# Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 QP

> Grade 12 Physical Sciences Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2023, 19 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2023-xhosa/2bbd2fc3-2b94-4d0c-9012-591942a529e4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Physical Sciences
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 19

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Physical Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/physical-sciences) › [Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 QP](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2023-xhosa/2bbd2fc3-2b94-4d0c-9012-591942a529e4)

## About this document

Physical Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023. Question paper, 19 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                          SENIOR CERTIFICATE

                               IBANGA 12

                           SEPTEMBA 2023

                        IFIZIKHALI SAYENSIZ P1

AMANQAKU:    150

IXESHA:      3 iiyure

          Eli phepha lemibuzo linamaphepha ayi19, kuquka needatha shiti ezi 3.

### Page 2

2                            FIZIKHALI SAYENSIZ P1                     (EC/SEPTEMBA 2023)

IMIYALELO NEENKCUKACHA

1.     Bhala igama nefani yakho kwizithuba ezilungele oko KWINCADI YAKHO
       YOKUPHENDULELA.

2.     Phendula YONKE imibuzo kweli phepha.

3.     Uvumelekile ukusebenzisa ikhaltyhuleyitha engafakwanga lwazi.

4.     Uvumelekile ukusebenzisa imathematical instruments.

5.     Nambarisha iimpendulo zakho NGQO ngale Ndlela imibuzo yakho
       inambarishwe ngayo.

6.     Uyacetyiswa ukuba uyisebenzise IIDATHA SHITHI ezincanyathiselwe
       ngasemva kweli phepha.

7.     Bonakalisa ZONKE iifomyula nee SABSTITYUSHINI kuzo ZONKE
       iikhaltyhuleyishini.

8.     Xhasa okanye unike ingxoxwana, njalo-njalo kuloomibuzo ifuna oko.

9.     Impendulo yakho yokugqibela yezibalo yishiye kwi desimali pleysizi
       EZIMBINI.

10.    Qala umbuzo ngamnye KWIPHEPHA ELITSHA kwincwadi yakho
       yeempendulo.

11.    Imizobo AYENZIWANGA ngokomlinganiselo (scale).

12.    Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Ushicilelo lugciniwe                                                                  Tyhila

### Page 3

(EC/SEPTEMBA 2023)                                      FIZIKHALI SAYENSIZ P1                      3

UMBUZO 1: UKHETHO-XUBO MIBUZO

Unikwe iimpendulo ezahlukeneyo kule mibuzo ilandelayo. Khetha impendulo
echanekileyo uze ubhale kuphela unobumba (A–D) ecaleni kwenombolo
yombuzo (1.1 ukuya ku 1.10) kwincwadi yakho yempendulo, umzekelo 1.11 E.

1.1    YEYIPHI ikhwantithi kwezi zilandelayo eyimezha yeineshiya yebhodi?

       A                        Iakhselereyishini

       B                        Ieneji

       C                        ivelosithi

       D                        imesi                                                            (2)

1.2    Igrafu ivelosithi vesaz ixesha engezantsi imele imowushini yeobjekhthi
       xa isiva igravitheyishinali fosi kuphel.

                                      v

           Ivelosithi (m.s-1)
                                                                                3t
                                                    t                                Ixesha(s)

                                -2v

       Idispleyisimenti yeobhjekhthi ngexesha 3t ingu …

       A                        vt.

       B                        -vt.

                                -3
       C                             vt.
                                2

       D                        ziro.                                                            (2)

Ushicilelo lugciniwe                                                                              Tyhila

### Page 4

4                                FIZIKHALI SAYENSIZ P1                  (EC/SEPTEMBA 2023)

1.3    ii-ebhegi zingamkhusela umqhubi ekulimaleni kakhulu xa kusenzeka
       ikholizhini. YEYIPHI kwezi zilandelayo iindibanisela kwitheyibhile eyona
       icacisa nzulu i-ifekhthi eyenziwa zii-ebhegi kwixesha lekhontakhthi
       nakwinethi fosi esebenza kumqhubi ngexesha lekholizhini necacisa uba
       kutheni umqhubi ekhuseleke ngokungaphaya ekulimaleni?

