# Grade 10 Grade 10 Mathematics Question Paper (Afrikaans)

> Grade 10 Grade 10 question paper from the Mathematics (Afrikaans), 36 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/mathsclinic-smartprep-gr10-afr-2023-v2-1-1/b4692d1f-1692-4a71-839d-0be2e00e83f7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Grade 10
- Grade: Grade 10
- Document type: Question paper
- Year: 0
- Exam period: Mathematics
- Curriculum: CAPS
- Pages: 36

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10/grade-10) › [Grade 10 Grade 10 Mathematics Question Paper (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/mathsclinic-smartprep-gr10-afr-2023-v2-1-1/b4692d1f-1692-4a71-839d-0be2e00e83f7)

## About this document

Grade 10 · Grade 10 · Mathematics. Question paper, 36 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

ma

a WISKUNDE
_ \ SmartPrep boek deur pcience Clinic

"GRAAD ION

\ N , > ‘ .
© Videolesse vir elke afdeling van hierdie SmartPrep opsommings beskikbaar,op www.scienceclinic.co.za ?

### Page 2

Baie welkom by
                                                                    Science Clinic!
                                                                     DIE KERNKONSEPTE: Alles wat jy
                                                                     moet weet oor hierdie boekie en
                                                                     die aanvullende videolesse.

GRATIS                                      OOR ONS SMARTPREP BOEKIES
VIDEOLESSE!                                 Ons SmartPrep boekies skep ‘n holistiese geheelbeeld van die
                                            belangrikste kernkonsepte in Graad 8-12 Wiskunde en Graad 10-12
Ons het gratis videolesse vir elke          Fisiese Wetenskap. Die boekies is in Engels en Afrikaans beskikbaar.
onderwerp in hierdie boek! Volg
hierdie stappe vir toegang tot              KOPIEREG KENNISGEWING
hierdie kragtige hulpbron!
                                            Die inhoud van hierdie SmartPrep Boekie is die oorspronklike werk van
                                            Science Clinic (Pty) Ltd. Die materiaal mag versprei word, mits die
        LAAI ‘N BOEKIE AF                   volgende vereistes nagekom word:

        Besoek ons webtuiste om ‘n             As die boekie elektronies of in gedrukte vorm gekopieer of versprei

 1      SmartPrep boekie af te laai. Jy        word, moet hierdie kopieregkennisgewing behoue bly.
                                               As die opsommings en/of vrae in die boek gebruik word, moet die
        sal ‘n e-pos met aflaai-skakels
        ontvang.                               bron erken word.
                                               Hierdie Smart Prep Boekie is geskep ter voordeel van die
        VIDEOS WEBBLAD                         gemeenskap en mag nie deur enige ander persoon of entiteit
                                               gebruik of versprei word vir kommersiële doeleindes nie.
        Gaan dan na ons “Videos”
                                               Die teorie-opsommings in hierdie boekie mag nie aangepas word
 2      webblad. Vir toegang, gebruik
                                               en onder ‘n nuwe lisensie versprei word nie.
        dieselfde e-pos wat jy vir die
                                               Volg hierdie skakel vir volledige gebruiksterme vir die materiaal:
        boekie se aflaai gebruik het.
                                               https://www.scienceclinic.co.za/terms-book-usage/

        KIES ‘N HOOFSTUK
                                            DIE SKRYWERS EN DIE SPAN
        Kliek op jou voorkeur- taal,
 3      graad en onderwerp. 'n Snitlys      Duisend dankies aan die ongelooflike span wie betrokke was by die
        met videolesse sal op YouTube       produksie, moderasie en vertaling van hierdie boek: S Bouwer, E Britz,
        oopmaak.                            G Kyle, D Kotze, Q Meades, S Sapsford, S Stevens, G Swanepoel, GM
                                            van Onselen, L Vosloo

 Besoek ons webtuiste om gratis SmartPrep boekies af te laai, vir toegang tot
 gratis videoles opnames, en om by interaktiewe Zoom kursusse aan te sluit!

      www.scienceclinic.co.za             @science.clinic            www.facebook.com/scienceclinicsa

### Page 3

INHOUDSOPGAWE

              OPSOMMINGS VAN KERNKONSEPTE

      Vraestel 1
            Algebraïese Uitdrukkings         2
            Vergelykings en Ongelykhede      5
            Eksponente                       9
            Getalpatrone                    11
            Finansies                       12
            Funksies en Grafieke            14
            Waarskynlikheid                 19

