# Music Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2016 (Afrikaans), 33 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2016-memo-afr/2c41ee48-ce66-44a5-b054-2d80e65f7666
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Music
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 33

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Music](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/music) › [Music Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2016-memo-afr/2c41ee48-ce66-44a5-b054-2d80e65f7666)

## About this document

Music · Grade 12 · NSC November Exam · 2016. Memorandum, 33 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRAAD 12

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                                     MUSIEK V1

                                  NOVEMBER 2016

                                   MEMORANDUM

PUNTE: 120

TYD: 3 uur

                      Hierdie memorandum bestaan uit 33 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        2                     DBE/November 2016
                                         NSS – Memorandum

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.          Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings, naamlik AFDELING A, B, C,
            D en E.

2.          AFDELING A en B is VERPLIGTEND.

3.          AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM), AFDELING D: JAZZ en
            AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM) is keusevrae. Beantwoord
            slegs EEN van hierdie afdelings (AFDELING C of D of E).

4.          Skryf al die musieknotasie in AFDELING A met potlood en al die geskrewe
            teks met blou of swart ink op hierdie vraestel.

5.          Beantwoord AFDELING B en AFDELING C of D of E met blou of swart ink in
            die ANTWOORDEBOEK wat verskaf is.

6.          Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
            vraestel gebruik is.

7.          Die laaste bladsy van hierdie vraestel is manuskrippapier wat vir rofwerk
            bedoel is. Kandidate mag hierdie bladsy verwyder.

8.          Kandidate mag vir die duur van hierdie eksamen NIE toegang tot enige
            musiekinstrument hê NIE.

9.          Kandidate moet let op die puntetoekenning van elke vraag om genoeg
            inligting in hul antwoorde te gee.

10.         Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                             3                     DBE/November 2016
                              NSS – Memorandum

NASIENROOSTER

        AFDELING            VRAAG        PUNTE   NASIENER   MODERATOR
 A: MUSIEKTEORIE              1           20
    (VERPLIGTEND)
                              2           15
                              3           10
                              4           15
                          SUBTOTAAL       60
                                    EN
 B: ALGEMENE
    MUSIEKKENNIS              5           20
    (VERPLIGTEND)
                          SUBTOTAAL       20
                                    EN
 C: WKM                       6           10
                              7            5
                              8            5
                              9            5
                             10           15
                          SUBTOTAAL       40
                                    OF
 D: JAZZ                     11           10
                             12            5
                             13            5
                             14            5
                             15           15
                          SUBTOTAAL       40
                                    OF
 E: IAM                      16           10
                             17            5
                             18            5
                             19            5
                             20           15
                          SUBTOTAAL       40

                        GROOTTOTAAL       120

Kopiereg voorbehou

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     4                           DBE/November 2016
                                      NSS – Memorandum

AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND)                                      (90 minute)
Beantwoord VRAAG 1
EN VRAAG 2.1 OF 2.2
EN VRAAG 3.1 OF 3.2
EN VRAAG 4.1 OF 4.2.
Beantwoord die vrae in die spasies wat op hierdie vraestel verskaf is.
VRAAG 1                                                                     (25 minute)
            Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                          ens.

Kopiereg voorbehou

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       5                              DBE/November 2016
                                        NSS – Memorandum

1.1         Benoem die hooftoonsoort van hierdie stuk.

            Antwoord:
            G majeur/G
             G majeur/G = 1 punt
             g majeur = 1 punt
             g         = geen punt                                                                 (1)
1.2         Benoem die intervalle by 1.2.1 en 1.2.2 volgens tipe en afstand.

            Antwoord:
            1.2.1 Mineur 7de
            1.2.2 Majeur 3de

             Minor 7de       = 1 punt
             Major 3de       = 1 punt
             Geen ½ punte
             Slegs afstand, Geen ½ punt                                                            (2)

1.3         Benoem die drieklanke by 1.3.1 en 1.3.2 volgens tipe en posisie/omkering.

            Antwoord:
            1.3.1 Majeur – tweede omkering
            1.3.2 Mineur – grondposisie
             Majeur                = ½ punt
             Tweede omkering       = ½ punt
             Mineur                = ½ punt
             Grondposisie          = ½ punt                                                        (2)
1.4         Herskryf die tjelloparty van maat 7 in 'n saamgestelde tydmaat. Voeg die
            nuwe tydmaatteken by.
            Antwoord:
                      1                   ½              ½

            OF
                      ½     ½      ½     ½

             Tydmaatteken       = 1 punt
             Notasie            = ½ punt per pols = 2 punte                                        (3)

Kopiereg voorbehou

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   6                              DBE/November 2016
                                    NSS – Memorandum

1.5     Transponeer die tjelloparty van maat 43–62 'n heeltoon (majeur tweede) hoër.
        Voeg die nuwe toonsoortteken by.

        Antwoord:

         Korrekte toonsoortteken                               = 1 mark
         Notasie                                               = 2 marks
         Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte                                     (3)

1.6    Herskryf die basparty van die klavier in maat 8 TWEE oktawe hoër in die
       altsleutel.

       Antwoord:

        Korrekte notasie  = 1 punt
        Geen ½ punte
        (GEEN punte word vir verkeerde rigting van nootsteeltjies afgetrek nie)                (1)

1.7    Voltooi die melodiese fragment hieronder deur TWEE stygende sekwense by te
       voeg.

       Antwoord:                                       √               √

        Sekwense = 1 punt per sekwens soos aangedui
        (Indien F-herstel gebruik word, is dit ook aanvaarbaar)
        Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 1 punt per sekwens                           (2)

Kopiereg voorbehou

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    7                           DBE/November 2016
                                     NSS – Memorandum

1.8    Skryf die toonlere hieronder soos aangedui.

       1.8.1    Voltooi die stygende chromatiese toonleer wat op die gegewe noot begin.

                Antwoord:

                OF

                 Minus ½ punt vir elke toonhoogtefout
                 Kandidate mag enige vorm van die chromatiese toonleer
                 gebruik solank die klank reg is                                             (2)

      1.8.2    Voltooi die stygende Doriese modus wat op E begin.

               Antwoord:

               OF

                Minus ½ punt vir elke toonhoogtefout
                Modus kan met/sonder toonsoortteken geskryf word                             (2)

      1.8.3    Skryf Bb melodiese mineur stygend en dalend met toonsoortteken. Dui die
               halftone aan.

        Antwoord:

         Toonsoortteken                                       = 1 punt
         Notasie                                              = 1 punt
         Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 1 punt
         Minus ½ punt indien geen halftone                                                    (2)
                                                                                             [20]

Kopiereg voorbehou

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     8                         DBE/November 2016
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 2                                                                   (25 minute)

Beantwoord VRAAG 2.1 OF VRAAG 2.2.

