [Isizulu P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-question-paper/51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025/479959e9-839e-4371-bb7d-7914dd40752f) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025/4d2d44af-1dfd-4b23-b09d-01188f23b3ee) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025/99eafebb-a968-492a-8fd5-a5e0ad21d69e) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/0cd2e3cf-094d-4085-855d-9199d920dc05) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