      Vraestel 2
            Trigonometrie                   21
            Euklidiese Meetkunde            25
            Analitiese Meetkunde            27
            Statistiek                      30

www

### Page 4

Vraestel 1

(fw). scienceclinic.co.za © 2022@)-

### Page 5

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                        Algebraiese Uitdrukkings                                                                                                                 SCIENCE CLINIC 2022 ©

                     TERMINOLOGIE:                                                                                                         PRODUKTE
                                                                   1. Eenterm deur ‘n Polinoom                               4. Verskil van Twee Vierkante                             6. Gemengde Vrae
Numeriese koëffisiënt: Die nommer voor ‘n veranderlike.            Gebruik die distributiewe wet                             Die 2 tweeterme is dieselfde behalwe vir die              Volg BODMAS
                                                                                                                             tekens. Die een is plus en die ander een is               1. Vereenvoudig die hakkies indien moontlik
Veranderlike: ‘n algebraïes letter(s) wat gebruik word om          VOORBEELD                                                 minus. Die buitenstes en binnestes is is tee-             2. Kwadreer die tweeterm , EBBA of Tweeterm
‘n onbekend voor te stel.                                          2a 2 (3a 2 + 4a b − a 3c)                                 noorgesteldes van mekaar so die antwoord is               maal drieterm
                                                                    = (2a 2 × 3a 2 ) + (2a 2 × 4a b) + (2a 2 × −a 3c)        slegse Eerstes minus die laastes gekwadreer               3. Distributiewe wet
Konstante: ‘n Numeriese term                                                                                                                                                           4. Plus en Minus gelyksoortige terme
                                                                    = 6a 4 + 8a 3b − 2a 5c
                                                                                                                             VOORBEELD
Algebraïese Uitdrukking: ‘n wiskundige uitdrukking                  = − 2a 5c + 6a 4 + 8a 3b                                 (3a − 2b)(3a + 2b)                                        VOORBEELD
opgemaak uit en of meer terme wat geskei word deur plus                                                                                                                                4x (4x y − 16y + 12) − (2x + y)(x − y)
                                                                                                                              = (3a)2 − (2b)2
(+) en minus (-).                                                  2. Tweeterm met ‘n Tweeterm
                                                                                                                              = 9a 2 − 4b 2                                             = 4x (4x y − 16y + 12) − (2x 2 − 2x y + x y − y 2 )
                                                                   Gebruik EBBA metode (Eerstes, Buitenste, Binneste,
Polinoom: ‘n algebraïes uitdrukking waar die eksponente            Agterstes)                                                                                                           = 16x 2 y − 64x y + 48x − 2x 2 + 2x y − x y + y 2
van die veranderlike natuurlike getalle is.                                                                                  VOORBEELD                                                  = − 2x 2 + 16x 2 y + 48x − 63x y + y 2
Eenterm v.b. 4 of 2a 2 b c (een term)                              VOORBEELD                                                 (5x − 7y 2 )(5x + 7y 2 )
Tweeterm v.b. 6x + 2y (twee terme)                                 (a − b)(x + y)                                             = 25x 2 − 49y 4                                          VOORBEELD
Drieterm v.b. 6x 2 − 5x + 4 (drie terme)                            = (a × x) + (a × y) + (−b × x) + (−b × y)                                                                          = 3(a 2 + 3a − 10) − 2(a 2 − 6a + 9) + 2(a 2 − 4)
                                                                        E          B          B          A                   VOORBEELD                                                 = 3a 2 + 9a − 30 − 2a 2 + 12a − 18 + 2a 2 − 8
Graad: is die hoogste waarde van ‘n eksponent van ‘n                                                                         [(a − b) + 5][(a − b) − 5]
                                                                    = a x + ay − bx − by                                                                                               = 3a 2 + 21a − 56
spesifieke veranderlike in ‘n algebraïes uitdrukking.
                                                                                                                              = (a − b)2 − 25
(v.b.. 7x 3 − 3x y + 8x 6 + 4 het ‘n 6de graad in x en 1st graad
in y)                                                              VOORBEELD                                                  = a 2 − 2a b + b 2 − 25
                                                                   (2x + y)(3x − 4y)
Gelyksoortige terme: is terme met dieselfde veranderlikes           = (2x × 3x) + (2x × −4y) + (y × 3x) + (y × −4y)          5. Tweeterm deur ‘n Drieterm
met dieselfde eksponente, koëffisiënte mag verskil                  = 6x 2 − 8x y + 3x y − 4y 2 (plus gelyksoortige terme)   Maal elke term in die tweeterm word gemaal
                  1
(v.b. 6a 2 b en − a 2 b )                                           = 6x 2 − 5x y − 4y 2                                     deur elke term van die drieterm en dan word
                  2                                                                                                          gelyksoortige terme bymekaar getel.
                                                                   3. Vierkant van Tweeterm
Ongelyksoortige terme: terme waar die veranderlikes
                                                                   Stap 1: Kwadreer die eerste term                          VOORBEELD
verskil (v.b. 2x , 2x 2 en 3x y )
                                                                   Stap 2: Maal die eerste term met die tweede               (a − 2)(a 2 − a + 1)
                                                                           term en verdubbel die antwoord                     = a (a 2 ) + a (−a) + a (1) − 2(a 2 ) − 2(−a) − 2(1)
                                                                   Stap 3: Kwadreer die laaste term
          VEREENVOUDIG ALGEBRAÏESE                                                                                            = a 3 − a 2 + a − 2a 2 + 2a − 2
                UITDRUKKINGS                            VOORBEELD                                                             = a 3 − 3a 2 + 3a − 2
                                                        ( p + 2r)2
Gebruik HVDMOA/BODMAS reël maar kan slegs gelyksoortige = ( p)2 + ( p × 2r) × 2 + (2r)2                                      VOORBEELD
terme bymekaar tel of aftrek en skryf die antwoord met                                                                       ( p + q)( p 2 − p q + q 2 )
                                                         = p 2 + 4pr + 4r 2
onbekendes in alfabetiese orde en term in afnemend orde                                                                       = p3 − p2q + p q2 + p2q − p q2 + q3
van magte.
                                                        VOORBEELD                                                             = p 3 + q 3 (som van 2 derdemagte)
VOORBEELD                                               (3a − 4b)2
Vereenvoudig die volgende:                               = (3a)2 + (3a × −4b) × 2 + (−4b)2                                   VOORBEELD
1. 6b c a − 7a b c + 4a 2 b c − 3c a b + b c a 2                                                                             (3a − 2b)(9a 2 + 6a b + 4b 2 )
                                                         = 9a 2 − 24a b + 16b 2
    = b c a 2 + 4a 2 b c + 6b c a − 7a b c − 3c a b                                                                           = 27a 3 + 18a 2 b + 12a b 2 − 18a 2 b − 12a b 2 − 8b 3
    = 5a 2 b c − 4a b c                                 NOTA: die tweede stap in die voorbeelde is nie ge-                    = 27a 3 − 8b 3 (verskil van 2 derdemagte)
                                                        woonlik gewys nie.
2. 6x − 4x 2 − 8x + x 3 − x 2 + 7x − 3x 3
   = − 3x 3 + x 3 − 4x 2 − x 2 + 6x − 8x + 7x
   = − 2x 3 − 5x 2 + 5x

