# Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2018-memo-afr/603989e1-ca09-4e21-bcf9-8562258f7884
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Music
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Music](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/music) › [Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2018-memo-afr/603989e1-ca09-4e21-bcf9-8562258f7884)

## About this document

Music · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Memorandum, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                      MUSIEK V1

                                          2018

                                   NASIENRIGLYNE

                                                                       PUNTE: 120

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 30 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                         2                               DBE/2018
                                         ¸SSE – Nasienriglyne

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.          Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings, naamlik AFDELING A, B, C,
            D en E.

2.          AFDELING A en B is VERPLIGTEND.

3.          AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM), AFDELING D: JAZZ en
            AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM) is keusevrae. Beantwoord
            slegs EEN van hierdie afdelings (AFDELING C of D of E).

4.          Skryf al die musieknotasie in AFDELING A met potlood en al die geskrewe
            teks met blou of swart ink op hierdie vraestel.

5.          Beantwoord AFDELING B en AFDELING C of D of E met blou of swart ink in
            die ANTWOORDEBOEK wat verskaf is.

6.          Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
            vraestel gebruik is.

7.          Die laaste bladsy van hierdie vraestel is manuskrippapier wat vir rofwerk
            bedoel is. Kandidate mag hierdie bladsy verwyder.

8.          Kandidate mag vir die duur van hierdie eksamen NIE toegang tot enige
            musiekinstrument hê NIE.

9.          Kandidate moet let op die puntetoekenning van elke vraag om genoeg
            inligting in hul antwoorde te gee.

10.         Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                3                               DBE/2018
                                  SSE Nasienriglyne

NASIENROOSTER

        AFDELING            VRAAG           PUNTE     NASIENER   MODERATOR
 A: MUSIEKTEORIE              1               20
    (VERPLIGTEND)
                              2               15
                              3               10
                              4               15
                          SUBTOTAAL           60
                                       EN
 B: ALGEMENE
    MUSIEKKENNIS              5               20
    (VERPLIGTEND)
                          SUBTOTAAL           20
                                       EN
 C: WKM                       6               10
                              7               5
                              8               5
                              9               5
                             10               15
                          SUBTOTAAL           40
                                       OF
 D: JAZZ                     11               10
                             12               5
                             13               5
                             14               5
                             15               15
                          SUBTOTAAL           40
                                       OF
 E: IAM                      16               10
                             17               5
                             18               5
                             19               5
                             20               15
                          SUBTOTAAL           40

                        GROOTTOTAAL          120

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   4                                   DBE/2018
                                     SSE Nasienriglyne

 AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND)                                   (90 minute)
 Beantwoord VRAAG 1
 EN VRAAG 2.1 OF 2.2
 EN VRAAG 3.1 OF 3.2
 EN VRAAG 4.1 OF 4.2.
 Beantwoord die vrae in die spasies wat op hierdie vraestel verskaf is.

 VRAAG 1                                                                  (25 minute)
 Bestudeer die uittreksel uit Beethoven se Vioolsonate Op. 34 en beantwoord die vrae
 wat volg.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      5                                      DBE/2018
                                        SSE Nasienriglyne

 1.1         Benoem die hooftoonsoort van hierdie werk.

              F majeur = 1 punt                                                                      (1)

 1.2         Benoem die intervalle by (a) en (b) volgens tipe en afstand.

              (a) Saamgestelde majeur 2de/ Majeur 9de       = 1 punt
              (b) Verminderde 5de                           = 1 punt
                                                              Geen ½ punte                           (2)

1.3      Transponeer die boonste stem van die klavierbegeleiding in die sopraansleutel
         van maat 2 tot 31 by X 'n mineur 3de hoër. Voeg die nuwe toonsoortteken by.

            Korrekte toonsoortteken                                               = 1 punt
            Notasie (minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte)           = 2 punte
            Geen punte word afgetrek vir ontbrekende tydmaatteken nie.                               (3)

1.4      Herskryf die boonste stem van die klavierbegeleiding in die sopraansleutel van
         maat 2 tot 31 by X 'n oktaaf laer sodat dit deur 'n altviool gespeel kan word. Voeg
         die korrekte sleutel en toonsoortteken by.

            Sleutel en toonsoortteken = ½ punt elk                           = 1 punt
            Notasie (minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte)      = 2 punte               (3)

 1.5         Benoem die drieklanke by (c) en (d) volgens tipe en posisie. Gebruik slegs
             die note in die blokkie.
              (c) Verminderd              = ½ punt
                  Tweede omkering         = ½ punt
              (d) Majeur                  = ½ punt
                  Eerste omkering         = ½ punt                                                    (2)

 1.6        Skryf toevallige tekens (skuiftekens) voor sekere note in maat 7 by Y om 'n
            chromatiese passasie te skep.
                                            ½      ½         ½       ½

             Toevallige tekens = ½ punt elk = 2 punte                                                (2)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        6                                      DBE/2018
                                          SSE Nasienriglyne

 1.7    Noem die toonsoort waarna die musiek in maat 8 tot 10 moduleer.
            C majeur = 1 punt                                                                          (1)

 1.8    Omkring die enharmonies ekwivalent van Eb op die partituur.
            Omkringde noot D# in maat 7 = 1 punt                                                       (1)

 1.9    Voltooi die melodiese fragment hieronder deur TWEE stygende sekwense in die
        gegewe spasie by te voeg.
                  Motif/Motief    Sequence/Sekwens 1 Sequence/Sekwens 2

            1 punt per sekwens X 2                                    = 2 punte
            Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte
                                                                                                       (2)

 1.10   Noem die tipe toonleer waarop die volgende passasie baseer is.

            (C) Blues-toonleer = 1 punt                                                                (1)

 1.11   Voltooi die volgende heeltoontoonleer deur heelnote by die sterretjies (*) in te
        voeg.
                                     ½      ½      ½       ½

                   or
                                           ½        ½         ½       ½

                   or
                                               ½        ½         ½       ½

                     Elke korrekte noot = ½ punt x 4 = 2 punte                                         (2)
                                                                                                       [20]

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    7                                    DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

 VRAAG 2                                                                   (25 minute)

 Beantwoord ÒF VRAAG 2.1 ÒF VRAAG 2.2.