2.1/        Voltooi die aanvangsmotief hieronder om 'n twaalfmaatmelodie in drieledige
2.2         vorm vir enige enkellyn- melodiese instrument van jou keuse te skep. Noem
            die instrument waarvoor jy skryf. Dui die tempo aan en voeg dinamiek- en
            artikulasietekens by.

Konsepantwoorde:

2.1      Instrument: Tjello/Tromboon/Tuba/Fagot/Baskitaar/Kontrabas

            Allegretto

                                           OF
2.2    Instrument: Kitaar/Saksofoon/Klarinet/Trompet/Viool

       Allegretto

Kopiereg voorbehou

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       9                             DBE/November 2016
                                        NSS – Memorandum

Die melodie sal aan die hand van die volgende kriteria nagesien word:

            BESKRYWING                              PUNTE TOEKENNING

     Vorm en kadenspunte           1 punt per frase x 3                                 3

     Korrektheid
     Nootstele, polse per          Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte    2
     maat, toevallige tekens,
     spasiëring, uitleg
                                        Uitstekend
                                        Samehangend en musikaal; frases definieer
                                        vorm verbeeldingryk; aanvangsmotief
                                   9–10 innoverend voortgesit; suksesvolle gebruik
                                        van tonaliteit; melodiese kontoer meesterlik
                                        hanteer; kreatiewe benadering tot die keuse
                                        van toonhoogtes en ritme
     Kwaliteit                          Goed
     - Kwaliteit van melodie en         Korrek en musikaal; frases dui die vorm
       toepaslikheid vir die            duidelik aan; aanvangsmotief sinvol
                                    7–8
       gekose instrument                voortgesit; stabiele tonaliteit; melodiese
     - Toepaslikheid van                kontoer bevredigend; keuse van
                                                                                        10
       tempo, artikulasie en            toonhoogtes en ritme akkuraat
       dinamiese aanduidings            Gemiddeld
       verhoog die kwaliteit van        Musikaal nie oortuigend; nie alle frases
       die antwoord                     duidelik; aanvangsmotief nie goed gebruik;
                                    4–6
     - Musikaliteit                     tonaliteit onstabiel; melodiese kontoer onder
                                        verdenking; keuse van toonhoogtes en
                                        ritme verbeeldingloos
                                        Onaanvaarbaar
                                        Geen musikale singewing; frases maak nie
                                    0–3 sin nie; aanvangsmotief geïgnoreer; geen
                                        tonale sin; geen melodiese kontoer;
                                        toonhoogtes en ritme onsamehangend
     TOTAAL                                  Nasieners mag ½ punte gebruik              15

                                                                                                  [15]

Kopiereg voorbehou

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    10                            DBE/November 2016
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 3                                                                     (10 minute)

Beantwoord VRAAG 3.1 OF VRAAG 3.2.

3.1         Bestudeer die uittreksel uit Mozart se Sonate K.283 hieronder en beantwoord
            die vrae wat volg.

Antwoord:

                                                              Voltooide kadens

Kopiereg voorbehou

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     11                         DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

3.1.1       Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.

            Antwoord:
            G majeur/G

             G major/G     = 1 mark
              g major/g    = 1 mark
             g             = no mark                                                         (1)

3.1.2       Identifiseer akkoord (a)–(e) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
            standaardbesyfering onder die partituur, byvoorbeeld V6, OF akkoordsimbole,
            byvoorbeeld B/D# bo die partituur.

            Antwoord:
            Verwys na die partituur:

             1 punt per akkoord = 5 punte
             (Minus ½ punt vir elke fout)
             (Aanduiding van toonsoort is nie verpligtend nie)
             Nasieners moet akkoordsimbole (bo-aan) OF besyfering (onderaan)
             nasien, en nie 'n mengsel van die twee nie                                      (5)

3.1.3       Benoem die kadens in maat 3–4.

            Antwoord:
            Voltooide/Volmaakte (kadens)

             Voltooide/Volmaakte (kadens) = 1 punt
             (Geen punt as net akkoordprogressie gegee word nie)                             (1)

3.1.4       Benoem die tipe nie-akkoordnoot by (i).

            Antwoord:
            Terughouding

             Terughouding = 1 punt
                                                                                             (1)

3.1.5       Omkring AL die deurgangsnote op die partituur wat in maat 8 op maatslag 1
            en 2 voorkom.

            Antwoord:

             ½ punt vir elke omkringde noot    = 2 punte
                                                                                             (2)

                                                                                             [10]

                                                 OF

Kopiereg voorbehou

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                               12                         DBE/November 2016
                                 NSS – Memorandum

3.2 Bestudeer die uittreksel uit Solitaire van Neil Sedaka en Philip Cody hieronder en
    beantwoord die vrae wat volg.

     Antwoord:

Kopiereg voorbehou

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      13                     DBE/November 2016
                                        NSS – Memorandum

3.2.1       Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.

            Antwoord:
            Eb majeur/Eb

             Eb majeur/ Eb     = 1 punt
             eb majeur         = 1 punt
             eb                = Geen punt                                                (1)

3.2.2       Identifiseer akkoord (a)–(e) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
            akkoordsimbole bo die partituur, byvoorbeeld Bb/D.

            Antwoord:
            Verwys na die partituur

             1 punt per akkoord          = 5 punte
             (a) Eb:I
             (b) Eb :V 7 of V or Bb: V 7
             (c) Eb: V 9 of V or Bb: V 9
             (d) Eb: I6 4 or Ic
             (e) Eb: V 7
             Geen ½ punte word toegeken nie                                               (5)

3.2.3       Benoem die tipe nie-akkoordnote by (i)–(iii).

            Antwoord:
            (i) Deurgangsnoot
            (ii) Deurgangsnoot
            (iii) Terughouding

             3 korrekte antwoorde, 1 punt elk    = 3 punte
             Geen ½ punte                                                                 (3)

3.2.4       Benoem die kadens in maat 6–7.

            Antwoord:
            Voltooide/Volmaakte (kadens)

             Voltooide/Volmaakte (kadens)       = 1 punt                                  (1)

                                                                                          [10]

Kopiereg voorbehou

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     14                             DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

VRAAG 4                                                                        (30 minute)
Beantwoord VRAAG 4.1 OF VRAAG 4.2.
4.1         Voltooi die vierstemmige vokale harmonisering hieronder deur die alt-, tenoor-
            en baspartye by te voeg.
Konsepantwoord:

Die harmonisering sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

                   BESKRYWING                                     PUNTETOEKENNING

Akkoordprogressie                                  1 punt tussen elke paar akkoorde
                                                                                                 14
Akkoordkeuse, korrekte gebruik van kadens          (behalwe tussen maat 4 en 5)
Korrektheid
                                                   Minus ½ punt per fout maar nie meer as
Notasie, verdubbeling, spasiëring,                                                               16
                                                   1 punt per akkoord nie
stemvoering
                                                   • Uitstekend       = 9–10 punte
Kwaliteit                                          • Goed             = 7–8 punte
Musikaliteit, nie-akkoordnote, stylbewustheid,     • Gemiddeld        = 5–6 punte                10
kreatiwiteit                                       • Swak             = 3–4 punte
                                                   • Onaanvaarbaar = 0–2 punte
                                                   Note aan die nasiener:                        40
                                                   Punt uit 40 moet nie 'n ½ punt bevat nie   (÷ 8 x 3)
TOTAAL                                                                                           15

Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word vir
die simbole as sodanig, toegeken nie.
                                           OF

Kopiereg voorbehou

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     15                           DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

4.2         Voltooi die stuk hieronder deur 'n geskikte baslyn en harmoniese materiaal in
            die onvoltooide mate in te voeg. Gaan voort in die styl wat deur die gegewe
            materiaal in maat 1–3 voorgestel word.

Konsepantwoord:

Kopiereg voorbehou

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   16                             DBE/November 2016
                                     NSS – Memorandum

Die harmonisering sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

              BESKRYWING                                  PUNTETOEKENNING

Akkoordprogressie
                                           1 punt tussen elke paar akkoorde
Akkoordkeuse; korrekte gebruik van                                                       15
kadens
Korrektheid
                                           Minus ½ punt per fout maar nie meer as
Notasie, verdubbeling, spasiëring,                                                       15
                                           1 punt per akkoord nie
stemvoering
                                           • Uitstekend       = 9–10 punte
Kwaliteit                                  • Goed             = 7–8 punte
Musikaliteit, nie-akkoordnote,             • Gemiddeld        = 5–6 punte                10
stylbewustheid, kreatiwiteit               • Swak             = 3–4 punte
                                           • Onaanvaarbaar = 0–2 punte
                                           Note aan die nasiener:                        40
                                           Punt uit 40 moet nie 'n ½ punt bevat nie   (÷ 8 x 3)

TOTAAL                                                                                   15

Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word
vir die simbole as sodanig, toegeken nie.
                                                                                          [15]

                                                                TOTAAL AFDELING A:             60

Kopiereg voorbehou

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        17                      DBE/November 2016
                                          NSS – Memorandum

AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS                                 (90 minute)
Beantwoord AFDELING B
EN AFDELING C (Westerse Kunsmusiek)
OF AFDELING D (Jazz)
OF AFDELING E (Inheemse Afrika-musiek).
Beantwoord hierdie vrae in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.
Nota aan die nasiener: Een punt sal toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate
moet krediet onvang vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie memorandum
verskyn nie.

AFDELING B: ALGEMEEN (VERPLIGTEND)
VRAAG 5
5.1         5.1.1        B
            5.1.2        C
            5.1.3        A
            5.1.4        D
            5.1.5        C
            5.1.6        A
            5.1.7        B
            5.1.8        B
            5.1.9        D
            5.1.10       C
             1 punt vir elke korrekte antwoord = 10 punte                                    (10)

5.2          •     Kopiereg – Beskerm
             •     Lisensies – Verskaf hierdie vir voordrag
                            - Verskaf hierdie vir herproduksie
                            - Verskaf hierdie vir opnames
             •     Regte - Versamel
                            - Versprei
             •     Beurse (Kompetisies)
             •     Aftreefonds vir lede

                 Enige 4 korrekte feite = 4 punte                                             (4)

5.3         • Kopiereg gee die eienaar van 'n kreatiewe werk die reg om toestemming te
              gee of te weier dat iemand anders die werk mag gebruik
                 o Reg om te verhoed dat die werk gekopieer word
                 o Reg om toestemming te gee dat die werk gepubliseer mag word
                 o Reg om 'n verwerking van die werk te maak
                 o Reg om die werk uit te voer
            • Kopiereg gee die eienaar van 'n kreatiewe werk die reg om geld te verdien
              daaruit
            • Kopiereg word geskend as enige aksie geneem word in verband met 'n
              kreatiewe werk sonder die toestemming van die kopiereg eienaar
             Enige 4 korrekte feite = 4 punte                                                (4)

Kopiereg voorbehou

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   18                       DBE/November 2016
                                     NSS – Memorandum

5.4         5.4.1     Tantieme van Needle-time regte: Wanneer opgeneemde materiaal
                      in die publiek gespeel word, word alle partye (komponiste,
                      uitvoerders, opnamemaatskappy) daarvoor vergoed
                                                                                         (1)
                      Korrekte antwoord = 1 punt

            5.4.2     Tantieme van Meganiese regte: Wanneer 'n oorspronklike werk
                      opgeneem of gepubliseer is, word alle partye (komponiste en
                      uitgewers) daarvoor vergoed                                        (1)

                      Korrekte antwoord = 1 punt

                                                            TOTAAL AFDELING B:           20

Kopiereg voorbehou

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 19                           DBE/November 2016
                                   NSS – Memorandum

Beantwoord AFDELING C (WKM)
OF AFDELING D (JAZZ)
OF AFDELING E (IAM).
Nota aan die nasiener: Een punt sal toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate moet
krediet onvang vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie memorandum verskyn nie.

AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)
VRAAG 6
6.1 6.1.1    Menuet en Trio
             • Saamgestelde ABA vorm
             • Menuet word herhaal na die trio (da capo)
             • 'n Menuet word gevolg deur 'n trio waarna die menuet herhaal word
                (Menuet/Trio/Menuet)
             • Beide menuet en trio is onafhanklike werke elk met sy eie interne
                vormstruktuur
             • Derde beweging van 'n Simfonie of Sonate
              1 punt vir elk van 2 korrekte feite = 2 punte                                (2)

     6.1.2   Rondo
             • 'n Vormtipe met 'n terugkerende aanvangseksie wat die rondo-tema of
                refrein genoem word
             • Vyfdelige rondo: ABACA
             • Sewedelige rondo: ABACBDA
             • Die A-seksie is altyd in die tonikatoonsoort
             • Ander seksies in verwante toonsoorte, bevat kontrasterende materiaal
             • B, C ens. word episodes genome
             • Dikwels die laaste beweging van ‘n Simfonie of Sonate
              1 punt vir elk van 2 korrekte feite  = 2 punte                               (2)

     6.1.3   Ontwikkeling
             • Die tweede groot deel van sonatevorm
             • Kom voor na die uiteensetting
             • Tonaliteit word ondersoek / verwante toonsoorte word gebruik
             • Reeds bestaande materiaal (afkomstig uit die uiteensetting) en nuwe
                materiaal word gebruik en ontwikkel
             • Eindig dikwels met 'n dominant pedaalpunt om vir die terugkeer van
                die tonika voor te berei
              1 punt vir elk van 2 korrekte feite = 2 punte                                (2)