   Volg ons op Instagram: @science.clinic              Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                        Bl. 2

### Page 6

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                      Algebraiese Uitdrukkings                                                                                                             SCIENCE CLINIC 2022 ©

                    FAKTORISERING                                 3. Verskil van Twee Vierkante                                                      5. Drieterme:
Faktorisering is die omgekeerde bewerking van produkte,           Vierkants wortel van die eerte term, minus die vierkants wortel van die 2de        STAPPE:
d.w.s ons wil die hakkies terug plaas in die som in.              term in die eerste hakkie, daarna vierkants wortel van die eerte term, plus        1. Plaas in standaard vorm a x 2 + b x + c
                                                                  die vierkants wortel van die 2de term in die tweede hakkie.                        2. Maal die koeffisiente van die 1ste en 3de term (m.a.w. a × c)
STAPPE                                                                                                                                               3. Bereken b deur te bepaal die faktore van jou antwoord in (2) wat
1. Kry eerste die grootste gemene faktor                          VOORBEELDE                                                                            optel indien + c of aftrek indien −c
2. Indien dit ‘n tweeterm is, kyk of dit die verkil van twee      Faktoriseer volledig:                                                              4. Skryf met die middelterm wat gekei is in buitenstes en binnestes
   vierkante of die som/verskil van twee derde magte is           1. 4a 2 − 64b 2                     Onthou om 1ste te kyk vir GGF                  5. Faktoriseer deur te gropeeer
3. Indien dit ‘n drieterm is, skryf eers in a x 2 − b x + c,          = 4(a 2 − 16b 2)
   vorm en faktoriseer dan                                                                                                                           VOORBEELDE
4. Indien 4 of meer terme groepeer ons deur na patrone                = 4(a − 4b)(a + 4b)                                                            Faktoriseer volledig:
                                                                                                                                                                                                             a ×c = 3×2 = 6
   te soek, bv. Verskil van vierkante/volkome vierkante                                                                                              1. 3x 2 + 7x + 2
  of drieterme                                                    2. x 2 (x − k) +   y 2 (k − x)      Verandering van teken                                                                                  c = + 2; + faktore;
                                                                                                                                                         = 3x 2 + 6x + 1x + 2
5. Moet nie vergeet om so ver moontlik te faktoriseer nie             = x 2 (x − k) − y 2 (x − k)     Gebruik (x − k) as ‘ onbekende                                                                         2×3 ; 2+ 3= 5
                                                                                                                                                         = 3x (x + 2) + (x + 2)
6. Onthou dat terme in hakkies as ‘n onbekend gesien                                                                                                                                                         1×6 ; 1+ 6 = 7
                                                                      = (x − k)(x 2 − y 2 )           2de hakkie is verskil van vierkante                = (x + 2)(3x + 1)
   kan word
                                                                      = (x − k)(x − y)(x + y)                                                                                               Beide terme + as
                                                                                                                                                                                            middel term is + is
1. Grootste Gemeenskaplike Faktor (GGF):                          3. (a − b)2 − (2a + b)2
Die omgekeerde van distrubusie/verspreiding                                                                                                                                                                  a × c = 6 × 12 = 72
                                                                      = [(a − b) − (2a + b)][(a − b) + (2a + b)]                                     2. 6a 2 − 17a b + 12b 2                                 c = + 12; + faktore;
VOORBEELDE                                                            = [a − b − 2a − b][a − b + 2a + b]                                                 = 6a 2 − 9a b − 8a b + 12b 2                        9 × 8 ; 9 + 8 = 17
Faktoriseer volledig:                                                 = (−a − 2b)(3a)                                                                    = 3a (2a − 3b) − 4b (2a − 3b)
1. 6y 2 + 12y                                                         = − 3a (a + 2b)                                                                    = (2a − 3b)(3a − 4b)                Beide terme – as
    = 6y (y + 2)                                               4. Groepering                                                                                                                 middel term is –
