# Economics Grade 10 P1 North West November 2019 Memo (Afr) > Grade 10 Economics Paper 1 memorandum from the North West November 2019 (Afrikaans), 13 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/nw-gr-10-ecn-p1-afr-marking-guidelines-nov-2019/974c0d4c-77d5-45da-a4f0-ddc809befba7 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Economics - Grade: Grade 10 - Document type: Memorandum - Year: 2019 - Exam period: North West November - Paper: 1 - Curriculum: CAPS - Pages: 13 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10) › [Economics](https://www.hlayiso.com/library/grade-10/economics) › [Economics Grade 10 P1 North West November 2019 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/nw-gr-10-ecn-p1-afr-marking-guidelines-nov-2019/974c0d4c-77d5-45da-a4f0-ddc809befba7) ## About this document Economics · Grade 10 · North West November · 2019. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com PROVINSIALE ASSESSERING GRAAD 10 EKONOMIE V2 NOVEMBER 2019 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Die nasienriglyne bestaan uit 12 bladsye Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 2 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne AFDELING A [VERPLIGTEND] VRAAG 1 1.1. VERSKEIE KEUSE VRAE 1.1.1 A- Beperkte hulpbronne 1.1.2 C- Skaarsheid 1.1.3 D- Huishoudings 1.1.4 B- Resessie 1.1.5 C-Selfversorgend 1.1.6 A- Khoisan 1.1.7 B- E-elektronies 1.1.8 D-Sensus (8 x 2) (16) 1.2. PAS KOLOMME 1.2.1 F  ‘n Stelling gebaseer op feite wat bewys kan word. 1.2.2 A Waar goedere en dienste gekoop en verkoop word. 1.2.3 D Gelyke geleenthede vir alle mense in die werksplek. 1.2.4 C Rou material of natuurlike hulpbronne word onttrek, gekweek en geoes. 1.2.5 I ‘n Toename in reële BBP. 1.2.6 E Die periode van baie hoë ekonomiese aktiwiteite, voordat die ekonomie afneem 1.2.7 G ‘n Proses van ruiling van goedere en dienste sonder geld. 1.2.8 H Dit is die ekonomiese aktiewe bevolking wat bestaan uit mense tussen die ouderdom van 15 en 64 wat aktief na werk soek . (8 x 1) (8) 1.3. EEN TERM 1.3.1 Arbeid 1.3.2 Absolute skaarsheid 1.3.3 Makro 1.3.4 Migrasie 1.3.5 Trog 1.3.6 Sekondêre  (6 x 1) (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 3 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne AFDELING B Beantwoord enige TWEE vrae in hierdie afdeling VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE 2.1.1 Noem enige TWEE menseregte  Onderwys  Toegang tot ‘n basiese lewenstandaard  Regverdige arbeidspraktyke  Toegang tot gesondheidsorg (enige 2 x 1) (2) 2.1.2 Hoekom vorder die regering belasting vanaf sakeondernemings en huishoudings in?  Belasting is die regering se inkomste  Die regering sal in ‘n posisie wees om openbare goedere en dienste te voorsien aan huishoudings en sakeondernemings.(enige 1 x 2) (2) 2.2 DATARESPONS 2.2.1 Watter produksie faktor word uitgebeeld in die bostaande spotprent?  Arbeid  (1) 2.2.2 Watter vergoeding sal ontvang word by die uitgebeelde produksiefaktor?  Lone/Salarisse (1) 2.2.3 Verduidelik kortliks die term produksie.  Dit is die proses waartydens die entrepreneur al die produksiefaktore kombineer en dit verander in ‘n bruikbare produk (2) 2.2.4 Wat is die belangrikheid van entrepreneurs in die ekonomie?  Hulle dra by tot die BBP (toename in produksie van goedere en dienste)   Hulle dra by tot werksgeleenthede  Verhoog regerinsinkome √√ (4) 2.2.5 Hoe kan ekonomiese groei lei tot ekonomiese ontwikkeling?  ‘n Toename in die bruto binnelandse produk beteken meer goedere en dienste is beskikbaar vir die bevolking  Meer mense sal indiensgeneem word en dit sal lei tot ‘n toename in die lewenstandaard  (aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 4 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne 2.3 DATARESPONS 2.3.1 Watter soort ekonomie word uitgebeeld deur die bostaande diagram?  Geslote ekonomie. (1) 2.3.2 Watter deelnemers in die ekonomie sal intermediêre goedere gebruik?  Sakeondernemings/Firmas.  (1)  2.3.3 Beskryf die term ekonomiese kringloop.  Dit dui die vloei van goedere en dienste, geld, inkomste, produksie en besteding in die ekonomie  (2) 2.3.4 Hoekom is dit belangrik dat die regering mense aanmoedig om plaaslike goedere te koop?  Om plaaslike produseerders te ondersteun.   Vir die ekonomie om te kan groei (produksie verhoog)   Vir werkskepping.  (2) 2.3.5 Beskryf kortliks die rol van die huishoudings in die bostaande diagram.  Voorsien aan die regering en sakeondernemings produksiefaktore  Voorbeelde: Natuurlike hulpbronne, kapitaal en arbeid  Huishoudings verdien ‘n inkomste deur die voorsiening van produksiefaktore  Hulle spandeer hul inkomste in sakeondernemings   Huishoudings betaal belasting aan die regering.  (4) 2.4 Onderskei tussen makro-ekonomie en mikro-ekonomie Makro-ekonomie  Dit bestudeer die ekonomie as ‘n geheel.   Dit fokus op die ekonomiese gedrag van ‘n samelewing.   Voorbeeld: makro-ekonomie sal wees om inflasie, werkloosheid, of ‘n land se ekonomiese prestasie te bestudeer.  Enige(2 x 2) (4) Mikro-ekonomie  Dit is die studie van individuele verbruikers, huishoudings, firnas en ander organisasies.   Fokus op die aanbod en vraag besluite van die individue.   Mikro-ekonomie oorweeg die individuele vraag vir ‘n sekere produk teen ‘n sekere prys, of hoe individue besluit wat om te koop en wanneer om dit te koop.  Enige(2 x 2) (4) NB: As leerders se respons in tabel vorm is moet dit oor nagesien word Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 5 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne 2.5 Evalueer die effek van die sakesiklus op die ekonomie 1. Verandering in totale aanbod en vraag.   In ‘n herstel fase sal vraag toeneem  Dit kan lei tot ‘n tekort aan goedere en dienste as gevolg van die toenemende vraag, sakeondernemings sal meer moet produseer vir die hoeveelheid vraag   In ‘n resessie sal die vraag na goedere en dienste afneem as gevolg van die hoë werkloosheidskoers, besighede sal hul produksie verlaag 2. Verandering in ekonomiese groei   In ‘n afswaai in ‘n sakesiklus sal ekonomiese groei verminder, sakeondernemings sal minder produseer   Gedurende die opswaai fase van die sakesiklus, sakeondernemings sal meer goedere en dienste produseer en indiensnemings sal styg omdat meer mense indiens geneem is.  3. Verandering in indiensneming   Gedurende die afswaai fase van die sakesiklus, sal sakeondernemings minder produseer wat sal lei tot werksverliese vir mense, werkloosheid sal verhoog.   In ‘n opswaai fase van die sakesiklus , sakeondernemings sal meer goedere en dienste produseer en meer mense indiens neem, indiensnemings sal verhoog.  4. Verandering in pryse   In ‘n afswaai in die ekonomie, is pryse gewoonlik aansienlik hoog en mag verder toeneem.   Mense sal nie die goedere en dienste kan bekostig nie en sal minder goedere en dienste koop. 5. Verandering in die wisselkoers   In ‘n afswaai is daar ‘n afname in die vraag vir ‘n land se goedere en dienste en ‘n afname in uitvoere.   