     6.1.4   Eerste onderwerp/tema
             • Die eerste onderwerp/tema van die eerste hoofdeel (uiteensetting)
             • Aangetref in sonatevorm
             • Geanker in die tonikatoonsoort
             • Verskaf die eerste tematiese materiaal
             • Meestal robuus ('robust'/sterk) in vergelyking met die meer liriese
                tweede tema
              1 punt vir elk van 2 korrekte feite = 2 punte                                (2)

Kopiereg voorbehou

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                         20                              DBE/November 2016
                                           NSS – Memorandum

6.2         •     'n Simfoniese toondig is 'n genre van eendelige orkestrale musiek
            •     Meestal deur Romantiese komponiste komponeer wat geïnspireer is deur
                  buite-musikale idees bv. die natuur, eksotiese invloede
            •     Bevat gewoonlik 'n titel wat 'n beeld daarstel/voor die gees roep of 'n storie
                  vertel
                Enige 2 korrekte feite = 2 punte                                                      (2)
                                                                                                      [10]
VRAAG 7
•     Standaardiseer die oorhoofse struktuur van die simfonie (4 bewegings)
•     Standaardiseer sonatevorm
•     Standaardiseer die uitleg (posisionering) van die standaard Klassieke orkes
•     Die samestelling van die standaard Klassieke orkes is vasgestel en elke seksie
      speel 'n unieke rol
•     'n Groot strykerseksie; dubbele houtblaasinstrumente (klarinet uitgesluit); beperkte gebruik
      van koperblaasinstrumente en perkussie
•     Uitvoertegnieke is ontwikkel
          o Tremolo
          o Skielike sfz
          o Aanvangs arpeggio's
          o Crescendo's en decrescendo's
          o Speeltegnieke: Die vuurpyl en sugmotiewe
             (Maksimum 2 punte)
       Maksimum 1 punt per punt = 5 punte
       (Maksimum van 2 punte per voordragtegniek                                                      [5]

VRAAG 8
Definisie van genre
• Konsert ouverture
• Losstaande, enkeldelige orkestrale werk
       Enige korrekte feit = maksimum van 1 punt

Vorm:
• Standaard sonatevorm (Uiteensetting, Ontwikkeling, Herhaling)
• Kontrasterende eerste en tweede temas in die uiteensetting
       Enige 2 korrekte feite = maksimum van 2 punte
       (Maatnommers word nie vereis nie)

Titel:
• Tweede titel, Fingal se Grot
• Die werk is komponeer na Mendelssohn se besoek aan die Hebrides Eilande
• Daar is 'n suggestie van programmatiese invloed in die werk
       Enige 2 korrekte feite = maksimum van 2 punte                                                  [5]

Kopiereg voorbehou

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  21                          DBE/November 2016
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 9

•  Eerste beweging van die simfonie
•  Ontwaking van vrolike gevoelens by die aankoms in die vrye natuur of
   Awakening of cheerful feelings upon arrival in the country of
   Erwachen heiterer Empfindungen bei der Ankunft auf dem Lande
• Die toonsoort (F majeur) en tydmaatteken (2/4) dui 'n pastorale opset aan
   (eenvoudige lewe op die platteland)
• 'n Kalm en opgewekte beweging
• Sonatevorm
• Allegro ma non troppo
• Vier verskillende ritmiese motiewe
 1 punt vir elke korrekte feit = 5 punte                                                   [5]

VRAAG 10
Definisie van 'n aria
'n Formele lied wat deur 'n enkele sanger gesing word
Eienskappe:
• egalige metrum
• 'n oorpeinsende karakter
• duidelike melodiese kontoer
• vokale versiering, gebruik van melismas
• teks het emosionele konteks
• word afgewissel met resitatief en koorstukke in die opera
• in twee dele (tweeledige vorm), of in drie dele (da capo-aria)
• begeleiding is aaneenlopend en word deur die orkes gedoen
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Aria:
• 'n Voëlvanger is ek, ja (Der Vogelfänger bin ich ja/The birdcatcher I am
   indeed)
• Papageno, Bariton
• Eenvoudig volksliedagtige melodie met 'n komiese element in 'n majeur toonsoort
• Strofiese vorm
• Die voëlvanger is 'n eenvoudige komiese karakter wat met die ernstige elemente in
   die opera kontrasteer
• Skamele, homofoniese begeleiding
• Papageno speel 'n fluitjie om die voëls na hom te lok

Aria:
• Die afbeelding is betowerend mooi (Dies Bildnis ist bezaubernd schön/This
   likeness is enchantingly lovely)
• Tamino, Tenoor
• Liriese karakter word verkry deur 'n stadige tempo en 'n cantabile vokale styl
• Oordrewe bewondering van skoonheid en liefde met die eerste oogopslag
• Tamino, 'n prins, ontvang 'n gravure van Prinses Pamina en dit is aan die beeld wat
   hy die aria opdra
• 'n Warm orkeskleur word gebruik as begeleiding

Kopiereg voorbehou

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  22                           DBE/November 2016
                                    NSS – Memorandum

Aria:
• O Isis en Osiris (O Isis und Osiris/O, Isis and Osiris)
• Sarastro, Basstem (met koor wat inkom)
• Swaar, diep basstem gebruik om die karakter van Sarastro, Hoëpriester van
   wysheid uit te beeld
• Akkoordmatige inleiding om die ernstige karakter te versterk
• Wanneer Papageno en Tamino begin met die vuurdoop om deel te word van die
   heilige broederskap, bid Sarastro dat hulle beskerm sal word
• Die aria is goed geplaas by 'n ernstige moment in die opera
• Sarastro verteenwoordig die hoë morele waardes en goedheid in die opera

Aria:
• In hierdie heilige sale (In diesen heil'gen Hallen/Within these hallowed halls)
• Sarastro, Basstem
• Die gewigtige toon, majeur toonsoort en stadige tempo help om die omstandighede
   uit te beeld
• Kalm versekering, respek vir orde, religieuse ondertoon
• Nadat Pamina by Sarastro om genade vir haar onderduimse moeder pleit, sing
   Sarastro oor die ideale van die Broederskap en het hiermee 'n bedarende effek
• Begeleiding deur die strykerseksie in die lae register help om die atmosfeer te skep

Aria:
• Die helse wraak kook in my hart (Der Hölle Rache kocht in meinem
   Herzen/Hell's revenge cooks in my heart)
• Koningin van die Nag, Coloratura/dramatiese sopraan
• Het 'n donker atmosfeer, dramatiese dryfkrag en teatrale beklemtoning
• Uitgebreide omvang, mineurtoonsoort en vinnige tempo dui Koningin se woede aan
• Die Koningin is 'n komplekse en dramatiese karakter wat goed kontrasteer met die
   ligter momente in die opera
• Volle orkes hanteer die begeleiding om dramatiese krag te versterk

