# Music Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021 (Afrikaans), 31 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2021-mg-afr/a726d9fc-9fd3-4e41-bcdf-cb62ea959d83
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Music
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 31

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Music](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/music) › [Music Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2021-mg-afr/a726d9fc-9fd3-4e41-bcdf-cb62ea959d83)

## About this document

Music · Grade 12 · NSC November Exam · 2021. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     GRAAD 12

                                   NASIONALE
                               SENIOR SERTIFIKAAT

                                     GRAAD 12

                                      MUSIEK V1

                                   NOVEMBER 2021

                                   NASIENRIGLYNE

PUNTE: 120

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 31 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   2                         DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND)                                 (90 minute)

Beantwoord VRAAG 1
EN VRAAG 2.1 OF 2.2 OF 2.3
EN VRAAG 3.1 OF 3.2
EN VRAAG 4.1 OF 4.2.

VRAAG 1                                                                (25 minute)
Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    3                            DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

1.1   Hoe vinnig moet hierdie uittreksel gespeel word? Maak 'n kruisie (X) in die
      toepaslike blokkie.

      Antwoord:
          Matig vinnig en             Baie lewendig en           So vinnig as menslik
            met passie                  met energie                    moontlik
                                                                   en met geesdrif
                                                                                 1 punt            (1)

1.2   Watter tipe toonleer word deur die note in die boonste party van maat 1 tot 3
      gevorm?

       Antwoord:      Pentatonies                                                1 punt            (1)

1.3   Benoem die interval by (a) volgens tipe en afstand.

       Antwoord: Mineur 7de                                             1 punt
                                                                        Geen ½ punte               (1)

1.4   Noteer die omkering van die interval by (b).

       Antwoord:

                                                     1 punt
                                                     Geen ½ punte
                                                     (Enige nootwaarde is aanvaarbaar)             (1)

1.5   Benoem die drieklank by (c) volgens tipe en posisie.

       Antwoord: Majeur, Grondposisie                                 ½ + ½ = 1 punt               (1)

1.6   Skryf die drieklank by (c) in die altsleutel in eerste omkering in noue ligging.
      Gebruik halfnote.

       Antwoord: Vier moontlike antwoorde

                                                                      Sleutel = ½ punt
                                                                      Note = ½ punt                (1)

1.7   Lewer kommentaar op die toonsoort(e) van hierdie stuk.

      Antwoord:
       Die stuk begin in E mineur en eindig in G majeur
       Die stuk beweeg tussen die volgende toonsoorte: E mineur, D majeur, G
         majeur, C majeur en Eb majeur
       Die toonsoortteken dui op E mineur of G majeur
       Kan as uitgebreide tonaliteit beskou word aangesien verskeie toonsoorte
         voorkom
                                                        EEN korrekte antwoord = 1 punt             (1)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    4                           DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

1.8   Vergelyk die teksture in maat 6 tot 8 met dié in maat 9 tot 10 en lewer
      kommentaar.

      Antwoord:

                      Maat 6 tot 8                           Maat 9 tot 10
        Yl tekstuur met twee lyne                Blokakkoorde, digte tekstuur
        Deursigtige tekstuur                     Akkoordtekstuur
        Diskant melodie met 'n enkel baslyn      Melodie in die diskant met
        begeleiding                              akkoordbegeleiding
        Polifonies (rudimentêr)                  Homofonies

                                                       Enige EEN vergelyking = 1 punt                (1)

1.9   Identifiseer die ritmiese kenmerk wat by (V) gebruik word.

       Antwoord Sinkopasie/aksente op die swak maatslae                           1 punt             (1)

1.10 Herskryf (W) in die ooreenstemmende saamgestelde tyd. Voeg die nuwe
     tydmaatteken by. Maak seker dat die musiek dieselfde klink.

      Antwoord:

            ½        ½    ½      ½

                                               Korrekte tydmaatteken     = ½ punt
                                               Notasie ½ punt per pols = 1½ punte                    (2)

1.11 Voeg die korrekte tydmaatteken op die partituur by in die ruimte wat by (X)
     verskaf word.

       Antwoord:

                                1 punt
                                Geen ½ punte
                                (Geen penalisasie vir 'n antwoord slegs in die
                                diskantsleutel nie)                                                  (1)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   5                            DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

1.12 Skryf 'n variasie van die motief by (Y). Moet NIE 'n sekwens skryf nie.

                        (Y)

       Konsepantwoord(e):

                                           Aanvaar enige korrekte variasie = 2 punte
                                           Minus ½ punt per notasiefout                             (2)

1.13 Herskryf (Z) met 'n alternatiewe ritmiese groepering.
     Moet NIE die klank van die musiek verander NIE.

       Antwoord:

                                                                                  1 punt             (1)
                                                                                                    [15]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                      6                           DBE/November 2021
                                       NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2                                                                     (25 minute)

Beantwoord VRAAG 2.1 ÓF VRAAG 2.2 ÓF VRAAG 2.3

2.1         Voltooi die aanvang hieronder om 'n twaalfmaat-melodie in drieledige vorm vir
            enige enkellyn melodiese instrument van jou keuse te vorm. Noem die
            instrument en verskaf 'n geskikte tempo-aanduiding. Voeg dinamiek- en
            artikulasie-aanduidings op geskikte plekke by.

 Konsepantwoord: Instrument: Saksofoon/Klarinet/Fluit/Trompet/Viool, ens.
                 Tempo: Moderato/Allegretto, ens.

                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                        7                                    DBE/November 2021
                                         NSS – Nasienriglyne

2.2         Voltooi die aanvang hieronder om 'n twaalfmaat-melodie in drieledige vorm vir
            enige enkellyn melodiese instrument van jou keuse te vorm. Noem die
            instrument en verskaf 'n geskikte tempo-aanduiding. Voeg dinamiek- en
            artikulasie-aanduidings op geskikte plekke by.
Konsepantwoord: Instrument: Saksofoon/Klarinet/Fluit/Trompet/Viool, ens.
                Tempo: Moderato/Allegretto, ens.