Die vraag na die land se geldeenheid sal afneem en dit lei na die koopkrag wat sy waarde verloor  In ‘n opswaai is daar ‘n toename vir ‘n land se geldeenheid. Meer mense koop die land se goedere en dienste. Die koopkrag verkry dan weer sy waarde.  (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 6 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne VRAAG 3: EKONOMIESE STREWES 3.1. Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Noem enige TWEE bank instellings in Suid-Afrika.  FNB (Eerste nasional bank.)   ABSA Bank  Capitec Bank  Standard bank  Nedbank (2 x 1) (2) 3.1.2 Hoe kan ‘n toename in inkomste lei tot ontwikkeling van nywerhede?  ’n Toename in inkome sal lei tot ‘n uitbreiding van ekonomiese aktiwiteite, want dit is beter salarisse en lone vir werknemers in die fabrieke.  ● ’n Toename in beide vraag en aanbod na goedere en dienste sal lei tot ‘n toename in BBP, wat ekonomiese groei tot gevolg het  (1 X 2) (2) 3.2. DATARESPONS 3.2.1 Watter negatiewe effek sal migrasie op die ekonomie hê?  Misdaad koerse verhoog   Hoë werkloosheid lei tot armoede   Hoë afhanklikheid vanaf die regering  (1) (enige ander relevantenegatiewe effek) 3.2.2 Hoekom migreer mense na stedelike gebiede?  Mense is opsoek na beter ekonomiese geleenthede.  Opsoek na ‘n beter lewenstandaard.   Opsoek na indiensneming.  (1) 3.2.3. Beskryf kortliks die begrip stedelike migrasie Dit is die beweging van mense van plattelandse na stedelike gebiede.  (2) 3.2.4 Hoe sal die netto migrasie die Suid-Afrikaanse ekonomie beinvloed?  Werkers wat werkloos is sal na ander plekke trek opsoek na werk  Suid-Afrika sal ‘n tekort aan geskoolde werkers hê omdat hulle na ander lande sal immigreer.  (2) 3.2.5 Volgens jou mening hoekom is dit belangrik vir die regering om die bevolkingsgroeikoers te ken in die land?   Sodat die regering kan beplan watter hulpbronne die burgers gaan benodig in die toekoms.   Sodat die toewysing van hulpbronne doeltreffend sal wees.   Hulpbronne soos infrastruktuur, onderwys en gesondheid projekte  (enige ander korrekte relevante respons) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 7 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne 3.3 DATARESPONS 3.3.1 Watter stadium van ekonomiese ontwikkeling word uitgebeeld in die bostaande inligting?  Die self-onderhoudende fase. (1) 3.3.2 Noem EEN aktiwiteit wat gedoen deur hierdie mense.  jagter versamelaars  jagters  Versamelaars  (enige 1 x 1) (1) 3.3.3 Wat maak die tradisionele gemeenskappe so self to be self- onderhoudend?  Hulle produseer genoeg vir gebruik en nie vir die mark nie. (2) 3.3.4 Beskryf kortliks die term nomadiese leefstyl.  ‘n Leefwyse waar mense met hul diere beweeg na ander gebiede soos hulpbronne uitgeput word.  (2) 3.3.5 Hoe was vaardighede aangeleer gedurende hierdie fase?  Vaardighede word aangeleer by die werk.  Ervare persone het vaardighede geleer vir die jonger generasie.  Voorbeelde: Steenwerk, Metaalwerk, veeteelt, ens. (4) 3.4 Lys en verduidelik TWEE faktore wat ekonomiese ontwikkeling bemoeilik het in Suid-Afrika gedurende die landbou en mynbou fase.  Tekort aan infrastruktuur.  Ontoereikende beskikbaarheid van paaie en spoorweë het ontwikkeling aan bande gelê.  Tekort aan kapitaal. Suid-Afrika was ‘n arm land met ‘n ekonomie wat op lanbou gebaseer was, en wat deur die beleid van kolonialisme uitgebuit is   Tekort aan geskoolde werkers.  