               IXESHA LEKHONTAKHTHI                      NETHI FOSI
       A                Iyanda                              Iyanda
       B                Iyanda                            Iyancipha
       C              Iyancipha                             Iyanda
       D              Iyancipha                           Iyancipha                  (2)

1.4    Iobhjekhthi iphoswe phezulu ngokukavethikhali ukusuka phantsi ukuyofika
       kweyona hayithi iphezulu. SESIPHI esona siteyithimenti sichanekileyo
       kwezi zilandelayo ngokubhekiselele ekuhambeni kweobhjekhthi ukusuka
       phantsi ukuya kwihayithi uh?
       Ungayinanzi ifrikhshini yomoya.

       A      Imekhanikhali eneji yeobhjekhthi kwihayithi uh inguziro

       B      Itsheyinji kwikhayinethikhi eneji yeobhjekhthi inguziro

       C      Ilosi kwikhayinethikhi eneji yeobhjekhthi ilingana negeyini kwi
              Igravitheyshinal phothenshiyali eneji yeobhjekhthi

       D      Work done kwiobhjekhthi ilingana noziro                                (2)

1.5    Ifosi yegravitheishinali athrakhshini kumhlaba inkulu ngokuphindaphindene
       kayi 6 kunaleyo ekwinyanga. Isizathu sesokuba:

       A      Inyanga ayinawo amanzi kwisafeyisi yayo

       B      Imesi nerediyasi zommhlaba zinkulu kunezo zenyanga.

       C      Imesi yomhlaba yiyo kuphela eekulu kuneyenyanga.

       D      Irediyasi yomhlaba yiyo kuphela eekulu kunerediyasi yenyanga.          (2)

1.6    Iobhzeva ihamba ngesipidi esingaguqukiyo iyemka kwisosi yesawundi
       emileyo, iqaphela ukuba ipitshi yeesawundi weyvu iyancipha. Okukuncipha
       kwenziwa kukuba kwenzeka le ilandelayo.

                       IWEYIVULENTH                   IFRIKWHWENSI
       A                    Iyanda                       Iyancipha
       B                  Iyancipha                     Ayitshintshi
       C                    Iyanda                         Iyanda
       D                  Iyancipha                        Iyanda                    (2)

Ushicilelo lugciniwe                                                                   Tyhila

### Page 5

(EC/SEPTEMBA 2023)                    FIZIKHALI SAYENSIZ P1                           5

1.7    Iipoyinti tshaji ezintathu eziphozithivu ezifanayo, uQ1, uQ2 no Q3 zibekwe
       njengokubonakalisiwe kwidayagram engezantsi.

       YEYIPHI kwezi dayagram zilandelayo echanekileyo ebonisa iNETHI
       elekhthrostatikhi fosi eviwa yitshaji u Q2?

       A                                     B

       C                                     D

                                                                                    (2)

Ushicilelo lugciniwe                                                                 Tyhila

### Page 6

6                               FIZIKHALI SAYENSIZ P1                    (EC/SEPTEMBA 2023)

1.8    Kwidayagram yesekethe engasezantsi, iilayithi bhalbhu uX no Y ziyafana.
       Iswitshi uS ivuliwe.

                                                        X
                                       A
                                       X

                                                        Y

                                       S

       Iswitshi uS ngoku ivaliwe.

       Yeyiphi indibanisela kwezi zingezantsi eyona icacisa utshintsho kwi totali
       rezistensi. Yesekethe neridingi yeamitha xa iswitshi uS ivaliwe?

                     ITOTALI RESISTENSI            IRIDINGI YEAMITHA
       A          Iyanda                      Iyancipha
       B          Iyanda                      Ayitshintshi
       C          Iyancipha                   Iyanda
       D          Iyancipha                   Ayitshintshi                            (2)

1.9    Ilempu ikonekhthwe kwi AC jenereyitha, ilayita ngebhraythnesi fanayo naxa
       ikonekhthwe kwi DC jenereyitha ikhupha iphothensshiyali diferense engu
       Y volts. Iphawa esetyenziwe yilamp xa ikonekhthwe kwi AC jenereyitha
       ilingana no …

       A      Y
                   (Imakhs).
              √2

       B      1
                  Imakhs (Y).
              2

       C      Imakhs (Y).

       D      Y
                   (Irms).                                                            (2)
              √2

Ushicilelo lugciniwe                                                                    Tyhila

### Page 7

(EC/SEPTEMBA 2023)                      FIZIKHALI SAYENSIZ P1                   7

1.10   Igrafu engezantsi ibonisa irileyishinshiphu phakathi kwemakhzimam
       khayinethikhi eneji yeefotoelectroni ezikhutshiweyo kunye frikhwensi
       yeinsident fothoni.