Aria:
• Ach, ich fuhls, es ist verschwunden (O, Ek voel dit, dit het verdwyn)
• Gesing deur Pamina (Sopraan)
• Aangetrokke deur die spel van Tamino se fluit. Pamina ontmoet Tamino en voel
   seergemaak omdat hy nie met haar praat nie
• Stadige, gevoelvolle aria
• Maak heelwat gebruik van melisma
• Ligte begeleidng – verhoog die gevoel van eensaamheid

Aria:
• 'n Meisie of vroutjie (Ein Mädchen oder Weibchen/A girl or a little wife)
• Papageno, Bariton
• Aria het 'n ligte karakter ondersteun deur 'n majeur toonsoort en 'n matige tempo
• Die instrumentasie sluit 'n glockenspiel aan die begin van die Aria in
• Die voëlvanger is 'n eenvoudige komiese karakter wat met die ernstige elemente in
   die opera kontrasteer
• Eenvoudig volksliedagtige melodie met 'n komiese element
Kopiereg voorbehou

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    23                                   DBE/November 2016
                                      NSS – Memorandum

 Nota aan die nasiener: Net TWEE Arias sal nagesien word. As 'n kandidaat twee
 arias van dieselfde karakter bespreek, sal net die eerste een nagesien word

 Feite wat aangebied word moet verband hou met Mozart se meesterlike hantering
 van die aria as 'n genre

 1 punt vir die titel
 1 punt vir die naam van die karakter en stemtipe
 3 punte vir die beskrywing en betekenis

Die opstel sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

         KRITERIA                                  PUNTETOEKENNING
 Definisie van 'n Aria      1 punt vir elke korrekte feit x 2                                2
 Aria 1:
 Titel                      1 punt
                                                                                             5
 Karakter en stemtipe       1 punt
 Beskrywing en betekenis    3 punte
 Aria 2:
 Titel                      1 punt
                                                                                             5
 Karakter en stemtipe       1 punt
 Beskrywing en betekenis    3 punte
                            Uitstekend
                            'n Inleiding, afsluiting en stewige argument in    = 3 punte
                            die middeldeel van die opstel teenwoordig
                            Goed
                            'n Inleiding, afsluiting en redelike argument in   = 2 punte
                            die middeldeel van die opstel teenwoordig
                            Redelik
                            'n Inleiding, afsluiting en vae argument in die    = 1½ punte
 Logiese aanbieding en      middeldeel van die opstel teenwoordig                            3
 struktuur van die opstel   Ondergemiddeld
                            'n Inleiding, afsluiting en swak argument in die   = 1 punt
                            middeldeel van die opstel teenwoordig
                            Swak
                            'n Enkel paragraaf: swak poging met die skryf      = ½ punt
                            van 'n opstel
                            Nie aanvaarbaar
                                                                               = 0 punte
                            Feite puntsgewys aangebied
 TOTAAL                                                                                      15
                                                                                                      [15]

                                                                        TOTAAL AFDELING C:            40
                                             OF

Kopiereg voorbehou

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   24                            DBE/November 2016
                                     NSS – Memorandum

AFDELING D: JAZZ

VRAAG 11

11.1
            11.1.1   E
            11.1.2   C
            11.1.3   B
            11.1.4   A
            11.1.5   D
            11.1.6   F

            1 punt elk = 6 punte                                                                (6)

11.2

  11.2.1      Zim Nqawana
              • Ontwikkel 'n tipiese plaaslike saksofoonstyl deur vokale infleksies na te
                 boots
              • Sy musiek is geanker in 'n inheemse klanksoort maar hy inkorporeer
                 progressiewe frasering en kadense om universele aanklank te vind
              • Vermeng 'n avant garde-benadering en tradisionele Afrika musiek tot 'n
                 nuwe geïnspireerde interpretasie
               Enige korrekte antwoord = 1 punt                                                 (1)

  11.2.2      Jazz Epistles
              • Speel harde bop en beïnvloed die ontluikende jazz kultuur
              • Ontwikkel 'n moderne, avant garde Suid-Afrikaanse jazz klank
              • Neem die eerste jazz album deur 'n swart orkes, Jazz Epistle, Verse 1
                 op
               Enige korrekte antwoord = 1 punt                                                 (1)

  11.2.3      Miriam Makeba
              • Sing moderne weergawes van lokale liedere in isiXhosa
              • Deur haar musiek inspireer sy aktivisme teen apartheid
              • Deur haar trefferliedjie Pata Pata het sy internasionaal roem en
                  erkenning vir Suid-Afrikaanse musiek ingewin
               Enige korrekte antwoord = 1 punt                                                 (1)

  11.2.4      Chris MacGregor
              • Hy maak 'n groot bydrae tot vrye improvisasie op plaaslike en
                 internasionale vlak
              • Hy het wegbeweeg van die verwerkte formaat van die Big Band musiek
                 en skep stemminge en teksture wat vir spelers ruimte laat om hulle self
                 uit te druk
              • Sy Big Band styl beïnvloed 'n nuwe tipe Britse Big Band styl
               Enige korrekte antwoord = 1 punt                                                 (1)
                                                                                              [10]

Kopiereg voorbehou

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     25                           DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

VRAAG 12
Karaktereienskappe van Kwela
• Musiek baseer op die penniefluit
• Sikliese harmoniese progressies kom dikwels voor
                      6
         o   I – IV – I 4 –V
         o   I – I– IV– V
•     Solo melodieë word dikwels versier en ontwikkel aan die hand van jazz
      improvisasie
•     Kitaar en banjo vorm die buitelyn van die akkoordprogressie en verskaf ritmiese
      stuwing
•     Saksofoon, wat later bygevoeg is, word dikwels as leierinstrument in plaas van die
      penniefluit gebruik
    Enige 3 korrekte feite = 3 punte

Die rol van Kwela in die ontwikkeling van Suid-Afrikaanse jazz
• Oorsprong in straatmusiek
• Dit ontwikkel uit Marabi, beide harmonies en ritmies
• Dit bring Suid-Afrikaanse musiek in internasionale kollig in die 1950's
• Dit beïnvloed latere Suid-Afrikaanse jazz bv. Mbaqanga
• Dit vermeng tradisionele Afrika volksmusiek met kontemporêre harmonieë en
   jazzstyle
• Heelparty prominente soliste bv. Spokes Mashiyane, Lemmy Mabaso en Elias
   Lerole word opgelewer
• Baie bekende Suid-Afrikaanse jazz en populêre kunstenaars toon Kwela invloede
   (en repertorium) in hulle speelstyl bv. Kippie Moeketsi, Mango Groove
                                                                                               [5]
    Enige 2 korrekte feite = 2 punte

