# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 North West Mock 2019 Memo > Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the North West Mock Exam 2019, 38 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/nw-afr-hl-p2-nasienriglyne-september-2019/957fa986-a88a-4cbc-99cc-4b0db711adfc - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans HL - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2019 - Exam period: North West Mock Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 38 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 North West Mock 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/nw-afr-hl-p2-nasienriglyne-september-2019/957fa986-a88a-4cbc-99cc-4b0db711adfc) ## About this document Afrikaans Hl · Grade 12 · North West Mock Exam · 2019. Memorandum, 38 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS HUISTAAL V2 SEPTEMBER 2019 MEMORANDUM PUNTE: 80 Hierdie memorandum bestaan uit 38 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 2 NW/September 2019 NSS – Memorandum RIGLYNE VIR NASIENERS 1. As ’n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste antwoord/respons nagesien. (Die kandidaat mag nie die opstelvraag en die kontekstuele vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.) 2. As ’n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien. 3. As ’n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. As ’n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord is. 4. As ’n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. 5. As antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die memorandum nagesien. 6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. As ’n spelfout die betekenis van die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. As die spelfout nie die betekenis van die antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou. 7. Opstelvrae: As die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer nie omdat hy/sy, hom-/haarself gepenaliseer het. As die literêre opstel te lank is, assesseer op meriete en bespreek met vakhoof. Die memorandum is slegs ’n riglyn, daarom moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die opstelvrae na te sien. 8. Kontekstuele vrae: As die kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar ’n vraag dit vereis nie, word die kandidaat nie gepenaliseer nie. 9. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering moet oorweeg word. 10. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die rede/motivering/bewys verdien die punt. 11. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na. 12. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag: · Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die ooreenstemmende kode aan. · ’n Reeks treffende argumente is stellings wat met: o relevante verduidelikings gemotiveer word./ o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./ o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 3 NW/September 2019 NSS – Memorandum · ’n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie nie. · Lees die opstelvraag ’n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met onderstreping aangedui. · Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om ’n bepaalde punt by die inhoud toe te ken nie. AFDELING A: GEDIGTE VRAAG 1: OPSTELVRAAG “eerste worp” – TT Cloete Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTELVRAE – HUISTAAL: POËSIE nagesien. LET WEL: · Dis ’n breë raamwerk van feite. · Al die feite hoef nie genoem te word nie. Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Beide kante van die deurlopende kontras moet in die bespreking genoem word. · Ons/Suider-Afrika het nie bevaarbare riviere nie. In kontras daarmee het ons net droë lope. Bv. Versreëls 2 en 13:geen breë riviere bevaarbaar vir groot skepe nie teenoor ons het baie droë lope./ Bv. Versreël 2 en 14:ons het baie droë lope teenoor en oerrivierbeddings met ou inheemse name. · Ons het nie riviere wat breed is nie; ons het baie droë lope. Bv. geen breë riviere bevaarbaar vir groot skepe nie teenoor ons het baie droë lope. · Verder het Suider-Afrika ’n droë streek/uitgestrekte woestyn en nie baie dele wat baie reën ontvang nie./ Bv. Versreël 3 en 10:die min wolke wat ons het, is yl versprei en maar ons het uitgestrekte woestyne · Die kontras kom nie net in die natuur voor nie. In Suider-Afrika het ons nie groot metropole met ’n hoë bevolkingsdigtheid nie, maar uitgestrekte woestyne/ Bv. Versreël 4 en 10: ons het nie groot metropole nie teenoor maar ons het uitgestrekte woestyne · Ons het nie donkergroen woude nie, maar in Suider-Afrika het ons krom grys bome./ Bv. Versreël 5 en 11: Ons is sonder groot donkergroen woude teenoor en krom grys bome wat houtbeen vasskop · In Suider-Afrika het ons nie baie groot name soos Beethoven, Dante, Rembrandt en Brabante nie. Ons het slegs ou inheemse name/ Bv. Versreël 6 en 14:dun is ons geskiedenis met min groot name teenoor en oerrivierbeddings met ou inheemse name · In Suider-Afrika het ons nie die uitgebreide geskiedenis van die ander wêrelddele nie, net die baie reste na aan die eerste worp – die ryk geskiedenis wat die natuur vertel. (Die jakkals se fossielskreeu, angstjank en primitiewe spotlag)/ Bv. Versreël 6 en 7:dun is ons geskiedenis met min groot name teenoor soos beethoven of dante of rembrandt of bramante Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 4 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Dante se letterkunde word gestel teenoor die stories wat Suider-Afrika se plekname vertel./ Bv. Versreël 7 en 15: soos beethoven of dante of rembrandt of bramante teenoor soos gourits en storievertelname soos skrij of kameelsleep en lijersdraai. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [10] VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG “Versagtende omstandighede” – Peter Snyders Vraag Antwoord Punt 2.1 Die titel is ‘n regsterm wat in die hof gebruik word wanneer iemand pleit dat sy vonnis versag/verminder moet word. ü 1 Normaalweg sou ‘n mens pleit dat jou sondes vergewe word sodat jy hemel toe kan gaan, maar in hierdie gedig vra die spreker versagtende omstandigede omdat die omstandighede in die hemel vir hom soos ‘n lewenslange vonnis klink en hy verkies om op die aarde te bly en nie hemel toe te gaan nie.ü 1 Beide kante van die ironie moet aangedui word vir EEN punt. 2.2 Ek-spreker/ Iemand uit die bruin gemeenskap van die Kaap/'n Persoon wat nie hemel toe wil gaan nie. ü 1 Die ek-spreker maak die versagtende omstandighede wat die spreker in die gedig vra, persoonliker./eerliker./oortuigender./ Die behoeftes van die persoon word die beste deur homself oorgedra./ Die spreker praat in die Kaapse variëteit.ü 1 2.3 Paradoks/Teenstelling/Kontrasü 1 Die spreker gebruik dikwels vloekwoorde/kru taal,ümaar die spreker sal dit ook as ’n vloek (straf) beskou as hy in die perfekte hemel moet beland.ü 2 2.4 Suid-Afrika is (tans) in 'n “historiese tyd” waarin 'n nuwe begin van samewerking (tesamebeleid) ingegaan word./ Einde van die apartheidsjare en nuwe geskiedkundige tydperk.ü 1 2.5 Metafoor.ü 1 Ja. Die beeld is geslaagd omdat die spreker die hemel vergelyk met ‘n begraafplaas waar dit altyd stil en neerdrukkend is (wat aansluit by die redes wat hy reeds aangevoer het waarom hy nie wil hemel toe gaan nie).ü OF Nee. Die beeld is nie geslaagd nie omrede ‘n mens die ewige lewe in die hemel het en die ewige lewe nie met die dood vergelyk kan word nie.ü 1 Die kandidaat bied ‘n soortgelyke antwoorde vir EEN punt aan. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 5 NW/September 2019 NSS – Memorandum VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG “’n brief van hulle vakansie” – Breyten Breytenbach Vraag Antwoord Punt 3.1 “huil”ü 1 Die innerlike handeling (“treur”) word nou waargeneem in ’n uiterlike handeling (“huil”). 1 3.2 Alliterasie/s-alliterasieü 1 Dit verwys na die kusdorp “Stilbaai” (‘n plek).ü 1 Die woord/naam kan ook ‘n figuurlike vooruitwysing na die naderende dood wees.ü 1 3.3 Vergelykingü 1 ‘n Bruid dui gewoonlik op blydskap/nuwe begin, maar Trixie vrek (hartseer).ü 1 Beide kante van die ironie moet aangedui word vir EEN punt. 3.4 Sinestesie.ü 1 3.5 Hartseer/nostalgies/weemoedig.ü 1 Ja In hierdie brief word daar op ‘n hartseer/nostalgiese/weemoedige wyse berig oor die spreker se herinneringe aan sy ouers wat hy nie meer dikwels sien nie/ word daar berig oor die spreker se hartseer/ nostalgie/ weemoed oor sy ouers se fisiese agteruitgaan waaraan hy niks kan doen nie. ü 1 NEE kan nie as antwoord aangebied word nie. [10] VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG “besoekersboek” – Fanie Olivier Vraag Antwoord Punt 4.1.1 Die spreker maak met die woord “ingekrap” die graffiti in die sel meer permanent. / “Uitkrap” kan beteken om uit te wis, wat nie is wat die persoon wou doen nie – hy wou dit vir altyd “inkrap”. ü 1 Dit staan tussen hakies/is ‘n parentese Voorplasing Enjambementsposisie. Die akuutaksentteken op die “i” üü (Enige 2) 2 4.1.2 Dit is plekke waar mense tydelik vertoef.ü 1 Die mure waarop die graffiti aangebring word om te wys dat die persoon tydelik daar vertoef het/besoek afgelê het. ü 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 6 NW/September 2019 NSS – Memorandum 4.2 Die spreker vra vrae waarop hy/sy nie antwoorde verwag nie/die retoriese vrae beklemtoon die universele verskynsel dat mense iewers ’n merk wil laat/van geweet wil wees. ü 1 Kandidaat kan nie ‘n generiese antwoord oor die retoriese vraag aanbied nie. 4.3 Werklike reis: besoek aan Egipte/besoek aan plek met hiërogliewe/ 1 besoek aan ’n jagplaas/besoek aan plek met rotstekeninge teen ’n krans. ü Die mens se lewensreis/se aardse bestaan/lewenservarings. ü 1 4.4 Dit is ironies dat die kind wat die simbool van die toekoms is, siek is/seer hoes. ü 1 Beide kante van die ironie moet genoem word. Ja Die ironie is geslaagd, want dit sluit aan by die tema dat die mens sterflik/verganklik/tydelik is. ü 1 NEE kan nie as antwoord aangebied word nie. [10] VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG “Ek het ’n huisie aan die Rand” – Pirow Bekker Vraag Antwoord Punt 5.1 Die gedig het 14 versreëls / Die gedig bestaan uit 3 kwatryne en ‘n rymende koeplet. / Die versreëls is almal ewe lank.ü ü (Enige 2) 2 5.2 Denotatief: in die donker / laat in die aand.ü Konnotatief: dit gaan sleg/ daar is baie/groot probleme.ü 2 Gevare soos geweld en misdaad vind dikwels in die nag plaas/’n mens voel die minste veilig wanneer dit nag is.ü 1 5.3 Personifikasieü 1 5.4 Herhaling ü 1 Die spreker beklemtoon daarmee presies hoe veilig hy teen indringers in sy huis voel.ü 1 Kandidaat kan nie ’n generiese funksie as antwoord aanbied nie. 5.5 Die gedig handel oor die vrees wat die modern mens het vir allerlei gevare, soos misdaad en hoe hy hom daarteen wil beveilig.ü 1 Ja, dis gepas. In Suid-Afrika is daar baie misdaad en mense is altyd bewus daarvan, daarom skryf mense daaroor.ü OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 7 NW/September 2019 NSS – Memorandum Nee, dis onvanpas. Gedigte is veronderstel om mooi te wees, mense wil nie nog wanneer hulle met die kunste te doen het, aan misdaad herinner word nie.