Die melodie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word:
          BESKRYWING                                 PUNTETOEKENNING
 Vorm en kadenspunte              1 punt per frase x 3                                             3
 Korrektheid
 Nootstele, polse per maat,
                                  Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte                2
 toevallige tekens, spasiëring,
 groepering
                                          Uitstekend
                                          Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
                                          verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend
                                  9–10
                                          voortgesit; suksesvolle gebruik van tonaliteit;
                                          melodiese kontoer meesterlik hanteer; kreatiewe
                                          benadering tot die keuse van toonhoogtes en ritme
 Kwaliteit
                                          Goed
 - Kwaliteit van melodie en               Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik
   toepaslikheid vir die gekose   7–8     aan; aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele
   instrument                             tonaliteit; melodiese kontoer bevredigend; keuse van
 - Toepaslikheid van tempo,               toonhoogtes en ritme akkuraat                           10
   artikulasie en dinamiese               Gemiddeld
   aanduidings verhoog die                Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
   kwaliteit van die antwoord     4–6     aanvangsmotief nie goed gebruik; tonaliteit
                                          onstabiel; melodiese kontoer onder verdenking;
 - Musikaliteit
                                          keuse van toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
                                          Onaanvaarbaar
                                          Maak geen musikale sin; frases maak nie sin nie;
                                  0–3     aanvangsmotief geïgnoreer; geen tonale sin; geen
                                          melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme
                                          onsamehangend
 TOTAAL                                       Nasieners mag ½ punte gebruik                       15        [15]
                                                OF
Kopiereg voorbehou                                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       8                                     DBE/November 2021
                                        NSS – Nasienriglyne

2.3         Voltooi die aanvang hieronder in solfanotasie om 'n twaalfmaat-melodie in
            drieledige vorm vir 'n stem te vorm. Noem die stemtipe en verskaf 'n geskikte
            tempo-aanduiding. Voeg dinamiek-aanduidings op geskikte plekke by. Moet
            NIE lirieke byvoeg NIE.

Konsepantwoord: Stemtipe: Sopraan/Alt/Tenoor/Bariton/Bas
                Tempo: Moderato/Allegretto, ens.

Die melodie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word:
      BESKRYWING                                      PUNTETOEKENNING
  Vorm en kadenspunte          1 punt per frase x 3                                                3
  Korrektheid
  Solfanotasie, dubbelpunte,
                               Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte                   2
  kommapunte en
  aandagstrepe
                                        Uitstekend
                                        Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
                                        verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend voortgesit;
                                9–10
                                        suksesvolle gebruik van tonaliteit; melodiese kontoer
  Kwaliteit                             meesterlik hanteer; kreatiewe benadering tot die keuse
                                        van toonhoogtes en ritme
  - Kwaliteit van melodie en            Goed
    toepaslikheid van die               Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik aan;
    omvang                      7–8     aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele tonaliteit;
  - Toepaslikheid van                   melodiese kontoer bevredigend; keuse van toonhoogtes
    tempo en dinamiese                  en ritme akkuraat                                          10
    aanduidings verhoog die             Gemiddeld
    kwaliteit van die                   Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
    antwoord                    4–6     aanvangsmotief nie goed gebruik; tonaliteit onstabiel;
                                        melodiese kontoer onder verdenking; keuse van
  - Musikaliteit
                                        toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
                                        Onaanvaarbaar
                                        Maak geen musikale sin; frases maak nie sin nie;
                                0–3     aanvangsmotief geïgnoreer; geen tonale sin; geen
                                        melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme
                                        onsamehangend
  TOTAAL                                    Nasieners mag ½ punte gebruik                          15       [15]
Kopiereg voorbehou                                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       9                           DBE/November 2021
                                        NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3                                                                      (10 minute)
Beantwoord ÓF VRAAG 3.1 ÓF VRAAG 3.2.
3.1         Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae.

                                                                     A: I
                                                                                 A: IV6
                                                                                 A: IVb

3.1.1    Besyfer die akkoorde by (a) tot (h) op die partituur deur Romeinse syfers te
         gebruik, bv. E: viio6/viiob.
        Antwoord: Sien partituur                  1 punt per akkoord = 8 punte
                                                  Minus ½ punt indien omkering verkeerd is          (8)
3.1.2    Noem die finale kadens en besyfer die laaste akkoord by (j) op die partituur.
        Antwoord: Onderbroke kadens                                               = 1 punt
                  Sien partituur                                                  = 1 punt          (2)
3.1.3    Benoem die tipes non-akkoordnote by (i) tot (iv).
        Antwoord: (i)         Terughouding                                        = 1 punt
                  (ii)        Deurgangsnoot                                       = 1 punt
                  (iii)       Vooruitneming                                       = 1 punt
                  (iv)        (Boonste) Wisselnoot                                = 1 punt          (4)
3.1.4       Verduidelik die G# in maat 3.
         Antwoord:
          Chromatiese noot in D majeur
          Leitoon van A majeur
          Leitoon van die dominant/verwante toonsoort
          Chromatiese deurgangsnoot
          Deel van sekondêre dominant (Vb/V)
                                                                      Enige EEN = 1 punt             (1)
                                                                                                    [15]
                                               OF
Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   10                            DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

3.2 Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae.

3.2.1    Identifiseer die akkoorde by (a) tot (h) en skryf akkoordsimbole in die spasies
         verskaf bokant die akkoorde, bv. Bb/D.
        Antwoord: Sien partituur               1 punt per akkoord = 8 punte
                                               Minus ½ punt indien omkering verkeerd is           (8)

3.2.2    Benoem die kadens wat by (Z) gevorm word en skryf die akkoordsimbool by
         (j) op die partituur in.
        Antwoord: Plagale kadens                                                = 1 punt
                  Sien partituur                                                = 1 punt          (2)
3.2.3   Benoem die tipes non-akkoordnote by (i) tot (iv).
        Antwoord: (i)      (Onderste) Wisselnoot                                = 1 punt
                  (ii)     Vooruitneming                                        = 1 punt
                  (iii)    Deurgangsnoot                                        = 1 punt
                  (iv)     Terughouding                                         = 1 punt          (4)

3.2.4   Lewer kommentaar op die tenoorparty in maat 8 by (X).

        Antwoord:        Chromatiese passasie
                         Bevat sinkopasie
                         Agstenote skep 'n voorwaartse dryfkrag     Enige EEN = 1 punt            (1)
                                                                                                  [15]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   11                             DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 4                                                                     (30 minute)

Beantwoord ÓF VRAAG 4.1 ÓF VRAAG 4.2.