                                                               Gebruik by 4 of meer terme. Groepeer en haal GGF uit. Groepe kan gevorm
2. 3a (2a − b) − a 2 (2a − b) Gebruik (2a − b) as ‘n onbekende word deur die GGF, Verskil van vierkante of volkome vierkantenin ag te neem.                                                                  a × c = 3 × 6 = 18
      = a (2a − b)(3 − a)                                                                                                                            3. 3p 2 + 7p − 6                                        c = − 6; – faktore;
                                                               VOORBEELDE                                                                                                                                    9×2 ; 9−2 = 7
                                                               Faktoriseer volledig:                                                                     = 3p 2 + 9p − 2p − 6
3. x (x − y) − 4(x − y)2      Gebruik (x − y) as ‘n onbekende                                                                                            = 3p ( p + 3) − 2( p + 3)
                                                               1. 9d + b c − b d − 9c                                                                                                       Grootse faktor kry
    = (x − y)[x − 4(x − y)] Vereenvoudig 2de hakkie                                                                                                      = ( p + 3)(3p + 2)
                                                                   = (9d − 9c) + (b c − b d )      GGF in elke hakkie                                                                       die middel teken
    = (x − y)[x − 4x + 4y]
                                                                   = 9(d − c) + b (c − d )         Verandering van teken
    = (x − y)(−3x + 4y)                                                                                                                                                                                      a × c = 1 × 18 = 18
                                                                   = 9(d − c) − b (d − c)          Doen nou die GGF
    = − (x − y)(3x − 4y)                                                                                                                                                                                     c = − 3; – faktore;
                                                                   = (d − c)(9 − b)
                                                                                                                                                     4. 2x 2 − 6x − 36                                       6×3 ; 3−6 = −3
2. Verandering van tekens:
                                                                 2. 2a − 3b + 4a 2 − 9b 2                                                               = 2(x 2 − 3x − 18)      (GGF)
Verander die teken in ‘n hakkie om die faktore dieselfde te                                                                                             = 2(x 2 − 6x + 3x − 18)
maak                                                                 = (2a − 3b) + (4a 2 − 3b 2 )     2de hakkie is verskil van twee vierkante                                                Grootse faktor kry
                                                                     = (2a − 3b) + (2a − 3b)(2a + 3b) Doen nou die GGF                                  = 2[x (x − 6) + 3(x − 6)]             die middel teken
NOTA:                                                                = (2a − 3b)(1 + 2a + 3b)                                                           = 2(x + 3)(x + 6)
(b + a) = (a + b)       maar      (b − a) ≠ (a − b)
                                                                 3. 25a 2 − p 2 − 12p q − 36q 2                                                      5. Volkome vierkant drieterm
verander die teken soos volg:                                                                           Groepeer die laaste drie terme omdat
                                                                     = 25a 2 − ( p 2 + 12p q + 36q 2 )                                                  a) 4m 2 − 12m n + 9n2
(b − a) = − 1(a − b)                                                                                    hulle volkome vierkant drieterm maak                                       2
                                                                     = 25a 2 − ( p + 6q)2               VVTV                                                = ( 4m 2 −     9n2 )       (eerste term en laaste term is
VOORBEELD                                                            = [5a − ( p + 6q)][5a + ( p + 6q)]                                                                                volkome vierkante)
                                                                                                                                                            = (2m − 3n)2
4a (a − 2b) − 6(2b − a)                                              = (5a − p − 6q)(5a + p + 6q)
 = 4a (a − 2b) + 6(a − 2b)                                                                                                                              b) 49p 4 + 84p 2 + 36
 = 2(a − 2b)(2a + 3)                                                                                                                                       = (7p 2 + 6)2