 2.1        Voltooi die aanvangsmotief hieronder om 'n twaalfmaatmelodie in drieledige
            vorm vir enige enkellyn-, melodiese instrument van jou keuse te skep. Noem
            die instrument waarvoor jy skryf. Dui die tempo aan en verskaf dinamiek- en
            artikulasietekens by.

Konsepantwoord:

2.1    Instrument: Kitaar/Saksofoon/Klarinet/Trompet/Viool/Fluit/Hobo/Franse horing

       Tempo: Enige tempo-aanduiding van matig tot lewendig.

        Allegretto

                                                OF

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                           8                                           DBE/2018
                                             SSE Nasienriglyne

Konsepantwoord:
2.2   Instrument: Tjello/Baskitaar/Tromboon/Fagot/Basviool
      Tempo: Enige tempo-aanduiding van matig tot lewendig.
                  Allegretto

  Die melodie sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
         BESKRYWING                                          PUNTETOEKENNING

  Vorm en kadenspunte              1 punt per frase x 3                                                    3
  Korrektheid
  Nootstele, polse per maat,       Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte                       2
  toevallige tekens, spasiëring
                                            Uitstekend
                                            Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
                                            verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend voortgesit;
                                    9–10
                                            suksesvolle gebruik van tonaliteit; melodiese kontoer
                                            meesterlik hanteer; kreatiewe benadering tot die keuse van
  Kwaliteit                                 toonhoogtes en ritme
  - Kwaliteit van melodie en                Goed
    toepaslikheid vir die gekose            Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik aan;
    instrument                      7–8     aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele tonaliteit;
  - Musikaliteit                            melodiese kontoer bevredigend; keuse van toonhoogtes en
                                                                                                         10
  - Toepaslikheid van tempo,                ritme akkuraat
    artikulasie- en dinamiek-               Gemiddeld
    aanduidings verhoog die                 Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
    kwaliteit van die antwoord      4–6     aanvangsmotief nie goed gebruik; tonaliteit onstabiel;
                                            melodiese kontoer onder verdenking; keuse van
                                            toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
                                            Onaanvaarbaar
                                            Geen musikale singewing; frases maak nie sin nie;
                                    0–3
                                            aanvangsmotief geïgnoreer; geen tonale sin; geen
                                            melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme onsamehangend
  TOTAAL                           Nasieners mag ½ punte gebruik                                         15

                                                                                                               [15]
Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      9                                      DBE/2018
                                        SSE Nasienriglyne

 VRAAG 3                                                                     (10 minute)
 Antwoord ÒF VRAAG 3.1 ÒF VRAAG 3.2.
 3.1    Bestudeer die uittreksel uit die koraal Es ist gewisslich an der Zeit van
        JS Bach en beantwoord die vrae wat volg.

 3.1.1      Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.
             Bb majeur = 1 punt
                                                                                                     (1)
 3.1.2      Identifiseer die akkoorde (a) tot (d) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
            Romeinse syfers, bv. IV.

             Sien partituur
             1 punt per akkoord        = 4 punte
             (Minus ½ punt per fout)                                                                 (4)
 3.1.3      Besyfer en benoem die kadens by (e) in maat 4.
             V of V7                = ½ punt
             vi                     = ½ punt
             Onderbroke (kadens)    = 1 punt
                                                                                                     (2)
 3.1.4      Benoem die tipe nie-akkoordnote by (i) en (ii).
             (i) (Beklemtoonde) Deurgangsnoot         = 1 punt
             (ii) Terughouding                        = 1 punt                                       (2)
 3.1.5      Met watter kadens eindig hierdie uittreksel?
             Onvolmaakte kadens = 1 punt                                                             (1)
                                                                                                     [10]
                                               OF

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       10                                     DBE/2018
                                          SSE Nasienriglyne

3.2 Bestudeer die uittreksel hieronder uit Smoke Gets In Your Eyes van Jerome Kern
    en beantwoord die vrae wat volg.

3.2.1       Die hooftoonsoort van hierdie werk is C majeur. Watter EEN van die
            toonsoorte hieronder is die submediant mineur van hierdie toonsoort? Maak
            'n kruisie (X) in die toepaslike blokkie.
              A mineur = 1 punt                                                                   (1)
3.2.2       Identifiseer die akkoorde (a) tot (e) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
            akkoordsimbole bo die partituur, bv. Bb/D.
             Kyk partituur
             1 punt per akkoord    = 5 punte
             Geen ½ punte sal toegeken word nie                                                   (5)
3.2.3       Benoem die tipes nie-akkoordnote by (i), (ii) en (iii).
             (i) Terughouding      = 1 punt
             (ii) Deurgangsnoot = 1 punt
             (iii) Deurgangsnoot   = 1 punt                                                       (3)
3.2.4       Benoem die kadens wat in maat 8 en 9 by X gevorm word.
             Volmaakte kadens        = 1 punt                                                     (1)
                                                                                                  [10]

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                                11                                                    DBE/2018
                                                   SSE Nasienriglyne

VRAAG 4                                                                                            (30 minute)
Antwoord ÒF VRAAG 4.1 ÒF VRAAG 4.2.
4.1    Voltooi die vierstemmige vokale harmonisering hieronder deur die alt-, tenoor-
       en baspartye by te voeg.
Konsepantwoord:

                    I            IV 6               V         I6
Die harmonisering sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
                    BESKRYWING                                                  PUNTETOEKENNING
Akkoordprogressie                                             1 punt tussen elke paar akkoorde
Akkoordkeuse, korrekte gebruik van kadens                     (behalwe tussen maat 4 en 5)                                12

Korrektheid                                                   Minus ½ punt per fout maar nie meer as 1 punt per
Notasie, verdubbeling, spasiëring, stemvoering                akkoord nie                                                 14
                                                              • Uitstekend               = 3½ –4 punte
                                                              • Goed                     = 2½ –3 punte
Kwaliteit
Musikaliteit, non-akkoordnote, stylbewustheid, kreatiwiteit
                                                              • Gemiddeld                = 1½ –2 punte                    4
                                                              • Swak                     = ½ –1 punt
                                                              • Onaanvaarbaar            =0
                                                              Nota aan die nasiener:
                                                              Punt uit 30 moet nie 'n ½ punt bevat nie
                                                                                                                          30
TOTAAL                                                                                                          30÷2      15
Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word
vir die simbole as sodanig, toegeken nie.

                                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                                12                                                DBE/2018
                                                   SSE Nasienriglyne

4.2         Voltooi die stuk hieronder deur gepaste harmoniese materiaal in die
            onvolledige mate in te voeg. Gaan voort in die styl wat deur die gegewe
            materiaal in maat 1 en 2 voorgestel word.
Konsepantwoord:

Die antwoord sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:

                         BESKRYWING                                             PUNTETOEKENNING

 Akkoordprogressie
                                                                1 punt tussen elke paar akkoorde                14
 Akkoordkeuse, korrekte gebruik van kadens

 Korrektheid                                                    Minus ½ punt per fout maar nie meer as 1
                                                                                                                12
 Notasie, verdubbeling, spasiëring, stemvoering                 punt per akkoord nie
                                                                • Uitstekend           = 3½ –4 punte
                                                                • Goed                 = 2½ –3 punte
 Kwaliteit
                                                                • Gemiddeld            = 1½ –2 punte            4
 Musikaliteit, nie-akkoordnote, stylbewustheid, kreatiwiteit
                                                                • Swak                 = ½ –1 punt
                                                                • Onaanvaarbaar        =0
                                                                Nota aan die nasiener:
                                                                                                               30÷2
                                                                Punt uit 30 moet nie 'n ½ punt bevat nie
 TOTAAL                                                                                                         15

Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte antwoord wat nie in
hierdie memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar
geen punte word vir die simbole as sodanig, toegeken nie.
                                                                                                                         [15]
                                                                                 TOTAAL AFDELING A:                      60

Kopiereg voorbehou                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                             13                                DBE/2018
                                SSE Nasienriglyne

AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS                       (90 minute)

Antwoord ADELING B
EN AFDELING C (Westerse Kunsmusiek)
OF AFDELING D (Jazz)
OF AFDELING E (Inheemse Afrika-musiek).

Beantwoord hierdie vrae in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.

AFDELING B: ALGEMEEN (VERPLIGTEND)

VRAAG 5

5.1         5.1.1    B

            5.1.2    C

            5.1.3    A

            5.1.4    D

            5.1.5    D

            5.1.6    C
            5.1.7    A

            5.1.8    B

            5.1.9    A

            5.1.10   C                                                             (10)

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       14                                     DBE/2018
                                          SSE Nasienriglyne

5.2
      5.2.1     Definisie:
                • Die aantal stempartye wat gelyktydig klink
                   of
                • Die aantal stempartye in 'n komposisie
                • Die digtheid (kompleksiteit), of deursigtigheid van 'n komposisie
                 Korrekte antwoord = 1 punt                                                           (1)
      5.2.2     Monofonies:
                • Musiek wat bestaan uit 'n enkel, onbegeleide melodiese lyn
                • 'n Aantal persone wat dieselfde melodie op dieselfde toonhoogte of in
                   oktawe uitmekaar sing
                Homofonies:
                • Melodie met 'n harmoniese begeleiding
                • Wanneer al die partye gelyktydig met dieselfde ritme beweeg (akkoorde)
                Polifonies:
                • Twee of meer onafhanklike melodieë wat saam klink
                Antifonaal
                • 'n Tekstuur wat musikale materiaal tussen twee groepe, of solo en groepe
                   afwissel.
                • Vraag en antwoord:
                   o Twee soliste
                   o Solo en koor

                 Enige TWEE teksture = 1 punt elk = 2 punte
                 Enige TWEE beskrywings van die benoemde teksture = 1 punt elk = 2 punte              (4)
5.3       • Musiekproduksiebestuurder              •          Kunstenaarbestuurder
          • Musiekregisseur                        •          Musiekpatenteregprokureur
          • Klankingenieur                         •          Musiekbemarker
          • Radiomusiekomroeper                    •          Musiekuitgewer
          • Musiekklankversorger                   •          Musiekpromosieagent
          • Musiekverwerker                        •          Musiekvideovervaardiger
          • Liriekskrywer                          •          Musiektegnikus
           Enige VIER korrekte antwoorde = 4 punte                                                    (4)

5.4           Tantieme wat aan komponiste, outeurs en uitgewers betaal word wanneer
              hulle musiek gekopieer en verkoop word op enige tipe opname apparaat, bv.
              CD, Mp3, aanlyn verkope.

              Korrekte antwoord = 1 punt                                                              (1)

                                                                     TOTAAL AFDELING B:               20

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       15                                       DBE/2018
                                          SSE Nasienriglyne

Antwoord AFDELING C (WKM)
OF AFDELING D (JAZZ)
OF AFDELING E (IAM).