4.1         4.1.1     Voltooi die harmoniese progressie hieronder vierstemmig deur 'n
                      deurgangs tweede omkeringspatroon by te voeg.

                                                           1 punt per akkoord = 3 punte
                                                           Minus ½ punt per fout tot 'n
                                                           maksimum van 1 punt per
                                                           akkoord                             (3)

            4.1.2     Voltooi die vierstemmige vokale harmonisasie hieronder deur die
                      alt-, tenoor- en baspartye by te voeg.

Konsepantwoord:

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                           12                              DBE/November 2021
                                             NSS – Nasienriglyne

Die harmonisasie sal volgens die kriteria hieronder nagesien word:

                BESKRYWING                                         PUNTETOEKENNING
 Korrektheid:
                                                 Minus ½ punt per fout maar nie meer as 1
 Notasie, verdubbeling, spasiëring,                                                             11
                                                 punt per akkoord nie
 stemvoering
 Akkoordprogressie:
                                                 1 punt tussen elke paar akkoorde
 Akkoordkeuse, korrekte gebruik van                                                             9
                                                 (behalwe tussen maat 4 en 5)
 kadens
 Kwaliteit:                                      Uitstekend = 3½–4 punte
 Musikaliteit, non-akkoordnote,                  Goed         = 2½–3 punte
                                                                                                4
 stylbewustheid, kreatiwiteit, bv. gebruik       Gemiddeld = 1½–2 punte
 van kadensiële 6/4 en/of 'n sekwens             Swak         = 0–1 punte
                                                 Nota aan die nasiener:                         24
                                                 Punt uit 24 moet nie 'n ½ punt bevat nie      (÷ 2)
 TOTAAL                                                                                         12           (12)
                                                                                                             [15]

Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisasie wat nie in
hierdie nasienriglyn vervat is nie. Besyfering dien as 'n riglyn, maar geen punte word
vir die simbole as sodanig toegeken nie.
                                                    OF

Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                    13                           DBE/November 2021
                                      NSS – Nasienriglyne

4.2         4.2.1     Voltooi die harmoniese progressie hieronder deur akkoorde in die
                      bassleutel in te vul. Gebruik halfnote.

                     1 punt per akkoord = 5 punte
                     Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 1 punt per akkoord                 (5)

            4.2.2     Voltooi die stuk hieronder deur toepaslike harmoniese materiaal by
                      te voeg. Gaan voort in die styl wat deur die gegewe materiaal in
                      maat 1 tot 4 . gesuggereer word.

Konsepantwoord:

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                       14                               DBE/November 2021
                                         NSS – Nasienriglyne

Die antwoord sal volgens die kriteria hieronder nagesien word:

                BESKRYWING                                 PUNTETOEKENNING
 Akkoordprogressie:
                                              1 punt tussen elke paar akkoorde
 Akkoordkeuse, korrekte gebruik van                                                       7
                                              (behalwe tussen maat 8 en 9)
 kadens
 Korrektheid:                                 Minus ½ punt per fout maar nie meer
                                                                                          9
 Notasie, spasiëring, stemvoering             as 1 punt per akkoord nie
 Kwaliteit:                                   Uitstekend       = 3½–4 punte
 Musikaliteit, non-akkoordnote,               Goed             = 2½–3 punte
                                                                                          4
 stylbewustheid, kreatiwiteit, bv. gebruik    Gemiddeld        = 1½–2 punte
 van toevallige tekens                        Swak             = 0–1 punte
                                              Nota aan die nasiener:
                                              Punt uit 20 moet nie 'n ½ punt bevat     (20 ÷ 2)
                                              nie
 TOTAAL                                                                                   10              (10)
                                                                                                          [15]

Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisasie wat nie in
hierdie nasienriglyn vervat is nie. Besyfering dien as 'n riglyn, maar geen punte word
vir die simbole as sodanig toegeken nie.

                                                                   TOTAAL AFDELING A:                     60

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  15                          DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS                               (90 minute)

Nota aan die nasiener: Een punt word vir elke korrekte feit toegeken. Kandidate moet
gekrediteer word vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie nasienriglyn gegee
word nie.

AFDELING B: ALGEMEEN (VERPLIGTEND)

VRAAG 5

5.1     5.1.1   C
        5.1.2   D
        5.1.3   B
        5.1.4   C
                                                                               4x1          (4)

5.2     Oorspronklike kreatiewe uitset (musiekkomposisie/liedjies/handelsware ens.)
        wat deur die komponis/kunstenaar besit word
                                                                            1 punt          (1)

5.3        Hulle beskerm die regte van outeurs, komponiste en musiekuitgewers
           Hulle administreer die kopiereg van die lid se musiek
           Hulle reik lisensies uit aan musiekverbruikers, bv. skole, konsertsale,
            inkopiesentrums, ens.
           Hulle kollekteer lisensiefooie
           Hulle verdeel tantieme betalings onder hul lede
           Hulle administreer „n pensioenfonds vir hul lede
           Hulle organiseer kompetisies
           Hulle gee opdrag vir nuwe werke
                                                                  TWEE korrekte feite       (2)

5.4        Tantieme wat aan komponiste/outeurs/uitgewers betaal word wanneer hul
            musiek wat opgeneem is of „n “cover version/remix” , gekopieer word en as
            ŉ hardekopie of aanlyn verkoop word, byvoorbeeld CD, Mp3, digitaal aflaai
            ('streaming')
        OF
         Om „n opgeneemde musiekproduk te skep, meganies of digitaal, moet „n
           lisensiefooi betaal word – dit is meganiese regte
                                                                       1 punt               (1)

5.5        Kry toestemming van die kopiereghouer om die materiaal te gebruik
           Betaal 'n lisensiefooi aan die komponis se insamelingsagentskap
                                                                            2 punte         (2)

                                                             TOTAAL AFDELING B:             10

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 16                           DBE/November 2021
                                   NSS – Nasienriglyne

AFDELING C: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM)

 Nota aan die nasiener: Alhoewel die nasienriglyn puntsgewys weergegee is, mag die
 kandidate in volsinne antwoord.