ü 1 Enige soortgelyke motivering kan as antwoord aangebied word. [10] TOTAAL AFDELING A: 30 AFDELING B: ROMAN Beantwoord EEN vraag. DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – Eleanor Baker VRAAG 6: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL: · Dis ’n breë raamwerk van feite. · Al die feite hoef nie genoem te word nie. Die kandidaat bied ’n gepaste inleiding aan. · Iris voel aanvanklik dat sy nie wil trou nie, omdat sy nie vasgevang wil wees in die soort huwelike wat sy om haar sien en ervaar nie./ Bv. bl. 82: “Ek wil nie trou nie.” ... My redes was moeilik verklaarbaar, selfs aan myself. Die onwilligheid was nie net vanweë my eie ouers se huwelik nie; ... · Die Engel het van vroeg af vir Iris probeer wys dat daar meer as een blomoomblik is, want Joe kan dalk nuwe deure vir haar oopmaak./Bv. bl. 101: “Sies,” het die Engel in my oor gesis. · Die Engel het van vroeg af vir Iris probeer wys dat daar meer as een blomoomblik is, want die Engel probeer Iris oortuig om saam met Peter Vermont toe te gaan./Bv. bl. 133: “Sien jy?” het die Engel gesê. “Jou dom aap.” · Die Engel laat Iris besef dat haar blomoomblik nie noodwendig iets groots hoef te wees nie, want sommige blom ongesiens./stil-stil./Bv. bl. 195: Party mense blom ongesiens, ... So onverwags dat niemand dit eers opmerk nie. · Die Engel bring Iris tot insig dat die blomnaam en die lelie niks met haar toekoms te doen het nie, want ’n naam is net ’n naam./Bv. bl.187: “Net sowel,” het hy gesê. “Ek sien geen verband tussen jou lelie en enigiets wat ons vannag bespreek het nie.” · Die Engel lei haar tot die insig dat hy nie haar toekoms bepaal nie, omdat sy haar eie toekoms moet opdroom en kyk of sy daarvan hou./Bv. bl. 179: “Droom dit op en kyk of jy daarvan hou.” · Die Engel laat Iris besef dat die lewe nie ’n storie is nie, want sy is verantwoordelik vir haar keuses en eie lewe./Bv. bl. 217: “Ek is nie ’n loopring nie.” Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 8 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Die Engel lei haar tot die besef dat sy ook elke dag kan blom./Alhoewel Iris besluit om met Peter te trou, vra sy tog die Engel of dit die regte besluit was./Bv. bl. 209: “Nou ja. Waarom vra jy dan? Ek was self nie seker nie. Goedkeuring, miskien.” · Peter laat Iris twyfel oor die betekenis van haar naam, omdat hy hewig van haar verskil oor die belangrikheid wat sy aan haar naam en die een blomoomblik heg./Bv. bl. 132: “Jou teorie is net op elke tweede mens van toepassing.” · Peter stel haar voor ’n ultimatum om óf die modelkontrak te aanvaar óf saam met hom na Vermont toe te gaan. Hy is moeg gewag vir haar soeke na haar blomtyd en weiering om haar tot ’n vaste verhouding te verbind./Bv. bl. 133: “Ek gaan nie in jou pad staan nie, Iris. As jy wil blom onder ateljeeligte met mense wat jou deurmekaar gaan boelie, moet jy dit doen. Ek gaan Vermont toe.” · Aan die einde van die roman verstaan Iris dat die lewe nie ’n soeke na een hoogtepunt is nie, omdat elke dag saam met Peter sy eie spesiale oomblikke inhou./sy nie sonder Peter kan klaarkom nie./Bv.bl. 209: “Sonder Peter kan ek tog regtig nie klaarkom nie.” /Bl. 220: “Wees geduldig”, sê ek. “Dis amper tyd.” · Die werklikheid saam met Peter kan net so magies wees as die beste fantasie, daarom is Iris bereid om vrede te maak met die realiteit van ’n geroetineerde voorstedelike bestaan./Bv. bl. 187: “Gebeur dinge nie maar sommerso nie? My lewe bestaan uit onsamehangende flardes.” · Iris se gesprekke met Billy lei haar tot gedeeltelike insig, omdat sy teenoor hom moet erken dat sy nog eers moet uitvind wie die hoër Gode is voordat sy kan blom./Bv. bl. 104: “Ek glo nie eintlik die laaste een nie, maar die eerste een is wel van toepassing.” · Billy waarsku Iris oor haar blomtyd, omdat nie alle bolle tot bloei kom nie./Bv. bl. 105: “Dis alles goed en wel dat jy wil blom, maar gestel die man spit jou uit?” · Die Engel laat haar haar toekoms opdroom, omdat hy wil hê sy moet gaandeweg besef sy is self verantwoordelik vir haar eie keuses./Bv. bl. 179: “Droom dit op en kyk of jy daarvan hou.” · Die Engel lei haar totdat sy besef ’n naam is net ’n naam./Bv. bl. 187: “Net sowel,” het hy gesê. “Ek sien geen verband tussen jou lelie en enigiets wat ons vannag bespreek het nie.” Die kandidaat verskaf ’n gepaste slot. [25] VRAAG 7: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 7.1 Iris het hom opgedroom./deel van haar fantasieë gemaak. ü 1 7.2 Die Engel is deel van haar lewe en daarom moes hulle daarvan weet./As hulle mekaar leer ken, moet sy hulle van die Engel vertel./Engele was deel van die gesprek. ü 1 Iris was desperaat om Bettie te troos./haar bui te verander./Dit was ’n laaste desperate poging om met Bettie te gesels. ü 1 Sy het gelag en gelag totdat sy hik./Dit was vir haar baie snaaks. ü 1 7.3 Hy het nie vir Peter tydens die sweisongeluk beskerm nie. ü 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 9 NW/September 2019 NSS – Memorandum 7.4 Sy kan die wyfies se broeiery beïnvloed./Sy kan veroorsaak dat hul die eiers uit die neste skop. ü 1 Hy vra haar om uit te vind waarom ’n wyfieduif eiers uit die nes skop. ü 1 7.5 Sy is ’n versamelaar./Sy maak antieke ware bymekaar./Sy is ’n tuisteskepper wat daarvan hou om goedjies bymekaar te maak./ Sy is ’n voorbeeld van ’n tradisionele huisvrou van daardie tyd.