       Ziintoni eboniswa zii intasephth uP noQ kwigrafu?

                     I-INTASEPHTH P                 I-INTASEPHTH Q
       A        Plankiz khonstent              Thresholdi frikhwensi
       B        Thresholdi frikhwensi          Wekhi fankhshini
       C        Wekhi fankhshini               Thresholdi frikhwensi
       D        Thresholdi frikhwensi          Planck’s constant               (2)
                                                                              [20]

Ushicilelo lugciniwe                                                           Tyhila

### Page 8

8                                  FIZIKHALI SAYENSIZ P1                  (EC/SEPTEMBA 2023)

UMBUZO 2

Ithrakhi enemesi engu 1 300 kg ikonekhthwe kwimoto enemesi engu 950 kg
ngerowuphu engandisekiyo, engenamesi, uR, itasla le moto kwindlela engqalileyo
ehorizontali erhabaxa. Injini yethrakhi isebezisa ifosi engu 9 000 N ukuhambisa
indibanisela yethrkhi nemoto ukuya ngasekhohlo njengoko kubonisiwe ngezantsi.
Ithrakhi ifumana ifrikshinal fosi engatshintshiyo engu 3 500. Ithrakhi nemoto
zihamba ngevelosithi ENGATSHINTSHIYO.

Ungayinanzi iroteyshinali efekhthi yamavili.

2.1       Umfundi uthi ukuba ithrakhi ima ngesaquphe, imoto izoqhubeleka
          nggesipidi esingatshintsiyo.
          Yeyiphi ifizikhs lwe esetyenziswe ngumfundi ukwenza lenkcaza?                (1)

2.2       Zoba ifree-body dayagram eleyibhelishiweyo yazo zonke iifosi
          ezisebenza kwitrakhi                                                         (5)

2.3       Khaltyhuleyitha i:

          2.3.1        Thenshini kwirowuphu ekonekhtha itrakhi nemoto                  (3)

          2.3.2        Ikhoefishiyenti yekhayinethikhi frikhshini phakathi kwemoto
                       nendlela                                                        (4)

2.4       Irowuphu ephakathi kwetrakhi nemoto iqhawuka ngesaquphe imoto
          iqhubeleka ukuya ngasekhohlo. Phambi kokuba ime.
          Khaltyhuleyitha imagnityhudi ye akhselereyishini yemoto emva
          kokuqhawuka kwerowuphu.                                                      (3)
                                                                                      [16]

Ushicilelo lugciniwe                                                                     Tyhila

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2023)                     FIZIKHALI SAYENSIZ P1                      9

UMBUZO 3

Igruphu yabafundi yenza iekhsperiment ukufumana ihayithi uh yesakhiwo
sesikolo sabo. Bawisa ibhola yetenisi ukusuka kwipoyinti uA ekungqameko
lophahla lwendlu yesikolo njengoko kubanakalisiwe kwidayagram ngasezantsi.
Ipoyinti u B ukwi 2 m ukusuka phantsi kwaye ibhola ithatha i 0,125 s ukugqiba
umgama ukusukka kwipoyinti uB ukuya phantsi (ipoyinti uC).

Ungayinanzi ifrikhshini yomoya.
                                        A
                                                      ibhola
                                                     Ball

                        h
                            h

                                         B

                                               2m
                                         C

3.1    Bhala imagnityhudi yereyithi of tsheyinji yevelosithi yebhola.            (1)

3.2    Khaltyhuleyitha i:

       3.2.1 Hayithi, uh, yesakhiwo sesikolo                                     (5)

       3.2.2 Ixesha elithathwa yibhola ukufika phantsi                           (4)

       3.2.3 Ivelosithu ebetha ngayo phantsi ibhola                              (3)

3.3    Zoba igrafu pozishini vesaz thayim ebonisa imowushini yebhola ukusuka
       ekuphosweni kwayo ide iyobetha phantsi. Sebenzisa:
       Bonisa oku kulandelayo kwigrafu:
       •   Ihayithi ebiphoswe isuka kuyo ibhola
       •   Ixesha ebethe ngalo phantsi ibhola                                    (3)
                                                                                [16]

Ushicilelo lugciniwe                                                             Tyhila

### Page 10

10                              FIZIKHALI SAYENSIZ P1                     (EC/SEPTEMBA 2023)

UMBUZO 4

Iitroli ezimbini, uA onemesi engu 1 kg, no B onemesi engu 2 kg, zigcinwe zimile
kwisafeyisi egudileyo ehorizontali ngesipringi esifinyeziweyo phakathi kwazo,
njengoko ibonisa idayagram engezantsi. Isipringi sikhululiwe sawa phantsi. Itroli uA
uya ngasekunene ngevelosithi engatshintshiyo engu 5,0 m·s-1 angqubane nodonga.