Daar was ‘n algemene tekort aan opgeleide mense met tegniese vaardighede om in die fabrieke en myne te werk.   Tekort aan mynwerkers.  In die gebiede in die omgewing van die myne was daar nie genoeg mense wat in die myne wou werk nie. Lone was uiters laag (2 x 4) (8) 3.5 Evalueer die impak van MIV/VIGS in die Suid-Afrikaanse ekonomie.  MIV/VIGS het ‘n negatiewe impak op die grootte en samestelling van die Suid- Afrikaanse bevolking, ekonomiese groei en ontwikkeling.  Die koers van afwesigheid as gevolg van ondersoeke sal produksie verhoog en verlaag.   Hierdie faktore sal die produksie kapasiteit van die land verlaag  Die ekonomie sal minder produseer (geen ekonomiese groei)   Die tekort aan geskoolde werkers verhoog   Die ekonomie sal sukkel met geskoolde werkers (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 8 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne VRAAG 4 MAKRO EKONOMIE EN EKONOMIESE STREWES 4.1 Beantwoord die volgende vrae 4.1.1 Noem TWEE tipes skaardheid.  Absolute Skaarsheid.  Relatiewe Skaarsheid. (2 x 1 ) (2) 4.1.1 Hoekom is die verbruik van goedere en dienste so belangrik in die ekonomie?  Dit lei tot ekonomiese groei – produksie van goedere en dienste/ produksie skep werksgeleenthede- ekonomiese ontwikkeling.  (1 x 2 ) (2) 4.2 DATARESPONS 4.2.1 Watter metode word gebruik om die BBP in die bostaande tabel te bereken?  Produksie metode. (1) 4.2.2 Identifiseer die sektor wat die minste bygedra het tot BBP in die bostaande tabel.  Pimêre sektor (1) 4.2.3. Beskryf kortliks die term Bruto Binnelandse Produk.  Die totale waarde van goedere en dienste geproduseer binne die grense van die land binne ‘n gegewe tydperk. (2) 4.2.4 Hoe kan die Suid-Afrikaanse regering belasting gebruik om die ekonomie te stimuleer?  Die regering kan belasting verminder  Verbruikers sal meer geld het om te spandeer  Die vraag na goedere en dienste sal toeneem   Meer goedere en dienste sal geproduseer word.  (2) 4.2.5 Bereken die BBP teen markpryse by punt A. (Wys alle berekininge) Bruto waarde toegevoeg@ basiese pryse. 1 639 485 +Belasting op produkte. 312 863 - Subsidies op produkte. 19 106 =Bruto binnelandse produk @ markpryse. 1 933 242 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 9 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne 4.3 DATARESPONS 4.3.1 Wat is ‘n voorbeeld van inheemse boerdery metode van Afrika in die bostaande bostaande uittreksel?  Gemengde oesstelsel. (1) 4.3.2 Identifiseer die inheemse metode wat in Chad gebruik is vir die produksie van suksesvolle oeste.  'n Reën-gevoede besproeiingstelsel. (1) 4.3.3 Beskryf kortliks die begrip inheemse kennis stelsels.  Kennis wat uniek is aan ‘n gegewe kultuur of gemeenskap .  Kennis van die omgewing saamgestel deur inheemse mense deur ervaring . (2) 4.3.4 Waarom is inheemse kennis belangrik in ons lewens?  DIt vorm die grondslag van gelowe en tradisionele praktyke.  Dit vorm die basis vir probleem-oplossings vir die plaaslike gemeenskappes, veral die armes (2) 4.3.5 Verduidelik waarom boerdery ‘n belangrike ekonomiese aktiwiteit is.  Dit voorsien goedere en dienste aan die verbruiker.  Dit sal lei tot ‘n toename in die produksie van goedere en dienste/ lei tot ekonomiese groei.  Die omskep werksgeleenthede wat lei tot ekonomiese ontwikkeling. (4) 4.4 Onderskei tussen vrye en ekonomiese goedere. Vrye goedere Ekonomiese goedere o Dit is vollop.  o Dit is skaars.  o Dit het nut  o Het waarde en nut.  o Dit het geen ruilwaarde nie.  o Het beperkte aanbod.  