ü 1 7.6 Nee. Die duiwe is nog steeds veilig, al is Iris by die duiwe./Die broeipaar sal nog altyd kleintjies kan kry./ ü 1 JA kan nie as antwoord aangebied word nie. 7.7 Hy gee haar die raad om nie oor haar naam met Peter te praat nie./ Hy gee haar die raad om Peter te laat slaap wanneer Peter moeg is./ Hy gee haar die raad om nie oor Brian se eerste vrou met hom te praat nie./ Hy gee haar die raad om haar eie lewe te leef. üü 2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyk voorbeelde vir EEN punt elk aan. 7.8 Johanna neem die rol van die verstrooide ma oor./ondersteun haar deur haar hele lewe. ü 1 Peter gee vir haar die geleentheid om in haar bekende omgewing te kan aanbly. ü 1 Billy besorg Iris in New York veilig in haar hotel/dien as haar biegvader/ gee vir haar perspektief op haar naam/blomtyd. ü 1 7.9 Soms stem die Engel se woorde ooreen met sy optrede: Die Engel het haar toegelaat om haar eie besluite te neem, bv. hy laat haar toe om self te besluit oor die modelkontrak./ Die Engel beskerm nie vir Iris of ander karakters soos sy gevra het nie, bv. sy breek haar enkel in Vermont./hy pas nie die gifbottel op nie. ü 1 Die kandidaat bied ’n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Soms stem die Engel se woorde nie ooreen met sy optrede nie: Die Engel het Iris soms beskerm, bv. hy stamp haar uit die pad van die skaatsplankryer./hy beskerm haar in Frankryk toe ’n gas haar oor Suid- Afrika konfronteer. ü 1 Die kandidaat bied ’n soortgelyk antwoord vir EEN punt aan. 7.10 Hy kan ’n glasoog kry en niemand sal die verskil opmerk nie. ü 1 Peter se oë herstel volkome. ü 1 7.11 Die tannie het ’n tradisionele siening van ’n verhewe wese wat in sekere gevalle na mense omsien. ü 1 Iris se Engel leef in haar werklikheid en moet haar van raad en beskerming voorsien. ü 1 Toe sy haar been in Vermont gebreek het. ü 1 Hy beskou homself nie as ’n beskermengel nie. ü 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 10 NW/September 2019 NSS – Memorandum 7.12 Die kandidaat kan Ja of Nee as antwoord aanbied. Die kandidaat gee sy/haar eie mening, bv. Nee. Iris sou permanent in haar verbeeldingswêreld gebly het en nie die realiteit aanvaar het nie. ü Iris sou heel moontlik die modelkontrak aanvaar het en nie liefde in haar lewe ervaar het nie. ü Iris sou haar hele lewe deur na ’n volmaakte oomblik gesoek het. ü OF Ja. Iris sou uiteindelik haar pad gevind het, want niemand kan vir altyd die werklikheid van die lewe vermy nie.ü Iris sou wel die liefde ervaar het, want selfs as ‘n model, kon sy die liefde van haar lewe ontmoet het.ü Iris sou op ’n stadium in haar lewe ophou soek het na haar blomtyd en die realiteit van wie/wat sy is, aanvaar het.ü 3 Die leerder bied enige DRIE soortgelyke antwoorde in konteks van die roman aan vir EEN punt ELK. [25] MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL: · Dis ’n breë raamwerk van feite. · Al die feite hoef nie genoem te word nie. Die kandidaat bied ’n gepaste inleiding aan. · Ouma Essie is die matriarg onder die Mulambwa-familie wat haar ’n leiersfiguur in die gemeenskap van Barotseland en in Baas se lewe maak, want sy help hom om sy konsessie op Manaka te behou deur by die khuta in te tree./Bv. bl. 100: Die naam Mulambwa loop vir baie geslagte al saam met die naam Lewanika, wat die naam van die koningshuis is. Die betekenis van die naam Mulambwa is 'vriend'. · Ouma Essie word as die geestelike leier op Manaka geag, want sy word die Profeet van die Bybel genoem en daarom het sy ’n groot aandeel daarin gehad om Baas se geloofsekerheid op te los./Bv. bl. 43: My ouma Essie is die een wat die mense die Profeet van die Bybel noem. · Ouma Essie speel ’n leidende rol in Baas se lewe, want sy is die vrou van Joseph Sitali en het dus die kennis om Baas te help om as geestelike leier op Manaka in te tree./Bv. bl. 70: Ek is die vrou van muluti Joseph, die man wat dood is. · Ouma Essie tree as herder en versorger vir Baas op Manaka op wanneer sy as tussenganger tussen Baas en die sendelinge optree./Bv. bl. 70: En die skape wat die Here my gegee het om op te pas. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 11 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Ouma Essie voel dat Christelike beginsels nie meer geld nie, sy eien haar die reg toe om die khuta daaroor aan te spreek wanneer hulle Baas se konsessie oor hulle eie gierigheid wil verhoog; sy weet hy kan dit nie bekostig nie./Bv. bl. 167: … dan is dit tyd dat die mense van hierdie hele stam vra hoekom die vergadering van hierdie khuta nie meer met ’n gebed oopgemaak word nie … · Ouma Essie staan haar man by om die Christelike boodskap te versprei en gee aan Baas die teksverse in die Bybel om te lees in ’n poging om sy geloof te versterk./Bv. bl. 166: Waar is daardie huis en daardie kerk wat ek en my muluti Joseph vir ons en vir die Here gebou het nou? · Ouma Essie is nie bang om haarself teen onreg uit te spreek nie, daarom tree sy vir Baas by die khuta in../Bv. bl. 47: Jy ken mos niks anders as om mense te verneuk nie. · Ouma Essie tree ondersteunend teenoor Baas en die sendelinge op, want sy probeer vrede bewerkstellig tussen Baas en die sendelinge op Manaka./Bv. bl. 118: Daar is nie nog ’n seekoeipad om met takke toe te slaan teen die krokodille nie. Die ander plekke is ook te skuins,” praat ouma Essie, kop agteroor, asof sy nou onder die bril deur beter kan sien. · Ouma Essie lei vir Baas tot die aanvaarding van sy geloof, want hy vra aan haar wat jou ’n Christen maak./Bv bl. 202: "Jou reg om 'n Christen te wees maak van jou 'n Christen. Weet jy dit dan nie?" · Grace, versorg Baas as hy malaria opdoen en help met sy herstel sodat dit vir hom moontlike is om op Manaka te bly./Bv. bl. 41: Ek het gehoor dat jy malaria het, meneer Baas. · Grace tree onbaatsugtig/nes ’n verpleegsuster op, want sy gaan ook saam met Baas na die hospitaal toe, toe hy malaria kry om hom met sy versorging by te staan./Bv. bl. 48: Toe hy wakker word, is sy nog by hom. · Grace probeer die siekes help, want sy is ’n opgeleide verpleegsuster/gee vir die mense om./Bv. bl. 86: Dit is die tablette wat ek in die nag saamgevat het Mubyu toe. · Grace tree as tussenganger of tolk tussen Baas en die khuta op, want sy kan ook Engels praat en Afrikaans verstaan./Bv. bl. 57: Daar is ’n vrou wat ’n baie goeie tolk vir muluti Krieseltjie sal kan wees. Sy kan Engels praat. Sy verstaan ook Afrikaans …” · Grace speel ’n rol in die oplossing van die konflik tussen Baas en die sendelinge, want sy besef dat die probleme kan vergroot as hulle stilbly./Bv. bl. 97: Vandag is nie ’n dag om oor die toekoms te praat en besluite daaroor te neem nie. Maar daar kan nie