Nota aan die nasiener: Een punt moet toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate
moet gekrediteer word vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie nasienriglyne
aangedui word nie.

AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)
VRAAG 6
6.1         6.1.1    Simfoniese Toondig
                     •    'n Enkel-beweging onafhanklike orkeskomposisie met 'n program
                          of titel wat buite-musikale idees aandui
            6.1.2    Opera Seria
                     •    'n Dramatiese, ernstige of tragiese opera
                     •    Gebruik karakters uit legendes of mitologie (dikwels helde)

            6.1.3    Ouverture
                     •    Enkel-beweging orkeskomposisie
                     •    Inleiding tot 'n opera, ballet of verhoogopvoering wat dien as 'n
                          voorbereiding deur die bekendstelling van temas uit die werk

            6.1.4    Aria
                     •    Lied vir solostem met orkesbegeleiding
                     •    Word gebruik in 'n opera, oratorium of kan 'n losstaande werk
                          wees

             Enige TWEE korrekte feite x 3 beskrywing = 6 punte                            3X2= (6)

6.2

            6.2.1        Klarinet
            6.2.2        Tromboon
            6.2.3        Hobo of Fagot
            6.2.4        Pizzicato
            6.2.5        Lento/Adagio                                                               (4)

             Enige VIER korrekte antwoorde = 4 punte
                                                                                                    [10]

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      16                               DBE/2018
                                         SSE Nasienriglyne

VRAAG 7

Papageno se karakter:
• Hy is 'n soort grapmaker, kansvatter en lafaard of net eenvoudig, parmantig, maar
   tog vermaaklik
• Verskaf komiese oomblikke in opera tussen ernstige tonele
• Baritonstem word op 'n ligte en speelse manier gebruik
   Aria
• Eenvoudige en speelse, volksagtige melodie
• Teks: uitbeelding van Papageno se parmantige karakter, lewe en beroep
• Toonsoort: majeur – sonnige stemming
• Harmonie: klassieke tonale harmonie, eenvoudige primêre akkoorde
• Artikulasie: ligte orkestrasie met baie staccato’s
• Begeleiding: die orkes skep die speelse stemming
• Stemming: sonnig, lighartig en eenvoudig
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte                                                        [5]

VRAAG 8

    8.1     Adagio (inleiding gevolg deur 'n Allegro seksie)
    8.2     Sonatevorm
    8.3     Sonatevorm
    8.4     Trombone en piccolo
    8.5     Drie trombone

    VYF korrekte feite = 5 punte                                                           [5]

VRAAG 9

•     Vorm:
      o Sonatevorm/Allegro-sonatevorm
      o Volop gebruik van reëlmatige simmetriese frasering
      Instrumentasie:
      Standaard Klassieke orkes – met geen addisionele instrumentasie
•     Harmonie
      o Modulasie na verwante Majeur (B mineur… D Majeur… B mineur)
      o Sterk beïnvloed deur Mozart en Beethoven se gebruik van klassieke harmonie
•     Tekstuur:
      Meestal homofonies
•     Melodie:
      Uitgebreide ontwikkeling van motiewe

    Enige VYF korrekte feite = 5 punte
                                                                                           [5]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        17                                           DBE/2018
                                           SSE Nasienriglyne
VRAAG 10

    Element                  Vierde beweging                         Vyfde beweging
                                                           Titel : “Herderslied”, vreugdevolle en
      Titel          Donderstorm; 'n Storm
                                                           dankbare gevoelens na die storm
                     Toonsoort: F mineur – dreigende       Toonsoort: F Major - vreugdevol;
                     atmosfeer; Onstabiele tonaliteit      Tonaliteit stabiel
                     • Staccato-klanke van die viole       • Pastorale omgewing: Landelike
   Program/             verteenwoordig die                     toneel, herinnering en
                        reëndruppels                           oorpeinsing
     Klank-          • Keteltrom - die donderweer          • Jodel van die klarinet en horing
   skildering           bygevoeg vir dramatiese effek          in die openingsmate
                     • Bygevoegde piccolo om die           • Swewende/Huppelende karakter
                        klimaks van die storm te               en pastorale gevoel
                        beklemtoon                         • In 6/8 tydmaat
                     • Gebroke akkoord figure in die
                        strykers – die weerlig
                     • Addisionele trombone om die         •   Addisionele trombone
                        intensiteit van die storm te           (onderskryf die diepte van gevoel
                        beklemtoon                             van dankbaarheid)
                     • Lae kwintole (tjellos) en           •   Gee 'n eenvoudige, realistiese
                        kwartole (basviool) verskaf die        voorstelling van 'n idilliese toneel
                        rommeleffek van die komende        •   Dankbaarheid vir die
                        storm                                  lewegewende verkwikking en
                                                               onderhoudingskrag van die reën
Die opstel sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
          KRITERIA                                        PUNTETOEKENNING
 Vierde beweging:                   Titel:                         = 1 punt
                                                                                                    6
                                    Klankskildering                = 5 punte
 Vyfde beweging:                    Titel                                = 1 punt
                                                                                                    6
                                    Klankskildering                      = 5 punt
                                    Uitstekend
                                    'n Inleiding, afsluiting en stewige
                                                                               = 3 punte
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig.
                                    Goed
                                    'n Inleiding, afsluiting en redelike
                                                                               =2-2½ punte
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig
                                    Redelik
                                    'n Inleiding, afsluiting en vae
 Logiese uiteensetting en                                                      = 1½ punte
                                    argument in die middeldeel van die                              3
 struktuur van die opstel           opstel teenwoordig
                                    Ondergemiddeld
                                    'n Inleiding, afsluiting en swak
                                                                               = 1 punt
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig
                                    Swak
                                    'n Enkel paragraaf: swak poging met        = ½ punt
                                    die skryf van 'n opstel
                                    Nie aanvaarbaar
                                                                               = 0 punte
                                    Feite puntsgewys aangebied
 TOTAAL                                                                                          15      [15]
                                                                       TOTAAL AFDELING C:                40
Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   18                                   DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

