# Life Orientation Grade 9 November EC 2013 Memo

> Grade 9 Life Orientation memorandum from the November EC 2013, 6 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/lewenstorientering-gr9-2013-memo-afr/973cb196-a9ed-4358-87f5-e9affb1d59dd
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Life Orientation
- Grade: Grade 9
- Document type: Memorandum
- Year: 2013
- Exam period: November EC
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 9](https://www.hlayiso.com/library/grade-9) › [Life Orientation](https://www.hlayiso.com/library/grade-9/life-orientation) › [Life Orientation Grade 9 November EC 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/lewenstorientering-gr9-2013-memo-afr/973cb196-a9ed-4358-87f5-e9affb1d59dd)

## About this document

Life Orientation · Grade 9 · November EC · 2013. Memorandum, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      SENIOR FASE

                          GRAAD 9

                 NOVEMBER 2013

               LEWENSORIËNTERING
                  MEMORANDUM

PUNTE:   100

               Hierdie memorandum bestaan uit 6 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                             LEWENSORIËNTERING                (NOVEMBER 2013)

AFDELING A

VRAAG 1

1.1    D                                                                (1)
1.2    B                                                                (1)
1.3    D                                                                (1)
1.4    D                                                                (1)
1.5    C                                                                (1)
                                                                         [5]

VRAAG 2

2.1    Waar                                                             (1)
2.2    Waar                                                             (1)
2.3    Onwaar                                                           (1)
2.4    Waar                                                             (1)
2.5    Onwaar                                                           (1)
                                                                         [5]

VRAAG 3

3.1    C                                                                (1)
3.2    E                                                                (1)
3.3    A                                                                (1)
3.4    B                                                                (1)
3.5    D                                                                (1)
                                                                         [5]

VRAAG 4

4.1    geloof                                                           (1)
4.2    omgaan                                                           (1)
4.3    ignoreer                                                         (1)
4.4    lugleegte (vakuum)                                               (1)
4.5    kopskuif                                                         (1)
4.6    geskiedenis                                                      (1)
4.7    nasie                                                            (1)
4.8    diversiteit                                                      (1)
4.9    beter                                                            (1)
4.10   verskille                                                        (1)
                                                                        [10]

                                                  TOTAAL AFDELING A:      25

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(NOVEMBER 2013)                   LEWENSORIËNTERING                                         3

 AFDELING B

 VRAAG 5

 5.1        Longe 
            Brein 
            Niere 
            Ruggraat                                                  (Enige 2 x 1)     (2)

 5.2    Dit is ŉ entstof om TB te voorkom en word algemeen gebruik om te
        verhoed dat ernstige vorme van TB by kinders voorkom.                            (1)

 5.3    Deur die gebruik van twee anti-teringmiddels bekend as Isoniasied en
        Rifampisien ./
        Deur ŉ dokter te raadpleeg/ŉ Plaaslike kliniek/gesondheidsfasiliteit
        Besoek.                                                                         (2)

 5.4    Borspyne, /Oormatige sweet, /Hoes /Wanneer jy bloed hoes, /
        Gewigsverlies/Verlies aan eetlus.                      (Enige 2 x 1)             (2)

 5.5    5.5.1     MDR-TB beteken veelvuldige-middelweerstandige tuberkulose.             (1)

        5.5.2     Dit is tering wat bestand is teen selfs die beste anti-teringmiddels
                  (Isoniasied en Rifampisien).                                          (2)
                                                                                         [10]

 VRAAG 6

 6.1    Hulle het dit vertoon deur geweld/deur mekaar te slaan/aanranding van
        hul metgeselle.                                                                 (2)

 6.2        Hulle het maklik kwaad geword. 
            Hulle tree aggressief op. 
            Hulle raak handgemeen wanneer hulle kwaad is. 
            Hulle sien nooit ander mense se siening in nie. 
            Hulle het ŉ swak selfbeeld.                               (Enige 3 x 1)     (3)

 6.3        Deur met mekaar hul metgeselle te kommunikeer. 
            Deur mekaar te verstaan. 
            Deur mekaar se sienings te respekteer. 
            Deur te aanvaar as jou metgesel nie meer belangstel in
             hom/haar.                                            (Enige 2 x 1)         (2)

 6.4    Gewelddadige (misbruikende) verhouding/romantiese verhouding.                    (1)

 6.5    8 000 x      = 4 800                                                             (2)
                                                                                         [10]

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                 LEWENSORIËNTERING                        (NOVEMBER 2013)

