# Music Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2017 (Afrikaans), 48 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-memo-sept2017-afrikaans/e6bfe739-1777-4d38-a137-a9e544873c04
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Music
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 48

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Music](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/music) › [Music Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-memo-sept2017-afrikaans/e6bfe739-1777-4d38-a137-a9e544873c04)

## About this document

Music · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 48 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [MUSIC P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/51f99515-491a-4362-9497-f4b0bc914a66) — QP · 2017 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      NASIONALE
                  SENIOR SERTIFIKAAT

                         GRAAD 12

                 SEPTEMBER 2017

                    MUSIEK V1
                   NASIENRIGLYN

PUNTE:   120

               Hierdie nasienriglyn bestaan uit 48 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                    MUSIEK V1                            (EC/SEPTEMBER 2017)

 INSTRUKSIES EN INLIGTING

 1.    Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings, naamlik AFDELING A, B, C, D en E.

 2.    AFDELING A en B is VERPLIGTEND.

 3.    AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM), AFDELING D: JAZZ en
       AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM) is keusevrae. Beantwoord
       slegs EEN van hierdie afdelings (AFDELING C of D of E).

 4.    Skryf al die musieknotasie in AFDELING A in potlood en al die geskrewe teks in
       blou of swart ink. Beantwoord die vrae in die spasies aangedui daarvoor.

 5.    Beantwoord AFDELING B en AFDELING C of D of E in blou of swart ink in die
       ANTWOORDEBOEK wat voorsien word.

 6.    Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
       vraestel gebruik word.

 7.    Die laaste bladsy van hierdie vraestel is manuskrippapier wat vir rofwerk
       bedoel is. Kandidate mag hierdie bladsy verwyder.

 8.    Kandidate moet let op die puntetoekenning van elke vraag om genoeg inligting
       in hul antwoorde te gee binne die gegewe tydsduur.

 9.    Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                 MUSIEK V1                                    3

 NASIENROOSTER

        AFDELING              VRAAG     PUNTE    NASIENER     MODERATOR
 A: MUSIEKTEORIE                 1        20
    (VERPLIGTEND)                2        15
                                 3        10
                                 4        15
                            SUBTOTAAL     60
                                     EN
 B: ALGEMENE
    MUSIEKKENNIS                5           20
    (VERPLIGTEND)
                            SUBTOTAAL       20
                                     EN
 C: WKM                          6          10
                                 7          5
                                 8          5
                                 9          5
                                10          15
                            SUBTOTAAL       40
                                     OF
 D: JAZZ                        11          10
                                12          5
                                13          5
                                14          5
                                15          15
                            SUBTOTAAL       40
                                     OF
 E: IAM                         16          10
                                17          5
                                18          5
                                19          5
                                20          15
                            SUBTOTAAL       40

                          GROOTTOTAAL      120

Kopiereg voorbehou                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                      MUSIEK V1                               (EC/SEPTEMBER 2017)

    AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND)                                          (90 minute)

    Beantwoord VRAAG 1
    EN VRAAG 2.1 OF 2.2
    EN VRAAG 3.1 OF 3.2
    EN VRAAG 4.1 OF 4.2

    Beantwoord al die vrae in die spasies wat op hierdie vraestel voorsien word.

    1.    Bestudeer die Prelude uit Op.28. No. 4 deur Chopin hieronder en
          beantwoord die vrae wat volg.

                           (iv)

    6

                                                               (ii)                 1.7.1
 12

         (i)

          1.7.2
 18

                                                                      (iii)
Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                        MUSIEK V1                                            5

 1.1     Benoem die verwante toonsoort van hierdie stuk.

         Antwoord
         G majeur/G

           G majeur/G            = 1 punt
           g majeur              = 1 punt
           g                     = Geen punt                                                (1)

 1.2     Waarvoor staan die afkorting “Op.”?

         Antwoord:
         Opus                                                                               (1)

 1.3     Gee die Afrikaanse betekenis van die term “Largo”.

         Antwoord:
         Met ŉ stadige tempo en baie statig/ stadig en statig                               (1)

 1.4     Noem die intervalle gemerk (i) en (ii) volledig volgens tipe en afstand.

         Antwoord:
         (i) Verminderde 5de
         (ii) Vergrote 2de

                 Verminderde 5de                           = 1 punt
                 Vergrote 2de                              = 1 punt
                 Slegs afstand, m.a.w. net 2de/5de         = Geen ½ punt                    (2)

 1.5     Keer die interval gemerk (i) om en beskryf die nuwe interval hieronder.

         Antwoord: Vergrote 4de

           Vergrote 4de                                   = 1 punt
           Korrekte afstand en toevallige tekens          = 1 punt                         (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                       MUSIEK V1                           (EC/SEPTEMBER 2017)

 1.6    Benoem die drieklank by (iii) volgens tipe en omkering. Herskryf dit in
        grondposisie en gebruik heelnote.

        Antwoord:
        (iii) Mineur drieklank

                Mineur drieklank                       = 1 punt
                Heelnote                               = ½ punt
                Korrekte note                          = ½ punt
                Sleutel (bas)                          = ½ punt
                Toonsoortteken                         = ½ punt                             (3)

 1.7    1.7.1        Transponeer die vioolparty in maat 17 vir Klarinet in B-mol. Voeg
                     die nuwe toonsoortteken by.

                     Antwoord:

                      Korrekte toonsoortteken                              = 1 punt
                      Notasie (klink korrek met verkeerde                  = 1 punt
                      toonsoortteken)
                      Minus ½ punt per fout tot ŉ maksimum van 1 punt.                      (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                         MUSIEK V1                                           7

       1.7.2 Verdubbel die nootwaardes van die vioolparty in maat 18. Voeg die
             nuwe tydmaatteken by.

               Antwoord:

                Korrekte tydsoortteken             = 1 punt
                Notasie                            = ½ punt per polsslag                    (3)

 1.8 Identifiseer die komposisietegniek wat gebruik is om (iv) te verander.

       Antwoord:

             Verdubbeling                Verkleining            Omkering
                                                                                            (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                   MUSIEK V1                         (EC/SEPTEMBER 2017)

 1.9   1.9.1 Skryf die E-blues toonleer, stygend sonder toonsoorttekens, in die
             tenoorsleutel.