VRAAG 6

6.1    6.1.1         D
       6.1.2         D
       6.1.3         C
       6.1.4         B
       6.1.5         A
                                                                               5x1         (5)

6.2    6.2.1         C
       6.2.2         D
       6.2.3         B
       6.2.4         A
                                                                               4x1         (4)

6.3    Antwoord:
       6.3.1 Tshikona
        Word tydens belangrike geleenthede uitgevoer, bv. inhuldiging van 'n nuwe
          koning of huldeblyk by die afsterwe van 'n koning
        Word deur beide mans en vroue uitgevoer
        Mans speel fluit-pype en vroue speel tromme
        Elke fluit-pyp het sy eie toonhoogte
        Sang word deur tradisionele vhaVenda-instrumente begelei, bv.
          o Mbila mutondo – 21-staafxilofoon
          o Mbila dzamadeza – 27-staaflamellofoon
          o Ngoma – groot dorstrommel
                                       DRIE korrekte feite
                                       Slegs EEN punt vir begeleidende instrumente         (3)

                                             OF
       6.3.2 Borankana
        Word as vermaak tydens stamaktiwiteite en tradisionele seremonies gebruik
        Word deur beide jonger en ouer mans uitgevoer
        Vroue en meisies vertolk die rol van sangers en liggaamsperkussie-spelers
        Gebruik die Setlhako- en Sephuma-ritmes
        Handeklap en enkelratels begelei die sang en dans
                                                                 DRIE korrekte feite       (3)
                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   17                           DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne
      6.3.3 Muchongolo
       Sang en dans is gebruik om die krygers aan te wakker voor oorlogvoering en as
          vermaak na oorwinning
       Deur mans (krygsmannne) uitgevoer
       Gekenmerk deur energieke uitbarstings waar voete hoog opgelig en gestamp
          word
       Tromme word op poliritmiese wyse gespeel
       Die stemme word deur 'n tradisionele ensemble begelei, bv.
          o Xigubu (dubbelkop trom)
          o Ncomone (tipe tamboeryn)
          o Xitiringo (dwarsfluit met drie gaatjies)
          o Xitende (groot kalbasgeresoneerde gespande boog)
          o Mohambi (10-staafxilofoon)
                                           DRIE korrekte feite
                                           Slegs EEN punt vir begeleidende instrumente            (3)
                                                 OF
      6.3.4 Mohobelo
       Word as vermaak tydens die stamhoof se rituele seremonies gebruik, bv.
          inhuldiging van 'n nuwe stamhoof of eerbewyse aan die stamhoof
       Dit word deur mans uitgevoer
       Die drie belangrikste bewegings wat aangetref word, is
          o Bohobela (hoog skop)
          o Molapo (spring en draai)
          o Phethola letsoho (handbewegings)
       Sang word deur tromme met skudkokers en handeklap begelei
                                                         DRIE korrekte feite
                                                         Slegs EEN punt vir beweging              (3)
                                               OF
      6.3.5 Isitshikiza
       Is histories vir die koning se genot uitgevoer
       Krygsmanne het stories her-opgevoer deur te dans tydens feeste om hul moraal
          te verbeter
       Deesdae word isitshikiza by sosiale byeenkomste, troues of aanvang van die oes
          uitgevoer
       Dit is ook gewoonlik uitgevoer vir injelele, 'n reënmaak-seremonie, uitgevoer
       Word deur beide mans en vroue gedans
       Kragtige gestamp van voete op die grond vind plaas
       Vroue lig nie hulle voete hoër as die knieë wanneer hulle dans nie
       Twee ritmes word afwisselend gebruik om eentonigheid te vermy
                                                                      DRIE korrekte feite         (3)
                                                OF
      6.3.6 Indlamu
       'n Vermaaklikheidsdans
       Word deur beide mans en vroue gedans
       Stampbewegings word gelyktydig uitgevoer
       Die dans eindig wanneer die span vorentoe beweeg en op die grond val
       Die leier (igosa) lei nuwe dansbewegings in
       'n Groep sangers/handeklappers en 'n tromspeler vorm 'n integrale deel van die
          dansuitvoering
       Vrouestemme begelei die vrouespan en manstemme die manlike span
                                                                 DRIE korrekte feite   (3)
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  18                           DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

6.4   Antwoord:
       Die orkes bestaan uit 'n hoofsanger en agtergrondsangers, leierkitaar,
         baskitaar, klawerbord en tromme
       Orrel of gesintetiseerde orrelklanke word dikwels vir orrelgebaseerde vokale
         mbaqanga bygevoeg
       Kitaargedrewe klank in „n suiwer instrumentale mbaqanga
       Bastrom boots die gestamp van die indlamu (Zoeloe dansuitvoering) na
       Die uitvoering begin gewoonlik met 'n kort inleiding op die kitaar
       Roep-en-antwoord         word    dikwels   tussen      die     hoofsanger   en
         agtergrondsangers gebruik (vokale mbaqanga)
       Die lied volg 'n I-IV-V-I akkoordsiklus
       Krepitasie word dikwels gebruik
                                                                   DRIE korrekte feite          (3)
                                                                                                [15]

VRAAG 7

Antwoord:
Kleredrag
 Die isicathamiya-groepe word geklee in pakke, wit hemde, wit handskoene en blink
   swart skoene (herinnering aan die Amerikaanse minstreelsangers), terwyl die leier
   soms in kontrasterende kleure met die groep geklee is
 Afrika-hemde en wit seilskoene mag ook gedra word
                                                                                1 punt      (1)
Verhooguitvoering
 Die uitvoering kan van die verhoog af begin en voortgesit word terwyl hulle op die
   verhoog stap
 Die groep neurie die toonhoogte van die eerste lied
 Die leier stel die groeplede bekend
 Hulle waai hulle hande om die gehoor te groet
 Die leier begin die lied waarop die groep antwoord (roep-en-antwoord)
 Die lied begin gewoonlik met die groep wat sing terwyl hulle stilstaan in 'n makwaya
   koorformasie onder leiding van die leier
 Soos die lied vorder dui die leier die eerste danstreë aan waarop die groep dan
   volg en word beenbewegings (isteps/ukucothoza) bygevoeg terwyl hul liggaams-
   bewegings in sinkronisasie met die lied is
 Die groep gebruik krepitasies om opwinding in die gehoor te wek
 Die gehoor reageer met ululasies as bevestiging en om waardering te wys
                                                                   VIER korrekte feite      (4)
                                                                                            [5]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  19                           DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 8