                                            OF

AFDELING D: JAZZ

VRAAG 11
11.1        11.1.1 Swing-ritme
                      • 'n Swewende/Huppelende, shuffle-agtige ritme-tegniek wat in
                         jazz gebruik word
                      • Die verlenging van die eerste oomblik en verkorting van die
                         tweede oomblik van die maatslagverdeling
                      •

                                  gespeel soos

                     Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
            11.1.2 Scat-sang
                      • Sangstyl waarin betekenislose klanke in plaas van woorde in
                         jazz gesing word
                      • Improvisatoriese vokale solo
                      • Sluit klanke soos jodel, krepitasies, glissando en
                         toonhoogteverbuigings in
                     Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte

            11.1.3 Ghoema
                     • Spesifieke gebruik van ritme wat geassosieer word met die
                        Kaapse Maleiers en elemente van big band, jazz, Karibiese
                        reggae, San en Xhosa invloede insluit
                     • Begelei deur 'n Ghoematrom
                     • Genoteerde ritme:

                                                   of
                     Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
            11.1.4 Malombo
                      • 'n Afrika-jazz-styl deurdrenk van vhaVenda-kultuur
                      • Vermeng tradisionele komposisies en kulturele temas met
                        moderne verhoogopvoerings
                      • Gebruik 'n twaalfmaat blues-struktuur

                     Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
                                                                                  (4 x 2) (8)
11.2
            11.2.1   Ragtime
                      1 punt                                                                (1)
            11.2.2   Riff
                      1 punt                                                                (1)
                                                                                            [10]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   19                                   DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

VRAAG 12

Dolly Rathebe
• Afro-pop/jazz-styl
• Sangerige melodieë met treffende ritme in populêre styl
• Populêre musiek in 'n dansstyl
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele
   Afrikamusiek en Afro-soul insluit
• 'n Fluweelagtige en smeulende stem
• Stemomvang van 'n alt
• Blues styl
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Thandi Klaasen
• 'n Fluweelagtige en smeulende stem
• Dans of jazz-kombinasie
• Kabaretagtige musiekvoordrag
• Blues, jazz en Xhosa invloed
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele Afrika-
  musiek en Afro-soul insluit
• Tipiese AABA liedvorm
• Stemomvang van 'n alt

 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Miriam Makeba
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele
   Afrikamusiek en Afro-soul insluit
• Wye verskeidenheid wêreldmusiek wat Engelse ballades, Portugese fado's,
   Brasiliaanse bossa novas, Hebreeuse en Joodse melodieë, Haïtiese dreunsang,
   ens. insluit.
• 'n Mengsel van Suid-Afrikaanse jazz en tradisionele musiek
• Donker heserige klanke en delikate frasering soortgelyk aan die van Ella Fitzgerald
• Intieme warm stem soortgelyk aan die van Frank Sinatra
• Sing in haar moedertaal, en gebruik klikgeluide
• Tradisionele stylelemente soos manlike agtergrondsangers wat geïnspireer word
   deur mbube kore kom voor in haar musiek
• Kombinasie van jazz, R&B, pop en Afrika-musiek in 'n hoogs persoonlike styl
• Gebruik die a cappella helende dreunsang van tradisionele genesers
   (amasangoma)
• Klanke en ritmes van Afrika
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte
                                                                                            [5]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 20                                    DBE/2018
                                    SSE Nasienriglyne

VRAAG 13
 13.1       Spokes Mashiyane/Lemmy Mabaso/Elias Lerole
 13.2       Miriam Makeba/Makgonatsohle/Soul Brothers
 13.3       Penniefluit en kitaar/banjo
 13.4       I-IV-V-I / I-IV-I6 4 -V-I
 13.5       Jazz-orkes en stemme

 VYF korrekte feite = 5 punte                                                              [5]

VRAAG 14
Zim Nqawana
• Begrond in inheemse klanke
• Tradisionele Xhosa (en ander Afrika) ritmes en liedere wat vermeng met 'n moderne jazz-styl
• Styl bevat bop, funk, Indiese en Westerse klassieke musiek, samba, tango en vokale
   dreunsang elemente
• Hoogs perkussief
• Dansagtig en ritualisties
• Herhalende riffs
• Sterk improvisatoriese styl

Spirits Rejoice
• Vermenging van 'n verskeidenheid style, bv.:
   o Jazz en tradisionele Afrika-musiek (sinkopasie/vraag en antwoord, herhaling,
       ens.)
   o Free jazz vermeng met jazz rock, (hoogs perkussief, improvisatories,
       sinkopasie, herhalende riffs, ens.)
   o Populêre musiek en jazz (pop-albumhervrystellings)
   o Amerikaanse en Afrika-jazz (blues-invloed, blues-toonleer met verlaagde 3de ,
       verhoogde 4de en verlaagde 7de note, 12-maat blues, ens.)
   o Latyns-Amerikaanse en Afrika-jazz (herhaling, sinkopasie, sterk improvisasiestyl
       en melodies)
• Bevat elemente van ‘smooth jazz’ wat in die 1980’s ontstaan het
• Musiek meestal ernstig en eerder bedoel vir beluistering as vir dans
• Gebruik dikwels herhalende gesangagtige temas
Sakhile
• Begrond in tradisionele Afrika kultuur
• Gebruik van Westerse instrumente, bv. elektriese kitaar
• Mengsel van jazz en tradisionele Afrika-musiek
• Tekens van township-musiek
• Lirieke beeld die politieke atmosfeer van die tyd uit
• Mbaqanga-kitaarstyl word gebruik
• Die oorhoofse klank is kommersieel
• Malombo-invloed bekendgestel deur pperskussiewerkspeler, Mabe Thobejane
• Gebruik herhalende musikale materiaal
• Gebruik dikwels tradisionele dansers tydens hulle optredes
• Beïnvloed deur jazz fusion van Miles Davis
 Enige VYF korrekte feite vir enige gekose kunstenaar/orkes (band) = 5 punte               [5]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   21                              DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

