# Music Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017 (Afrikaans), 34 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2017-memo-afr/2cce21ba-7267-4624-bdec-d35817c48434
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Music
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 34

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Music](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/music) › [Music Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2017-memo-afr/2cce21ba-7267-4624-bdec-d35817c48434)

## About this document

Music · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017. Memorandum, 34 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRAAD 12

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                                     MUSIEK V1

                             FEBRUARIE/MAART 2017

                                  MEMORANDUM

PUNTE: 120

                      Hierdie memorandum bestaan uit 34 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        2                     DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                         NSS – Memorandum

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.          Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings, naamlik AFDELING A, B, C,
            D en E.

2.          AFDELING A en B is VERPLIGTEND.

3.          AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM), AFDELING D: JAZZ en
            AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM) is keusevrae. Beantwoord
            slegs EEN van hierdie afdelings (AFDELING C of D of E).

4.          Skryf al die musieknotasie in AFDELING A met potlood en al die geskrewe
            teks met blou of swart ink op hierdie vraestel.

5.          Beantwoord AFDELING B en AFDELING C of D of E met blou of swart ink in
            die ANTWOORDEBOEK wat verskaf is.

6.          Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
            vraestel gebruik is.

7.          Die laaste bladsy van hierdie vraestel is manuskrippapier wat vir rofwerk
            bedoel is. Kandidate mag hierdie bladsy verwyder.

8.          Kandidate mag vir die duur van hierdie eksamen NIE toegang tot enige
            musiekinstrument hê NIE.

9.          Kandidate moet let op die puntetoekenning van elke vraag om genoeg
            inligting in hul antwoorde te gee.

10.         Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 3                     DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                  NSS – Memorandum

NASIENROOSTER

        AFDELING           VRAAG            PUNTE    NASIENER   MODERATOR
 A: MUSIEKTEORIE              1              20
    (VERPLIGTEND)
                              2              15
                              3              10
                              4              15
                          SUBTOTAAL          60
                                       EN
 B: ALGEMENE
    MUSIEKKENNIS              5              20
    (VERPLIGTEND)
                          SUBTOTAAL          20
                                       EN
 C: WKM                       6              10
                              7               5
                              8               5
                              9               5
                             10              15
                          SUBTOTAAL          40
                                       OF
 D: JAZZ                     11              10
                             12               5
                             13               5
                             14               5
                             15              15
                          SUBTOTAAL          40
                                       OF
 E: IAM                      16              10
                             17               5
                             18               5
                             19               5
                             20              15
                          SUBTOTAAL          40

                        GROOTTOTAAL          120

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    4                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND)                                     (90 minute)
Beantwoord VRAAG 1
EN VRAAG 2.1 OF 2.2
EN VRAAG 3.1 OF 3.2
EN VRAAG 4.1 OF 4.2.

Beantwoord die vrae in die spasies wat op hierdie vraestel verskaf is.
VRAAG 1                                                                    (25 minute)

Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
                                                                         Schubert

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        5                         DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                         NSS – Memorandum

1.1         Benoem die hooftoonsoort van die stuk.
            Antwoord:
            D mineur
             D mineur = 1 punt                                                                      (1)
1.2         Benoem die intervalle by 1.2.1 en 1.2.2 volgens tipe en afstand.
            Antwoord:
            1.2.1   Saamgestelde majeur 3d e/Majeur 10de
            1.2.2      Mineur 6de
             Saamgestelde majeur 3de/Majeur 10de       = 1 punt
             Mineur 6de
             (Geen ½ punte)                            = 1 punt                                     (2)
1.3         Skryf en benoem die omkering van die interval by 1.3.
            Antwoord:

             Mineur 7de
             Notasie     = ½ punt
                      de
             Mineur 7    = ½ punt                                                                   (1)
1.4         Benoem die drieklanke by 1.4.1 en 1.4.2 volgens tipe en posisie/omkering.
            Antwoord:
            1.4.1   Mineur – tweede omkering
            1.4.2      Majeur – grondposisie
             Mineur                 = ½ punt
             Tweede omkering        = ½ punt
             Majeur                 = ½ punt
             Grondposisie           = ½ punt                                                        (2)
1.5         Herskryf maat 1 van die vioolparty vir altviool deur dieselfde toonhoogte
            te gebruik.
            Antwoord:
                     ½              ½

             Sleutel      = 1 punt
             Notasie      = 2 x ½ punt soos aangedui                                                (2)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        6                              DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                         NSS – Memorandum

1.6         Transponeer die basparty vanaf maat 7–10 'n volmaakte vierde hoër.
            Moet NIE 'n toonsoortteken gebruik NIE.

            Antwoord:
                 ½                  ½                ½                ½

             Notasie     = ½ punt per maat = 2 punte                                                  (2)

1.7         Herskryf maat 1 van die regterhandparty van die klavier in saamgestelde
            tydmaat/maatslag. Voeg die nuwe tydmaatteken by.

            Antwoord:

                          ½          ½

             Tydmaatteken       = 1 punt
             Notasie            = 2 x ½ punt soos aangedui                                            (2)

1.8         Skryf die toonlere hieronder soos aangedui. Gebruik heelnote.

            1.8.1      Skryf F# melodiese mineur stygend en dalend met toonsoortteken.
                       Dui die halftone aan.

            Antwoord:

             Algemene nasien = 3 punte
             Minus ½ punt per fout                                                                    (3)

            1.8.2      Skryf die Eoliese modus op E dalend in die altsleutel.
                       Moet NIE 'n toonsoortteken gebruik NIE.
            Antwoord:

             Sleutel                                                               = 1 punt
             Notasie                                                               = 1 punt
             (Minus ½ punt per fout tot en met 'n maksimum van 1 punt)                                (2)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      7                             DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

            1.8.3     Skryf 'n chromatiese toonleer op B b, slegs stygend.

            Antwoord:

            OF

             Algemene nasien = 3 punte
             Minus ½ punt per fout                                                                 (3)
                                                                                                   [20]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     8                              DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 2                                                                         (25 minute)
Beantwoord VRAAG 2.1 OF VRAAG 2.2.