Antwoord:
 Musiek is 'n sosiale aktiwiteit waaraan almal deelneem
 Musiek beklemtoon Afrika-waardes soos samewerking en eenheid (Ubuntu)
 Word by rituele feesvieringe (geboorte, lewensrituele, troues, afsterwes) gebruik,
   bv.
   o In sommige kulture word 'n lied vir 'n kind by geboorte gekomponeer wat
       lewenslank gebruik word (by inisiasie, huwelik en afsterwe)
 Vergesel werksaktiwiteite (grawe-werk, kapwerk, oeswerk), bv.
   o Ritmes wat deur fisiese arbeid geskep word, word in die musiek geïnkorporeer
       om die werk te begelei en verligting aan die werkslading te bring
 Lofprysing en kommentaar (izibongo), bv.
   o Mededeling van die oorsprong van 'n persoon
   o Herdenk en vier die geskiedenis
 Afrika-musiek kombineer dans, speel van instrumente en sang as kulturele rituele
   uitdrukking
 Die Afrika-trom is die mees betekenisvolle instrument aangesien dit die hart van die
   gemeenskap verteenwoordig en hul gemoedere en emosies weerspieël
 Die trommaatslag hou die dansers bymekaar en dui die danspatrone aan
 Die menslike liggaam word dikwels as 'n perkussie-instrument gebruik deur bv.
   handeklap
 Dansbewegings is 'n uitbreiding van die musiek se ritmes
 Dans reflekteer 'n sin van eenheid in die gemeenskap
 Musiek word (meestal mondelings) van een generasie tot 'n ander oorgedra en
   speel 'n belangrike rol om die gemeenskap te verenig
                                                                     AGT korrekte feite      [8]

VRAAG 9

Antwoord:
 Izibongo/direto is 'n tipe (persoonlike) lofgedig wat 'n musikant aan die begin of in
   die middel van 'n lied voordra
 Daar kan instrumentale begeleiding in die agtergrond wees
 Die hoofdoel is om die kunstenaar voor te stel deur lofname en voorgeslagte op te
   noem
 Ander doeleindes sluit in, bv.
   o Herroeping van geskiedkundige gebeurtenisse en gedenkwaardige prestasies
   o Om sosiale bewustheid oor te dra terwyl die gehoor vermaak word
 Dit geskied gewoonlik teen 'n vinnige tempo
 Daar is geen enkele, konstante 'melodiese' verloop nie, bv.
   o Die verandering in toonhoogte maak staat op die infleksie van die taal wat dan
       die kontoer bepaal
   o Die lofgedig kan saam met 'n trommaatslag as dreunsang of a cappella
       voorgedra word
 Roep-en-antwoord word soms gebruik wanneer, bv.
   o Die digter uiter 'n sinsnede (roep) waarna die gehoor, soos aangedui, antwoord
 Poëtiese eienskappe soos herhaling, parallellisme en beeldskepping word gebruik
                                                                 SEWE korrekte feite         [7]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                  20                           DBE/November 2021
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 10
Antwoord:
Voorbeeld van 'n inleiding
Maskanda is 'n subgenre van Zoeloe volksmusiek wat dikwels begelei word deur
akoestiese kitare wat spesifieke tegnieke en „n perkussiewe voordragstyl gebruik.
Ontwikkeling van maskanda as 'n mansvoordragstyl
 Tradisionele Afrika-manlikheid het vereis dat mans werk om sodoende na hul
  families om te sien terwyl die vroue by die huis gebly het om die kinders op te pas
 Apartheid het mans geforseer om hul huise te verlaat en werk in die stede te soek
 Hulle het in mynkampe as mans alleen in die stede gebly
 Hulle het musiek begin maak om hulle aan die huis te herinner deur instrumente
  (kitaar) te gebruik wat hulle goedkoop in die stede kon bekom
 Westerse instrumente het nuwe geleenthede vir musikante geskep
 Die geleentheid om musiek op te neem en geld daaruit te maak, het die sisteem
  versterk waarvolgens die man as voorsiener gesien is
                                                                   VIER korrekte feite
Die invloed van umakhweyane/ugubhu (kalbasboog)-musiek
 Die vorm en struktuur van maskanda is uit die umakhweyane-uitvoerpraktyk
   afkomstig
 Die insluiting van izibongo kom van umakhweyane
 Tonaliteit word rondom kontrasterende drieklanke gestruktureer wat 'n semi- of
   heeltoon uitmekaar is soos dit in umakhweyane voorkom
 Spesifieke stemming van die maskanda kitaar is deur die melodiese botone wat op
   die umakwheyane geskep word, beïnvloed
 Die gebruik van die pentatoniese toonleer op die umakhweyane, vorm die basis
   van maskanda improvisasie
 Die perkussiewe speelstyl herinner aan umakhweyane musiek
 Die kitaar in maskanda dien as selfbegeleiding vir die sanger net soos in
   umakhweyane
                                                                   VYF korrekte feite
Kunstenaars
 Mfaz'Omnyama
 Inkunz' Emdaka
 Khuzani
                                                   EEN/TWEE korrekte antwoord(e)
Liedjies/albums
 Kuke Kwagijim' Iveni
 Umama
 Umshado
                                                    EEN/TWEE korrekte antwoord(e)
                       Tot 'n maksimum van 3 punte vir Kunstenaars/Liedjies/Albums
Voorbeeld van 'n slot
KwaZulu-Natal is ryk aan maskandi musikante wat nou ook vrouegroepe insluit. Hulle
gaan voort om 'n ryk musikale repertorium met die gebruik van hierdie kitaarstyl te
ontwikkel.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   21                                   DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

Die opstel sal volgens die kriteria hieronder nagesien word.