VRAAG 13
•     Dansmusiek wat tradisionele Afrika en Westerse musiek kombineer
•     Dit is 'n mengsel van Amerikaanse jazz, mbube, kwela en marabi musiek
•     Dit word gerugsteun deur die elektriese baskitaar en tromme
•     Soms word 'n elektroniese orrel gebruik
•     Oorspronklik slegs manlike sangers, maar later gemende stemme
•     Gewoonlik manlike sangers
•     Die liedere begin gewoonlik met 'n kort kitaarinleiding
•     Meeste akkoordprogressies bestaan uit 4 akkoorde: I – IV – I 6 4 – V
•     Vraag en antwoord word in vokale passasies en tussen stem en instrumente
      gebruik
•     Die baslyn speel 'n belangrike rol en herhaal dikwels ritmiese en melodiese
      motiewe en ondersteun die vokale party
•     Het 'n fermer, stuwende ritmiese dryfkrag as kwela musiek
    Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                           [5]

Kopiereg voorbehou

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 26                          DBE/November 2016
                                   NSS – Memorandum

VRAAG 14

Oorsprong
• Tradisionele musiek van die Zulu, Xhosa, en Sotho mense
• Vroeë Amerikaanse jazz
• Ragtime en Blues
• Tiekie-draai (Kaapse volksdanse)
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Styleienskappe
• Sikliese akkoordopvolging I – IV – I 6 4 – V
• Basiese, eenvoudige primêre akkoorde
• Klein instrumentale ensembles wat die klavier en skudkoker insluit
• Eenvoudige pedaalorrel, kitaar, banjo en trom (tuisgemaak) of perkussie (skudkokers)
• Matige tot vinnige ragtime-gebaseerde ritmes
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte

Kunstenaar/groep
• Jazz Mechanics, Merry Blackbirds, Manhattan Brothers, Mahotella Queens
 Enige 1 korrekte kunstenaar/groep = 1 punt                                               [5]

VRAAG 15

Abdullah Ibrahim

Eienskappe van sy musiek:
• Instrumentasie: Klavier, kontrabas, tromme, saksofoon, trompet, tromboon, ens.
• Ritme en maatslag: Vermenging van Afrika, ghoema en swing elemente
• Harmonie: Standaard Klassieke akkoordprogressie vermeng met jazz kenmerke
   (bv. blues)
• Melodie: Volksagtige en koraalmatige melodieë
• Tekstuur: Hoofsaaklik homofonies met elemente van vraag en antwoord
• Stemming: Wye verskeidenheid
• Improvisasie: Uitgebrei en vir alle instrumente in verskillende style
• 'n Baie unieke klavierspeelstyl wat insluit: tremolo akkoorde, pedaalpunt en
   toontrosse
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte

Oorsprong en infloede:
• Multi-kultureel: Invloede uit Kaapstad
  o Kaapse Klopse Karnaval
  o Volksliedjies van voormalige slawe
  o Kaapse Maleier en Khoi-San liedere
  o Tradisionele Xhosa ritmes
  o Kerkmusiek, marsorkeste en koperblaas groepe
  o Ghoema maatslag
  o Banjo en kitaar, saksofoon van die Kaapse Klopse

Kopiereg voorbehou

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     27                      DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

•     Breër Suid-Afrikaanse style
      o Marabi musiek
      o Kwela musiek
      o Mbaqanga
•     Elemente van Amerikaanse jazz
       o Thelonious Monk (Klavierstyl)
       o Duke Ellington (Swing)
       o James Johnson (Stride piano)
    Enige 5 korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Township One More Time
• Mannenberg
• Soweto
• Echoes from Africa
• Ekaya
    Enige 2 korrekte albums/liedere = 2 punte
                                                OF
Robbie Jansen
Eienskappe van sy musiek:
• Instrumentasie: Leiersaksofoon, klavier, baskitaar, tromme, trompet, tromboon, ens.
• Ritme en maatslag: Vermenging van Afrika, ghoema en swing elemente
• Harmonie:
      o Klassieke koraalmatige harmoniese eienskappe vermeng met jazz kenmerke
          (bv. blues)
      o Gebruik primêre akkoorde en vertoef lange op die akkoorde anders as in Afro-
          Jazz waarin daar flinker na die volgende akkoord beweeg word
      o amaXhosa harmonieë
• Melodie: Volksagtige melodieë
      o Khoi-San melodieë word vervleg met Maleier en Indonesiese melismatiese
          sangstyle
      o Rietagtige toonkwaliteit van die Khoi-San fluit herkenbaar
      o Saksofoon melodie het 'n nasale toonkleur en vibrato word aangewend aan
          die einde van 'n frase
• Tekstuur: Hoofsaaklik homofonies met elemente van vraag en antwoord en
   oorvleueling
• Stemming: Wye omvang
• Improvisasie: Uitgebrei en vir alle instrumente in verskillende style
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte
Oorsprong en invloede:
• Multikultureel: Invloede uit Kaapstad
  o Kaapse Klopse Karnaval
  o Volksliedjies van voormalige slawe
  o Kaapse Maleier en Khoi-San liedere
  o Tradisionele Xhosa ritmes
  o Kerkmusiek, marsorkeste en koperblaas groepe
  o Ghoema maatslag
  o Banjo en kitaar, saksofoon van die Kaapse Klopse

Kopiereg voorbehou

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    28                    DBE/November 2016
                                      NSS – Memorandum

•  Breër Suid-Afrikaanse style
   o Marabi musiek
   o Kwela musiek
   o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz
    o Amerikaanse saksofoonspelers
    o Dizzy Gillespie
    o Big Band
    o Salvation Army marsorkeste
    o Funk en Salsa
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Hoija Tjie Bonga
• Tsakwe
• Sommer Goema
• The Cape Doctor
• Nomad Jez

    Enige 2 korrekte albums/liedere = 2 punte
                                            OF
Winston Mankunku Ngozi
Eienskappe van sy musiek:
• Instrumentasie: Leiersaksofoon, klavier, baskitaar, tromme, trompet, tromboon,
   ens.
• Ritme en maatslag: Vermenging van Afrika, ghoema en swing elemente
• Harmonie:
      o Klassieke koraalmatige harmoniese eienskappe vermeng met jazz kenmerke
          (bv. blues)
      o amaXhosa harmonieë
• Melodie: Volksagtige melodieë
      o Khoi-San melodieë word vervleg met Maleier en Indonesiese melismatiese
          sangstyle
• Tekstuur: Hoofsaaklik homofonies met elemente van vraag en antwoord en
   oorvleueling
• Stemming: Wye omvang
• Improvisasie: Uitgebrei en vir alle instrumente in verskillende style
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte
Oorsprong en invloede:
• Multikultureel: Invloede uit Kaapstad
  o Kaapse Klopse Karnaval
  o Volksliedjies van voormalige slawe
  o Kaapse Maleier en Khoi-San liedere
  o Tradisionele Xhosa ritmes
  o Kerkmusiek, marsorkeste en koperblaas groepe
  o Pentatoniese gesang gesing deur die sendelinge
  o Ghoema maatslag
Kopiereg voorbehou