2.1         Voltooi die aanvangsmotief hieronder om 'n twaalfmaatmelodie in drieledige
            vorm vir enige enkellyn- melodiese instrument van jou keuse te skep.
            Noem die instrument waarvoor jy skryf. Dui die tempo aan en voeg dinamiek-
            en artikulasietekens by.
Konsepantwoord:
Instrument: Viool/Klarinet
                 Andante

                                                   OF

2.2         Konsepantwoord:
            Instrument: Tjello/Tromboon/Fagot/Kontrabas/Baskitaar
                        Andante

                                                         Onvolmaakte kadens in a mineur
                                                         Volmaakte kadens in a/C/e

                                                           Onvolmaakte kadens in a
                                                           Volmaakte in e/C

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       9                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                        NSS – Memorandum

Die melodie sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

     BESKRYWING                                     PUNTETOEKENNING
Vorm en kadenspunte          1 punt per frase x 3                                            3
Korrektheid
Nootstele, polse per maat,
                             Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte               2
toevallige tekens,
spasiëring, uitleg
                                  Uitstekend
                                  Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
                                  verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend
                             9–10
                                  voortgesit; suksesvolle gebruik van tonaliteit;
                                  melodiese kontoer meesterlik hanteer; kreatiewe
                                  benadering tot die keuse van toonhoogtes en ritme
Kwaliteit                         Goed
                                  Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik
 Kwaliteit van melodie en
                              7–8 aan; aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele
  toepaslikheid vir die
                                  tonaliteit; melodiese kontoer bevredigend; keuse
  gekose instrument
                                  van toonhoogtes en ritme akkuraat                         10
 Toepaslikheid van
                                  Gemiddeld
  tempo, artikulasie en
                                  Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik
  dinamiese aanduidings
                              4–6 nie; aanvangsmotief nie goed gebruik; tonaliteit
 Musikaliteit
                                  onstabiel; melodiese kontoer onder verdenking;
                                  keuse van toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
                                  Onaanvaarbaar
                                  Geen musikale singewing; frases maak nie sin nie;
                              0–3 aanvangsmotief geïgnoreer; geen tonale sentrum;
                                  geen melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme
                                  onsamehangend
TOTAAL                                   Nasieners mag ½ punte gebruik                      15

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     10                        DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

VRAAG 3                                                                   (10 minute)

Beantwoord VRAAG 3.1 OF VRAAG 3.2.

3.1         Bestudeer die uittreksel deur Mendelssohn hieronder en beantwoord die vrae
            wat volg.

Antwoord:

                                      Ib

                                               Onvolmaakte/Onvoltooide kadens
            3.1.1     Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.
                      Antwoord:
                      G majeur

                       G majeur = 1 punt                                                       (1)
            3.1.2     Identifiseer akkoord (a)–(e) en besyfer hulle op die partituur.
                      Gebruik ÓF standaardbesyfering onder die partituur, byvoorbeeld
                      V6, ÓF akkoordsimbole bo die partituur, byvoorbeeld C/E.
                      Antwoord:
                      Kyk partituur
                       1 punt per akkoord       = 5 punte
                       (Minus ½ punt vir elke fout)
                       (Aanduiding van toonsoort nie verpligtend nie)
                       Nasieners moet die akkoordsimbole bo of onder die notebalk
                       merk, nie 'n kombinasie van albei nie                                   (5)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     11                          DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

            3.1.3     Benoem die tipes nie-akkoordnote by (i) en (ii).

                      Antwoord:
                      (i) Deurgangsnoot
                      (ii) (Bo) Hulpnoot/Wisselnoot

                       (i) Deurgangsnoot                  = 1 punt
                       (ii) (Bo) Hulpnoot/Wisselnoot      = 1 punt                                (2)

            3.1.4     Watter EEN van die volgende assosieer jy met die noot by Z?
                      Maak 'n kruisie (X) in die toepaslike blokkie.

                       Vooruitneming     Terughouding      Appoggiatura   Akkoordnoot

                      Antwoord:
                       Vooruitneming    = 1 punt
                                                                                                  (1)

            3.1.5     Benoem die kadens waarmee hierdie uittreksel eindig.

                      Antwoord:
                      Onvolmaakte kadens

                       Onvolmaakte kadens     = 1 punt
                       (Geen punt as slegs akkoorde gegee word
                       nie)                                                                       (1)
                                                                                                  [10]

                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 12                      DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                   NSS – Memorandum

3.2         Bestudeer die uittreksel uit Till deur Charles Danvers hieronder en
            beantwoord die vrae wat volg.

Antwoord:

                                                               3.2.4
                                             Onvolmaakte/Onvoltooide kadens

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     13                          DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

            3.2.1     Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.

                      Antwoord:
                      F majeur

                       F majeur = 1 punt                                                          (1)

            3.2.2     Identifiseer die akkoorde van (a) tot (e) en besyfer hulle op
                      die partituur. Gebruik akkoordsimbole bo die partituur,
                      byvoorbeeld B b/D.

                      Antwoord:
                      Kyk partituur

                       1 punt per akkoord = 5 punte
                       (Minus ½ punt vir elke fout)
                       Romeinse syfers sal nie aanvaar word nie                                   (5)

            3.2.3     Benoem die tipes nie-akkoordnote by (i)–(iii).

                      Antwoord:
                      (i) (Chromaties onder) Hulpnoot/Wisselnoot
                      (ii) Terughouding
                      (iii) Vooruitneming

                       (i) (Chromaties onder) Hulpnoot/Wisselnoot        = 1 punt
                       (ii) Terughouding                                 = 1 punt
                       (iii) Vooruitneming                               = 1 punt
                       (Geen ½ punte)                                                             (3)

            3.2.4     Benoem die kadens waarmee hierdie uittreksel eindig.

                      Antwoord:
                      Onvolmaakte/Onvoltooide kadens

                       Onvolmaakte/Onvoltooide kadens         = 1 punt                            (1)
                                                                                                  [10]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     14                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

VRAAG 4                                                                          (30 minute)

Beantwoord VRAAG 4.1 OF VRAAG 4.2.