             KRITERIA                                   PUNTETOEKENNING

 Maskanda as 'n mansvoordragstyl                                                                4

 Die invloed van
 umakhweyane/ugubhu                                                                             5
 (kalbasboog)-musiek
 Kunstenaars en liedjies/albums                                                                 3
                                    Uitstekend
                                    'n Inleiding, afsluiting en stewige
                                                                               = 3 punte
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig
                                    Goed
                                    'n Inleiding, afsluiting en redelike
                                                                               = 2-2½ punte
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig
                                    Redelik
                                    'n Inleiding, afsluiting en vae argument
 Logiese aanbieding en struktuur                                               = 1½ punte
                                    in die middeldeel van die opstel                            3
 van die opstel                     teenwoordig
                                    Ondergemiddeld
                                    'n Inleiding, afsluiting en swak
                                                                               = 1 punte
                                    argument in die middeldeel van die
                                    opstel teenwoordig
                                    Swak
                                    'n Enkel paragraaf: swak poging met        = ½ punt
                                    die skryf van 'n opstel
                                    Nie aanvaarbaar
                                                                               = 0 punte
                                    Feite puntsgewys aangebied
 TOTAAL                                                                                        15     [15]

                                                                     TOTAAL AFDELING C:                   50

                                              OF

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   22                           DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

AFDELING D: JAZZ

 Nota aan die nasiener: Alhoewel die nasienriglyn puntsgewys weergegee is, mag die
 kandidate in volsinne antwoord.

VRAAG 11

11.1   11.1.1        A
       11.1.2        A
       11.1.3        C
       11.1.4        D
       11.1.5        B
                                                                                  5 x1        (5)

11.2   (a) Majeur
       (b) Kitaar/orrel/elektroniese klawerbord
                                                                                 2x1          (2)

11.3   11.3.1        C
       11.3.2        A
       11.3.3        D
       11.3.4        B
                                                                                 4x1          (4)

11.4   Antwoord:
        Die orkes bestaan uit 'n hoofsanger en agtergrondsangers, leierkitaar,
          baskitaar, klawerbord en tromme
        Orrel of gesintetiseerde orrelklanke word dikwels vir orrelgebaseerde vokale
          mbaqanga bygevoeg
        Kitaargedrewe klank in „n suiwer instrumentale mbaqanga
        Bastrom boots die gestamp van die indlamu (Zoeloe dansuitvoering) na
        Die uitvoering begin gewoonlik met 'n kort inleiding op die kitaar
        Roep-en-antwoord         word    dikwels  tussen      die    hoofsanger     en
          agtergrondsangers gebruik (vokale mbaqanga)
        Die lied volg 'n I-IV-V-I akkoordsiklus
        Krepitasie word dikwels gebruik
                                                                   VIER korrekte feite       (4)
                                                                                             [15]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 23                           DBE/November 2021
                                   NSS – Nasienriglyne

VRAAG 12

Antwoord:
 Hoofsaaklik beïnvloed deur mbaqanga
 'n Mengsel van kragtig-gedrewe blues en uitgebreide eksperimentering met 'n
   unieke Suid-Afrikaanse smaak/karakter
 Kombineer kwela met meer progressiewe idees terwyl „n avant-garde klank met „n
   Afrika-inslag behou word
 Beïnvloed deur die musiek van Duke Ellington, Thelonious Monk, Charles Mingus,
   Béla Bartók, Schoenberg, Dollar Brand en Cecil Barnard
 Instrumentasie van die Big Band word behou
 Beweeg weg van verwerkings van die tipiese Big Band-styl
 Vrye improvisasie sonder om 'n vaste akkoordstruktuur te volg
 Buigsaamheid word in uitvoering beklemtoon
                                                                VYF korrekte feite         [5]

VRAAG 13

Antwoord:
Plaaslike invloede
 Invloede van Kaapse Maleier (Cape minstrel) volksliedere vervat in die ghoema-
   dans gee sy klavierkomposisies 'n rou energie
 Die ritmiese eienskappe van die plaaslike ghoema-trom dra by tot die ostinato-
   begeleidingsfigure in die linkerhand
 Kwela 'skiffle'-agtige ritmes
 Dansorkes musiekstyle (langarm, two-step)
 Impakvolle gesinkopeerde melodiese gevoel van marabi-jazz
 Melodiese nabootsing van die penniefluit
 Die gebruik van die drie-akkoord harmoniese progressies/siklusse ontleen aan
   kerkgesange en ander style, bv. mbaqanga (township jive) soos gebruik in
   Mannenberg
 Gebruik tradisionele musiek van die amaXhosa en sluit elemente van ouer San- en
   Khoi-musiek in, bv. beweging tussen die tonika en supertonika drieklanke afkomstig
   uit die boog-liedere van die amaXhosa en amaZulu
                                                                 VIER korrekte feite       (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                 24                          DBE/November 2021
                                   NSS – Nasienriglyne

Internasional invloede
 Harmonie van moderne volksliedere van Hollandse/Europese oorsprong
 Dansorkes musiekstyle (swing, boogie, foxtrot, quickstep)
 Die gesinkopeerde gevoel van ragtime
 Komiese karakter van Amerikaanse minstreel-musiek
 Klassieke klavierstyl
 Jazz-klavier invloede van Duke Ellington en Thelonious Monk
 Stewige blokakkoorde en sentimentele harmonieë vanuit gospel-musiek ('gospel
    music')
 Sufi (Slamse) dreunsang en tromspel
    o Stadige tempo
    o Stemmingsvolle gebruik van die volle omvang van die klavier en pedaal
    o Gebruik van die mineur toonleer met 'n verhoogde 4de en 7de en verlaagde 2de
 The Pilgrim vergelyk goed met Indonesiese oriëntalisme soos aangetref in die
    klaviermusiek van Noord-Afrikaanse komponiste
 Sagte dinamiese vlakke en gestreelde akkoorde wat herinner aan sentimentele
    Europese volksmusiek
                                  DRIE korrekte feite                                      (3)
                                  Maksimum van 1 punt vir ‘n genoemde lied of werk         (1)
                                                                                           [8]