              Antwoord:

                                              OF

                Korrekte sleutel                         = 1 punt
                Notasie                                  = 1 punt
                Minus ½ punt per fout tot ŉ maksimum van 1 punt                      (2)

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                         MUSIEK V1                                           9

      1.9.2     Skryf die G-heeltoon toonleer dalend in die alt-sleutel.

                Antwoord:

                                                  OF

                 Korrekte sleutel                         = 1 punt
                 Notasie                                  = 1 punt
                 Minus ½ punt per fout tot ŉ maksimum van 1 punt                            (2)
                                                                                           [20]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                   MUSIEK V1                            (EC/SEPTEMBER 2017)

 VRAAG 2                                                                        (25 minute)

 Beantwoord VRAAG 2.1 OF VRAAG 2.2.

 2.1   Gebruik die onderstaande openingsmotief om ŉ twaalfmaatmelodie in
       drieledige vorm te voltooi vir die instrument van jou keuse. Dui die instrument
       waarvoor jy skryf aan en voeg dinamiek- en artikulasietekens by.

       Instrument: Fluit/Blokfluit/Viool/Kitaar/Saksofoon/Klarinet/Trompet
                   (Enige gepaste instrument NIE KLAVIER NIE.)

       Konsep antwoorde:

                                                             Onvoltooide kadens in c of
                                                             Volmaakte kadens in g/Eb

                                                             Onvoltooide kadens in c of
                                                             Volmaakte kadens in g/Eb

                                                                Volmaakte Kadens in c

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                      MUSIEK V1                                            11

  2.2 Gebruik die onderstaande openingsmotief om ŉ twaalfmaatmelodie in
      drieledige vorm te voltooi vir die instrument van jou keuse. Dui die instrument
      waarvoor jy skryf aan en voeg tempo, dinamiek- en artikulasietekens by.

        Instrument: Tjello/Basviool/Tromboon
                    (Enige gepaste instrument NIE KLAVIER NIE.)

                                                             Onvoltooide kadens in E of
                                                             Voltooide kadens in B/c#

                                                           Onvoltooide kadens in E of
                                                           Volmaakte kadens in B/c#

                                                              Volmaakte kadens in E

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                     MUSIEK V1                           (EC/SEPTEMBER 2017)

 Die melodie sal aan die hand van die volgende kriteria nagesien word:

 BESKRYWING                                        PUNTETOEKENNING

 Vorm en kadenspunte           1 punt per frase x 3                                     3
 Korrektheid
 Nootstele, polse per maat,
                               Minus ½ punt per fout tot ŉ maksimum van 2 punte         2
 toevallige tekens,
 spasiëring en uitleg
                                         Uitstekend
                                         Samehangend en musikaal; frases
                                         definieer     vorm       verbeeldingryk;
                                         aanvangsmotief innoverend voortgesit;
                                9–10
                                         suksesvolle   gebruik van      tonaliteit;
                                         melodiese kontoer meesterlik hanteer;
                                         kreatiewe benadering tot die keuse van
                                         toonhoogtes en ritme.
 Kwaliteit                               Goed
 - Kwaliteit van melodie en              Korrek en musikaal; frases dui die vorm
   toepaslikheid vir die                 duidelik aan; aanvangsmotief sinvol
                                7–8
   gekose instrument.                    voortgesit; stabiele tonaliteit; melodiese
 - Toepaslikheid van                     kontoer     bevredigend;     keuse     van
                                         toonhoogte en ritme akkuraat.                  10
   tempo, artikulasie en
   dinamiese aanduidings                 Gemiddeld
   verhoog die kwaliteit van             Musikaal nie oortuigend; nie alle frases
   die antwoord                          duidelik; aanvangsmotief nie goed
 - Musikaliteit                 4–6
                                         gebruik; tonaliteit onstabiel; melodiese
                                         kontoer onder verdenking; keuse van
                                         toonhoogtes en ritme verbeeldingloos

                                         Onaanvaarbaar
                                         Geen musikale singewing; frases maak
                                0–3      nie sin nie; aanvangsmotief geïgnoreer;
                                         geen tonale sin; geen melodiese kontoer;
                                         toonhoogte en ritme onsamehangend.

 TOTAAL                        Nasieners mag ½ punte gebruik                            15

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                      MUSIEK V1                                           13

 VRAAG 3                                                                        (10 minute)

 Beantwoord VRAAG 3.1 OF VRAAG 3.2.

 3.1    Bestudeer die uittreksel uit Der Span auf den Wellen van Op. 17 Nr. 7
        van Jean Sibelius hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

       Antwoord:

                      1

       4
       4

       8
       4

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                            MUSIEK V1                       (EC/SEPTEMBER 2017)

  12

 15

                              (d)
 19

                                     (c)

                                           (e)
 23

                                                 (a)   (b)

Kopiereg voorbehou                                           Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                        MUSIEK V1                                           15

        3.1.1    Benoem die toonsoort van die eerste gedeelte van die stuk.

                 Antwoord:
                 Ab majeur/Ab

                  Ab majeur/Ab                = 1 punt
                  ab majeur                   = 1 punt
                  ab                          = Geen punt                                      (1)

        3.1.2    Benoem die relatiewe toonsoort van die tweede gedeelte van die
                 stuk.

                 Antwoord:
                 d mineur/d

                  d mineur/d            = 1 punt
                  D                     = 0 punt                                               (1)

        3.1.3    Identifiseer die kadens waarmee die stuk eindig en skryf die
                 akkoorde van die kadens, bv. Onderbroke kadens: V – VI.

                 Antwoord:
                 Volmaakte kadens: V – I

                  Volmaakte kadens/volm. kadens          = 1 punt
                  V–I                                    = 1 punt                              (2)

        3.1.4    Kies die korrekte antwoord vir die komposisietegniek wat gereeld
                 in die melodie voorkom.

                 Antwoord:

                       Herhaling           Sekwens               Omkering                      (1)

        3.1.5    Besyfer die akkoorde by (a), (b) en (c) volledig met gebruik van
                 Romeinse besyfering, bv. G: V (of Va) OF Akkoordsimbole, bv. D.