4.1         Voltooi die vierstemmige vokale harmonisering hieronder deur die alt-, tenoor-
            en baspartye by te voeg.

Konsepantwoord:

Die harmonisering sal volgens die volgende kriteria nagesien word:
                                                                                       KANDIDAAT
        BESKRYWING                             PUNTETOEKENNING
                                                                                       SE PUNTE
Akkoordprogressie
                                  1 punt tussen elke paar akkoorde
Akkoordkeuse, korrekte gebruik                                              14
                                  (behalwe tussen maat 4 en 5)
van kadense
Korrektheid
                                  Minus ½ punt per fout, maar nie meer
Notasie, verdubbeling,                                                      16
                                  as 1 punt per akkoord nie
spasiëring, stemvoering
Kwaliteit                         • Uitstekend         = 9–10 punte
Musikaliteit, nie-akkoorde,       • Goed               = 7–8 punte
stylbewustheid, kreatiwiteit      • Gemiddeld          = 5–6 punte          10
                                  • Swak               = 3–4 punte
                                  • Onaanvaarbaar = 0–2 punte
                                  Nota aan die nasiener:
                                                                            40
                                  Punt uit 40 moet nie 'n ½ punt bevat   (÷ 8 x 3)
                                  nie
TOTAAL                                                                      15

Kandidate moet krediet kry vir 'n alternatiewe en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word
vir die simbole as sodanig, toegeken nie.
                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     15                          DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

4.2         Voltooi die stuk hieronder deur 'n geskikte baslyn en harmoniese materiaal by
            die onvoltooide mate in te voeg. Gaan voort in die styl wat deur die gegewe
            materiaal in maat 1–4 voorgestel word.
Konsepantwoord:

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    16                             DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

Die harmonisering sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

                                                                                        KANDIDAAT
        BESKRYWING                             PUNTETOEKENNING
                                                                                        SE PUNTE
Akkoordprogressie
Akkoordkeuse, korrekte gebruik   1 punt tussen elke paar akkoorde              15
van kadense
Korrektheid
                                 Minus ½ punt per fout maar nie meer as
Notasie, verdubbeling,                                                         15
                                 1 punt per akkoord nie
spasieëring, stemvoering
Kwaliteit                        • Uitstekend         = 9–10 punte
Musikaliteit, non-akkoorde,      • Goed               = 7–8 punte
stylbewustheid, kreatiwiteit     • Gemiddeld          = 5–6 punte              10
                                 • Swak               = 3–4 punte
                                 • Onaanvaarbaar = 0–2 punte
                                 Nota aan die nasiener:                        40
                                 Punt uit 40 moet nie 'n ½ punt bevat nie   (÷ 8 x 3)
TOTAAL                                                                         15

Kandidate moet krediet kry vir 'n alternatief en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word vir
die simbole as sodanig, toegeken nie.

                                                                    TOTAAL ADELING A:              60

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     17                       DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS                               (90 minute)

Beantwoord AFDELING B
EN AFDELING C (Westerse Kunsmusiek)
OF AFDELING D (Jazz)
OF AFDELING E (Inheemse Afrika-musiek).

Beantwoord hierdie vrae in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.
Nota aan die nasiener: Een punt moet vir elke korrekte feit toegeken word. Kandidate
moet krediet kry vir enige korrekte antwoord wat nie in dié memorandum verskyn nie.

AFDELING B: ALGEMEEN (VERPLIGTEND)

VRAAG 5

5.1         5.1.1     B
            5.1.2     D
            5.1.3     B
            5.1.4     C
            5.1.5     A
            5.1.6     C
            5.1.7     D
            5.1.8     B
            5.1.9     C
            5.1.10    A
             1 punt vir elke korrekte antwoord = 10 punte                                    (10)
5.2         5.2.1     Monofonie
            5.2.2     Homofonie
            5.2.3     Polifonie
            5.2.4     Ostinato
            5.2.5     Modusse
            5.2.6     Toonkkleur/Timbre
            5.2.7     A Cappella
            5.2.8     Mediant
             Enige 5 korrekte antwoorde = 5 punte                                            (5)
             Indien 'n kandidaat meer as 5 antwoorde verskaf, moet SLEGS DIE
             EERSTE 5 antwoorde nagesien word.
5.3           Verdeel in twee seksies/AB
              Seksie A begin gewoonlik in die tonikatoonsoort
              Moduleer na die dominant (of na die verwante majeur indien die tonika
               'n mineurtoonsoort was)
             Seksie B begin in die nuwe toonsoort en moduleer terug na die tonika
             Beide seksies het maatherhalingstekens
             Beide seksies se musiekmateriaal het ooreenkomste
             Frases is gewoonlik simmetries (reëlmatig)
             Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                (5)
                                                               TOTAAL AFDELING B:            20

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     18                        DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

Beantwoord AFDELING C (WKM)
OF AFDELING D (JAZZ)
OF ADELING E (IAM).
AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)
VRAAG 6
Nota aan die nasiener: Een punt sal toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate moet
krediet ontvang vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie memorandum verskyn nie.
6.1         6.1.1     Pamina/Papagena
            6.1.2     Tamino
            6.1.3     Monostatos/Papageno
            6.1.4     Sarastro
            6.1.5     Koningin van die Nag
             Elke korrekte antwoord = 1 punt                                                   (5)
6.2           'n Duitse teks word deurgaans gebruik
              Sluit gesproke dialoog in
              Arias is dikwels slegs strofies of volksagtig (Papageno se lied)
              Die intrige bevat
               o Komiese elemente (Papageno)
               o Romantiese elemente (Tamino en Pamina)
               o Feëverhaal of fantasie-elemente (Bevryding van 'n prinses)
               o Magiese en fantasie-elemente (Towerfluit/Towerklokke)
               o Karakters beeld goed en kwaad uit (Sarastro/Koningin van die Nag)
             Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                  (5)
                                                                                               [10]
VRAAG 7