o Voorbeelde: see water, sonlig, o Het ruilwaarde (het ‘n prys)  lug, reën water ens.  o Voorbeelde: diamante, meubels, enige ander geproduseerde goedere  (2 x 4) (8) 4.5 Bespreek die impak van stakings in die mynbou en industrieë in die ekonomie?  Baie mense sal hul werke verloor/ afdankings  Winsverliese wat sal lei tot lae produksie wat die ekonomiese groei affekteer.   Afname in BBP en BNI  Dit kan lei tot ‘n toename in inflasie  Beleggers sal hul vertroue in die Suid-Afrikaanse ekonomie verloor en hul beleggings onttrek of stop om te investeer  Die openbare beeld sal negatief geaffekteer word.  (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 10 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne AFDELING C Beantwoorde EEN van die twee vrae in hierdie afdeling in jou antwoordeboek. VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE Elke land ervaar sikliese patrone in die ekonomie:  Met behulp van ‘n diagram, bespreek volledig die fases van ‘n sakesiklus. (26)  Verduidelik die endogene redes (Keynesianse teorie) vir die sakesiklus? (10) INLEIDING  Sakesiklusse is die opeenvolgende periodes van opswaaie en afswaaie van ekonomiese aktiwiteite.   Veranderinge in die vlak van ekonomiese aktiwiteite het ‘n repeterende patroon van uitbreiding en inkrimping in produksie, inkomste en verbruik oor ‘n paar jaar.  (Aanvaar enige ander relevante inleiding / definisie.) (Maks. 2) LIGGAAM: HOOFGEDEELTE SAKESIKLUS Tendens-lyn piek piek resessie resessie uitbreiding Uitbreiding Reële d BBP trog trog tyd  opskrif= 1 punt  Tendenslyn= 1 punt  Piek= 1 punt  Trog= 1 punt  Benoeming van asse= 2 punte TOTALE PUNT: (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 11 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne 1. Voorspoed fase   Daar is ‘n toename in reële BBP.   Firmas maak hoë winste en nuwe besighede tree die mark binne.  Hoe meer besighede open, hoe meer produksiefaktore word in diens geneem.   Die toename in inkomste veroorsaak ‘n toename in die totale vraag wat dan produseerders sal forseer om uitset te verhoog.   Verhoogte uitset veroorsaak ‘n toename in investerings besteding as produseerders hul besighede uitbrei en hul voorraad verhoog.  (Aanvaar enige relevante antwoord) 2. Resessie fase  Hierdie fase volg ontmiddelik na die piek.  Dit is die fase waar ekonomiese groei afplat.  Dit word genoem die ekonomiese afswaai.  Dit ontstaan wanneer daar ‘n afname in ekonomiese aktiwiteit vir ‘n periode van ses opeenvolgende maande of twee kwartale is.  Indiensnemingsvlakke daal.  Totale vraag daal.  Die waarde van geld depresieer.  Inflasie verhoog.  Rentekoerse verhoog, die vraag na krediet daal. (Aanvaar enige relevante antwoord) 3. Depressie fase  Gedurende hierdie fase sluit baie besighede hul deure gevolg deur lae uitset.  Totale vraag verlaag as gevolg van baie mense wat ‘n lae of geen inkomste ontvang nie.  Wanneer ekonomiese groei ‘n laagte punt behaal en ‘n trog word bereik.   Besigheids sentiment is laag.   Lae vraag na krediet.  Aandeel pryse neem toe. (Aanvaar enige relevante antwoord) 4. Herstel fase  Hierdie fase volg onmiddelik na die trog.   Dit dui ekonomiese groei aan na die inkrimping.   Die herstel is stadig, maar neem toe tot dat dit die voorspoed fase bereik.   Produksie verhoog en indiensneming verhoog. .  