                 Antwoord:
                 (a)  F: I 6/4 of F/C                                                          (1)

                 (b)     F: V of C                                                             (1)

                 (c)     F: vi of Dm                                                           (1)

                          1 punt per akkoord
                          Minus ½ punt per fout
                          Minus ½ punt vir GEEN of verkeerde omkering
                          Merkers moet of akkoorde of figurering merk; nie ŉ mengsel
                          van die twee nie.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                   MUSIEK V1                              (EC/SEPTEMBER 2017)

        3.1.6   Benoem die tipe nie-akkoordnote wat (d) en (e) gemerk is:

                Antwoord:
                (d) Beklemtoonde deurgangsnoot                                               (1)
                (e) Onbeklemtoonde deurgangsnoot                                             (1)

                 Beklemtoonde / onbeklemtoonde         = ½ punt
                 Tipe nie-akkoordnoot                  = ½ punt
                                                                                           [10]

                                               OF

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                        MUSIEK V1                                         17

 3.2   Bestudeer die uittreksel uit 15 Easy Pieces for Piano van D. Valeras
       hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                 (b)

                         (a)
                                     (c)

                                                (ii)

                               (i)

                                                       (d)

         (e)

                                                             X
                                                         Kadens
Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                    MUSIEK V1                      (EC/SEPTEMBER 2017)

       3.2.1 Benoem die toonsoort van die stuk.

              Antwoord:
              F majeur/F

               F majeur/F                  = 1 punt
               f majeur                    = 1 punt
               f                           = Geen punt                               (1)

       3.2.2 Identifiseer akkoorde (a) tot (e) en besyfer hul korrek hieronder.
             Gebruik akkoordsimbole, bv. C/E.

              Antwoord:
              (a) Bb9 (b)       Dm7

              (c) C13     (d)   Am7

              (e) Ab                                                     (5 x 1)     (5)

               1 punt per akkoord      = 5 punte
               Geen ½ punte sal toegeken word nie

       3.2.3 Benoem die tipe nie-akkoordnote by (i) en (ii).

              Antwoord:
              (i)  (Onbeklemtoonde) boonste wisselnoot
              (ii) (Beklemtoonde) onderste wisselnoot                                (2)

               2 korrekte antwoorde 1 punt elk = 2 punte
               Geen ½ punte sal toegeken word nie

       3.2.4 Benoem die kadens aan die einde van die stuk en dui die
             akkoordsimbole aan.

              Antwoord:
              Volmaakte kadens
              C13(b9) − F

               Volmaak                = 1 punt
               Akkoorde               = 1 punt                                       (2)
                                                                                    [10]

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                      MUSIEK V1                                           19

 VRAAG 4                                                                     (30 minute)

 Beantwoord VRAAG 4.1 (WKM) OF VRAAG 4.2.

 4.1    Voltooi die vierstemmige vokale harmonisering hieronder deur die alt-,
        tenoor- en baspartye by te voeg. Gebruik ten minste EEN nie-
        akkoordnoot.

        Konsep antwoord:

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                    MUSIEK V1                             (EC/SEPTEMBER 2017)

 Die harmonisering sal na aanleiding van die volgende kriteria nagesien word:

 BESKRYWING                                       PUNTETOEKENNING

 Akkoordprogressie                1 punt tussen elke paar akkoorde
 Akkoordkeuse, korrekte           (behalwe tussen 1ste en 2de polsslag               14
 gebruik van kadens               van maat 4).
 Korrektheid
                                  Minus ½ punt per fout, maar nie meer as
 Notasie, verdubbeling,                                                              16
                                  1 punt per akkoord nie.
 spasiëring en stemvoering
                                        Uitstekend               9–10

                                        Goed                     7–8
 Kwaliteit
 Musikaliteit, nie-akkoordnote,         Gemiddeld                5–6                10
 stylbewustheid en kreatiwiteit
                                        Swak                     3–4

                                        Onaanvaarbaar            0–2
 Nota aan nasiener:
                                                                                40 (÷ 8 x 3)
 Punt uit 40 moet nie ŉ ½ punt bevat nie.
                                                                TOTAAL:              15

 Kandidate moet krediet kry vir ŉ ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in
 hierdie memorandum verskyn nie. Besyfering dien as ŉ riglyn vir die nasiener, maar geen
 punte word vir die simbole as sodanig toegeken nie.

                                            OF

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                       MUSIEK V1                                           21

 4.2    Voltooi die stuk deur geskikte harmoniese materiaal in die bassleutel by te voeg.
        Gaan voort in die styl wat deur die gegewe materiaal voorgestel word.

        Konsep antwoord:

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                                    MUSIEK V1                             (EC/SEPTEMBER 2017)

Die antwoord sal na aanleiding van die volgende kriteria nagesien word:

 BESKRYWING                                       PUNTETOEKENNING

 Akkoordprogressie
 Akkoordkeuse, korrekte           1 punt tussen elke paar akkoorde                    15
 gebruik van kadens
 Korrektheid
                                  Minus ½ punt per fout, maar nie meer as
 Notasie, verdubbeling,                                                               15
                                  1 punt per akkoord nie.
 spasiëring en stemvoering
                                        Uitstekend              9 – 10

                                        Goed                        7–8
 Kwaliteit
 Musikaliteit, nie-akkoordnote,         Gemiddeld                   5–6              10
 stylbewustheid en kreatiwiteit
                                        Swak                        3–4

                                        Onaanvaarbaar               0-2
 Nota aan nasiener:
                                                                                40 (÷ 8 x 3)
 Punt uit 40 moet nie ŉ ½ punt bevat nie.
                                                                TOTAAL:               15

 Kandidate moet krediet kry vir ŉ ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in
 hierdie memorandum verskyn nie. Besyfering dien as ŉ riglyn vir die nasiener, maar geen
 punte word vir die simbole as sodanig toegeken nie.

                                                                                           [15]

                                                         TOTAAL AFDELING A:                 60

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                          MUSIEK V1                                        23

 AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS                                 (90 minute)

 Beantwoord AFDELING B
 EN AFDELING C (Westerse Kunsmusiek)
 OF AFDELING D (Jazz)
 OF AFDELING E (Inheemse Afrika-musiek)

 Beantwoord hierdie vrae in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.