   Volg ons op Instagram: @science.clinic             Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                 Bl. 3

### Page 7

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                         Algebraiese Uitdrukkings                                                                                                             SCIENCE CLINIC 2022 ©

      FAKTORISERING (opvolg)                                                                                                  ALGEBRAISE BREUKE
6. Som of verskil van twee derdemagte:                        VOORBEELDE:                                                            2. Vereenvoudiging van breuke met optel en aftrek van breuke.
STAPPE:                                                          x2 − x − 6                                                          STAPPE:
                                                              1.
Voorbeeld: 8a 3 + 27                                               x2 − 9                                                            1. Faktoriseer die teller(s) (en die noemer(s) as dit nodig is).
                                                                       (x − 3)(x + 2)                                                2. Kanselleer gelyksoortige terme in elke term indien daar is
1. Eerste hakkie (tweeterm):                                       =                                                                 3. Bepaal die Kleinste Gemene Noemer (kGN)
                                                                       (x − 3)(x + 3)
    a. Derdemagswortel oor twee terme met teken                                                                                      4. Plaas elke term oor die KGN deur ekwivalente breuke te maak
       tussen in                                                       (x − 3)(x + 2)                                                5. Vereenvoudig deur uit te maal in die teller en kry die som van gelyksoortige terme
                                                                   =                                                                 6. Faktoriseer die teller indien moontlik en kanselleer gelyksoortige terme.
       ( 8a +                 27 )
           3   3          3                                            (x − 3)(x + 3)
                                                                       (x + 2)                                                          3x 2      3    3x                                 3a − 4         4a
           = (2a + 3)                                              =                                                            1.             −     −                            2.               −
                                                                       (x + 3)                                                       x2 − x − 6 x − 3 x + 2                            3a 2 − a − 4 a 2 − 2a − 3
2. Tweede hakkie (drieterm):                                                                                                                   3x 2         3      3x                          (3a − 4)           4a
    a. Kwadreer eerste term                                                                                                           =                 −       −                      =                   −
                                                                                                                                          (x − 3)(x + 2) (x − 3) (x + 2)                    (3a − 4)(a + 1) (a − 3)(a + 1)
    b. 1ste term x 2de term met die teenoorgestelde                 12y − 4x   −4x 2 + 14x y − 10y 2
                                                              2.             ×                                                                                                                 1(a − 3)          4a
       teken as in die eerste term                                 12x − 30y         8x − 24y                                             3x 2 − 3x − 6 − 3x 2 + 9x                    =                  −
    c. plus die 2nd term gekwadreer                                                                                                   =                                                     (a + 1)(a − 3) (a + 1)(a − 3)
                                                                                                                                                (x − 3)(x + 2)
       (2a)2 − (2a × 3) + (3)2                                         −4(x − 3y) −2(2x 2 − 7x y + 5y 2 )
                                                                   =              ×                                                                                                         1(a − 3) − 4a
           2.a.           2.b.        2.c.                             6(2x − 5y)      8(x − 3y)                                              6x − 6                                   =
                                                                                                                                      =                                                     (a + 1)(a − 3)
           =       (4a2 − 6a +   9)                                                                                                       (x − 3)(x + 2)
                                                                       8(2x − 5y)(x − y)
                                                                   =                                                                                                                           −3a − 3
       8a 3 + 27 = (2a + 3)(4a 2 − 6a + 9)                                48(2x − 5y)                                                        6(x − 1)                                  =
                                                                                                                                      =                                                     (a + 1)(a − 3)
                                                                                                                                          (x − 3)(x + 2)
                                                                       (x − y)
                                                                   =                                                                                                                          −3(a + 1)
                                                                          6                                                                                                            =
VOORBEELDE:                                                                                                                                                                                 (a + 1)(a − 3)
1. 8h 3 − 125g 3
    = (2h − 5g )(4h 2 + 10g h + 25g 2 )                                                                                                                                                       −3
                                                                   a 2 − a b − 2b 2 a 2 − 4a b + 4b 2                                                                                  =