meer stilgebly word oor die probleme nie. Dit laat dit net meer word. · Grace is die een wat deur haar voorbeeld vir Baas wys hoe omgee in Barotseland lyk: jy deel wat jy het met die mense wat niks het nie – soos hy wel maak./Bv. bl 125: “Sy is baie oud. En in die groen trommel agter die bed is daar nog van die blikkiesvis …” · Grace se een rol is om die sendelinge en vir Baas van die gewoontes van die Lozi’s/Barotseland te leer, want anders doen hulle die naam Makoa gestand./Bv. bl. 98: ’n Man loop voor in die pad, sy vrou agter, want ’n man is die meerdere van ’n vrou ... · Grace speel ’n belangrike rol in Baas se lewe, want dit is by Grace wat Baas ook ’n antwoord op sy vraag oor godsdiens kry./Bv. bl. 228: Is dit wat van jou ’n Christen maak?” “Ja. En die weet,” antwoord sy. “Die weet waar ek heengaan, hier, en in die lewe hierna.” · Grace glo, soos ouma Essie, dat Baas met ’n spesifieke doel na Manaka toe gestuur is./Bv. bl 94: “As jy weggaan, sal die sendelinge ook weggaan.” Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 12 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Grace trek (onwetend) ’n parallel tussen Baas en sy oupagrootjie wanneer sy hom daarop wys dat hy op Manaka is om die pad vir die sendelinge oop te maak sodat sy op die koop toe ’n werk kan kry./ Bv. bl. 95: Om my te help om ’n werk te kry, en om die pad vir die sendelinge oop te maak, is miskien party van die werke waarvoor die Here jou na Manaka toe gestuur het.” · Grace is die een person, naas ouma Essie, wat Baas se vertroue wen, soveel so dat hy haar met sy diepste geheime vertrou: hy vertrel haar van sy denkbeeldige weddenskap met oupagrootjie./ Bv. bl. 127: Toe ek ’n kind was, het ek hom in my gedagtes gewed dat ek vir hom die skoenlapper sal vang wat hy nooit gekry het nie.” · Grace se aanvoeling vir besigheid is vir Baas op die lang duur baie werd./Bv. bl. 196: “Hierdie keer sal ek die vleis verkoop.” Sy vryf haar hande teen mekaar en buig haar knieë ’n klein bietjie. “Om besigheid te doen, is nie iets waarmee jy goed is nie.” · Grace is vir Baas ’n hulp. Wanneer hy die bankies herstel, of na sy boot gaan soek, dan beïnvloed haar hulp hom. Dit laat Baas besef dat ’n mens nie alleen kan regkom nie en dat hy in die toekoms op Manaka vir ander ook beskikbaar moet wees./ Bv. bl. 244: Sy gee koperskroewe aan. Baas skroef die eerste bankie se plank op die stutpaaltjie onder die worsboom vas. · Nanna stel belang in die mense en voel veral besorg oor Baas, want sy tree medemenslik op toe sy haar eie slaapsak oor Baas teen die koue gooi./Bv. bl. 83: Oom Scholtzie dop die nat klere van Baas se lyf af en gooi hom toe onder komberse. Die vrou bring haar slaapsak en gooi dit ook oor. · Nanna bereik die mense en vir Baas met die wyse waarop sy die Christelike boodskap oordra, want haar sangdiens is suksesvol in vergelyking met Griesel se bestraffende preek./ Bv.bl. 205: Aan die einde van sy diens sê Griesel die wat hulle harte vir die Here wil gee en by die kerk wil aansluit, moet opstaan. Die vrouens staan tydsaam op en begin wegstap./ Bl. 205: Die twee vrouens kom sit weer. Hulle klap vrolik op maat van die wysie hande en sing sonder die woorde. Die volgende Sondag kom hulle weer en bring twee nuwe kerkgangers saam. · Nanna is die eerste persoon met wie Baas sy twyfel oor geloof verwoord./Bv. bl. 138: "Wat maak van 'n mens 'n Christen?" Die kandidaat bied ’n gepaste slot aan. [25] VRAAG 9: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 9.1.1 Plek van die Ryk Mense.ü 1 9.1.2 Hy was die tussenganger tussen die Du Pisani’s (sendelinge) en die 1 khuta. ü 9.2 Hy dra ’n donker pak met dofwit strepies teenoor die khuta se verslete klere ü en hy was sy hande nadat hy meneer Kebbey gegroet het. ü 2 9.3 “Krieseltjie” beteken “min”. Griesel het baie belofte getoon as nuwe sendelinge, maar aan die einde van die roman besef ons hy is nie ‘n man van formaat nie – inderdaad “min”.üü 2 Beide kante van die ironie moet gegee word vir TWEE punte. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 13 NW/September 2019 NSS – Memorandum 9.4 Met hulle aankoms op Manaka het Nanna saam met oom Scholtzie en ouma Essie wyn gedrink en Griesel berispe haar hieroor./ Nanna het privaataangeleenthede in die openbaar bespreek./ 2 Hy was kwaad en vermaan haar om nie vir almal geld en werk te gee nie. ü ü Die kandidaat gee enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk. 9.5 Positiwiteit. ü 1 Sy laat toe dat ’n dogtertjie aan haar hare vat./trek vir die kinders gesigte tydens die khuta-vergadering./het by ouma Essie gaan slaap./sy gee geld vir die plaaslike bevolking. ü 1 Die kandidaat moet ’n handeling as antwoord aanbied wat daarop dui dat Nanna Afrika-gebruike aanvaar. Dis mos Afrika. ü 1 9.6 Meneer Johnnie. ü 1 (Nanna ontvang) ’n pampoen. ü 1 9.7 Grace ü 1 Baas het die toutjie waarmee die portret teen die muur gehang het as ‘n gordel gebruik om sy broek bo te hou (nadat hy so baie gewig as gevolg van malaria verloor het.)ü 1 9.8 As betaling vir die verblyf wat sy hom eens op ‘n tyd gegee het toe sy 1 bakkie gebreek het.ü Riekert het ‘n week by ouma Essie gebly. ’n Mens sou verwag dat ’n mens meer sou betaal as jy ’n week van iemand se gasvryheid gebruik gemaak het,ü maar Riekert voel omdat sy swart is, is dit genoeg.ü 2 Beide kante van die ironie moet genoem word vir TWEE punte. 9.9 Whitey ü 1 Hy en Baas het dieselfde oupagrootjie./Hulle is agterkleinneefs. ü 1 Hy het Baas se boot gekry nadat dit in die rivier afgespoel het.