Thatha ngoba yiayisoleyithedi sistimu.
                                                                          Udonga
                                                                          ga

                       B                           A

4.1    Chaza igama ayisoleyithedi sistimu.                                               (2)

4.2    Khaltyhuleyitha ivelosithi yekhathi uB kanye emva kokukhululwa kwesipringi.       (4)

4.3    Iavereyiji fosi esetyenziswe ludonga kwitroli uA ingu 80 N kwaye ikholizhini
       yetroli nodonga ihlala i 0,5 s.

       Khaltyhuleyitha ivelosithi eshiye ngalo udonga itroli uA.                         (4)

4.4    Umfundi uthi ikholizhini yetroli uA kunye nodonga i-inelastikhi.
       Cacisa ngokufutshane uinelastikhi kholizhini uthetha ukuthini.                   (2)
                                                                                       [12]

Ushicilelo lugciniwe                                                                     Tyhila

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2023)                     FIZIKHALI SAYENSIZ P1                            11

UMBUZO 5

Ikhreyithi enemesi engu 50 kg imile kwipoyinti A ekwihayithi evethikhali engu
5 m ngasentla ukusuka kwisafeyisi ehorizontali. Isafeyisi ethambekileyo yenza
iengile engu θ ukusuka kuhorizontal, njengoko idayagram engezantsi ibonisa. Xa
ikhreyithi iyekwa, iyatyibilika isihla kumthambeko iyofika kwipoyinti uB ngesipidi u
8 m·s-1. Umthambeko usebenzisa ifrikhshinali fosi engatshintshiyo engu 72 N
kwikhreyithi ngexesha itybilika ukusuka kwipoyinti uA ukuya kuB.

5.1    Chaza iwekhi-eneji thiyoremu ngamagama.                                          (2)

5.2    Sebenzisa iieneji phrinsipli ukukhaltyhuleyitha iengile uθ.                      (6)

       Emva kokudlula upoyinti B, ikhreyithi ityibilika kwisafeyisi erhabaxa
       ehorizontali, iyoma kwi poyinti uC, ekumgama we 10 m ukusuka
       kupoyinti B.

5.3    Zoba ifree-body dayagram ebonisa zonke iifosi ezisebenza kwikhreyithi
       ngexesha isuka ku B isiya ku C.                                                  (3)

5.4    Khaltyhuleyitha iwekhi dani eyenziwe yifrikhshishinali fosi ukumisa
       ikhreyithi.                                                                      (4)
                                                                                       [15]

Ushicilelo lugciniwe                                                                    Tyhila

### Page 12

12                             FIZIKHALI SAYENSIZ P1                    (EC/SEPTEMBA 2023)

UMBUZO 6

Iveni yamapolisa enesayireni evuliweyo, ihamba ngesipidi esingatshintshiyo
phakathi kwee-obzeva uA noB. Iobzeva uA idithekhtha isawundi enefrikhwensi
engu 545 Hz esuka kwisayireni, ngaxesha-nye iobzeva uB idithekhtha ifrikhwensi
engu 615 Hz.

6.1    Chaza iDopla ifekhthi ngamagama.                                              (2)

6.2    Iya ngakweliphi iveni yamapolisa?

       Khetha ku IYA NGAKU OBZEVA uA okanye IYA NGAKU OBZEVA uB.

       Nika isizathu sempendulo yakho.                                               (2)

6.3    Iasipindi sesawundi emoyeni ngu 343 m·s-1. Khaltyhuleyitha frikhwensi
       yesayireni.                                                                   (7)

6.4    Izipekhtral layini zegesi ethile ezisuka kwiinkwenkwezi ezikude zibonakala
       zine redi shifti. Cacisa leobzeveyishini ngokubhekiselelekwi MOTION OF
       THE STAR kunye NEFRIKHWENSI yezspekhtral layini.                              (2)
                                                                                    [13]

Ushicilelo lugciniwe                                                                   Tyhila

### Page 13

(EC/SEPTEMBA 2023)                      FIZIKHALI SAYENSIZ P1                        13

UMBUZO 7

Iipoyinti tshaji ezimbini, uP noT, zibekwe ku 0,03 m ukusuka kwenye ukuya
kwenye. Itshaji kuP ingu +36 x 10-6 C yena ke uT uthwele itshaji engu 16 x 10-6 C
ESAYINI YAYO INGAZIWAYO.