7.1         Ontwikkeling                                                                       (1)
             Korrekte antwoord = 1 punt
7.2         Om die modulasie tussen die eerste tema en die tweede tema te
            bewerkstellig.
            (Majeurtonika na dominant/Mineurtonika na verwante majeur)
             Korrekte antwoord = 1 punt                                                        (1)

7.3            Die musiek moduleer na verskeie toonsoorte
               Musiekmateriaal van die uiteensetting word gevarieer deur verskillende
                komposisiemiddele te gebruik
               Nuwe materiaal kan bygevoeg word
             Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte                                              (2)

7.4            Beide temas van die rekapitulasie/heruiteensetting is in die
                tonikatoonsoort
               Uiteensetting eindig met 'n kodetta in die dominanttoonsoort en die
                rekapitulasie/heruiteensetting met Koda in die tonikatoonsoort
             Enige korrekte antwoord = 1 punt                                                  (1)
                                                                                               [5]
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    19                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 8

Titel verskaf deur Beethoven om die programinhoud te beskryf
Hirtengesang. Frohe, dankbare Gefühle nach dem Sturm, of
Shepherds' song. Feelings of joy and gratitude after the Storm, of
Herderslied, Vrolike en dankbare gevoelens na die Storm

 Enige antwoord = 1 punt
Programinhoud soos deur die musiek gerealiseer:
   uitbeelding van kalmte, 'n algemene gevoel van verligting na die storm
   bring ons terug na die pastorale aard van die eerste beweging
   pastorale stemming word geskep deur die 'jodel'-motief/'n herdersfluit word op die
     klarinet gehoor wat geantwoord word deur 'n ander (horing) en dan gevolg deur
     nog 'n roep (viool)
   begin met 'n kalm, liriese tema en gevolg deur meer lewendige seksies
Tempo: Allegretto – beklemtoon pastorale assosiasie
Toonsoort: F majeur –tonikatoonsoort van die werk help om die terugkeer na die
pastorale stemming te bevestig
Harmonie: Eenvoudige harmonie/tonale stabiliteit om 'n ontspanne, gemaklike
atmosfeer daar te stel
Tydmaatteken: 6/8 –sangerige, ontspanne stemming

 Enige 4 korrekte feite = 4 punte
                                                                                                 [5]

VRAAG 9

Definisie: orkestrale werk gewoonlik in 4 bewegings.
 Orkestrale werk         = ½ punt
 Vier bewegings          = ½ punt
Verduidelik verskille:
 Klassieke simfonie                             Beethoven: Pastorale Simfonie
 Vier bewegings                                 Vyf bewegings
 Standaard Klassieke orkes                      Standaard klassieke orkes met addissionele piccolo
                                                en tromboon
 Modulasie na verwante toonsoorte               Modulasie na verwante toonsoorte en ander verwante
                                                toonsoorte
 Absolute musiek                                Programmaties
 Geen titels                                    Titels vir elke beweging
 Klassieke vorms: bv. sonatevorm, sonate-       Vierde beweging is episodies/vry vorm
 rondovorm
 Omvang van toonkleur meer beperk               Omvang van toonkleur meer uitgebrei
 Koda word nie ontwikkel                        Koda word ontwikkel
                                                Amper 'n nuwe ontwikkeling
 Vierde beweging meesal in rondo of sonate of   Vierde beweging is episodies/vry vorm
 sonate rondovorm in die tonikatoonsoort met    Vyfde beweging korrespondeer meer met die finale
 'n vinnige tempo                               beweging van die standaard klassieke struktuur met
                                                'n matige vinnige tempo

 Enige 4 korrekte gekorreleerde feite             = 4 punte
 (bv. Vier bewegings teenoor Vyf bewegings)       = 1 punt                                       [5]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  20                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 10

Klassieke kenmerke
Vorm en struktuur:
 Gebruik sonatevorm
Toonkleur/Instrumentasie:
 Standaard klassieke orkes
Melodiese materiaal:
 Motiwiese ontwikkeling
 Duidelik gedefinieerde melodieë
Harmonie:
 Modulasies na verwante toonsoorte
 Sterk beïnvloed deur Mozart en Beethoven
 Gebruik tonale/klassieke harmonie
Tekstuur:
 Hoofsaaklik homofonies met geringe gebruik van polifoniese tekstuur
 Enige 6 korrekte feite = 6 punte

Romantiese kenmerke
Vorm en Struktuur:
 Gebruik Sonatevorm maar vryer en gevarieerd, bv. Ongewone lang kodetta na die
   tweede tema in die uiteensetting
Programmaties:
 Gebruik beskrywende titel en subtitel
 Romantisisme gee nuwe fokus op die natuur
 Stel 'n algehele seelandskap, die grootheid van die grot, die golwing van die see,
   die lig op die water, die drif van die golwe wat op die rotse breek
 Een van die eerste Romantiese komposisies wat die natuur op hierdie wyse
   voorstel
Nuwe genre:
 Konsertouverture (voorloper van die toondig)
Dinamiek:
 Baie wye omvang van pp tot ff
 Tempo en Ritme:
 Uitgebreide gebruik van rubato
Melodie:
 Liriese melodieë met 'n individuele melodiese styl (veral in die tweede tema)
Harmonie:
 Gebruik soms chromatiese harmonie
 Enige 6 korrekte feite = 6 punte

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    21                             DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