Toename in uitvoere en die waarde van geld vermeerder. (NB: Aanvaar die verduideliking van die piek, trog, inkrimping, uitbreiding) ‘n Minimum van 20 punte word toegeken vir die verskillende fases van die sakesiklus en 6 punte vir die diagram. (Maks 26) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 12 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne ADDISIONELE GEDEELTE Verduidelik die endogene redes( Keynesianse teorie) vir sakesiklusse  Die Keynesianse teorie dui daarop dat markte inherent onstabiel is.   Die vlak van ekonomiese aktiwiteite is voortdurend en onregmatig besig om die ekonomiese potensiaal te oorskiet.   Die prys meganisme versuim om vraag en aanbod van goedere en dienste te koordineer.   Pryse is nie buigbaar genoeg om afwaards aan te pas nie.   Hierdie wanverhoudinge veroorsaak sakesiklusse.   Die regeringsinmenging is daar om ‘n piek of trog glad te stryk soos dit ontstaan.  (10) Gevolgtrekking  Sakesiklus kan gwbruik word om ekonomiese aktiwiteite te bapaal  Sakesiklusse kan deur ekonome sowel as enige persoon anders, gebruik word om die toestand van die ekonomie te verstaan  (Enige relevante gevolgtrekking) (Maks2) [40] VRAAG 6: EKONOMIESE STREWE Bespreek Fase 4: Vervaardiging en dienste fase (1994 tot hede) in die geskeidenis van die Suid-Afrikaanse ontwikkeling onder die volgende sub- opskrifte: HOOF GEDEELTE: Eienskappe van vervaardiging en dienste. (8) Faktore wat bygedra het tot ekonomiese ontwikkeling (9) Ekonomiese gevolge van die vervaardiging en dienste fase. (9) ADDISIONELE GEDEELTE: Bespreek kortliks die faktore wat ekonmiese ontwikkeling en dienste bemoeilik het. (10) Inleiding Vanaf 1994 het globalisering Suid-Afrika bevoordeel as gevolg van die toeganklikheid tot die internasionale markte .(Enige relevante antwoord maks 2 punte) Hoofgedeelte Eienskappe van die vervaardiging en dienste  Vervaardiging het ontstaan as gevolg van die Werêld Oorlog en baie items wat eers ingevoer was moes nou plaaslike geproduseer word, na die einde van die oorlog.   Vervaardiging het meer gesofistikeerd geword en uitvoere het wegbeweeg van tradisionele rou material met uitvoer bevordering na 1990.   Regerings inisiatiewe se doelwit was om groei te deel en industralisasie te versprei oor die land.(desentralisasie).   Wisselkoerse was onstabiel, met ‘n sterk rand wat uitvoere bemoeilik het deur uitvoere duur te maak.  (Maks 8 punte ) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 13 NW/November 2019 NSS – Graad 10 – Nasienriglyne Faktore wat bygedra het tot ekonomiese ontwikkeling  Demokratiese regering- vanaf 1994 was daar ‘n toename in die vertroue van Suid-Afrikaanse markte en meer investering in die land het gelei tot ‘n toename in uitset.   Die depresieerende rand- invoere deur ryk Suid-Afrikaners het die rand verswak en uitvoere en uitvoere bevorder.   Arbeidproduktiwiteit- beter bestuursvaardighede, toename in investering in arbeid-besparings toerusting en vaardigheids ontwikkeling het arbeidsproduktiwiteit verbeter.   Invloei van kapitaal- vertroue in die ekonomie en die stabiele lae inflasie sowel as die stabiliteit gedurende die globale finansiële krisis, het investering in Suid-Afrika verhoog. (Maks 9 punte) Ekonomiese gevolge van die vervaardiging en dienste fase  Uitkontraktering - Suid-Afrika het een van die hoof uitkontrakterende land geword, bv. personeeladministrasie.   Dienste - as gevolg van die groei in internasionale handel, het produksie en verkope toegeneem wat 'n verhoging in hoeveelhede van insetdienste soos vervoer, versekering, kommunikasie en bemarking tot gevolg het   Toerisme-maak ‘n substantiewe bydra tot indiensneming  (Maks 9 punte) Maks 26 punte ADDISIONELE GEDEELTE Bespreek kortliks die faktore wat ekonomiese groei bemoeilik het tydens ekonomiese ontwikkeling van vervaardiging en dienste.  