                                                              3.                    ÷                                                                                                       (a − 3)
                                                                   a 2 + 2a b + b 2       a+ b
2. 24t 3 + 1029                                                        (a − 2b)(a + b) (a − 2b)2                               3. Beperkings op Breuke
    = 3(8t 3 + 343)                                                =                  ÷
                                                                           (a + b)2     (a + b)                                Alle breuke met onbekendes in hul noemers, sal beperkings hê, omdat die noemer nooit
    = 3(2t + 7)(4t 2 − 14t + 49)
                                                                                                                               gelyk mag wees aan nul nie. As die noemer nul word, maak dit die breuk ongedefineerd
                                                                       (a − 2b)(a + b)        (a + b)
                                                                   =                   ×                                                                                                   VOORBEELD:
                                                                        (a + b)(a + b)   (a − 2b)(a − 2b)                      VOORBEELD:
       216                                                                                                                                                                                 Bepaal die beperkings op die volgende
3. a 3 −                                                                                                                       Bepaal die waarde van x waarvoor die
        a3                                                               1                                                     breuk ongedefineerd sal wees:                               breuk:
           6          36                                           =
   = (a − )(a 2 + 6 +
                      a2 )
                                                                       a − 2b
           a                                                                                                                          7x                            2x − b                      4x − 2
                                                                                                                               1.                              3.                          1.
                                                                                                                                    x −1                            3x − 2b                     x2 − 1
1. Vereenvoudiging van ‘n breuk met                                  5b + 5          6 − 4b     2a + 4a b
vermenigvuldiging en deel                                     4.               ×              ÷                                     x −1= 0                         3x − 2b = 0
                                                                   2b 2 − b − 3 5b 2 + 10b + 5 2b 2 + 3b + 1                                                                                    x2 − 1 ≠ 0
                                                                                                                                    x = 1                               2b
                                                                                                                                                                    x =
STAPPE:                                                                   5(b + 1)       −2(2b − 3)     2a (1 + 2b)                                                      3                         x2 ≠ 1
                                                                   =                   ×            ÷
1. Faktoriseer die noemers en tellers.                                 (2b − 3)(b + 1)    5(b + 1)2   (2b + 1)(b + 1)               3x − 1                                                          x ≠± 1
2. Kanselleer gelyksoortige faktore.                                                                                           2.
                                                                        5(b + 1)       −2(2b − 3)      (2b + 1)(b + 1)              2x + 1
                                                                   =                ×                ×
                    a b                                              (2b − 3)(b + 1) 5(b + 1)(b + 1)     2a (2b + 1)                2x + 1 = 0                                                    3         4x
ONTHOU:              ÷                                                                                                                                                                     2.        −
                    b a                                                                                                                 1
                                                                        −10                                                         x =                                                         x − 1 (x + 2)(x − 1)
                                                                   =                                                                    2
                        a a                                          10a (b + 1)
                    =    ×                                                                                                                                                                      x −1≠ 0      en        x −2≠ 0
                        b b
                                                                          −1
                                                                   =                                                                                                                               x ≠1                   x ≠ −2
                                                                       a (b + 1)

   Volg ons op Instagram: @science.clinic             Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                     Bl. 4

### Page 8

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                         Oplos van Vergelykings                                                                                                        SCIENCE CLINIC 2022 ©

GELKTYDIGE VERGELYKINGS                                                                                       GELKTYDIGE VERGELYKINGS: WOORD PROBLEME
Bepaal waardes wat beide die vergelykings gelyktydig sal bevredig. Twee metodes kan gebruik word,                VOORBEELD 1
uitskakeling en vervanging.
                                                                                                                 Bepaal die waarde van x en y as die vierhoek ‘n reghoek is.
 VOORBEELD 1
                                                                                                                                                                 2x + 14y
 x − y = 8 en 2x + y = 10