### Page 29

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                         29                                   DBE/November 2016
                                           NSS – Memorandum

•     Breër Suid-Afrikaanse style
      o Marabi musiek
      o Kwela musiek
      o Mbaqanga
•     Elemente van Amerikaanse jazz
      o John Coltrane (saksofoonstyl)
      o Horace Silver
      o Big Band

    Enige 5 korrekte feite = 5 punte

Albums/liedere:
• Abantwana be Africa
• Crossroads
•     Ya Khal 'iNkomo
•     Molo Africa
•     Dudula

    Enige 2 korrekte albums/liedere = 2 punte

Die opstel sal volgens die volgende kriteria nagesien word:
          KRITERIA                                   PUNTETOEKENNING
    Musiekeienskappe           1 punt vir elke korrekte feit X 5                                 5
    Oorsprong en invloede      1 punt vir elke korrekte feit X 5                                 5
    Albums/liedere             1 punt vir elke korrekte feit X 2                                 2
                               Uitstekend
                               'n Inleiding, afsluiting en stewige argument in    = 3 punte
                               die middeldeel van die opstel teenwoordig
                               Goed
                               'n Inleiding, afsluiting en redelike argument in   = 2 punte
                               die middeldeel van die opstel teenwoordig
                               Redelik
                               'n Inleiding, afsluiting en vae argument in die    = 1½ punte
    Logiese aanbieding en      middeldeel van die opstel teenwoordig                             3
    struktuur van die opstel   Ondergemiddeld
                               'n Inleiding, afsluiting en swak argument in die   = 1 punt
                               middeldeel van die opstel teenwoordig
                               Swak
                               'n Enkel paragraaf: swak poging met die skryf      = ½ punt
                               van 'n opstel
                               Nie aanvaarbaar
                                                                                  = 0 punte
                               Feite puntsgewys aangebied
    TOTAAL                                                                                      15         [15]

                                                                            TOTAAL AFDELING D:             40

                                                   OF

Kopiereg voorbehou

### Page 30

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     30                           DBE/November 2016
                                       NSS – Memorandum

AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA MUSIEK (IAM)
VRAAG 16
16.1
       16.1.1        Isicathamiya

         Isicathamiya or any other correct style = 1 mark

       16.1.2        Izihlabo/Intela
         1 punt elk = 2 punte                                                                  (2)
16.2
       16.2.1        B
       16.2.2        D
       16.2.3        A
       16.2.4        E
       16.2.5        C                                                                         (5)

         1 punt elk = 5 punte
16.3 •    Gesondmakingsrituele deur die godheid geïnspireer word altyd deur sang en
          tromspel begelei
       • Die trom word vroeg in die oggend gebruik om tot die voorvaders te bid
       • Gewyde leier se instrumente word met spesifieke ritme/motief gespeel
       • Die geestelike tromspeler gebruik 'n spesifieke ritme/metrum
       • Die leerling-sangoma dans op maat van die heilige ritmes om 'n staat van
          ekstase te bereik sodat daar met die voorvadergeeste gekommunikeer kan
          word
       • Die geestelike teenwoordigheid word opgeroep deur die tromslae,
          handegeklap en sang                                                                  (3)
        Enige 3 korrekte feite = 3 punte
                                                                                               [10]
VRAAG 17
17.1 Plaaslike invloede
     • Sangoma musiek wat Phillip Tabane van sy moeder geleer het, dra by tot die
        geestelike inslag van sy Malombo musiek
     • Die gebruik van heilige Malombo tromme en fluite (blaaspype)
     • Gebruik van plaaslike materiaal (van die Kremetartboom) in die
        vervaardiging van die Malombo tromme
     • 'n Melodieë wat jou bybly en ritmes van die Bapedi en Vhavenda mense
     • Afrika poliritmes
            Internasionale invloede
            • Amerikaanse jazz-styl improvisasie
            • Gebruik 12-maat blues struktuur
            • Westerse instrumentasie (tromstel, baskitaar, elektriese kitaar, dwarsfluit)
            • Daar is tekens van die invloede van Wes Montgomery, die ikoniese
                Amerikaanse jazz-kitaarspeler, in die gebruik van 'n elektriese kitaar met
                'n hol binnekant en die unieke kitaarspelstyl
             Enige 5 (2+3 of 3+2) korrekte feite = 5 punte                                     [5]

Kopiereg voorbehou

### Page 31

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 31                           DBE/November 2016
                                   NSS – Memorandum

VRAAG 18

•  Dansmusiek wat tradisionele en Westerse musiek kombineer
•  Vermeng Amerikaanse jazz, mbube, kwela en marabi musiek
•  Word gerugsteun deur elektriese baskitaar en tromme
•  'n Orrel (elektriese) orrel word soms ingespan
•  Oorspronklik net manlike sangers, maar later gemengde stemme
•  Sangers is meestal mans
•  Die liedere begin meestal met kort kitaarinleiding
•  'n Akkoordprogressie bestaande uit 4 akkoorde, I – IV – I 6 4 – V, word gebruik
•  Vraag en antwoord word gebruik in vokale passasies en tussen stemme en
   instrumente
• Die baslyn speel 'n belangrike rol wat dikwels die ritmiese en melodiese material
   sowel as die van die agtergrondsangers, herhaal
• 'n Fermer, stuwender, ritmieser dryfkrag as kwela-musiek
 Enige 5 korrekte feite = 5 punte                                                          [5]

VRAAG 19

Eienskappe
Harmonie
• TTBB (SATB)/koor
• Geslote, digte harmonieë
• Eenvoudige en sikliese akkoordprogressies
• Lae basstem word gebruik
• Primêre akkoorde word gebruik
Vokale styl
• Vraag en antwoord
• Tenoorleier se rol is leier en komponis en ook om die groep saam te hou, sing dikwels
   in falsetto-omvang
• Krepitasie en ululasie verskaf opwinding aan die musiek en versterk die ritme en
   moedig die toeskouers aan om deel te neem
Teksture
• Homofonies
• Vraag en antwoord tussen leier en groep
Melodie
• Improvisatories
• Bevat soms vereringspoësie
• Klein vokale omvang
• A capella-sang