VRAAG 14

Antwoord:
 Geskryf vir 'n solospeler en 'n begeleidende orkes
 Penniefluit is aanvanklik die leierinstrument
 Saksofoon vervang die penniefluit as leierinstument
 Begeleiding word aanvanklik deur kitaar(e)/banjo en tromme gedoen
 Sikliese akkoordstruktuur
 Akkoordprogressie (I – IV – I64 – V of I – IV – V – I)
 Matige tot redelik lewendige tempo
 'Skiffle'-agtige metrum met jive/swing-ritmes
 'n Sekondêre melodie word rondom die hoofmelodie gevleg wanneer daar meer as
   een melodiese speler is
 Melodiese materiaal word ontwikkel tydens improvisasie
                                             SEWE korrekte feite
                                             Maksimum van 2 punte vir instrumentasie       [7]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   25                           DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 15
Antwoord:
Voorbeeld van 'n inleiding
Marabi is 'n klavier-gebaseerde, ragtime-geïnspireerde tipe dansmusiek met 'n
herhalende harmoniese progressie.
Oorsprong van instrumente
 Solo manspianiste ('piano-men') kom te voorskyn met die opkoms van
  Amerikaanse ragtime, Dixieland en jazz in die 1900s
 Eienaars van vermaaklikheidspersele koop hulle eie klaviere/orrels sodat hulle vir
  die dienste van populêre pianiste of orreliste kan kompeteer om meer kliënte te lok
 Koperblaas- en fluit-en-trom orkeste van die Britse magte tydens die Anglo-Boere-
  oorlog (1899-1902) oefen invloed uit
                                                                TWEE korrekte feite
Instrumentasie
 Stedelike Bapedi gebruik koperblaasinstrumente om Westerse wysies te speel
 Klein ensembles bestaande uit klavier, koperblaas-, houtblaasinstrumente, viool,
   banjo en tromme verskyn in die 1920s en 1930s
 Die Flying Jazz Queens: stemme, ritmekitaar, leierkitaar, saksofoon en tromstel
 Die Manhattan Brothers: stemme, klavier, kitaar, klarinet en tromstel
 Indunduma (marabi klavier vamp-styl) word geinkorporeer by baie tradisionele
   liedere deur instrumentaliste (kitaarspelers en violiste)
                                                                  DRIE korrekte feite
Styleienskappe
 Klawerbordstyl (soms goedkoop pedaalorrels) word verbind met Amerikaanse jazz,
   ragtime en blues, maar met wortels in die Afrika-tradisie
 Die klank van marabi was daarop gemik om mense se aandag te trek en om hulle
   aan die dans te kry
 'n Tipiese viermaat-progressie kan wees: I-IV-I64-V of I-IV-V-I(V) of I-ii6-V-I(V)
 Die sikliese progressie word herhaal en gespeel met verskillende vamp-patrone wat
   veroorsaak dat mense gou die ritme en stemming van die lied aanvoel
 Dit veroorsaak dat mense lank aanhou dans sonder dat hulle die lied werklik ken
 Die swaaiende ('lilting') melodieë en aansteeklike ritmes is opgeneem in die
   populêre dansorkeste van die tyd
 Melodieë is beïnvloed deur inheemse Afrika-gesange, populêre liedere en Afro-
   Amerikaanse musiek
 Die fokus was op herhaalde melodieë en nie op improvisasie nie
 Ritmes is gebaseer op standaard patrone wat die basiese trompatrone van
   inheemse Nguni-musiek reflekteer
 Stylistiese uitruiling tussen landelike, neo-tradisionele Afrika-musiek en marabi het
   plaasgevind en nuwe ritmes en innoverende, komiese danspassies (voetwerk)
   veroorsaak
   o Plattelandse danse: amaXhosa mabokwe
   o Neo-tradisionele vorme: amaZulu kitaarliedere van rond-bewegende abaqhafi of
       'street cowboys'
   o Ontluikende stedelike style: amaXhosa itswari
   o AmaXhosa thula ndivile: drie-akkoord harmoniese formaat wat dien as 'n sein
       aan ander spelers in die orkes dat hulle moet sagter speel ter wille van die
       bekendstelling van nuwe materiaal
                                                                      VYF korrekte feite
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                   26                                   DBE/November 2021
                                     NSS – Nasienriglyne

Kunstenaar/Groep en musiekvoorbeeld
 The Manhattan Brothers: Jikela Emaweni
 The Flying Jazz Queens: Langa More
                                                       TWEE gekorreleerde korrekte feite

Voorbeeld van 'n slot
Marabi is gevestig as 'n oorspronklike Suid-Afrikaanse jazz-styl wat die rigting van
toekomstige plaaslike jazz beïnvloed het.

Die opstel sal volgens die riglyne hieronder nagesien word.

            KRITERIA                                  PUNTETOEKENNING
 Oorsprong van instrumente                                                                       2
 Instrumentasie                                                                                  3
 Styleienskappe                                                                                  5

 Kunstenaar/Groep en musiek-
                                                                                                 2
 voorbeeld
                                 Uitstekend
                                 'n Inleiding, afsluiting en stewige
                                                                            = 3 punte
                                 argument in die middeldeel van die
                                 opstel teenwoordig
                                 Goed
                                 'n Inleiding, afsluiting en redelike
                                                                            = 2-2½ punte
                                 argument in die middeldeel van die
                                 opstel teenwoordig
                                 Redelik
                                 'n Inleiding, afsluiting en vae argument
 Logiese uiteensetting en                                                   = 1½ punte
                                 in die middeldeel van die opstel                                3
 struktuur van die opstel        teenwoordig
                                 Ondergemiddeld
                                 'n Inleiding, afsluiting en swak
                                                                            = 1 punt
                                 argument in die middeldeel van die
                                 opstel teenwoordig
                                 Swak
                                 'n Enkel paragraaf: swak poging met        = ½ punt
                                 die skryf van 'n opstel
                                 Nie aanvaarbaar nie
                                                                            = 0 punte
                                 Feite puntsgewys aangebied
 TOTAAL                                                                                         15       [15]

                                                                        TOTAAL AFDELING D:               50

                                             OF

Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                     27                            DBE/November 2021
                                       NSS – Nasienriglyne

AFDELING E: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)

 Nota aan die nasiener: Alhoewel die nasienriglyn puntsgewys weergegee is, mag die
 kandidate in volsinne antwoord.