ü 1 9.10 Hy skryf sy naam in die boomstam onder sy oupagrootjie se naam./ Hy kap Morena se kop/horings teen die naambord vas./ Baas maak die bankies onder die worsboom reg./ Baas (en Grace) wat (agter mekaar) in die olifantpad teen die rivier afloop om die boot te gaan soek en Baas wat sy geweer oor sy skouer dra./ Die lyfband van muluti Joseph wat Baas afhaal en vir Ouma Essie teruggee. üü 2 Kandidaat bied enige TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Grace ü 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 14 NW/September 2019 NSS – Memorandum Nadat Baas besluit het om weg te gaan/hy (vir sy oupagrootjie) gesê het: ''Jy wen, Baas Dennis,'' sê Grace vir hom die ou man sê R5 is te min vir sy drome./Grace beïnvloed hom om te bly.)/herinner hom aan sy drome om in sy oupagrootjie se voetspore te volg./Dit is by Grace wat Baas uiteindelik die antwoord op sy kwelvraag oor godsdiens kry. ü 1 [25] VATMAAR – AHM Scholtz VRAAG 10: VATMAAR – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL: · Dis ’n breë raamwerk van feite. · Al die feite hoef nie genoem te word nie. Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. · Daar is beweringe dat die naam Vatmaar van Ta Vuurmaak afkomstig is, want hy is een van die eerste mense wat gewoon het in wat later Vatmaar sou wees./Bv. bl. 5: Party mense het gesê Vatmaar het sy naam by Ta Vuurmaak gekry. · Ta Vuurmaak steek die buit van die plase weg in die watertenk op die sylyn. Hierdie buit is later in Vatmaar gebruik./Bv. bl. 9: Chai het gesê dis vatmaar-goed. · Ta Vuurmaak skep vir die mense werk en gee so menswaardigheid aan Vatmaar se mense./Bv. bl. 22: Ek het party van die manne wat nie werk gehad het nie, of wat afgedank is, aan die stene maak gesit. Vir elke drie wat gemaak is, was twee die maker s'n en een myne. · Ta Vuurmaak sorg dat die Griekwa-kinders kontak hou met hul kultuur, want hy vertel vir hulle stories uit die verlede/van Heitsi Eibib./Bv. bl. 83: Daar was Griekwa-kinders wat Sus Bet wou hê die stories van hulle se afkoms moes hoor en onthou. · Ta Vuurmaak is die een met die meeste kennis van die rol wat die oorlog in die nedersetting gespeel het wat hy aan die kinders van Vatmaar oordra./Bv. bl. 7: Vertel ons nog, Ta, het ons hom aangespoor. · Ta Vuurmaak ken die geskiedenis van die ontstaan van Vatmaar die beste; hy word as die bewaarder van Vatmaar se geskiedenis beskou./Bv. bl. 20: Ta Vuurmaak vertel hoe alles begin het. · Die Griekwa-beginsel om met jou broer te deel word deur Ta Vuurmaak voorgeleef en hy leer dit ook aan die jong seuns wat hom besoek./Bv. bl. 85: In die lewe, in die lewe is een van die grootste deugde om te deel. Deel met jou broer wat 'n behoefte het. Dit sal vermenigvuldig terugkom. · Ta Vuurmaak leer die seuns omtrent die kompleksiteit van die natuur, want hy glo dat jy respek teenoor die natuur moet betoon./Bv. bl. 88: Ta Vuurmaak het ontsag gehad vir die Son en Maan en hy het sy stem laat sak as hy oor hulle praat. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 15 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Oom Chai proklameer die nedersetting met George Lewis se hulp, want hy wil 'n soortgelyke nedersetting as die Engelse settlement vestig./Bv. bl. 21: Chai het glo een nag terwyl hy wakker gelê het, die plan gekry vir wat die Engelse 'n settlement noem. In sy gedagtes het hy die plek naby die vlei gesien. Ek het met George daaroor gepraat, het Chai gesê … · Oom Chai verskaf 'n heenkome vir talle uitgewekenes, wat by die vatmaar- gedagte aansluit, die nedersetting begin met vatmaar-goed./Bv. bl. 22: In die winter was Chai en sy George se eenkamer-huise so laat hulle kon intrek. · Oom Chai onderhandel namens die mense van Vatmaar met die dorpsraad van Du Toitspan sodat 'n plek waar die nedersetting gevestig kan word, toegeken word./Bv. bl. 21: Ek het met George daaroor gepraat, het Chai gesê, … · Oom Chai onderhandel met die predikant van Du Toitspan. Hy sorg dus dat die nedersetting hul eie kerkgebou kon kry, die Sendingkerk./Bv. bl. 27: … almal het saamgestem dat julle mense van Vatmaar ons ou saal kan kry. · Oom Chai is een van die ouderlinge in die kerk wat ook daarvoor verantwoordelik is om dienste in die kerk te hou./Bv. bl. 41: … het altyd die eerste drie Sondae van die maand gepreek, en oom Chai die laaste een. · Oom Chai bring Vatmaar se mense met ouderling Hans du Plooy in aanraking, wat die Woord aan hulle bedien. Dit het hulle saamgebring en hulle het die seën daarvan ervaar./Bv. bl. 35: Charlie, sê die domanie, jy en oom Hans sal saamwerk en by die volgende kerkraadsvergadering sal ons jou naam aanteken as ouderling van die Sendingkerk Vatmaar. · Oom Chai sorg dat alles in die skool vlot verloop, want hy probeer 'n skryfbord in die hande kry toe hy sien dat die skool een benodig./Bv. bl. 100: Oom Chai het die beste swartbord en staander gevat en 'n klompie afvalstukkies bordkryt gevra vir ons kinders om op die swartbord mee te kan skryf. · Vir Oom Chai is die oprigting van ʼn kerk baie belangrik, want hy wil die kinders laat doop. Dus sorg hy dat die gemeenskap die Woord van God bekom/vir die stigting van die skool dat almal kan leer lees./Bv. bl. 25: Domanie, sê Oom Chai, ons in Vatmaar het rêrigwaar 'n sendingkerk nodig want daar is bybies en jong kinders wat nie gedoop is nie. · Oom Chai is 'n natuurlike leier. Daar is gesê: ''Om oor iemand te wees was iets wat altyd na hom toe aangekom het sonder dat hy daarvoor gesoek het.''