 Nota aan die nasiener: Een punt sal toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate moet
 krediet ontvang vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie memorandum verskyn nie.

 AFDELING B: ALGEMENE KENNIS (VERPLIGTEND)

 VRAAG 5

 5.1     Vier opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae gegee. Kies die
         antwoord en skryf slegs die letter (A−D) langs die vraagnommer in die
         ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 5.1.11 E.

         5.1.1        C
         5.1.2        A
         5.1.3        C
         5.1.4        D
         5.1.5        D
         5.1.6        A
         5.1.7        D
         5.1.8        B
         5.1.9        C
         5.1.10       B

                      1 punt vir elke korrekte antwoord   = 10 punte                           (10)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
24                                     MUSIEK V1                         (EC/SEPTEMBER 2017)

 5.2     Beantwoord die volgende vrae.

         5.2.1   Beskryf kortliks waaroor die musiekbedryf gaan.

                 Dis die stappe wat gevolg word/wat nodig is om ŉ produk
                 vanaf die produsent tot by die verbruiker te kry.

                     Korrekte antwoord = 1 punt                                         (1)

         5.2.2   Definieer naaldtydregte (“needletime rights”).

                 Dit is tantième wat betaal word aan die kunstenaars/
                 musikante wat deel is van die opnames. Dit is mense soos die
                 agtergrondsangers, enige van die musikante, ens. Hierdie
                 tantième word betaal wanneer ŉ lied gespeel/opgeneem/
                 uitgevoer word.

                     Korrekte antwoord = 1 punt                                         (1)

         5.2.3   Verduidelik kortliks hoe tantième in musiek werk.

                 Liedjieskrywers/komponiste registreer hul werke by SAMRO,
                 wat intellektuele eiendom en tantième-regte het van hierdie
                 werke het. Hierdie werke kan verkoop word om sodoende geld
                 in te vorder namens die eienaars van die musiek. Hierdie
                 lisensies word gekoop deur radio- en TV stasies, Internet-
                 webwerwe, restourante, winkels, ens. Die geld wat van die
                 besighede verkry word, word aan alle lede van SAMRO
                 versprei, afhangend van die lugtyd wat hulle ontvang het.
                 SAMRO bepaal lugtyd deur inligting van lewendige optrede
                 plekke, televisie- en radiostasies aan te vra.                         (2)

                     Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte

         5.2.4   Hoeveel jaar moet verloop ná die dood van ŉ komponis vir sy werke
                 om erken te word as openbare domein indien sy familie nie die
                 kopiereg hernu nie?

                 50 jaar

                     Korrekte antwoord = 1 punt                                         (1)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                           MUSIEK V1                                          25

 5.3     Skryf die Italiaanse term vir die volgende beskrywing:

         5.3.1        Om ŉ spesifieke passasie in musiek met vuur en heftige energie
                      te speel.

                      Con fuoco

                       Korrekte antwoord = 1 punt                                            (1)

 5.4     Noem TWEE spesifieke stylkenmerke van Beethoven se musiek.

         Hy was die meester van die gebruik van tematiese materiaal en het die
         volgende 2 tipes gebruik: die 1ste tema was verdeel in kleiner motiewe
         en word gevind in die 1ste beweging van die 6de Simfonie; die
         Cantabile (sangstyl) melodieë soos gebruik in die laaste beweging van
         die 6de Simfonie. Hy het gebruik gemaak van die ou kontrapuntele
         metodes en was ŉ meester hiervan.

         Vorm: Hy het tematiese ontwikkeling bemeester. Hy het die
         Sonatavorm verleng/uitgebrei. Hy het gebruik gemaak van “Free
         Fantasy” in die 1ste beweging van die Maanligsonata. Beethoven het
         buite die grense van die tipiese koraalvorm/idioom gewerk en het sy
         koor gebruik as ekstra instrumentale toonkleur en dit vind ons in sy
         9de Simfonie. Hy het die gebruik van harmonie verder ontwikkel met
         die gebruik van swaar, vol akkoorde en modulasies na ander
         toonaarde as na die sub-dominant- en dominanttoonsoorte.

           Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte                                              (2)

 5.5     Beskryf die verskille tussen Sonate en Sonatevorm.

         Sonatevorm bestaan uit 3 dele: eksposisie (uiteensetting),
         ontwikkeling en samevatting (herhaling). Die Sonatevorm eindig
         gewoonlik met ŉ koda (Italiaanse term vir “stert”). Dit mag wel
         voorkom asof die werk uit 3 bewegings bestaan, maar dis ŉ werk wat
         as geheel gekomponeer is.

         Moenie dit met die sonate verwar nie wat ŉ volledige werk is wat uit
         verskeie bewegings bestaan.

           1 feit vir sonatevorm = 1 punt
           1 feit vir sonate wat die verskille uitlig = 1 punt                               (2)

                                                                 TOTAAL AFDELING B:              20

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
26                                     MUSIEK V1                           (EC/SEPTEMBER 2017)

 Beantwoord AFDELING C (WKM)
 OF AFDELING D (JAZZ)
 OF AFDELING E (IAM)

 VRAAG 6

 6.1     Beskryf die volgende:

         6.1.1       Grand opera

                     Hierdie opera is gewoonlik ŉ ernstige werk oor dramatiese
                     geskiedkundige gebeurtenisse. Dit is ŉ skouspel van
                     adelikheid en heldhaftigheid van gewoonlik vier of vyf
                     bedrywe wat ŉ koor en ballet insluit. Dit word gewoonlik
                     gekenmerk deur groot rolverdelings en orkeste.

                      Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte                                    (2)

         6.1.2       Die ontwikkeling van instrumentasie tydens die Romantiese era.

                     Daar was meer klem geplaas op verbreding van die spektrum
                     van instrumentale toonkleur en verskeidenheid. Die
                     strykersafdeling was verleng. Instrumente het melodieë
                     gespeel wat meer uitgebeeld het. Orkeslede moes hul
                     instrumente se toonkleur aanpas by elke individuele
                     komponis se styl. Tegniese virtuositeit was verbeter om die
                     musiek en die publiek se aanvraag te kon verbeter.