        KRITERIA                                 PUNTETOEKENNING
  Klassieke kenmerke    1 punt vir elke korrekte feit                                      6
  Romantiese kenmerke   1 punt vir elke korrekte feit                                      6
                        Uitstekend
                        'n Inleiding, afsluiting en stewige argument in    = 3 punte
                        die middelste deel van die opstel teenwoordig
                        Goed
                        'n Inleiding, afsluiting en redelike argument in   = 2 punte
                        die middelste deel van die opstel teenwoordig
                        Redelik
                        'n Inleiding, afsluiting en vae argument in die    = 1½ punte
  Logiese aanbieding en
                        middeldeel van die opstel teenwoordig                              3
  struktuur l
                        Ondergemiddeld
                        'n Inleiding, afsluiting en swak argument in       = 1 punt
                        die middelste deel van die opstel teenwoordig
                        Swak
                        'n Enkele paragraaf: swak poging met die           = ½ punt
                        skryf van 'n opstel
                        Nie aanvaarbaar nie
                                                                           = 0 punte
                        Feite puntsgewys aangebied
  TOTAAL                                                                                   15      [15]

                                                                 TOTAAL AFDELING C:                40

                                           OF

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      22                        DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                        NSS – Memorandum

AFDELING D: JAZZ

VRAAG 11

11.1         Kontrapuntale melodieë en ineenvloeing van verskillende melodiese lyne
             Melodiese ontwikkeling d.m.v. improvisasie
             Solo penniefluitjie (of saxofoon) speel die melodie
             Matige tot opgewekte tempo
             Skiffle-agtige maatslag
             Jive-/Swing-ritmes
            Enige korrekte feite = 3 punte                                                      (3)

11.2         Elektriese kitaar
             Baskitaar
             Tromme
             Klawerbord/Orrel
            Enige 3 korrekte antwoorde = 3 punte                                                (3)

11.3        11.3.1    Meadowlands
            11.3.2    Pata Pata of Lakutshon'ilanga
            11.3.2    Sakhile of Isililo
            11.3.4    Khoedi (The Moon)
            Enige 4 korrekte antwoorde = 4 punte
            Nota aan die nasiener:
            Enige ander korrekte antwoord kan ook aanvaar word.                                 (4)
                                                                                                [10]

VRAAG 12

            12.1       WAAR
            12.2       WAAR
            12.3       ONWAAR
            12.4       ONWAAR
            12.5       WAAR
            5 korrekte antwoorde = 5 punte                                                        [5]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    23                               DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 13
Internasionaal:
 Kombineer en smelt verskeie style saam
   o Jazz
   o Blues
   o R&B
   o Kontemporêre folk
   o Gospel
   o Engelse ballades
   o Portugese fados
   o Joodse volksmelodieë
   o Kommersiële populêre musiek
   o Opnames van Amerikaanse jazz-kunstenaars, bv. Ella Fitzgerald

Plaaslik:
 Tradisionele Xhosa- en Zulu-liedere
 Plofbare, klikklanke van haar moedertaal: isiXhosa
 Gebruik 'n a capella genesende chants van die Amasangoma

Vokale kwaliteit:
 Ryk, lae vrouestem wat dikwels met die kwaliteit van Ella Fitzgerald vergelyk word
 Enige 2 korrekte internasionale, 2 plaaslike en 1 kwaliteit-feit = 5 punte                         [5]

VRAAG 14

   Suid-Afrika se eerste belangrike bebop-orkes in die 1950's
   Orkes bestaan uit Suid-Afrikaanse jazz-ikone (Dollar Brand (later Abdullah Ibrahim)
    op klavier, Kippie Moeketsi op altsaxofoon, Jonas Gwangwa op tromboon, Hugh
    Masekele op trompet, Johnny Gertze op bas, Early Mabusu of Makaya Ntshoko op
    tromme)
   Begin 'n spesifieke Suid-Afrikaanse klank wat deur individuele kunstenaars in die
    volgende dekades ontwikkel het
   1959: Eerste album deur 'n swart Suid-Afrikaanse orkes, Jazz Epistle, Verse 1
   1959: Die musikante was betrokke by die populêre Suid-Afrikaanse musiekblyspel,
    King Kong wat oorsee getoer het.
   Baie van hierdie musikante het ballingskap verkies en hulle styl verder ontwikkel
    deur kontak met Europese musikante. Hulle ploeg hul nuutgevonde kennis terug in
    die Suid-Afrikaanse konteks wanneer hulle na die land terugkeer
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                                   [5]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  24                          DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 15

Oorsprong
 Begin: 1920 in Johannesburg (Sophiatown)
 Tiekiedraai (Kaapse volksdans)
 Xhosa-volksliedere
 Vroeë Amerikaanse jazz
 Ragtime
 Blues-musiek (12-maat-blues)
 Musiek by partytjies van stedelike werkersklasmusikante uit Afrika
 Gebruik vir sosiale geleenthede, bv. stokvelpartytjies
 Musiek gebruik by sjebeens vir vermaak

 Enige 5 feite = 5 punte

Stylkenmerke
 Hoofsaaklik 'n klawerbordstyl
 Ander kenmerkende instrumente sluit die eenvoudige pedaalorrel, kitaar, banjo,
   trom (self vervaardig), perkussie, bv. ratels/skutters, in
 Klein instrumentale ensemble
 Sikliese akkoordprogressie: I – IV ––164 ––V
 Herverwerk tradisionele melodieë in 'n drie-akkoordpatroon
 Matige tot opmaat tempo en ritme
 Herhalende, enkeltema-danswysies
 Enige 5 feite = 5 punte

Enige kunstenaar en lied
 Jazz Maniacs: Gully Low Blues
 The Manhattan Brothers: Jikela Emaweni
 The Flying Jazz Queens: Langa More
 Enige 1 kunstenaar en lied = 2 punte

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     25                                 DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.