 UITSKAKELING:                                          VERVANG:                                                                                4y                                      2x
   x −y = 8                                               x − y = 8 ...A
                  Tel die vergelykings op om
 2x + y = 10      sodoende een van die ve-              2x + y = 10 . . . B                                                                                         54
    3x = 18       randerlikes uit te skakel.               x = y + 8 ...C                                               4y = 2x . . . A
         18                                             2(y + 8) + y = 10
     x =                                                                                                         2x + 14y = 54 . . . B
          3
                                                        2y + 16 + y = 10                                                    1
     x = 6                                                                                                             y =    x ...C
                                                        3y = 10 − 16                                                        2
                                                                                                                           1
                                                        3y = − 6                                                  2x + 14( x) = 54
  x −y = 8                                                                                                                 2
                  Vervang dan hierdie waarde in         y = −2                                                       2x + 7x = 54
 (6) − y = 8      die oorspronklike vergelykings
                  om die y-waarde te bepaal                        vervang y-waarde in A om
 −y = 8 − 6
                                                         x − y = 8 sodoende x te bepaal                          9x = 54
 −y = + 2
                                                        x − (−2) = 8                                              x = 6            Vervang die y-waarde in A
  y = −2
                                                        x+ 2= 8                                                  4y = 2(6)
                                                        x = 6                                                         12
 ∴ (6; − 2)                                                                                                       y =
                                                                                                                       4

                                                         ∴ (6; − 2)                                               y = 3

                                                                                                                VOORBEELD 2
Die oplossing van gelyktydige vergelyking, is die snypunt van die twee vergelykings wanneer hulle grafies
voorgestel word (x ; y).                                                                                        Die lekker waarvan jy hou is met R2 afgemerk op ‘n spesiale aanbieding. As jy gewoonlik 10 lekkers
                                                                                                                kan kry, maar nou 14 lekkers kan kry vir dieselfde prys. Wat is die prys gewoonlik?
 VOORBEELD 2
                                                          3x − 2y = 8
 3x − 2y = 8 en 4x + 2y = 6
                                                         ∴ 3x − 2(−2x + 3) = 8                                  Gewone prys: x
                                                         ∴ 3x + 4x − 6 = 8                                      Afgemerkede prys: (x − 2)
  3x − 2y = 8 . . . A
                                                         ∴ 7x = 14
  4x + 2y = 6 . . . B
                                                         ∴x = 2                                                  10x = 14(x − 2)
    4x = 2y = 6
                                                                                                                 10x = 14x − 28
  2y = − 4x + 6                                                               vervang x-waarde in C om
                                                         y = − 2x + 3                                            28 = 14x − 10x
 ∴ y = − 2x − 3 . . . C                                                       sodoende y-waarde te bepaal
                                                        y = − 2(2) + 3                                           28 = 4x
                                                        y = −4+ 3                                                7= x
                                                        y = −1                            ∴ (2; − 1)             ∴ Die gewone prys vir die lekker is: R7.

  Volg ons op Instagram: @science.clinic           Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 5

### Page 9

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                          Oplos van Vergelykings                                                                                                       SCIENCE CLINIC 2022 ©

LINIEÊRE ONGELYKHEDE                                                                                            VOORBEELD 2
Verhouding tussen uitdrukkings wat nie gelyk is nie.
Ongelykhede                                            Interval Notasie vir Oop intervalle                      4(2x − 1) > 5x + 2
x > a: x is groter as a                                         (a , ∞)                                         8x − 4 > 5x + 2
x < a: x is kleiner as a                                                  (−∞, a)                               8x − 5x > 2 + 4
         x > 2                                                                                                  3x > 6
                                                            (2;∞)                                                ∴x > 2
                                                                             2
         x< 2
                                                          (–∞;2)
                                                                                    2
                                                                                                                           2
Ongelykhede                                            Interval Notasie vir Toe intervalle
x ≥a: x is groter of gelyk aan a                                          [a , ∞)
                                                                                                                VOORBEELD 3
x ≤a: x is kleiner of gelyk aan a                                         (−∞, a]
         x ≥2
                                                                                                                           1
                                                            [2;∞)                                               −2 < 3 −     x ≤5         Trek 3 van al die terme af
                                                                                                                           2
         x ≤2
                                                                             2                                           1
                                                                                                                −5 < −     x ≤2           maal al die terme met 2
                                                                                                                         2
                                                          (–∞;2]
                                                                                    2                           10 > x ≥− 4                Nota: Die ongelykheid simbole moet omgedraai
                                                                                                                 ∴ − 4 ≤ x < 10                word herskryf die ongelykheid as volg
VOORBEELD 1
Skryf die ongelykhede neer wat die volgende beskryf:

a.
          –2 –1 0 1 2 3 4 5 6 7                                                                                           –4          10
b.
           0 1 2 3 4 5 6 7 8
                                                                                                                VOORBEELD 4
c.
           0 1 2 3 4 5 6 7 8
                                                                                                                −3 < 2x + 1 < 5; x ∈R                     Trek 1 van al 3 plekke af
a. x < − 1 of x ≥6                                                                                              −3 − 1 < 2x + 1 − 1 < 5 − 1
   x ∈(−∞; − 1) of x ∈[6; ∞)
                                                                                                                −4 < 2x < 4                               Deel al drie plekke deur 2
                                                                                                                 ∴−2< x < 2
b. 3 < x < 6
   x ∈(3; 6)

c. −∞ < x < ∞, x ≠ 3, x ≠ 6                                                                                               –2          2
   x ∈(−∞; ∞); x ≠ 3, x ≠ 6

     Volg ons op Instagram: @science.clinic        Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 6

### Page 10

Graad 10 Wiskunde Kernkonsepte
                                                              Vergelykings en Ongelykhede                                                                                                               SCIENCE CLINIC 2022 ©

                                                             LINEÊRE VERGELYKINGS (Gr9 Hersiening)                                                                 LETTER VERGELYKINGS
                  NOTAS:
                       F
                                               Om ‘n vergelyking op te los beteken om ‘n waarde vir die onbekende te vind wat die           Maak ‘n spesifieke letter die onderwerp van die vergelyking.
1. Lineêre vergelyking: ‘n Vergelyking v.d.    vergelyking waar maak.
   eerste graad met op die meeste een
   oplossing
                                                VOORBEELD 1                                                                                  VOORBEELD
2. Distributiewe Wet: a (b + c) = a b + a c;    Los op vir p:
                                                                                                                                             Die oppervlakte van ‘n silinder word gegee deur A = 2π r(h + r).
   die eenterm faktor a word verdeel of         4(2p − 7) − 8(5 − p) = 3(2p + 4) − 5( p + 7)     Distributiewe wet                                      A − 2π r
   apart toegepas aan elke term van die                                                                                                      bewys h =
                                                8p − 28 − 40 + 8p = 6p + 12 − 5p − 35            Groepeer gelyksoortige terme                             2π r
   twee term faktor b + c
                                                8p + 8p − 6p + 5p = 28 + 40 + 12 − 35            Vereenvoudig
3. Gelyksoortige terme: Terme wat die-          15p = 45                                                                                     A = 2π r(h + r)          Manipuleer die vergelyking om h op sy eie te kry
   selfde veranderlikes en eksponent                                                                                                          A
                                                p= 3                                                                                              = h+ r
   waardes het                                                                                                                               2π r
                                                                                                                                              A
4. Kwadratiese vergelyking: ‘n Vergelyking                                                                                                        −r = h
                                                                                                                                             2π r
   van die 2de graad                            VOORBEELD 2                                                                                   A     r × 2π r
                                                Los op vir a:                                                                                     −          = h      Optel van breuke (KGN is 2π r)
                                                                                                                                             2π r     2π r
5. Graad van die Vergelyking: Die ekspo-        2a − 1
                                                       −a + 5= 0                                 Vind KGN (5)                                 A − 2π r 2
   nent wat tot die hoogste mag gehef is in        5                                                                                                       = h
                                                                                                                                                 2π r
   ‘n vergelyking                                2a − 1
                                                ( 5 ) × 5 − (a) × 5 + (5) × 5 = 0 × 5            Maal beide kante met die KGN
6. Konstante term: ‘n bekende, vaste
                                                2a − 1 − 5a + 25 = 0                             Groepeer gelyksoortige terme
   waarde
                                                2a − 5a = − 25 + 1                               Vereenvoudig
7. Koëffisiënt : ‘n Getal wat gemaal word       −3a = − 24
   deur ‘n onbekende
                                                    −24
                                                a =
                                                    −3
8. Ongelykhede: <,> twee waardes wat
   nie gelyk is nie                             a = 8

9. Breuke en 0:

     Teller
    Noemer

    0         x
      = 0 maar = ongedefinieerde
    x         0

10.Maal van tekens:

    (−) × (+ )= (−)
    (−) × (−)= (+ )

   Volg ons op Instagram: @science.clinic           Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 7

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Collection

- [Grade 10 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-10/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