                      Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte                                    (2)

         6.1.3       Alberti-bas

                     Die baslyn is nou slegs die begeleiding en is die opbreek van
                     die akkoorde en is ŉ baie eenvoudige, herhalende patroon.
                     Alberti-bas is ŉ tipe gebroke akkoord of begeleiding.

                      Korrekte antwoord = 1 punt                                              (1)

 6.2     Wat is die betekenis van die getal drie in Mozart se opera Die Zauberflöte?

         Hierdie was a.g.v. die invloed van die Vrymesselaars.

          Korrekte antwoord = 1 punt                                                          (1)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                       MUSIEK V1                                           27

 6.3      Noem TWEE voorbeelde waar die getal drie in die opera, Die Zauberflöte
          voorkom.

          Dit verteenwoordig die 3 klopslae aan die deur voor toegang tot die
          Vrymesselaarsvergaderings; 3 dames; 3 jongelinge; 3 geniis;
          3 tempels; 3 verhore; Oorspronklike toonaard (E-mol majeur met 3
          molle); Herhalende motief – kort-lank-lank – in die ouverture en 2de
          bedryf; 3 swaar akkoorde wat die ouverture mee open, word later weer
          herhaal in die tempel-toneel wanneer Tamino se verhoor begin. Dit
          vind plaas in Egipte – oorsprong van Vrymesselaars se sakramente.

           Enige 2 korrekte antwoorde = 2 punte                                               (2)

 6.4      Beskryf EEN tegniek wat gebruik is om die tema te verander in die styl van
          Tema en Variasies.

          Komponiste het note verwyder of bygevoeg, toonaarde verander
          harmonie, ritme, herhalings met verskillende begeleidingspatrone.
          Komponiste moes soms tydens ŉ uitvoering ŉ improvisasie inwerk –
          om almal te beïndruk met hul vaardigheid – enigeen van die gehoor kon
          ŉ tema voorstel en die komponis sou dan op soveel moontlike maniere
          improviseer.

           Korrekte antwoord = 1 punt                                                         (1)

 6.5      Waarom is Beethoven se Simfonie No. 6 Opus 68 in F majeur anders as
          ander simfonieë?

             Dit bestaan uit 5 bewegings i.p.v. die normale bewegings.
             Die laaste 3 bewegings word aaneen gespeel sonder om te stop.
             Dit bevat baie spesifieke program-materiaal.
             Die 6de Simfonie is slegs 1 van 2 simfonieë wat Beethoven opsetlik
              getitel het.

           Korrekte antwoord = 1 punt                                                     (1)
                                                                                         [10]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
28                                     MUSIEK V1                        (EC/SEPTEMBER 2017)

 VRAAG 7

 7.1     Beskryf enige DRIE eienskappe van die operamusiek van die Florentynse
         Camerata.

         Die Camerata wou ŉ nuwe vokale styl ontwikkel, gebaseer op die
         antieke Griekse tragedies, wat hul teorieë baseer het op oorblywende
         vertellings wat oorleef het. Musiek was meer belangrik as teks. Die
         Camerata was vasbeslote dat musiek altyd onderdanig aan die teks
         moes wees. Hul het enige polifonie vermy en so min as moontlik
         gebruik gemaak van die aria en die koor. Hul het kort, vokale
         monodieë komponeer − die sanger het ŉ melodiese verwerking van
         ŉ teks gekry en is begelei deur ŉ instrument wat slegs ŉ eenvoudige
         baslyn bestaande uit akkoorde lewer en die sanger kon die teks sing
         volgens die natuurlike ritmiese spraakpatroon. Die vokale lyn het die
         spraakpatroon en ritmes gevolg – dit het later as die resitatief bekend
         gestaan. Die resitatief is gesing deur ŉ solis en het eenvoudige
         akkoordbegeleiding gehad. Die musiektekstuur was homofonies.

          1 punt elk vir enige 3 korrekte feite = 3 punte                                   (3)

 7.2     Monteverdi word beskou as een van die belangrikste komponiste van
         operamusiek. Verduidelik die betekenis van hierdie stelling.

         Saam met die Camerata was een van die grootste opera-komponiste,
         ook bekend as die stigter van opera, Claudio Monteverdi (1567–
         1643). Sy eerste ware opera, L’Orfeo, het die standaard daar gestel
         vir ander Europese komponiste en het gehelp om hul nasionale
         tradisies te skep en vestig in die 17de eeu. Sy opera het bestaan uit
         resitatiefs, koorgedeeltes, instrumentale danse, tussenspelle (later
         bekend as ritornelli). Monteverdi het die funksie van die orkes
         uitgebrei deur die gebruik van ŉ groter verskeidenheid instrumente
         en ook meer sangers as sy voorgangers. Monteverdi het waarlik die
         betekenis van die teks in die musiek vasgevang. Hy was die meester
         van die nuwe homofoniese dramatiese styl.

          Enige 2 korrekte feite = 2 punte                                                  (2)
                                                                                            [5]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 29

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                           MUSIEK V1                                        29

 VRAAG 8

 8.1      Vergelyk Singspiel en Musiekdrama met mekaar. Noem TWEE verskille
          en EEN ooreenkoms ten opsigte van die styltipes.

          Ooreenkomste:

               Beide Singspiel en Musiekdrama is sub-genres van die opera.
               Beide is ŉ vorm van opera.