/Bv. bl. 28: Vyf, jy wat Chai is, sal die ouderling van die kerk wees. · As nie-amptelike burgemeester neem hy belangrike besoekers in Vatmaar rond./Bv. bl. 97: Oom Chai is vooraf vertel van hulle koms. … Oom Chai het die kerk vir hulle oopgesluit, … · Oom Chai het 'n groot invloed in die nedersetting. Hy kon die onderwyseres, Teacher Elsa, aanbeveel en sy is aangestel omdat sy van Vatmaar kom./Bv. bl. 98: En: Miss. E. Lewis will be on the payroll of the Du Toitspan Town Council. · Oom Chai is die sedebewaker van Vatmaar wat vir Teacher Elsa aangesê het om haar gesig te was en dat sy bly kan wees hy was daar toe die Rooinek verspot begin raak het omdat bruin vroumense nooit nee vir 'n wit man kan sê nie./Bv. bl. 100: Was daai gemors af. Dan kan jy weer aangaan. Lóóp! Was daai gemors af en gee skool. Die kandidaat bied ’n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 16 NW/September 2019 NSS – Memorandum VRAAG 11: VATMAAR – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag Antwoord Punt 11.1 Oom Flip het diamante gesteel. ü Bennie was ’n vleisdief. ü 2 11.2 Vatmaar is ’n fiktiewe woonplek ongeveer 8 km (vyf myl) van Du Toitspan af. ü 1 11.3 Settie September het gesê sy het haar ring gesteel. ü 1 Tant Wonnie was ’n Rehoboth-baster/nie blank nie/wat op grond van rasseklassifikasie so sleg deur die blanke polisieman behandel is./ Tant Wonnie was baie arm;/daarom behandel die polisieman haar as deel van die laagste vlak van die bevolking. Die polisieman het nie respek vir Tant Wonnie nie. ü 1 11.4 Die verteller dra kennis oor van al die gebeure in teks E./ Die verteller dra kennis oor van die karakters (Tant Wonnie/konstabel/inwoners) se handelinge./ Die verteller dra kennis oor van die karakters (Tant Wonnie/ konstabel/die inwoners) se ingesteldheid. Die verteller dra kennis oor van die karakters (Tant Wonnie/die konstabel/die inwoners) 1 se emosies. ü 11.5 Die wit man is blatant rassisties./word as blatant rassisties gestereotipeer./ Die wit man word gestereotipeer dat hy geen respek vir ’n ander ras/ vrou het nie.ü 1 Die Müller-vroue word in hierdie roman gestereotipeer as sterk./ vreesloos. ü 1 11.6 Familiewaardes / Ewige liefde / Ware liefde / Getrouheid Hardwerkendheid üü 2 Die kandidaat bied enige TWEE waardes vir EEN punt elk aan. Ja Gesinne leef in vrede en liefde saam./ Daar is nog vandag baie voorbeelde waar ware liefde seëvier. OF Nee Die hegte familiestruktuur is nie meer in vandag se samelewing so belangrik nie./ Liefde het goedkoop geraak.ü 1 Die kandidaat bied EEN soortgelyke motivering vir EEN punt elk aan. 11.7 Spanning/Afwagting ü 1 11.8 Diensbaarheid / Onselfsugtigheid / Trots / Medemenslikheid Deursettingsvermoë üü 2 Die kandidaat kan die karaktereienskappe omskryf. Die kandidaat bied TWEE karaktereienskappe vir EEN punt elk aan. Hulle misbruik haar/haar goeie geaardheid./ Hulle het haar nie betaal nie/volgens die waarde van die werk wat sy gedoen het, betaal nie.ü 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 17 NW/September 2019 NSS – Memorandum 11.9 Beide die geregsdienaars verneder die oortreders. ü 1 11.10 As jy Engels kan praat, is jy beter as ander mense. √ 1 Ja Oom Chai sê hulle dink hulle is beter as ander./ Suid-Afrika het toe nog sterk bande met Brittanje gehad./ Engels is hoër geag as Afrikaans. ü 1 11.11 Die predikant behoort nie betrokke te wees by diefstal nie, maar hy gebruik nou die Bybel as regverdiging vir die steel van die diamant. ü Die predikant behoort ’n waarheidsverkondiger van die Bybel te wees, maar hy verdraai nou die Bybel om sy gewete te sus. ü 2 Alhoewel hy die waarheid praat, het die waarheid hom nooit vry gemaak nie./ Die waarheid het nooit tot sy vryheid gelei nie, want hy is ’n jaar later tydens die eerste winter in die tronk oorlede.ü 1 Die kandidaat moet beide kante van die ironie vir EEN punt aanbied. 11.12 Vatmaar het sy ontstaan te danke aan goed wat maar net gevat is./ Sommige goed in Vatmaar is op oneerlike wyse bekom./ Hulle het nie die agste gebod eerbiedig nie. üü 2 Die kandidaat bied TWEE redes vir EEN punt elk aan. EN Ja Diefstal is ’n algemene verskynsel in ons samelewing vandag. Die mens wil nie verantwoordelikheid vir verkeerde dade aanvaar nie.üü 2 Die kandidaat gee TWEE soortgelyke gemotiveerde menings vir EEN punt elk. Aangesien diefstal strydig met die landswette is, kan NEE nie as antwoord aanvaar word nie. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 18 NW/September 2019 NSS – Memorandum ONDERWÊRELD – Fanie Viljoen VRAAG 12: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien LET WEL: · Dis ’n breë raamwerk van feite. · Al die feite hoef nie genoem te word nie. Die kandidaat bied ’n gepaste inleiding aan. · Die druk wat Greg se pa op hom plaas lei daartoe dat hy ingetrek word deur kuberkrakery./kuberkrakers./Eckardt, want hy rebelleer teen eise wat sy pa aan hom stel./ Bv. bl. 99: Jeez, Greg, jou pa kan nie vir jou besluit nie, sê Eckardt. Jy is byna agttien, my ou. Tyd om op jou eie bene te staan. · Greg se pa plaas druk op Greg om te presteer, want hy soek ‘n skouperd om sy ouer seun, John, se plek in te neem nadat John selfmoord gepleeg het./ Bv. bl. 106: Ek is teleurgesteld in jou, Greg. Dan is ek ten minste nie die eerste kind wat jou teleurstel nie, Pa. · Greg se pa plaas druk op Greg om onderdanig te wees aan Dok Pienaar, want hy is kop in een mus met hom en weet dat Dok Pienaar gesorg het dat Greg hoofseun word./ Bv. bl. 106: Jy kan bly wees Dok het jou nie daar en dan sommer uit die skool geskop nie. Jy’s ‘n ondankbare klein snotkop. · Greg se pa is die oorsaak daarvan dat Greg in sy eie vermoëns begin twyfel/minderwaardig voel, want hy besef dat hy nooit aan sy pa se hoë verwagtinge gaan voldoen nie./ Bv. bl. 107: Dalk is my pa reg. Dalk is ek so sleg soos hy sê. Wat moet ek doen om hom gelukkig te maak? · Greg se pa het baie druk op hom geplaas om ’n leierskapsposisie te beklee, maar hy is nie ’n suksesvolle hoofseun nie, want hy word deur Dok Pienaar aangespreek oor die VRL se dissipline./moet met die groep daaroor praat./hy reël ook nie die VRL-vergaderings nie, maar is vies as Kwanele dit doen. Bv. bl. 102: Sal jy vir my kerkdiensbeurt instaan? · Greg voel soos ‘n kloon van sy pa en dat sy pa verwag hy moet in sy pa se beroepsvoetspore volg, want hy voel hy het nie eintlik ‘n ander keuse as om aan sy pa se verwagtinge te voldoen nie./ Bv. bl. 99: Jeez, Greg, jou