      KRITERIA                                     PUNTETOEKENNING
 Oorsprong             1 punt vir elke korrekte feit                                            5
 Stylkenmerke          1 punt vir elke korrekte feit                                            5
 Kunstenaar en lied    1 punt vir elke korrekte feit                                            2
                       Uitstekend
                       'n Inleiding, slot en stewige argument in die middelste    = 3 punte
                       deel van die opstel teenwoordig
                       Goed
                       'n Inleiding, slot en redelike argument in die             = 2 punte
                       middelste deel van die opstel teenwoordig
                       Gemiddeld
 Logiese
                       'n Inleiding, slot en vae argument in die middelste        = 1½ punte
 aanbieding en
                       deel van die opstel teenwoordig                                          3
 struktuur van die
 opstel                Ondergemiddeld
                       'n Inleiding, slot en swak argument in die middelste       = 1 punt
                       deel van die opstel teenwoordig
                       Swak
                       n Enkel paragraaf: swak poging met die skryf van 'n        = ½ punt
                       opstel
                       Nie aanvaarbaar nie
                                                                                  = 0 punte
                       Feite puntsgewys aangebied
 TOTAAL                                                                                         15     [15]

                                                                    TOTAAL AFDELING D:                 40

                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       26                      DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                         NSS – Memorandum

AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM)

VRAAG 16

16.1        16.1.1     Onwaar - met Paul Simon                                               (1)
            16.1.2     Onwaar - Malombo/Philip Tabane/Malombo Jazzmen                        (1)
            16.1.3     Onwaar - Mbaqanga                                                     (1)
            16.1.4     Onwaar - Marabi                                                       (1)

16.2           'n Musiekstyl wat Bapedi- en Vhavenda-musiek met jazz (fuse) vermeng
               Afrika-ritmes verskaf deur die malombo- en bongotromme
               Wisselwerking tussen tromme, kitaar en fluit
             Enige 2 korrekte feite = 2 punte                                                (2)
16.3        16.3.1    Ikati: plektrum gebruik vir kitaarspel
                      o Ikati bring 'n perkussiewe klank voort tipes van die styl
                      o Ukuvamba verwys na perkussiewe tokkel van akkoorde met
                           plektrum
            16.3.2    Ukupika: pluk van kitaarsnare met vingers
                      o Amadoda (duim) speel die onderste snare
                      o Amantombazane (res van die vingers) speel die melodie met
                           die boonste snare
            2 korrekte feite = 4 punte                                                       (4)
                                                                                             [10]

VRAAG 17

   'n Moderne weergawe/konsep van die Bapedi-musiek/danskiba
   Gebruik moderne instrumente in plaas van tradisionele Bapedi-instrumente
   Gebruik enige Afrikataal benewens Sepedi
   Word nie spesifiek met enige kulturele groep geassosieer nie
   Uitgevoer op 'n standaard kontemporêre trommaatslagstyl (bv. disco, jazz)
   Vermeng trom-meloritmes met meervoudige vokale response, krepitasies en 'vocal
    lilting'
   Die volgende tradisionele tromme word gebruik: Ditinti; Moropa wa diatla/Moropa;
    Kiba
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                            [5]

Copy right reserved

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  27                       DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 18

AmaZulu: Amahubo
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Kanaliseer kommunikasie tussen die voorouers en gemeenskap
 Gebruik om die voorouers tevrede te stel
 Dien om die stam se identiteit te versterk
 Word slegs deur die ouer persone van die stam uitgevoer
 Slegs vroue wat reeds hul menopouse gehad het word by die uitvoering toegelaat
 By belangrike rituele, bv. voorbereiding vir 'n oorlog, uitgevoer
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte
Rol van dans, musiek en instrumente:
 Amahubo is stamvolksliedere (gewyde liedere)
 Oorvleueling van vraag en antwoord is kenmerkend van die musiek
 Leierparty is gewoonlik 'n solostem en die antwoord word deur die koor gedoen
 Luisteraars neem deel aan die amahubo met emosionele reaksies wat deur die
  uitvoerder opgeroep word
 Elke stam het 'n eie Ihubo
 Gebruik liggaamsperkussie
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                          [5]
                                             OF
AmaSwati: Inkwahla
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Viering van eerste vrugte
 Die Inkwahla-liedere word gereserveer vir slegs die Inkwahla-seremonie en die
   dood van 'n koning
 Dit is 'n gewyde viering wat die koning se rol in die Swazi-nasie versterk
 Kernfunksie is om die koning en sy nasie geestelik te reinig voor hulle die nuut
   geoeste gesaaides eet
 In die openingseremonie word die Inkwahla-liedere deur die gemeenskap
   gedreunsing terwyl hulle in 'n sekelmaanformasie staan
 Lirieke van die liedere is gewoonlik hartseer en gevoelvol
 In die tweede fase kom jong ongetroude mans by die koning se huis byeen om
   'n omheinde area met die takke van 'n heilige boom, Lusekwane, te vorm
 Tydens die afsluitingseremonie kom die gemeenskap in volmaanformasie byeen en
   dreunsing die Inkwahla met groot erns
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  28                        DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

Rol van dans, musiek en instrumente:
 Op die eerste dag gaan die priesters in die see in terwyl hulle Inkwahla-liedere
  sing/-danse opvoer soos wat hulle kalbasse met water vul wat gebruik sal word om
  die koning te reinig
 Op pad terug word die koning geprys (Izibongo)
 Op die tweede dag sing die jongmans 'n slaapliedjie terwyl hulle die Luskwane-
  takke afsny om vir die koning se wedergeboorte voor te berei
 Tydens die seremonie hou krygsmanne hulle skilde vas en vroue hou lang dun
  stawe vas op die maat van die ritme van die Inkwahla-lied
 Jong ongetroude mans slaan hulle skilde teen hul sye in 'n egalige maatslag
  soortgelyk aan 'n moeder wat haar baba sus
 Die Umgubo, wat as die nasionale volkslied beskou word, word uitgevoer/gesing
  om die koning te prys en die dag se aktiwiteite af te sluit
 Gebruik van stem en liggaamsperkussie, sluit ook skilde en stokke in
 Enige 3 korrekte punte = 3 punte
 2 + 3 = 5 marks                                                                           [5]