7.1    Chaza iKhulombz lo ngamagama.                                                 (2)

7.2    Zoba ielekhthriki fildi pateni ejikeleze itshaji ephozithivu.                 (3)

7.3    Khaltyhuleyitha imagnityhudi yefosi esetyenziswe zizifiye uP noT esinye
       kwesinye.                                                                     (3)

Xa itesti tshaji ibekwe kupoyinti X, kwidistensi u r m ukuya ngasekunene kuka
tshaji uT njengoko kubonisiwe kwidayagram engezantsi, itesti tshaji ihlala IMILE.

7.4    Bhala isayini yetshaji ka T (POSITHIVU or NEGITHIVU).
       Cacisa impendulo yakho.                                                       (3)

7.5    Khaltyhuleyitha idistensi u r.                                                (5)
                                                                                    [16]

Ushicilelo lugciniwe                                                                 Tyhila

### Page 14

14                             FIZIKHALI SAYENSIZ P1                      (EC/SEPTEMBA 2023)

UMBUZO 8

Iirezista ezintathu nedivayisi yombane ereyithwe u 16 W zikonekhthwe ukuya
kwibhethri ene-emfu engu 36 V ne-inthenali rezistensi engaziwayo u r, njegoko
kubonakalisiwe kwi sekethi dayagram engezantsi. Iametha u A2 urida u 2 A xa
iswitshi S ivaliwe.

                              𝜺 = 36 V
                                                               S
                                      r                A2

                                                       2A

                                                                     8Ω
                                              10 Ω
                       A1

                                                            16 W

                            2Ω                          IDIVAYISI

8.1    Chaza igama emf yebhetri.                                                       (2)

8.2    Khaltyhuleyitha i:

       8.2.1 rezistensi yedivayisi yombane                                             (3)

       8.2.2 kharienti edlula kwibhetri                                                (5)

       8.2.3 inthenali rezistensi yebhetri                                             (6)

8.3    Iswitshi uS ngoku ivuliwe. Izakuchaphazeleka njani iridingi kwiametha uA1?

       Khetha ku IYANDA, IYANCIPHA okanye IHLALA INJALO.

       Cacisa impendulo yakho.                                                         (2)
                                                                                      [18]

Ushicilelo lugciniwe                                                                     Tyhila

### Page 15

(EC/SEPTEMBA 2023)                    FIZIKHALI SAYENSIZ P1                          15

UMBUZO 9

Iphawa steyishini yekhhowuli isebenzisa iiAC jenereyitha ukuvelisa umbane.

9.1    Chaza ieneji khonvezhini eyenzeka kwijenereyitha.                             (2)

9.2    Zoba isiketshi grafu ye emf evelisiweyo vesaz ixesha yeesayikile
       ezipheleleyo ezimbini ze AC jenereyitha.                                      (2)

9.3    Iolithaneyithingi kharenti isetyenzisa ukuhambisa umbane imigama emide.
       Nika isizathu sokuba kukhethwe iAC kune DC ukuhambisa umbane
       imigama emide.                                                                (1)

9.4    Iketile yombane iphawulwe 220 V. Yintoni eboniswa ngu 220 V?                  (1)

9.5    IAC jenereyitha ethile ivelisa iphikhi kharenti engu 6,25 A xa ikonekhthwe
       kwi ketile yombane enerezistensi engu 45 Ω.

       Khalityhuleyitha i:

       9.5.1      Root mean skquare (rms) kharenti                                   (3)

       9.5.2      Iavareyiji phawa   esetyenziswe    yiketile   xa   ikonekhthwe
                  kulejenereyitha.                                                   (3)
                                                                                    [12]

Ushicilelo lugciniwe                                                                 Tyhila

### Page 16

16                            FIZIKHALI SAYENSIZ P1                    (EC/SEPTEMBA 2023)

UMBUZO 10

I-investigyishini yenziwe ukufumanisa i-ifekhthi yephawa ye layithi bhalbhu
kwikharenti eyenziwe kwifotho-elekhthrikhseli. Iapharathas esetyenziswe kule
investigyishini ibonisiwe kwidayagrama eyenziwe lula engezantsi. Ilayithi ye
althravayolethi eneweyivulenthi engu 490 nm ekhutshwe ziilayithi bhalbhu
ezimbini uA noB itsoliswe kwikhathodi kwifotho-elekhthrikhseli kwamezharishwa
imakhzimam spidi sefothoelekhthroni.