Dansbeweging
• Sagte, katagtige beweging (ukucothoza) – ‘tap-toeing’ (danstegniek)
• Tenoorleier lei die dans in – vraag en antwoord vorm deelo van die beweging
• Gechoregrafeer en goed voorberei

Kopiereg voorbehou

### Page 32

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 32                         DBE/November 2016
                                   NSS – Memorandum

Sosiale konteks
• Dra by tot higiëne en waardigheid van die mynwerkers
• Musiek kom voor in georganiseerde danskompetisies
 Enige 3 korrekte feite    = 3 punte

Internasionale Status
• Isicathamiya word populêr met die opname van Graceland deur Paul Simon
• Ladysmith Black Mambaso voer die lied, Diamonds on the Soles of her Shoes uit
    saam met Paul Simon
• Hulle word in 1985 genooi om in New York (Amerika) 'n uitvoering te gee.
• Wen hul eerste Grammy Award vir die Best Tradisionele Folk in 1988
• Hou vol om Grammys en ander musiek toekennings in te palm tot vandag toe
• Doen opnames en tree op saam met internasionale kunstenaars
 Enige 2 korrekte feite = 2 punte                                                        [5]

VRAAG 20

Oorsprong
• Verafgeleë, landelike Zoeloe-musiektradisie
• Oorspronklik slegs deur manne gesing, maar later deur die breër gemeenskap
• Gebruik van umakhweyane (tradisionele strykinstrument)
• Mans loop ver afstande en speel kitaar om hulself besig te hou
• Maskandi is moontlik afgelei van die Afrikaanse woord 'musikant'
• In beboude gebiede begin Maskandi-musikante ander instrumente byvoeg bv.
  tromme, elektriese kitaar en klawerbordinstrumente
• Dit ontwikkel uit Izibongo (tradisionele Zoeloe poësie)

 Enige 4 feite = 4 punte
Styleienskappe
• Begeleiding word verskaf deur kitaarsnare te pluk en/of te 'strum' (ukupika/ukunanza
   en ukuvamba)
• Ukupika – 'n vinger-pluk speelstyl
   o Tydens ukupika, speel die duim die Amadoda (laer snare)
   o Die ander vingers van die regterhand (hoofsaaklik die wysvinger) speel die
       melodie op die Amantombazane (hoër snare)
• Ukuvamba – perkussiewe 'strumming' van akkoorde
• Akoestiese staalsnaarkitaar word gebruik
• Die stemming van die kitaar nie dieselfde as in tradisionele Westerse musiek –
   kompleks en gevarieerd
• Begin altyd met isihlabo – vinnig, gesproke vereringspoësie in IsiZoeloe en
   instrumentale spel uniek aan die komponis/voordraer
• Daar is verskeie Maskandi style, bv. Isibhaca
• Tradisionele, gemeenskapsgebaseerde musiek wat gekommersialiseer is

Kopiereg voorbehou

### Page 33

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                         33                                   DBE/November 2016
                                           NSS – Memorandum

•     Ukubonga (vereringspoësie), is 'n belangrike kenmerk wat in die middel van die
      werk voorkom
•     Teks streng in IsiZoeloe
•     Vraag en antwoord kom voor tussen die leier en die agtergrondsangers en/of
      orkes/band
•     Sluit dans in – gechoreografeer volgens tradisionele IsiZoeloe-dansbeginsels

    Enige 6 feite = 6 punte

Enige kunstenaar en lied
• iHashi Elimhlope: Nkiyankiya
• Phuzekhemisi: Phuzekhemisi-Imbizo

    Enige kunstenaar en ooreenstemmende lied = 2 punte

Die opstel sal volgens die volgende kriteria nagesien word:

       KRITERIA                                     PUNTETOEKENNING
Oorsprong                     1 punt vir elke korrekte feit X 4                                 4
Styleienskappe                1 punt vir elke korrekte feit X 6                                 6
Kunstenaar en lied            1 punt vir elke korrekte feit X 2                                 2
                              Uitstekend
                              'n Inleiding, afsluiting en stewige argument in    = 3 punte
                              die middeldeel van die opstel teenwoordig
                              Goed
                              'n Inleiding, afsluiting en redelike argument in   = 2 punte
                              die middeldeel van die opstel teenwoordig
                              Redelik
                              'n Inleiding, afsluiting en vae argument in die    = 1½ punte
Logiese aanbieding en         middeldeel van die opstel teenwoordig                             3
struktuur van die opstel      Ondergemiddeld
                              'n Inleiding, afsluiting en swak argument in die   = 1 punt
                              middeldeel van die opstel teenwoordig
                              Swak
                              'n Enkel paragraaf: swak poging met die skryf      = ½ punt
                              van 'n opstel
                              Nie aanvaarbaar
                                                                                 = 0 punte
                              Feite puntsgewys aangebied
TOTAAL                                                                                         15
                                                                                                           [15]

                                                                            TOTAAL AFDELING E:             40
                                                                                GROOTTOTAAL:               120

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Music P1 Nov 2016 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2016-memo-eng/a6caab8b-dd62-4dec-96d5-8b526e1a28a1) — Music · Memo · 2016 · Eng
- [Music P2 Nov 2016 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2016-memo-afr/218fdf2f-7997-4898-88bc-f36090aec263) — Music · Memo · 2016 · Afr
- [MUSIC P1 GR12 SEPT2016 AFR MEMO](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-sept2016-afr-memo/4d4b54b4-810a-4704-8eba-438e9dcc9569) — Music · Memo · 2016 · Afr
- [MUSIC P1 GR12 SEPT2016 ENG MEMO](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-gr12-sept2016-eng-memo/1663f014-6e87-418f-aac8-7124e9e7887e) — Music · Memo · 2016 · Eng
- [Music P1 Feb March 2016 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-feb-march-2016-memo-eng/aebed626-76d4-44ca-a1e3-df3188f0e09a) — Music · Memo · 2016 · Eng
- [Music P1 Nov 2019 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2019-memo-eng/d690c522-e0fe-4fdf-b630-a36ff389966e) — Music · Memo · 2019 · Eng

## More from Grade 12 Music

- [Music P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2025-eng/a93b74de-03f7-4627-866d-40f73fc5580d) — QP · 2025 · Eng
- [Music P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-music-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/2519ee7f-bf23-488d-9428-c0bb5ed1bf21) — QP · 2025 · Afr
- [Music P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-eng/1ae05b36-0299-4ea5-94a5-02cc439843f0) — QP · 2024 · Eng
- [Music P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-afr/89b0158e-2d68-4501-a28a-d92e7592e732) — QP · 2024 · Afr
- [Music P2 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-eng/ae7cdad4-f72c-4e9d-a719-3acb9bb251f2) — QP · 2024 · Eng
- [Music P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-afr/82de016a-5592-4674-bf9d-b63e9a93b27a) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