                                             OF

Amakhosi: Intonjane
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Afsonderingsperiode tydens vroue-inisiasie
 Een hooflied/-dans word uitgevoer - Umngqungqo
 Die Umngqungqo word deur getroude vroue opgevoer
 Die lied/dans word buite opgevoer
 Die vroue hou stokke in hulle regterhande vas terwyl hulle dans om die mans na te
   boots
 Umngqungqo-musiek/-dans duur vir twee dae
   o Die manne dans daarna die Umdudo-dans wat tot ses dae duur
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Rol van dans, musiek en instrumente:
 Twee hoofdansbewegings, albei gekenmerk deur loop, swaai en balansering op die
  bal van die voet en dan die stamp van hakke, word in 'n sirkel uitgevoer
  o In die eerste beweging word kloksgewys beweeg en dan van rigting verander
  o In die tweede beweging kyk hulle na binne
 Dansers beweeg met grasie en skud hulle skouers
 Vokale partye word grootliks geïmproviseer
 Daar is geen instrumente nie, slegs die klap van hande
 Die Umdudo-dans begin met die sing van Umyeyezelo en die slaan van die
  Ingqongqo-trom
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                           [5]
                                        OF

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 29

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  29                        DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

AmaNdebele: Luma
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Viering van eerste vrugte
 Die gemeenskap kom in Februarie by die koningshuis byeen om die Ndeble-erfenis
   te vier en die Nuwejaar te verwelkom
 Daar word geglo dat die uitvoering mense in staat stel om te toor
 Die uitvoer van die lied word streng verbied tydens enige ander tyd behalwe die
   Luma-viering
 Daar word geglo dat die Luma 'n gevoel van algemene welstand na die nasie bring
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Rol van dans, musiek en instrumente:
 Liedere/Danse word gebruik om die koning te loof en prys
 'n Spesiale koninklike loflied word uitgevoer (Luma-lied)
 Daar word geglo dat die lied reën bring
 Die Luma-lied/-dans word gebruik om vir die vrugbaarheid van gesaaides te bid
 Gebruik van stem, dans en liggaamsperkussie
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                           [5]

                                             OF

Basotho: Lebollo
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Afsondering gedurende manlike inisiasie
 Mans leer kulturele waardes deur Likoma (liedere)
 Die Likoma word deur mentors uitgevoer – gewoonlik ouer mans wat geïnisieer is
 In sommige stamme het elke ingelyfde sy eie mentor wat hom die Likoma leer
 Die Likoma is geheimsinnig (privaat uitgevoer waar slegs die mans wat ingelyf
   word, teenwoordig is)
 Likoma word stadig gedreunsing in 'n lae stemtoon saam met dans
 Die leier van die ingelyfdes komponeer die liedere
 Die volwasse se identiteit word deur die Likoma versterk
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 30

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  30                          DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

Rol van dans, musiek en instrumente:
 Die ingelyfdes sing Mokorotto-liedere terwyl hulle deur die pyn van besnydenis
   gaan om hulle manlikheid te versterk
   o Hulle uitroepe word deur hierdie liedere verswelg
 Wanneer die inisiasie voltooi is, sing die seuns Mangae-liedere in die openbaar om
   te wys hoe trots hulle is op hulle nuwe status as mans
 Die Mangaye-liedere word gekomponeer deur die nuut ingelyfde mans en gee hulle
   die geleentheid om hulle gedagtes en gevoelens uit te druk
 By die plegtigheid dra elke ingelyfde Dithoko (vereringspoësie) voor
   o Dit simboliseer die seuns se betreding van die volwasse wêreld
 Gebruik van stem en beweging
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                              [5]
                                              OF
Bapedi: Byale
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Afsonderingsperiode gedurende vroulike inisiasie
 Die meisie gaan voor inisiasie vir 'n week in afsondering om puberteitsrituele te
   ondergaan
 Aan die einde van die afsonderingsperiode ondergaan die meisie 'n tydperk van
   voorbereiding waar sy inisiasieliedere leer
 Musiekinstrumente word gebruik om geeste te beliggaam en om diere en geeste
   te simuleer
 Die Byale vorm elke oggend 'n S-vormige lyn en voer 'n lied/dans met stadige
   bewegings uit
 Mimiek word gebruik om gedrag wat van die Byale-vroue verwag word, te leer
   sowel as pligte wat hulle as volwassenes sal moet uitvoer
 Die Byale skep liedere gebaseer op klein dieremodelle wat hulle maak om
   verskillende menslike eienskappe te verteenwoordig
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte
Rol van dans, musiek en instrumente:
 Vroue vergader elke aand gedurende die afsonderingsweek in die inlywingshut vir
   dans, sang en tromspel om die meisie vir inisiasie voor te berei
 Danse word gekenmerk deur bewegings wat die ontwikkeling van die kind in die
   baarmoeder voorstel
 Liedere word gekenmerk deur sang saam met ritmes wat geskep word deur hulle
   lippe met hulle vingers te pluk
 Die onheilspellende klank van 'n trom (Moshupiane) kenmerk die Byale se tog na
   'n afgesonderde plek in die berge waar die inwyding sal plaasvind
 Die trom word deur 'n ouer vrou gespeel, maar die Byale word nie toegelaat om
   haar te sien of die oorsprong van die klank te weet nie
 Die klank van die trom stem ooreen met die brul van 'n leeu
  o Dit simboliseer ook die geeste van die berg wat sal waghou oor die Byale
        (ingelyfdes) gedurende hierdie periode
 'n Trom (Moropa) word heelnag gedurende die inisiasieperiode deur ouer vroue
   geslaan om seker te maak dat vreemdelinge nie naby die inisiasieskool kom nie
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                              [5]
                                             OF

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 31

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     31                             DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                       NSS – Memorandum