Tekort aan geskoolde werkers - lae vlakke van onderwys en volwasse geletterdheid bemoeilik vaardigheids ontwikkeling.a   Tekort aan investerings kapitaal- Suid-Afrika is ‘n lae besparings nasie en wisselkoers beheer is verlaag end it lei tot uitvloeie..   Krag tekorte - Eskom ervaar moeilikheid met sy kapasiteit, end it affekteer vervaardigings uitset.   Misdaad en korrupsie- politieke onsekerheid en die regerings korrupsie verlaag beleggers se vertroue (Maks 10 punte) Gevolgtrekking ‘n Kenmerk van 'n ontwikkelende nasie is die toename in investering in die tersiêre sektor. Suid-Africa se ekonomie fokus op hierdie sektore om die BBP (ekonomiese groei ) te verbeter. (Aanvaar enige relevante gevolgrekking maks 2 punte) (Maks 2 punte) TOTAAL AFDELING C:40 GROOT TOTAAL:150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ## Related documents - [NW NSC GR 10 ECN P1 AFR NOV 2019 1](https://www.hlayiso.com/library/nw-nsc-gr-10-ecn-p1-afr-nov-2019-1/8be3c8cb-01f8-44c3-a1d1-23414066f0fb) — Economics · QP · 2019 · Afr - [NW NSC GR 10 ENG FAL P1 NOV 2019](https://www.hlayiso.com/library/nw-nsc-gr-10-eng-fal-p1-nov-2019/00c570e5-df7f-4fe0-bb18-33f582441ccd) — Economics · QP · 2019 · Eng - [NW GR 10 ECN P2 ENG MARKING GUIDELINES NOV 2019](https://www.hlayiso.com/library/nw-gr-10-ecn-p2-eng-marking-guidelines-nov-2019/9c4e0654-c078-442a-a2f5-0032bce22abf) — Economics · Memo · 2019 · Eng - [NW Gr 10 ECN P2 AFR MARKING GUIDELINES NOV 2019](https://www.hlayiso.com/library/nw-gr-10-ecn-p2-afr-marking-guidelines-nov-2019/c1cc80c4-16fb-4bab-85de-01c545e8551c) — Economics · Memo · 2019 · Afr - [ECONOMICS P1 MEMO GR10 NOV 2019 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/economics-p1-memo-gr10-nov-2019-afrikaans/2f110dad-04a5-4bf3-b05d-d881f351d4c0) — Economics · Memo · 2019 · Afr - [ECONOMICS P1 MEMO GR10 NOV 2019 English](https://www.hlayiso.com/library/economics-p1-memo-gr10-nov-2019-english/22b228ab-8ba1-4605-82a3-3168e3679cbf) — Economics · Memo · 2019 · Eng ## More from Grade 10 Economics - [Grade 10 Economics P2 November 2026 Mock](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-economics-2026-november-mock-exam-question-paper-paper-2/6bab9eed-eb05-460c-a90c-1b7ae3db0240) — QP · 2026 · Eng - [Gr 10 Eco ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-eco-atp-2023-24/1e23cbbf-de14-4cad-b1b6-69a5e90a701c) — ATP - [LP Economics Grade 10 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-economics-grade-10-march-2025-qp-and-memo/bac096e2-ec50-4df8-a553-9592d8c40ac8) — QP + Memo · 2025 - [Gr 10 Economics P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-economics-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/cca5a2fb-d2a8-4291-8b77-27df39ea4aa7) — QP · 2024 · Afr - [Gr 10 Economics P2 (English) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-economics-p2-english-june-2024-question-paper/6c40d10f-82fe-43f3-bea3-c9d464a800ff) — QP · 2024 · Eng - [ECONOMICS P1 QP JUNE 24](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-economics-2024-north-west-june-exam-question-paper-paper-1/a6b341ec-cf90-4c6c-bc44-6fd35bc80cb5) — QP · 2024 ## Collection - [Grade 10 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-10/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.