                                                             Layithi sosi ye UV

                             +

                                 e-

            A

Iziphumo zeinvestigeyishini ziboniswe kwitheyibhile engezantsi.

     BHALBHU           IPHAEWA YELAYITHI             IMAKHZIMAM SIPIDI
                           BHALBHU                 SEEFOTO-ELEKHTHHRONI
        A                    100 W                      7,5 x 105 m·s-1
        B                    200 W                      7,5 x 105 m·s-1

10.1 Cacisa nzulu igama ifothoelekhtrikhi ifekhthi.                                 (2)

10.2 Chaza ngokufutshane ukuba kutheni iphawa yeelayithi bhalbhu
     ingenampembelelo kwimakhzimam sipidi seefothoelekhroni
     esikhutshiweyo.                                                                (2)

10.3 YEYIPHI ilayithi bhalbhu, uA okanye uB, ezokhupha eyona ridingi inkulu
     kwiametha?

       Cacisa impendulo yakho.                                                      (2)

10.4 Khaltyhuleyitha i:

       10.4.1 Eneji yeefothoni zealthravayolethi                                    (3)

       10.4.2 Wekhifankhshini yemethali khathodi                                    (4)
                                                                                   [13]

                                                      AMANQAKU EWONKE:             150

Ushicilelo lugciniwe                                                                  Tyhila

### Page 17

(EC/SEPTEMBA 2023)                     FIZIKHALI SAYENSIZ P1                                      17

                 IDATA FIZIKALI SAYENSIZ YEENZULULWAZI IBANGA LE 12
                                  IPHEPHA 1 (FIZIKHSI)
ITHEYIBHILE 1: IIFIZIKHALI KHONSTENTI

                         IGAMA                        ISIMBOLI                IVELYU

 Akhselereyshini ye gravithi                               g                 9,8 m•s-2

 Iyunivesal gravitheyshinali khonstenti                    G          6,67 × 10-11 N•m2.kg-2

 Ispidisantya se litha kwi vakhthyum                       c              3,0 × 108 m•s-1

 IPlankiz khonstenti                                       h             6,63 × 10-34 J•s

 IKhulombz khonstenti                                      k           9,0 × 109 N•m2•C-2

 Itshaji ye-elekhtroni                                     e               -1,6 × 10-19 C

 Imesi ye-elekhtroni                                      me              9,11 × 10-31 kg

 Imesi yomhlaba                                            M              5,98 × 1024 kg

 Ireyidiyasi yomhlaba                                     RE              6,38 × 103 km

ITHEYIBHULI 2: IIFOMYULA

IMOWUSHINI

 v f = vi + a t                           Δx = v i Δt + 21 at 2 okanye Δy = v i Δt + 21 at 2
    2      2
 v f = v i + 2ax okanye                         v + vf                  v + vf 
                                           Δx =  i       Δt okanye Δy =  i       Δt
    2      2
 v f = v i + 2ay                                2                       2 

IFOSI

 Fnet = ma                                 p = mv

 fsmakhs = µsN                             fk = µkN

 Fnethit = p
                                            w = mg
 p = mv f − mv i

        Gm1 m2                                    M
 F=                                        g = G d2
          d2

Ushicilelo lugciniwe                                                                              Tyhila

### Page 18

18                                        FIZIKHALI SAYENSIZ P1                        (EC/SEPTEMBA 2023)

WEKHI, ENJI NEPHAWA

 W = F Δx cos θ                                      U = mgh okanye Ep = mgh
                                                     Wnett = ΔK okanye Wnett = ΔEk
 K = ½mv2 okanye Ek = ½mv2
                                                     ΔK = Kf - Ki okanye ΔEk = Ekf – Eki

                                                           W
 Wnc = ΔK + ΔU okanye Wnc = ΔEk + ΔEp                 P=
                                                           t