pa kan nie vir jou besluit nie, sê Eckardt. Jy is byna agttien, my ou. Tyd om op jou eie bene te staan. · Die familiedruk/ druk van sy pa maak Greg opstandig, want hy rebelleer teen Lawson Kollege en die feit dat hul as rykmanseuns slegs klone van hul pa’s is en nie regtig hul eie mense kan wees nie./ Bv. bl. 91: Jip, soos die res van die ouens hier, Die clones. · Greg voel hy word nie regtig deur sy pa aanvaar nie, want hy en sy pa kommunikeer swak omdat hy altyd met werksake besig is en baie min tyd afstaan om werklik na Greg te luister./ Bv. bl. 106: Pa, laat ek verduidelik – Dit help nie, hy luister nie, gaan net aan. · Greg het ’n skuldgevoel teenoor sy pa, want selfs as sy pa se bedrogspul aan die kaak gestel word, is Greg spyt hy het sy pa in die steek gelaat./ Bv. bl. 220: En terwyl ek so na my pa kyk, sien ek vir die eerste keer hoe hy pynlike oomblik vir oomblik afgetakel word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 19 NW/September 2019 NSS – Memorandum · Greg is ook baie bang vir sy pa en daarom verdraai hy dikwels die waarheid sodat hy nie sy pa teleurstel nie, daarom vervals hy sy eerstekwartaalrapport./ Bv. bl. 157: Hy hoef nie die einde van die jaar vir my pa te verduidelik waar die verwagte onderskeidings heen is nie. · Die bedrogspul waarin Greg se pa betrokke geraak het, het veroorsaak dat Greg deur Eckardt gebruik is, want Eckardt wou wraak neem deur Greg se familie te vernietig./ Bv. bl. 215: Toe jy vir Dok ontmasker het as die Butcher, het jy, sonder dat jy dit weet, ook jou pa vir die honde gegooi. · John – Greg se broer – het sy eie lewe geneem en daarom verhoog die druk op Greg. Greg moet nou soos John aan sy pa se verwagting voldoen: Hy moet hoofseun van Lawson Kollege en die eerste rugbyspankaptein wees./ Bv. bl. 106: Jy kan bly wees Dok het jou nie daar en dan sommer uit die skool geskop nie. Jy’s ‘n ondankbare klein snotkop. · John se selfmoord laat Greg met skuldgevoelens, want hy verwyt homself dat hy nooit gesien het dat John so ongelukkig was nie./ Bv. bl. 66: Ek het gedink dit was omdat hy alles gehad het wat hy nodig het. Maar ek was verkeerd. Iets was steeds missing. En toe gaan doen hy so ‘n stupid, stupid ding. · John se selfmoord het Greg ‘n vrees vir die dood gegee, want hy is bang om nog geliefdes op hierdie manier te verloor, soos toe Eckardt verdwyn het./ Nicole dreig om iets aan haarself te doen./ Bv. bl. 159: Dis nie niks nie. Wat bedoel jy, Nicole? As jy gaan try om iets aan jouself te doen … Ek voel skielik so magteloos. · John was lief vir ekstreme sportsoorte en het Greg daarby betrek; daarom kon Eckardt Greg so maklik oorhaal om betrokke te raak by kuberkrakery, want Greg het kuberkrakery ook as ‘n ekstreme sport gesien./ Bv. bl. 145: Ek vee die sweet van my gesig af. Probeer hard om nie die opgewondenheid in my stem te laat deurslaan nie. · Omdat Greg hoofseun word om sy familie/pa tevrede te stel, is hy nie ‘n ware hoofseun nie, want hy laat hom maklik deur Eckardt beïnvloed/drink ’n bier saam met Eckardt/en laat Eckardt hom in die kuberkrakerwêreld intrek./ Bv. bl. 71: Twee yskoue Castles. Ek weet ek is veronderstel om so iets te rapporteer, maar ek besluit: what the hell … · Greg se vriendskap met Eckardt veroorsaak dat hy baie van sy pligte versuim./aanhoudend diensbeurte uitruil./onttrek van sy skoolvriende./Greg se skoolwerk begin verswak, want hy is die hele tyd besig met kuberkrakery – aanvanklik om dit aan te leer en later in ‘n poging om Eckardt op te spoor./ Bv. 165: Al my pelle, wat nou al minder met my gesels, maar net weet. · Eckardt verlei Greg doelbewus deur hom ’n bier in sy kamer aan te bied en Greg aanvaar dit, wetend dat dit verbode is op die skoolterrein./ Bv. bl. 71: “Lus vir iets om te drink?” vra hy. Kyk sommer in die yskas. Ek dink daar is nog twee biere agter die blikkies koeldrank. · Eckardt prikkel Greg se belangstelling wanneer hy hom meer inligting omtrent kuberkrakers en hulle metodes te gee sodat Greg hom dan vra om hom te leer kuberkaak./ Bv. bl. 81: “Sal jy my leer?” vra ek toe Eckardt weer agteroorleun in sy stoel. · Eckardt wen Greg se vertroue as hy hom voordoen as ’n vriend en vertroueling wanneer hy hom leer kuberkraak./ Bv. bl. 89: So begin dit vir my. Ek registreer op die site as G-4ce. · Eckardt kry dit reg om Greg te verlei dat hulle onwettig toegang tot die skool se netwerkkamer kry en op die rekenaars gaan krap wat Greg andersins nooit sou doen nie./Bv. bl. 111: “As iemand ons hier kry, is dit verby met ons,” sê ek sag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [NW AFR HL P2 SEPTEMBER 2019](https://www.hlayiso.com/library/nw-afr-hl-p2-september-2019/ea860de6-acca-40e8-b1ba-da9a739ef857) — Afrikaans HL · QP · 2019 · Afr - [AFR HL P2 GR12 MEMO SEPT2019](https://www.hlayiso.com/library/afr-hl-p2-gr12-memo-sept2019/42d676d4-d5cc-4d55-a6ae-c501ee8b80c8) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr - [Afrikaans HL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019-memo/669ef435-fb0c-4809-bd37-e82d905f388f) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr - [ANALISE PER VRAAG AFRIKAANS HUISTAAL V 1 2019](https://www.hlayiso.com/library/analise-per-vraag-afrikaans-huistaal-v-1-2019/833377e2-1640-49da-b7d3-0ea76bc7c710) — Afrikaans HL · QP · 2019 · Afr - [AFR HL P2 QP GR12 SEPT2019](https://www.hlayiso.com/library/afr-hl-p2-qp-gr12-sept2019/3fb234fe-faec-4aa8-9afa-d859445dd944) — Afrikaans HL · QP · 2019 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 MEMO SEPT2019 D](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-memo-sept2019-d/8cfb8d64-c90d-4948-8241-77d73f1d8009) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans HL - [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr - [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.