          Verskille:

           Singspiel                            Musiekdrama
            Een persoon komponeer die          Een persoonskryf beide die
             musiek en ’n tweede persoon         musiek en die teks (libretto);
             skryf die lirieke (teks);
            Singspiel se storielyn is meestal  Dis ŉ tipe opera waarin die
             komies of romanties van aard;       musikale en dramatiese
                                                 eienskappe ewe belangrik is;
            Gekomponeer deur                   Opera, veral deur Richard
             W.A. Mozart;                        Wagner gekomponeer;
            Gekenmerk deur gesproke            Musiek en drama vorm hegte
             dialoog tussen gesingde frases;     eenheid;
                                                Gekenmerk deur ŉ
                                                 aaneenlopende vloei van orkes-
                                                 musiek.
            Gekenmerk deur ensembles,          Die musiekdrama is ŉ
             liede, ballades en arias, wat       samevoeging van al die
             soms strofies is of volkswysie-     kunsvorme;
             eienskappe het;                    Sang is vry van formele
                                                 verdeling van arias, resitatiefs,
                                                 ens.
            Elemente van magiese, fantasie  Gekenmerk aan die integrale
             skepsels en komies oordrewe         gebruik van leitmotifs of
             eienskappe van goed en kwaad        musikale temas;
             wat eie is aan Singspiel;
            ŉ Vorm van Duitse ligte opera      ŉ Vorm van Duitse opera
                                                 waarvan die struktuur regeer
                                                 word deur die gedagtes van
                                                 effektiwiteit

              1 ooreenkoms (korrekte feit)         = 1 punt
              Enige 2 verskille (4 korrekte feite) = 2 x 2 = 4 punte                      (5)
                                                                                          [5]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 30

Downloaded from hlayiso.com
30                                    MUSIEK V1                         (EC/SEPTEMBER 2017)

 VRAAG 9

 9.1   Beskryf kortliks die belangrike elemente van die tweede tema van “Fingal’s
       Cave” ten opsigte van instrumentasie.

        Die 2de tema beeld die see se beweging en die rollende branders uit.
        Dit is in D majeur geskryf vir Fagotte en tjello’s.
        Die tema word eerste gespeel deur die tjello’s en Fagotte en is in D-
         majeur.
        Daar is ŉ verandering van die mineur na die majeur toonaard en dit
         skep ŉ sonnige gevoel.
        Die tema word begelei deur die strykers wat sagte sestiende-noot
         passasies speel en hierdie herhaling van die sestiende-noot
         patroon weerspieël die kalm see.

        1 punt vir elke korrekte feit = 5 punte                                        (5)
                                                                                       [5]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 31

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                    MUSIEK V1                                           31

VRAAG 10

Skryf ŉ breedvoerige artikel vir jou skoolkoerant oor die VIERDE en VYFDE
bewegings van Beethoven se Simfonie Nr. 6, opus 68. Bespreek onder andere die
gebruik van die instrumente om die gevoel van die gebeure in die natuur weer te
gee.

Die VIERDE beweging word genoem “Donderstorm” en die tempo-
aanduiding is Allegro en ŉ gepunteerde halfnoot = 80. Dis geskryf in F-
mineur, die tydmaatteken is 4/4 en is in vrye een-ledige vorm, ook
vergelykend met programmusiek met interessante orkes-toonkleure. In
hierdie beweging voeg Beethoven die volgende instrumente by die
“klassieke” orkes – ŉ piccolo, dwarsfluit, Klarinet in Bb, fagot, Horing in F,
trombone (alt en tenoor), timpani en nog strykinstrumente. Beethoven skep
ook ŉ aanhoudende musiekvloei deur seksies en motiewe te verskuif van
een instrument of instrument-groep na ŉ ander. Op hierdie wyse het timbre
ŉ belangrike rol begin speel. Die beweging beeld ŉ verwoestende
donderstorm baie realisties uit; dit bou van slegs ŉ paar reëndruppels tot
die klimaks van die storm met donderweer, blitse, stormwinde en swaar
reënbuie. Die storm beweeg verby en in die agtergrond kan donderslae nog
gehoor word.

Die rol van die instrumente is baie belangrik: die viole speel pp staccato
agstenote wat die idee skep van die eerste reëndruppels. Die dromme
verteenwoordig die eerste donderslag met die speel van “lae kwintole deur
die tjello’s en kwartole deur die basviool – almal saam skep die “rumbling”
effek. Die piccolo begin in maat 82 speel en dit versterk die storm-effek. In
maat 106 hoor ons 2 trombone/skuiftrompette wat die storm-klank versterk.
Die eerste viole speel ff tremolo’s en dit gee die gevoel van intense
opwinding. Die storm bereik sy klimaks met dromrolle en tremolo’s. Die
musiek raak geleidelik sagter na die storm wanneer die agstenote weer
verskyn as dolce halfnote gespeel deur die hobo met ŉ dominant-
pedaalpunt in die tonika toonsoort. Die donderweer word steeds in die verte
gehoor.

Ons vind vele elemente van die Romantiese tydperk in hierdie beweging, nl.
dinamiese kontraste, harmoniese kleur, vloeiende melodielyn en vryer
struktuur/vorm. Die oorgang van die vierde na die vyfde beweging geskied
sonder om te stop en kan vergelyk word met Mozart se gebruik in sy
Strykkwartet in G mineur K516 (1787). Die tempo aanduiding is Allegro en
'n stippel minimum = 80. Dit is saamgestel in F-mineur. Die tydsoortteken is
4/4. Die vorm is Programmusiek (of vry op-deelvorm) met interessante
orkestrale kleure. Beethoven het nuwe instrumente bygevoeg – Piccolo,
Fluit, Oboe, Klarinet in Bb, basson, Horing in F, Trombone (Alto en Tenoor),
Timpani en Snare.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 32

Downloaded from hlayiso.com
32                                 MUSIEK V1                          (EC/SEPTEMBER 2017)

 Die VYFDE beweging is getiteld “Skaapwagter se lied – Gelukkige en
 dankbare gevoelens na die storm.” Die tempo-aanduiding is Allegretto en ŉ
 gepunteerde kwartnoot = 60. Dis geskryf in F majeur en is in sonate-
 rondovorm (7-ledige rondovorm). Die hooftema is in die tonika toonsoort aan
 die begin van die ontwikkeling, asook by die eksposisie en “recapitulation”.

 Hierdie beweging is die finale. Soos soveel klassieke eindes, beklemtoon
 hierdie laaste beweging ŉ simmetriese 8-maat tema en hier verteenwoordig
 dit die dankbaarheidslied van die skaapwagters. Soos die storm verby
 beweeg, is daar die gevoel van verligting en al die diere kom te voorskyn.

 Die 5de beweging begin met ŉ jodel, Ranz des Vanches, ŉ eenvoudige
 melodie gespeel deur horing wat die Switserse Alpe herders gebruik om hul
 diere te laat beweeg van een weiveld na die volgende. Die klarinet speel dit
 ook en word dan deur die horing nageboots. Dit word gespeel oor dominant
 en tonika harmonieë, terwyl die strykers saggies saamspeel. Beethoven
 gebruik al dieselfde “ekstra” instrumente as vir die vierde beweging, en laat
 slegs die piccolo uit – Fluit, Oboe, Klarinet in Bb, Fakson, Horing in F,
 Trombone en Strykers.