 Pave = Fv

IWORK, IENEJI NEPHAWA

                                                           1
 v=f                                                 T=
                                                           f

        v  vL                v  vL                                        c
 fL =          fs      fL =          fb               E= hf okanye E = h
        v  vs                v  vb                                        

 E = Wo + Ek(makhz) apho

 E = hf kwaye W0 = hf0 kwaye Ek(makhz) = ½mv makhs2 okanye K(makhz) = ½mv makhz2

IELEKHTHROSTATIKI

        kQ 1Q 2                                            kQ
 F=                                                   E=
          r2                                               r2

        W                                                  F
 V=                                                   E=
        q                                                  q

 n=Q
   qe

Ushicilelo lugciniwe                                                                                  Tyhila

### Page 19

(EC/SEPTEMBA 2023)                      FIZIKHALI SAYENSIZ P1                                            19

IISEKETHE ZOMBANE

                                              emf ( ε ) = I(R + r)
 R=V
   I
 Rs = R1 + R2 + R3 + …
  1  1   1                                    Q = IΔt
    = +     + ...
 R p R1 R 2

 W = Vq                                            W
                                              P=
 W = VIΔt                                          t

 W = I2RΔt                                    P = VI

       V2Δt
 W=
        R                                     P = I2R
                                                   V2
                                              P=
                                                    R

OLTHANEYITHINGI KHARENTI

                                      I
                               I wgk = maks   Pav erey iji= VrmsIrms           Pgemiddeld = Vwgk I wgk
       I                                                                   /
 Irms = makhz          /                2
          2

                                              Pav erey iji= Irms
                                                             2
                                                                R              Pgemiddeld = I 2wgk R
                                                                           /
            Vmakhz
 Vrms =                    /
               2
                                                                                               2
       V                                                    V2                                Vwgk
 Vwgk = makhz                                 Pav erey iji = rms               Pgemiddeld =
          2                                                  R         /                       R

Ushicilelo lugciniwe                                                                                     Tyhila

## Related documents

- [PHYS SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2023 Xhosa](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-xhosa/13f21dbf-3361-4d61-a76b-ac8c43587a07) — Physical Sciences · QP · 2023
- [PHYS SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2023 English](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-english/f017d6ca-bfcd-44e3-bc0c-14bcf23396c8) — Physical Sciences · QP · 2023 · Eng
- [PHYSICAL SCIENCES P1 GR12 QP JUNE2023 English](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-gr12-qp-june2023-english/12e0de93-4ad5-48ea-bbff-cb51ba6f9a1b) — Physical Sciences · QP · 2023 · Eng
- [Physical Sciences P1 May-June 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-may-june-2023-afr/80867f16-662e-47e9-876d-cae8701a81ef) — Physical Sciences · QP · 2023 · Afr
- [PHYS SCIENCES P1 GR12 QP SEPT2022 English](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-gr12-qp-sept2022-english/ef216851-4105-40f6-9cb0-f3146d776699) — Physical Sciences · QP · 2022 · Eng
- [FS Physical Sciences Grade 12 SEP 2023 P1 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-physical-sciences-2023-free-state-mock-exam-question-paper-and-memorandum-paper-1/87322fde-641d-44e3-b137-23974afe0598) — Physical Sciences · QP + Memo · 2023

## More from Grade 12 Physical Sciences

- [Pysical Sciences P2 Memo AfrEng watermark](https://www.hlayiso.com/library/pysical-sciences-p2-memo-afreng-watermark/cb0c7842-3512-4579-a012-a91b31f09008) — Memo · 2025
- [PHY SC P1 MEMO GR 12 SEPT 2025 E+A watermark](https://www.hlayiso.com/library/phy-sc-p1-memo-gr-12-sept-2025-e-a-watermark/ee8fc295-8eb6-4163-acb0-c6d2b3dec26f) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P1 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p1-may-june-2025-limpopo/82f7a5dc-e27f-400b-84ae-bcf3217097d6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P2 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p2-may-june-2025-limpopo/f2cd1409-6db0-4f23-b078-ce944b93c2b5) — Memo · 2025
- [Physics Grade 12 NSC P1 MEMO September 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physics-grade-12-nsc-p1-memo-september-2025-limpopo/ee326b2b-8480-42f2-8ce0-7bcf6229bde6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC QP P1 May June 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-qp-p1-may-june-2025-mpumalanga/d9c5f1c3-bd6c-468e-a50a-f6b40782c695) — QP · 2025

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