VRAAG 15

Abdullah Ibrahim
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
  o Kaapse Klopse/karnaval
  o Volksliedere van slawe
  o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
  o Tradisionele Xhosa-ritmes
  o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
  o Ghoema-polsslag
  o Banjo en kitaar en saksofoon van die Kaapse Klopse
• Wyer Suid-Afrikaanse style
  o Marabi-musiek
  o Kwêla-musiek
  o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz
  o Thelonious Monk (Klavierstyl)
  o Duke Ellington (Swing)
  o James Johnson (Stride-klavier)

 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Karaktereienskappe van sy musiek:
o Ritme en maatslag:
   o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
o Harmonie:
   o Standaard Klassieke akkoordprogressies vermeng met jazz-eienskappe (bv.
      blues)
o Melodie:
   o Volksagtig
   o Gesangagtige melodieë
• Tekstuur:
   o Hoofsaaklik homofonies
   o Sekere elemente van vraag en antwoord
• Instrumentasie: Klavier, bas, tromme, saksofoon, trompet, tromboon

 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Albums/liedere:
• Tsakwe
• Mannenberg
• Soweto Is Where It’s At

 Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte

                                            OF

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                22                                   DBE/2018
                                   SSE Nasienriglyne

Robbie Jansen
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
   o Kaapse Klopse/karnaval
   o Volksliedere van slawe
   o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
   o Tradisionele Xhosa-ritmes
   o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
   o Ghoema-polsslag
   o Banjo en kitaar en saksofoon van die Kaapse Klopse
• Wyer Suid-Afrikaanse style
   o Marabi-musiek
   o Kwêla-musiek
   o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz en invloede
    o Amerikaanse saksofoonspelers
    o Dizzy Gillespie
    o Big Band
    o Salvation Army marsorkeste
    o Funk en Salsa
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Karaktereienskappe van sy musiek:
• Ritme en maatslag:
   o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
• Harmonie:
   o Klassieke gesangagtige harmoniese eienskappe vermeng met jazz-elemente
       (bv. Blues)
   o Gebruik stadig bewegende primêre akkoorde, nie soos Afro-jazz wat vinnig
       bewegende akkoorde bevat nie
   o amaXhosa-harmonieë (prominente gebruik van primêre akkoorde, I, IV, V en ii)
• Melodie: Volksagtig
   o Khoisan-melodieë smelt saam met Maleisiese en Indonesiese melismatiese
       style
   o Rietagtige kwaliteit van die Khoisanfluit hoorbaar
   o Saksofoonmelodie geproduseer 'n nasale toon met vibrato aan die einde van
       frases
• Tekstuur:
   o Hoofsaaklik homofonies
   o Elemente van vraag en antwoord
• Oorvleueling van stempartye (vraag en antwoord waar die antwoord begin voor die
   vraag voltooi is)
• Instrumentasie: Leier-saksofoon, klavier, bas, tromme, trompet, tromboon en stem
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Albums/liedere:
• Sommer Ghoema
• Hoija Tjie Bonga
• Tsakwe
 Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   23                               DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

Winston Mankunku Ngozi
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
   o Kaapse Klopse/karnaval
   o Volksliedere van slawe
   o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
   o Tradisionele Xhosa-ritmes
   o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
   o Pentatoniese sendinggesange
   o Ghoema-polsslag
• Wyer Suid-Afrikaanse style
   o Marabi musiek
   o Kwêla musiek
   o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz
   o John Coltrane (saksofoon-styl)
   o Horace Silver
   o Big Band
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte

Karaktereienskappe van sy musiek:
• Ritme en maatslag:
   o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
• Harmonie:
   o Klassieke gesangagtige harmoniese eienskappe vermeng met jazz-elemente (bv.
       blues)
   o Xhosa-harmonieë (prominente gebruik van primêre akkoorde, I, IV, V en ii)
• Melodie: Volksagtig
   o Khoisan-melodieë smelt saam met Maleisiese en Indonesiese melismatiese style
• Tekstuur:
   o Hoofsaaklik homofonies
   o Elemente van vraag en antwoord
   o Oorvleueling van stempartye (vraag en antwoord waar die antwoord begin voor die
      vraag voltooi is)
• Instrumentasie: klavier leier-saksofoon, , bas, tromme, trompet, tromboon en stem
 Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Abantwana be Africa
• Crossroads
• Ya Khal 'iNkomo
• Molo Africa
• Dudula
 Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      24                                               DBE/2018
                                         SSE Nasienriglyne

Die opstel sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word.
        KRITERIA                                  PUNTETOEKENNING
 Musiekstylkenmerke            1 punt vir elke korrekte feit                                        10
 Albums/Liedere                1 punt vir elke korrekte feit                                        2
                               Uitstekend
                               'n Inleiding, afsluiting en stewige argument
                               in die middeldeel van die opstel
                                                                               = 3 punte
                               teenwoordig
                               Goed
                               'n Inleiding, afsluiting en redelike argument
                               in die middeldeel van die opstel
                                                                               = 2-2½ punte
                               teenwoordig
                               Redelik
 Logiese uiteensetting en 'n Inleiding, afsluiting en vae argument in          = 1½ punte            3
 struktuur van die opstel die middeldeel van die opstel teenwoordig
                               Ondergemiddeld
                               'n Inleiding, afsluiting en swak argument in    = 1 punt
                               die middeldeel van die opstel teenwoordig
                               Swak
                               'n Enkel paragraaf: swak poging met die         = ½ punt
                               skryf van 'n opstel
                               Nie aanvaarbaar
                               Feite puntsgewys aangebied
                                                                               = 0 punte
 TOTAAL                                                                                             15     [15]