VRAAG 16

16.1 16.1.1        C
     16.1.2        D
     16.1.3        D
     16.1.4        C
     16.1.5        D
                                                                                     5x1         (5)

16.2       'n Orkeswerk bestaande uit een beweging
           Genre van die Romantiese periode
           Kan op 'n gedig, verhaal of skildery gebaseer wees, of 'n beskrywende/
            programmatiese titel of ander buite-musikale inslag hê
           Gebruik tradisionele vormtipes (sonatevorm)
                                                                   DRIE korrekte feite           (3)

16.3       'n Toondig het altyd 'n spesifieke program wat deur die komponis voorgeskryf
            word, terwyl 'n konsert-ouverture 'n beskrywende titel en gesuggereerde
            programmatiese inhoud het
           'n Toondig het 'n vry vorm wat die programmatiese inhoud volg (terwyl 'n
            konsert-ouverture gewoonlik in sonatevorm is)
           „n Toondig is gewoonlik langer as „n konsert-ouverture
           „n Toondig is gekonseptualiseer vanuit simfoniese musiek terwyl die konsert-
            ouverture uit die opera-ouverture ontwikkel het
                                                                                2 punte          (2)

16.4       Vertoon virtuositeit in 'n solo vokale uitvoering met orkesbegeleiding
           Dit het nadenkende en oorpeinsende funksie
           Dit druk dikwels emosie deur die gebruik van musiek uit
                                                                       TWEE korrekte feite       (2)

16.5       Italiaans                                                             1 punt         (1)

16.6       Die Barbier van Seville van Rossini
           Carmen van Bizet
           La Traviata van Verdi
           Madame Butterfly van Puccini

                        Enige EEN opera met ooreenstemmende komponis           = 2 punte
                        Enige EEN opera met verkeerde komponis                 = 1 punt
                        Geen punt vir slegs ‘n komponis nie.                                     (2)
                                                                                                 [15]

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1                                28                          DBE/November 2021
                                  NSS – Nasienriglyne

VRAAG 17

Antwoord:
Struktuur
 Bly binne die raamwerk van die Klassieke model van sonatevorm
 Gebruik duidelik gebalanseerde frases en temas
 Motiewiese skryfwyse en ontwikkeling daarvan
Orkestipe
 Gebruik die standaard Klassieke orkessamestelling
Harmonie
 Modulasie is na naby-verwante toonsoorte (B mineur/D majeur)
 Gebruik gestandaardiseerde, algemeen funksionele harmoniese progressies
Melodie
 Motiewiese struktuur van die openingsdeel; tipiese gebroke akkoordfiguur
 Gebalanseerde frases
Tekstuur
 Gebruik hoofsaaklik homofoniese tekstuur
 Hier en daar polifoniese skryfwyse
                                                     VYF korrekte feite
                                                     Maksimum van 1 punt per item         [5]

VRAAG 18

Antwoord:
Algemene eienskappe
 'n Singspiel is 'n tipe opera
 Teks is Duits
 'n Musikale, dramatiese verhoogstuk
 'n Populêre vorm van vermaak
 Bevat gesproke dialoog
                                                               DRIE korrekte feite        (3)
Essensies van die storielyn
 Sluit elemente van die magiese,
  o fantasie-gediertes,
  o eksotiese en legendariese plekke,
  o feëverhale in
 Intriges oor die algemeen komies van aard
 Intriges het 'n romantiese inslag
 Oordrewe karakterisering van goed en kwaad
                                                               DRIE korrekte feite        (3)
Musikale eienskappe
 Uitgebreide en uitdrukkingsvolle arias
 Kontrasterende strofiese en volksliedjie-agtige liedere
 Ensembles, duette en koorstukke word ingesluit
 Elemente van opera seria, opera buffa en bel canto (in sommige arias) word
  ingesluit
                                                              TWEE korrekte feite         (2)
                                                                                          [8]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Music P1 Nov 2021 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2021-eng/9516b474-9a42-4e04-859a-93e4d6245ec7) — Music · QP · 2021 · Eng
- [Music P1 May June 2021 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2021-mg-afr/b7f5c0c9-52cd-4bb8-88d2-db893c039c17) — Music · Memo · 2021 · Afr
- [Music P1 Nov 2019 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2019-memo-eng/d690c522-e0fe-4fdf-b630-a36ff389966e) — Music · Memo · 2019 · Eng
- [Music P1 Nov 2019 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2019-memo-afr/6032f3b8-8f53-4474-b4fa-647f0029bbb9) — Music · Memo · 2019 · Afr
- [Music P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2018-final-memo-afr/dc78da88-f718-4288-96ae-eff8f272b86b) — Music · Memo · 2018 · Afr
- [Music P1 Nov 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2017-memo-eng/fe43edfa-7033-4f1b-b8a9-474f7af96383) — Music · Memo · 2017 · Eng

## More from Grade 12 Music

- [Music P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-may-june-2025-eng/a93b74de-03f7-4627-866d-40f73fc5580d) — QP · 2025 · Eng
- [Music P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-music-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/2519ee7f-bf23-488d-9428-c0bb5ed1bf21) — QP · 2025 · Afr
- [Music P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-eng/1ae05b36-0299-4ea5-94a5-02cc439843f0) — QP · 2024 · Eng
- [Music P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p1-nov-2024-afr/89b0158e-2d68-4501-a28a-d92e7592e732) — QP · 2024 · Afr
- [Music P2 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-eng/ae7cdad4-f72c-4e9d-a719-3acb9bb251f2) — QP · 2024 · Eng
- [Music P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/music-p2-nov-2024-afr/82de016a-5592-4674-bf9d-b63e9a93b27a) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