VRAAG 7

7.1   Albei /Stefan /Cindy                                                        (1)

7.2   Stefan het Cindy beïnvloed/oortuig om ŉ bier te neem.  OF
      Cindy behoort selfgeldend op te tree en nie onder enige vorm van druk te
      swig nie.                                                                    (2)

7.3   Sy wou nie haar dogter toelaat om gemorskos of ongesonde kos te eet
      nie.                                                                         (2)

7.4   Dit was die eerste keer dat sy na ŉ kitskoswinkel uitgegaan het. Miskien
      was dit die eerste keer dat sy deur ŉ kêrel op ŉ afspraak genooi was.        (2)

7.5   B       Sosiale faktore                                                       (1)

7.6   7.6.1    Ja/Nee                                                               (1)

      7.6.2    Sommige tieners is maklik beïnvloedbaar en wil graag
               eksperimenteer. Hulle kan uiteindelik alkohol gebruik wanneer
               hulle slegs wou eet.                                                (2)

7.7   Stefan was onder die invloed van alkohol en dit is gevaarlik om te bestuur
      terwyl jy onder die invloed van alkohol is omdat dit padongelukke tot
      gevolg kan hê.                                                               (2)

7.8   Stefan het gedink omdat hy vir Cindy kos gekoop het, het hy die reg om
      seks van haar te eis.  OF
      Stefan het gedink dat Cindy hom seks skuld om hom sodoende terug te
      betaal vir die uiteet.  OF
      Hy was dronk.                                            (Enige 1 x 2)       (2)
                                                                                    [15]

VRAAG 8

8.1   Sy sê dit is meer ‘cool’ om Engels te praat en sy voel sy het nie nodig om
      isiXhosa aan te leer nie.  OF Sy geniet dit meer om Engels te praat
      as isiXhosa.                                                (Enige 1 x 2)    (2)

8.2   Thandi se ma glo dat dit baie belangrik is dat ŉ mens jou moedertaal
      eerste moet aanleer, aangesien dit kinders ŉ goeie agtergrond in
      taalvaardigheid bied.  OF Dit dra daartoe by om hul kulturele erfenis
      te bewaar.                                                 (Enige 1 x 2)     (2)

8.3   Veeltaligheid beteken om meer as twee tale te praat en te verstaan.          (2)

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(NOVEMBER 2013)                   LEWENSORIËNTERING                                        5

 8.4         Veeltaligheid help ons om ander mense se kulture en gebruike beter
              te verstaan. 
             Dit help ons om te voel dat ons almal Suid-Afrikaners is, selfs al is
              ons verskillend. 
             Dit help ons om met ander mense te kommunikeer. 
             Dit help ons om boeke, tydskrifte en koerante wat in ander tale
              geskryf is, te lees.                                    (Enige 3 x 2)    (6)
                                                                                        [12]

 VRAAG 9

 9.1        Studiebeurs  en aanspoorfonds                                              (2)

 9.2        ’n Beurs is finansiële hulp/bystand wat verleen word aan leerders wat
            goeie akademiese resultate gekry het, wat ŉ behoefte het aan finansiële
            hulp en daar kan van hulle verwag word om dit terug te betaal. 
            ’n Aanspoorfonds is ŉ toekenning wat aan ŉ student op grond van
            uitsonderlike akademiese prestasies toegeken word. Daar word nie van
            hulle verwag om dit terug te betaal nie.                                   (4)

 9.3        Dit was ŉ veraf droom, want sy ma was ŉ enkelouer wat gesukkel het
            om hom deur die primêre skool te help.                                     (2)
                                                                                         [8]

                                                            TOTAAL AFDELING B:           55

 AFDELING C

 VRAAG 10

 10.1        Moegheid 
             Wanneer die spelers sien dat hulle die wedstryd ver verloor. 
             Wanneer hul teenstanders by hulle verby dribbel en daarin slaag om
              hulle sodoende in die verleentheid te stel.           (Enige 2 x 2)      (4)

 10.2        Wanneer hulle besef dat hul span ŉ wedstryd verloor. 
             Wanneer hulle na die stadions gaan onder die invloed van drank- en
              dwelms. 
             Wanneer hulle ontevrede is met die afrigter se keuse van
              spelers. 
             Wanneer ŉ speler die toeskouers aanhits deur hulle te bespot nadat
              ŉ doel aangeteken het.                                (Enige 2 x 2)      (4)