                                                                               TOTAAL AFDELING C: 40

                                                OF

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    25                                     DBE/2018
                                       SSE Nasienriglyne

AFDELING E: INHEEMSE AFRIKAMUSIEK (IAM)
VRAAG 16
16.1
16.1.1 Isihlabo
       • Isihlabo is 'n inleidende, dalende, toonleerpassasie deur die kitaar of
           konsertina gespeel
       • Bestaan uit kort onvolledige frases wat soos 'n improviserende klanktoets
           klink om die korrekte toonhoogte van snare van die kitaar te bepaal
       • Gebruik vrye ritme en polsslag
        Enige TWEE korrekte feite = 2 punte                                                    (2)

16.1.2      Malombo
            • 'n vhaVenda ritueel wat tydens die opleiding van 'n persoon wat 'n
               geestelike tussenganger wil word
            • Uitgevoer deur 'n vrou (of soms 'n man) wat deur die voorvaders
               meegedeel word dat sy 'n roeping het om as geestelike tussenganger op
               te tree. Sy gaan dan in 'n trans deur vir 'n aantal dae te dans totdat die
               gees van die voorvaders van haar besit neem
            • 'n Kombinasie van sang en dans, begelei deur tromme en 'n skutter
            • Uitvoerings word beperk tot ernstige en belangrike rites

             Enige TWEE korrekte feite = 2 punte                                               (2)

16.1.3      Kiba
            • Slegs mans is aanvanklik toegelaat om deel te neem aan die dans op
               kiba-musiek. Vroue word deesdae toegelaat om deel te neem in moderne
               kiba
            • Die mans se weergawe bevat 'n aantal spelers (ensemble) wat elkeen 'n
               aluminium pyp op verskillende toonhoogtes (naka) speel
            • Die spelers voer 'n dalende melodie saam uit wat tradisionele liedere met
               ryk harmonieë namaak en uitbeeld
            • 'n Groep vroue sing en dans hulle weergawe van kiba-liedere (“koša ya
               dikhuru”)
                                                                                               (2)
             Enige TWEE korrekte feite = 2 punte

16.1.4      Amahubo
            • Amahubo is Zulu seremoniële liedere
            • Amahubo-liedere vorm die middelpunt van tradisionele Zulu-kultuur se
              religieuse en politieke leefwêreld
            • Uitgevoer by troues of begrafnisse van 'n koning hoofman (Induna), of
              Umnumzane, of by oorlog en ander herdenkingseremonies
            • Rituele en simbolisme domineer amahubo-uitvoerings
            • Alhoewel hoogs tradisioneel, vermeng dit met ander moderne style soos
              maskandi en isicathamiya

             Enige TWEE korrekte feite = 2 punte                                               (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        26                          DBE/2018
                                           SSE Nasienriglyne

16.2        16.2.1     Moropa wa ditinti

            16.2.2     •   Umakhweyana
                       •   Isitolotolo
          16.2.3     Malombo
    TWEE korrekte feite = 2 punte                                                       (2)
                                                                                        [10]

VRAAG 17
•  Teen die einde van die maskandi-lied word flinke pryspoësie voorgedra deur die
   leiersanger
• Bevestiging van afkoms
• Vorm deel van die Zulu mondelinge tradisie wat inligting bewaar
• 'n Vertoning van die uitvoerder se musikaliteit en 'n viering van die sanger se
   musikale suksesse
• Gee erkenning aan 'n individuele uitvoerder vir wat hy/sy persoonlik bereik het
• Ook 'n manier om ander maskandi wedyweraars uit te daag
• Bedoel om vrees tussen medemusikante aan te wakker
• Kan gebruik word as 'n manier van selfverdediging asook om te bewys dat hulle
   sterker as ander musikante is
• Die voordrag van izibongo vorm die hoogtepunt van die hele uitvoering
 VYF korrekte feite = 5 punte                                                           [5]

VRAAG 18

    18.1    Mahlathini en die Mahotella Queens
    18.2    Blues (I-I-I-I-IV-IV-I-I-V-IV-I-I) OF I-IV-V-I
    18.3    I-IV-V-I
    18.4    Afrikatromme en stemme
    18.5    Orrel en stemme

    VYF korrekte feite = 5 punte                                                        [5]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    27                                     DBE/2018
                                       SSE Nasienriglyne

VRAAG 19

•     Lewenswyse en interafhanklike menslike verhoudings word in ritme verteenwoordig
•     Uitdagende oomblikke en emosionele druk word gesimboliseer deur kruisritmes
•     Kruisritmes, gegrond in die hoofpolsslae, berei jou voor vir 'n volgehoue lewenssin
      te midde van uitdagings
•     Die gebruik van drie polse teenoor twee polse word in die daaglikse lewe ervaar en
      help om 'n twee-dimensionele houding teenoor ritme te ontwikkel
•     Kinderspeletjies word gebruik om kinders se algemene ritmiese gevoel te ontwikkel
•     Die gelyktydige gebruik van kontrasterende ritmiese patrone in 'n maat, vorm die
      middelpunt van die Afrika ritmiese tradisie
•     Afrika-musiek maak grootliks staat op vinnig bewegende, vrolike ritmiese tromspel
          o Hoofpatrone (beesklokpatrone, tydlynpatrone, rigtingpatrone) bepaal die
              basiese ritmiese voortgang
          o Verteenwoordig 'n uitleg van al die bewegings benodig vir musikante en
              dansers
          o Word tipies geklap of gespeel op ideofone, soos beesklokke, of 'n
              styfgespande membraan met 'n hoë toonhoogte
          o Die mees algemene Afrika ritmepatroon is 'n motief wat uit sewe tromslae
              bestaan

         o Die standaardpatroon bestaan uit twee kruisritme-fragmente in enkelvoudige
            (4/4 of 2/2) en saamgestelde (12/8 of 6/8) tydmaat
    VYF korrekte feite = 5 punte                                                               [5]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   28                                      DBE/2018
                                      SSE Nasienriglyne