Batswana: Bojale
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Afsonderingsperiode gedurende die vroue-inisiasie
 Deurgangsrites van die Batswana-mense
 Stel die ingelyfdes bekend aan basiese waardes van hulle gemeenskap
 Die Bojale word gedoen wanneer meisies puberteit bereik
 Meisies word geleer wat vroulike pligte behels
 Die meeste inlywingsmusiek het 'n opvoedkundige funksie
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte
Rol van dans, musiek en instrumente:
 Bonwale (vroulike ingelyfdes) neem regdeur die inlywingsperiode aan musiek-
   aktiwiteite deel
 Hulle moet die geheime formule memoriseer (Rupa) wat hulle dreunsing
 Die hoofuitvoering van die inlywing is die Radikgaratlane-dans
 Op die laaste aand van inlywing doen die Bonwale die Thojane-dans
 Wanneer die meisies huis toe gaan, groet hulle hulle families met liedere
   (Mekgolokwane)
 'n Algemene saak by die meeste vroulike inlywingsliedere is om jong meisies te
   ontmoedig om voor die huwelik swanger te raak
 Die Mekgolokwane-liedere is tuiskomsliedere, maar die dans kan verwys na die laaste
   dae van swangerskap wanneer vroue nie behoorlik kan loop nie
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                                    [5]
                                                OF
Vhavenda: Domba
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Afsonderingsperiode gedurende vroulike inlywing
 Word heeljaar gehou om die drie fases van inlywing te akkommodeer: Vhusha,
  Tshikanda and Domba
 In die eerste twee fases van Domba word hoofsaaklik by die hoofman se hutte gesing
  en gedans
 Die volume van die musiek gee die hoofman se aansien en rykdom weer
 Gedurende Domba word alle instrumentale musiek verbied om die gewydheid van die
  ritueel te beklemtoon
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Rol van dans, musiek en instrumente:
 In die eerste fase bestee die ingelyfdes die meeste tyd om die Ndayo-danse te repeteer
   o Hulle leer deur die ouer meisies na te boots
 Daar is spesiale liedere om rituele, soos die verwydering van elke meisie uit haar tuiste,
   te gedenk
 In die finale fase van die Domba word die Tshikanda vir 'n volle maand aangeleer
 Die uitsonderlikste kenmerk van die Domba is die luislangdans (Domba)
 Die luislang simboliseer vrugbaarheid
 Die ingelyfdes leer ook die mite van Thovhela en Tshishongwe wat hulle uitvoer met
   musiek, dans en drama
   o Dit leer hulle morele etiek
 Die Ngoma-trom word slegs vir gewyde rituele gedurende inlywing gereserveer
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                                    [5]
                                                 OF

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 32

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   32                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

Batsonga: Mancomane
Seremoniële kenmerke/funksies:
 Ritueel vir uitdryf van bose geeste
 Uitdryf van bose geeste vind elke aand in die somer plaas
 Die ritueel se naam is ontleen aan die Ncomane-trom wat 'n onderskeidende
   eienskap vir die uitdryf van bose geeste is
 Pasiënte is individue wat deur ongewenste Zoeloe- of Ndau-geeste besete is
 Die Dzwavi (geestelike) besit 'n stel van vier tromme
 Die tromme is 'n simbool van die Dzwavi se outoriteit
 Dit bring 'n skerp, kragtige klank voort en help om die pasiënt in 'n hipnotiese
   toestand te kry
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Rol van dans, musiek en instrumente:
 Drie tromritmes word gebruik om verskillende bose geeste uit te dryf: Mandlozi vir
   Zoeloe-gees en Xidzimba en Xindau vir Ndau-geeste
 Die tromme word naby die pasiënt se oor geslaan met 'n stok (Rikhokho)
 Dit is om 'n steurende klank vir die geeste te skep
 Dit word gewoonlik gespeel met die Ngoma-bastrom aangepas vir die Vhavenda
 Handskutters (Njele) word ook geskud en die dansers dra beenratels (Marhonge)
  o Daar word geglo dat dit van die Batsonga-voorvadergeeste afkomstig is
 Die liedere word gesing in die taal van die gees wat uitgedryf moet word
 Liedere bestaan uit herhaling van kort vokale verse met melodieë wat 'n blywende
   eienskap het
 Sang dra by tot die hipnotiese staat van ekstase van die pasiënt
  o Die gehoor kan ook in ekstase gaan as gevolg van die sang
 Enige 3 korrekte feite = 3 punte
 2 + 3 = 5 punte                                                                                [5]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Music P1 Feb March 2017 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2017-afr/386695d3-7ce5-4839-bcae-fb14c8934b7a) — Music · QP · 2017 · Afr
- [MUSIC P1 GR12 MEMO SEPT2017 English](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-memo-sept2017-english/c0250d4d-68ec-4735-80c6-a5e2236118d1) — Music · Memo · 2017 · Eng
- [Music P1 Nov 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2017-memo-eng/fe43edfa-7033-4f1b-b8a9-474f7af96383) — Music · Memo · 2017 · Eng
- [Music P1 Feb March 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2018-memo-eng/fe839377-5464-4b4b-a004-cbfaa68980e8) — Music · Memo · 2018 · Eng
- [Music P1 Feb March 2016 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2016-memo-eng/aebed626-76d4-44ca-a1e3-df3188f0e09a) — Music · Memo · 2016 · Eng
- [Music P1 Feb March 2015 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2015-memo-eng/3871b6f7-a031-4d84-a243-85cafd85c597) — Music · Memo · 2015 · Eng

## More from Grade 12 Music

- [Music P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2025-eng/a93b74de-03f7-4627-866d-40f73fc5580d) — QP · 2025 · Eng
- [Music P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-music-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/2519ee7f-bf23-488d-9428-c0bb5ed1bf21) — QP · 2025 · Afr
- [Music P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-eng/1ae05b36-0299-4ea5-94a5-02cc439843f0) — QP · 2024 · Eng
- [Music P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-afr/89b0158e-2d68-4501-a28a-d92e7592e732) — QP · 2024 · Afr
- [Music P2 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-eng/ae7cdad4-f72c-4e9d-a719-3acb9bb251f2) — QP · 2024 · Eng
- [Music P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-afr/82de016a-5592-4674-bf9d-b63e9a93b27a) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