 Die Koda begin saggies en bou geleidelik op tot ŉ ekstatiese samespel van
 die volle orkes, minus die storm-instrumente. Die eerste viole speel ŉ baie
 vinnige forte tremolo – triool op ŉ baie hoë F. Daarna volg ŉ intense passasie
 wat herinner aan ŉ gebed, gemerk deur Beethoven as pianissimo, sotto voce.
 Meeste dirigente gaan geleidelik stadiger in hierdie deel. Na ŉ kortstondige
 gevoel van heiligheid/toegeneentheid, eindig die werk met 2 baie besliste F
 majeur akkoorde. Die tydsoortteken is 6/8. Die toonaard is F majeur.

 Die vorm is sonata rondo vorm, wat beteken dat die hooftema in toniese
 sleutel aan die begin van die ontwikkeling, sowel as die uiteensetting en die
 rekapitulasie.    Beethoven gebruik dieselfde         instrumente vir die
 ‘Donderstorm beweging, en laat slegs die piccolo uit – Fluit, Oboe, Klarinet
 in Bb, Fakson, Horing in F, Trombone en Strykers.                                        [15]

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 33

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                         MUSIEK V1                                         33

Die opstel sal gemerk word aan die hand van die volgende kriteria:

 KRITERIA                                        PUNTETOEKENNING

 Vierde beweging:        1 punt vir elke korrekte feit x 6                              6

 Vyfde beweging:         1 punt vir elke korrekte feit x 6                              6

                      Uitstekend
                      ŉ Inleiding, afsluiting en stewige argument
                                                                       = 3 punte
                      in die middeldeel van die opstel
                      teenwoordig’.
                      Goed
                      ŉ Inleiding, afsluiting en redelike argument
                                                                       = 2 punte
                      in die middeldeel van die opstel
                      teenwoordig.
 Logiese aanbieding Redelik
 en struktuur van die 'n Inleiding, afsluiting en vae argument in     = 1½ punte        3
 opstel               die middeldeel van die opstel teenwoordig.
                      Ondergemiddeld
                      ŉ Inleiding, afsluiting en swak argument in      = 1 punte
                      die middeldeel van die opstel teenwoordig.
                      Swak
                      ŉ Enkel paragraaf: swak poging met die          = ½ punte
                      skryf van ŉ opstel.
                      Onaanvaarbaar
                      Feite puntsgewys aangebied.                      = 0 punte

                                                                         TOTAL         15

                                                             TOTAAL AFDELING C:        40

                                         OF

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 34

Downloaded from hlayiso.com
34                                      MUSIEK V1                      (EC/SEPTEMBER 2017)

AFDELING D: JAZZ

VRAAG 11

11.1    Kies EEN beskrywing van KOLOM B wat met die korrekte term in KOLOM
        A ooreenstem. Skryf slegs die korrekte letter (A–F) langs die vraag se
        nommer in die ANTWOORDEBOEK, byvoorbeeld 11.1.7 G.

        11.1.1   E
        11.1.2   D
        11.1.3   F
        11.1.4   B
        11.1.5   A
        11.1.6   C

                     1 punt vir elke korrekte antwoord   = 6 punte                         (6)

11.2    Noem TWEE ooreenkomste tussen Mbaqanga en Marabi.

        Swing en Kwela

         2 korrekte feite = 2 punte                                                        (2)

11.3    Met watter instrument word Marabi vereenselwig?

        Pedaalorrel/huisorrel

         1 punt vir korrekte antwoord                                                      (1)

11.4    Die groep The Merry Blackbirds het dit geniet om Amerikaanse ragtime te
        speel, asook genoteerde jazz verwerkings. Noem EEN kunstenaar wie se
        verwerkings hul gespeel het.

        Louis Armstrong, Duke Ellington, Count Bassie, Sy Oliver

         Enige korrekte antwoord = 1 punt                                              (1)
                                                                                      [10]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 35

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                        MUSIEK V1                                          35
VRAAG 12

12.1     Skryf ŉ paragraaf oor die Marabi-styl van The Jazz Maniacs en hul invloed,
         asook die bydrae van Solomon Cele tot die ontwikkeling van hierdie styl.

         Jazzmusiek het politieke doelwitte weerspieël van die VSA sowel as
         Suid-Afrika. Die Jazz Maniac het ontwikkel in die buurte van
         Sophiatown en Distrik Ses. Die orkes is gestig deur Solomon Cele, ŉ
         pianis wat homself geleer het deur te luister na die shebeen-
         musikante en hul na te boots. Die orkes het bestaan uit 4 lede en het
         later uitgebrei na 13 lede. Die ander instrumente was saksofoon,
         kitaar en tromboon. Cele het gesê die swing-klank was ideaal om sy
         nuwe musikale idees oor te dra en dis gekombineer met swing, jazz
         en plaaslike melodieë. Dit het als gelei tot die ontwikkeling van
         Marabi-styl. Die orkes het musikale idees geneem van sommige
         Amerikaanse orkeste en dit hul eie gemaak i.p.v. net na te boots. Hul
         musiekstyl is beïnvloed deur Louis Armstrong, Buck Clayton en
         Harry James.