VRAAG 20
Relevansie van diere
• Vroeë isicathamiya-groepe soos Empangeni Home Tigers en Brave Lion Singers is
   vernoem na diere. Die konsep bulhorings (izimpondo zenkomo), kom prominent in
   isicathamiya voor (die vorm van die bul se horings word met die harmonie en
   sterkte binne die isicathamiya-groep geassosieer)
• Die vorm van die horings van die bul kan gesien word wanneer isicathamiya
   uitvoerders saamgroepeer om 'n toonsoort vir die lied te bepaal
• Klanke geassosieer met osse "grr…grr…drr…drr" word as krepitasies gebruik om
   die ritme en choreografie te ondersteun
Zulu familiekraal
• Die woning van umuzi wendoda (die hoof van die kraal) vorm die middelpunt van
   die familie-kraal, omring deur hutte van die vrou/e, kinders en lede van die
   uitgebreide familie
• Hierdie vorm van sosiale organisasie kom voor in isicathamiya gedurende die
   ”gaarmaak” van liedere wanneer die leier in die middel van 'n sirkel staan wat
   gevorm word deur lede van die groep
• Die vuurmaakplek word metafories gebruik vir die “gaarmaak van liedere”
   gedurende isicathamiya-verhoogoptredes
• Voor die groep die verhoog betree, staan die uitvoerders in 'n sirkel en bid vir
   geestelike leiding
• Hierdie sirkel stel die beeshoringvorm van 'n Zulu-stad voor ('n gewyde ruimte waar
   manne die teenwoordigheid van hulle voorvaarders ervaar en tot hulle bid)
• Ritme of die maak van ritme word idiomaties as ‘ukubasa umlilo', (vuurmaak) deur
   die amaZulu beskryf
Ukuqatha (Kompetisies rondom stokgevegte)
• Die terminologie en beelde van hierdie kragtoetse (inkunzi - bul) vir die jeug vir 'n
   magtige leier, en izingqwele vir seuns wat hulle teenstanders verslaan, word
   gebruik in isicathamiya-kore
• In die Zulu-gemeenskap word kompetisie (veral in musiek) hoog geag
• Kompetisies word ook as 'n publieke aktiwiteit gebruik waar 'n gevoel van identiteit
   vasgestel word
• Isicathamiya-uitvoerders verbeter hulle beeld deur kompetisies te wen
Umuntu ngumuntu ngabantu
• amaZulu verkondig dat volgens isiZulu filosofie, hulle nie liedere “komponeer” nie,
   maar dit “bou” (bayazakha) deur middel van 'n groep mense wat saam iets bereik
   (soos die bou van 'n hut)
• 'n Komposisie ontkiem in die verbeelding van 'n individu en terwyl hy dit aan ander
   leer, sing hy slegs sy indila (paadjie) en die ander sing hulle eie iziggi (voetspore)
   harmonieë saam
• Op hierdie wyse word harmonie sosiaal ontwikkel
• Daarom word daar na die leier van 'n isicathamiya-groep verwys as ivulandlela
   (padvinder)
• Hy laat sy izigqi (voetspore) na om die pad te berei en die ander lede van die groep
   volg hom in hulle eie "voetspore" met ingeskakelde ritmes, wat verskillende
   harmoniese ritmes aan die oorspronklike melodie gee.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Music P1 May June 2018 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2018-afr/b1ddc72e-e5b9-44f4-ba22-47c08b53fb6b) — Music · QP · 2018 · Afr
- [Music P2 May June 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-may-june-2018-memo-eng/7d7c1c1f-ca34-4f87-b536-28865f633ca8) — Music · Memo · 2018 · Eng
- [Music P2 May June 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-may-june-2018-memo-afr/c0dd45ed-dcb0-4278-bf80-b92cc2060a84) — Music · Memo · 2018 · Afr
- [Music P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2018-final-memo-afr/dc78da88-f718-4288-96ae-eff8f272b86b) — Music · Memo · 2018 · Afr
- [Music P1 Feb March 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2018-memo-eng/fe839377-5464-4b4b-a004-cbfaa68980e8) — Music · Memo · 2018 · Eng
- [Music P1 May June 2021 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2021-mg-afr/b7f5c0c9-52cd-4bb8-88d2-db893c039c17) — Music · Memo · 2021 · Afr

## More from Grade 12 Music

- [Music P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2025-eng/a93b74de-03f7-4627-866d-40f73fc5580d) — QP · 2025 · Eng
- [Music P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-music-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/2519ee7f-bf23-488d-9428-c0bb5ed1bf21) — QP · 2025 · Afr
- [Music P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-eng/1ae05b36-0299-4ea5-94a5-02cc439843f0) — QP · 2024 · Eng
- [Music P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-afr/89b0158e-2d68-4501-a28a-d92e7592e732) — QP · 2024 · Afr
- [Music P2 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-eng/ae7cdad4-f72c-4e9d-a719-3acb9bb251f2) — QP · 2024 · Eng
- [Music P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-afr/82de016a-5592-4674-bf9d-b63e9a93b27a) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