 10.3        Hulle moet vergaderings reël met hul ondersteuners en hulle
              aanmoedig om korrek op te tree gedurende wedstryde. 
             Hulle sou toekennings aan die einde van die seisoen kon gee vir die
              toeskouers wat hulle die beste gedra het tydens wedstryde wat as
              aansporing kan dien. 
             Hulle moet gebruik maak van massamedia en die wangedrag
              veroordeel.                                          (Enige 1 x 2)       (2)

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                               LEWENSORIËNTERING                          (NOVEMBER 2013)

10.4   10.4.1   Hokkiespan – 11 spelers                                             (1)

       10.4.2   Rugbyspan – 15 spelers                                              (1)

       10.4.3   Netbalspan – 7 spelers                                              (1)
                                                                                    [13]

VRAAG 11

11.1      Lihle moet ophou hamburgers eet en eerder ŉ verskeidenheid van
           vrugte en groente eet. 
          Indien oefening nie lekker is nie, kan hy net elke dag ŉ lang ent
           stap. 
          In plaas van om gebruik te maak van ŉ afstandbeheerde kontrole,
           kan hy opstaan en die TV met die hand aan- en afskakel. 
          Dit is goed dat hy nie alkohol drink nie; hy moet elke dag baie water
           drink. 
          Lihle moenie die speel van speletjies saam met sy vriende
           onderskat nie. 
          Enige relevante antwoord.                                (Enige 3 x 1)    (3)

11.2                        
       Lihle se BMI is             = 20,32                                         (3)

       Lihle se BMI is normaal, want dit wissel tussen 18,5 – 24,9.                 (1)
                                                                                     [7]

                                                        TOTAAL AFDELING C:           20
                                                            GROOTTOTAAL:            100

## Related documents

- [LIFE ORIENTATION GR9 2013-QP](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-gr9-2013-qp/49704367-3df2-4cca-a1b5-802a130663ca) — Life Orientation · QP · 2013
- [LEWENSORIENTERING GR9 2013 QP-AFR](https://www.hlayiso.com/library/lewensorientering-gr9-2013-qp-afr/7461c31a-321b-4f99-b2eb-6784c962de08) — Life Orientation · QP · 2013 · Afr
- [LIFE ORIENTATION-GR9 2012-MEMO-ENG](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-gr9-2012-memo-eng/a65523b0-08f2-4ddf-85e5-ff366459a1e3) — Life Orientation · Memo · 2012 · Eng
- [LIFE ORIENTATION-GR9 2012-MEMO-AFR](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-gr9-2012-memo-afr/70bafaaf-ed88-42c6-b322-6fd35296772f) — Life Orientation · Memo · 2012 · Afr
- [Gr9 LIFO P1 N11 MEMO Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr9-lifo-p1-n11-memo-eng/c6bbc1b6-52aa-46de-8c36-435f4742582c) — Life Orientation · Memo · 2011 · Eng
- [Gr9 LIFO P1 N11 MEMO Afr](https://www.hlayiso.com/library/gr9-lifo-p1-n11-memo-afr/171628d5-7f2f-45bc-86b3-a0b15aa7af09) — Life Orientation · Memo · 2011 · Afr

## More from Grade 9 Life Orientation

- [Grade 9 Life Orientation November 2026 Mock](https://www.hlayiso.com/library/grade-9-life-orientation-2026-november-mock-exam-question-paper/236807e1-e30d-4acc-88fe-286781fb7a37) — QP · 2026
- [LIFE ORIENTATION QP GR9 NOV 2015 AFR](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-qp-gr9-nov-2015-afr/a30293d4-0629-4212-aeca-186443a80310) — QP · 2016 · Afr
- [LIFE ORIENTATION QP GR9 NOV 2015 ENG](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-qp-gr9-nov-2015-eng/db46c892-b490-45b3-820b-b39e9314e121) — QP · 2016 · Eng
- [LO GR 9 QP NOV2014 ENG](https://www.hlayiso.com/library/lo-gr-9-qp-nov2014-eng/ca7aeafb-2998-47b9-8131-c5849031ab20) — QP · 2014 · Eng
- [LO GR 9 QP NOV2014 AFR](https://www.hlayiso.com/library/lo-gr-9-qp-nov2014-afr/730e3eb2-8daf-4e4f-8cfa-b6b10a49ad91) — QP · 2014 · Afr
- [LIFE ORIENTATION-GR9 2012-QP-AFR](https://www.hlayiso.com/library/life-orientation-gr9-2012-qp-afr/9e9da08a-2560-4502-b44e-67195e9b7c67) — QP · 2012 · Afr

## Collection

- [Grade 9 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-9/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