          1 punt vir enige 3 korrekte feite = 3 punte                                         (3)

12.2     Beskryf Nuwe Jazz in ŉ kort paragraaf en noem EEN kunstenaar van
         hierdie styl.

         Die New Jazz styl verwys na die ontwikkeling van Suid-Afrikaanse
         Jazz na die 1950’s. Dit is nie afgelei van Marabi of Kwela nie en pas
         ook nie in die Mbaqanga kategorie nie. Die musikante het elk hul eie
         individualistiese style ontwikkel.
         Kunstenaars: Todd Matshikiza, Gideon Nxumalo, The Jazz Epistles,
         Philip Tabane

          1 korrekte feit       = 1 punt
          1 korrekte kunstenaar = 1 punt                                                      (2)
                                                                                              [5]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 36

Downloaded from hlayiso.com
36                                     MUSIEK V1                        (EC/SEPTEMBER 2017)

 VRAAG 13

 13.1    Waar het Kwela-musiek sy oorsprong en hoe het Kwela die Suid-
         Afrikaanse musiekwêreld beïnvloed?

         Kwela is afgelei van Marabi en die mees kenmerkende eienskap is die
         gebruik van die penniefluitjie, wat later vervang is deur die saksofoon.
         Dit was die musiek van die strate en gespeel deur die jeug van die
         township. Dit het die einde beteken van die “big bands” en
         dansorkeste en het ŉ nuwe era ingelui van lewenslustige, nuwe
         musiek. Hierdie nuwe styl het nie baie geld nodig gehad nie.
         Die penniefluitjie-kwela of Kwela was die deurbraak in die
         ontwikkeling van swart musiek en jazz in Suid-Afrika. Die
         penniefluitjie was ŉ klein instrument en dus maklik draagbaar. Soos
         die seuns getrek het van hul klein gemeenskape na die stede, het hul
         hul penniefluitjie saamgeneem. Dit is later vervang deur die Duits-
         vervaardigde een. Tipiese Kwela musiekinstrumente is die
         penniefluitjie, ŉ tuisgemaakte kitaar (isingci), ratelinstrumente
         (slaginstrumente) gemaak van leë mekblikke en ŉ een-snaar tee-bus
         bas. Kwela bestaan uit ŉ “vamp” – ostinaat-akkoordreeks – wat
         gespeel word op die snaarbas, en kitaar en die res is aangevul deur
         die ratel – en skud/-slaginstrumente en tromme.
         Jong swart mans het die musiek gespeel op die straathoeke, terwyl
         ander ŉ ogie oopgehou het vir die polisie, genaamd die kwela-kwela.

         Kwela-musiek het ook groot aanklank gevind onder boeremusikante
         en Fred Woodridge se “Penniefluitjie Kwela” was baie populêr. Dit
         was die eerste ware inheemse Suid-Afrikaanse musiek en het
         gespreek tot die mense. Maar dit was egter die swart musikante wat
         die styl tot internasionale status verhef het.

         Jare later is die penniefluitjie vervang deur die saksofoon en die
         akoestiese kitaar is vervang deur die elektriese een. Aan die einde van
         die 1950’s het die penniefluitjie heeltemal verdwyn uit die orkes en
         Kwela was nou bekend as Sax Jive en eers later as Mbaqanga en dit
         sou die musiekwêreld in Suid-Afrika vir die volgende 20 jaar oorheers.

          1 punt elk vir enige 5 korrekte feite = 5 punte                                   (5)
                                                                                            [5]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 37

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2017)                         MUSIEK V1                                       37

VRAAG 14

14.1       Hoe het Jazz in ballingskap die musiekontwikkeling van Suid-Afrikaanse
           musikante beïnvloed?

           In die 1960’s het die Suid-Afrikaanse jazzmusikante 2 keuses gehad – veg
           of gaan weg. Die meerderheid wat die land verlaat het, was toegewyde
           politiese en artistiese professionele mense. Al het die meeste van hul nie
           suksesvolle musiekloopbane oorsee gehad nie, het hul tog die begeerte
           gehad om hulself uit te beeld/leef deur die musiek van hul land van
           oorsprong. Dit het hul talente help ontwikkel en hulle as professionele
           musikante laat werk en optree. Die laaste opsie was om die land te verlaat,
           aangesien hul “vertrekpermitte” om oorsee op te tree, elke keer afgekeur
           is. Om ŉ musikant in Suid-Afrika te wees gedurende hierdie tyd, was
           feitlik onmoontlik a.g.v. die “nagklok”/ aandklokreël en ook dat die
           konsertsale nie gelyktydig swart en wit kunstenaars kon akkommodeer
           nie. Dit was werklik ŉ baie moeilike tyd. Jazz musikante het doelbewus
           veelrassige samewerking deur hul musiek voorgestaan en het gehelp om
           professionele musiekmaak in Suid-Afrika aan die gang te hou en jazz in
           ons land te behou.

            1 punt elk vir enige 5 korrekte feite = 5 punte                                      (5)
                                                                                                 [5]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [MUSIC P1 GR12 SEPT2017 ERRATA](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-sept2017-errata/fbb78aab-e10c-499d-94d3-dd97054b101e) — Music · Errata · 2017
- [MUSIC P2 GR12 MEMO SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-gr12-memo-sept2018-afrikaans/fc9635ca-1591-4fff-b113-8cdaeaa39a9a) — Music · Memo · 2018 · Afr
- [Gr12 MUSC V2 S17 MEMO Afr](https://www.hlayiso.com/library/gr12-musc-v2-s17-memo-afr/d7b97c0a-cbf5-41bd-ba32-c10c8f535645) — Music · Memo · 2017 · Afr
- [Gr12 MUSC P2 S17 MEMO Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-musc-p2-s17-memo-eng/8feea58b-6bc4-4dd8-85e8-cb81df65ed00) — Music · Memo · 2017 · Eng
- [Music P1 Nov 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2017-memo-eng/fe43edfa-7033-4f1b-b8a9-474f7af96383) — Music · Memo · 2017 · Eng
- [Music P1 Feb March 2017 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2017-memo-afr/2cce21ba-7267-4624-bdec-d35817c48434) — Music · Memo · 2017 · Afr

## More from Grade 12 Music

- [Music P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-music-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/2519ee7f-bf23-488d-9428-c0bb5ed1bf21) — QP · 2025 · Afr
- [Music P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-eng/1ae05b36-0299-4ea5-94a5-02cc439843f0) — QP · 2024 · Eng
- [Music P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-afr/89b0158e-2d68-4501-a28a-d92e7592e732) — QP · 2024 · Afr
- [Music P2 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-eng/ae7cdad4-f72c-4e9d-a719-3acb9bb251f2) — QP · 2024 · Eng
- [Music P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-afr/82de016a-5592-4674-bf9d-b63e9a93b27a) — QP · 2024 · Afr
- [Music P1 May-June 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2023-afr/c63e8e7c-e873-4829-a88c-b6bca7fa6d10) — QP · 2023 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
