# Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

> Grade 12 Physical Sciences Paper 1 question paper from the Eastern Cape Prelim Exam 2024 (isiXhosa), 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2024-isixhosa/886adf95-cffe-4d3c-8990-bba27bde70e5
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Physical Sciences
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Physical Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/physical-sciences) › [Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2024-isixhosa/886adf95-cffe-4d3c-8990-bba27bde70e5)

## About this document

Physical Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024 · isixhosa. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                 NATIONAL
                            SENIOR CERTIFICATE

                                 GREYIDI 12

                             SEPTEMBA 2024

                     IFIZIKHALI SAYENSIZI P1
                             (IFIZIKS)

AMANQAKU:   150

IXESHA:     Iiyure ezi 3

               Eli phepha linamaphepha ayi19, kuquka needatha shiti ezi 3.

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                               IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                   (EC/SEPTEMBA 2024)

IMIYALELO NEENKCUKACHA

1.    Bhala iGAMA neFANI yakho ngokupheleleyo kwizithuba ezilungele oko
      KWINCADI YAKHO YEEMPENDULO.

2.    Eliphepha lemibubuzo linemibuzo eyi 11. Phendula YONKE imibuzo
      kwiNCWADI YEEMPENDULO.

3.    Qala umbuzo  NGAMNYE                kwiphepha       ELITSHA   KWINCWADI
      YEEMPENDULO.

4.    Nambarisha iimpendulo zakho NGQO ngale Ndlela imibuzo yakho
      inambarishwe ngayo.

5.    Shiya umgca OMNYE phakathi kweesabhukhweshini umz: UMBUZO 2.1
      noMBUZO 2.2.

6.    Uvumelekile ukusebenzisa ikhaltyhuleyitha engafakwanga lwazi.

7.    Uvumelekile ukusebenzisa iimathematikhal instrumenti.

8.    Bonakalisa ZONKE iifomyula nee SABSTITYUSHINI kuzo ZONKE
      iikhaltyhuleyishini.

9.    Impendulo yakho yokugqibela yezibalo yishiye kwiidesimali pleyisi
      EZIMBINI.

10.   Imizobo AYENZIWANGA ngokomlinganiselo (sikeyili).

11.   Xhasa okanye unike ingxoxwana, njalo-njalo kuloomibuzo ifuna oko.

12.   Uyacetyiswa ukuba uzisebenzise IIDATHA SHITHI ezincanyathiselwe
      ngasemva kweli phepha.

13.   Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                  3

UMBUZO 1: IMIBUZO YEEMALITIPULI TSHOYISI

Iindlela ezahlukileyo zinikiwe njengeempendulo ezinokuchaneka kwimimibuzo
elandelayo. Khetha impendulo ze ubhale kuphela unobumba (A–D) ecaleni
kwenombolo yombuzo (1.1 ukuya ku1.10) kwiNCWADI YEEMPENDULO,
umzekelo, 1.11 E.

1.1     Itroli ihamba kwisafeyisi iflethi, ehorizontali xa ifosi engaguqukiyo, uF,
        isetyenzisiwe kuyo.

        Yeyiphi ENYE yeefizikhali khwantithi ezilandelayo EZOHLALA injalo xa
        itroli ihamba?

        A      Imomentam

        B      Iakhselereyishini

        C      Ikhayinethikhi eneji

        D      Igravitheyishinali phothenshiyali eneji                                   (2)

1.2     Isifiye sincanyathiselwe kwisitringi, esijingiswe kwihorizontal           bha
        eqinisiweyo, njengoko kubonisiwe kwidiyagram engezantsi.

        Iriekhshini fosi kwigravitheyishinali fosi eyenziwa ngumhlaba kwisifiye
        yi …

        A      fosi yebha kwisifiye

        B      fosi yesitringi kwisifiye

        C      fosi yesifiye kumhlaba.

        D      fosi yebha kwisitringi.                                                   (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                             Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                               IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                   (EC/SEPTEMBA 2024)

1.3   Igrafu yepozishini vesaz thayim, engezantsi, ibonisa imowushini yeobhjekhthi
      kwidayirekhishini evethikhali. Thatha igrawundi njengeziro referensi.

      Yeyiphi ENYE kwezivelosithi-thayim grafu zilandelayo emele ngcono
      imowushini yeobhjekhthi?

      A                                     B

      C                                     D

                                                                                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                5

1.4 Isipeyisikhrafti, eyakhiwe ziimodyuli ezimbini uP noQ abaneemasi u3m nom
    ngokulandelelana, ihamba ngokukahorizontali ngevelosithi uv ukuya ngase
    isti. I-ekhsplowuzhini yenza ezimodyuli zimbini zohlukane.

     Imodyuli uQ iqhubeleka isiya kwakwidayirekhshini ebisiya kuyo nje emva
     kweekhsplowuzhini ngevelosithi engu3v. Izakubangubani imagnithyudi
     nedayirekhshini yevelosithi yemodyuli uP nje emva kweekhsplowuzhini?

              IMAGNITHYUDI YEVELOSITHI               IDAYIREKHSHINI KAP EMVA
                        KAP                            KWE-EKHSPLOWUZHINI
     A                  ⅓v                                     Isti

     B                        v                               Westi

     C                        v                                Isti

     D                      ⅓v                                Westi

1.5 Imoto ebimile ihamba kumgca ongqalileyo ngokuphenjelelwa yinethi fosi
    engaguqukiyo
     Yeyiphi ENYE kwezi zilandelayo iigrafu emele ngcono inethi wekhi dani (Wnet)
     kwimoto ngokubhekiselele kwidisipleyisimenti (∆x) yayo?

     A                                           B

            Wnet                                      Wnet

                                        ∆x                                ∆x

     C                                           D

           Wnet                                       Wnet

                                    ∆x                                    ∆x
                                                                                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                               IFIZIKHALI SAYENSIZI P1               (EC/SEPTEMBA 2024)

1.6   Isosi yesandi iya ngakwlisina emileyo kumgca ongqalileyo ngevelosithi
      engaguqukiyo. Idlula ilisina iye kude kunayo kwakulamgca ungqalileyo
      kwangalevelosithi ingaguqukiyo.
      Yeyiphi ENYE kwezi zilandelayo iigrafu eyona imele ichange in observed
      frequency against time?

      A                                        B

      C                                        D

                                                                                 (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                  Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                 7

1.7    Ithesti tshaji encinci u+q ibekwe kanye ehafini phakathi kweephozithive
       tshaji ezimbini ezifanayo, uX noY, nganye inetshaji u+Q, njengoko
       kuboniswe ngezantsi.

       Ithesti tshaji u+q iza …

       A     kuya ezantsi ngokukavethikhali.

       B     kuya ngakuX.

       C     kuya ngakuY.

       D     kuhlala imile.                                                          (2)

1.8    I-inthenali rezistensi     yebhethri   kwisekhethi   dayagram   engezantsi
       ayinanzwanga.

       Xa iswitshi uS ivaliwe, yeyiphi ENYE kwezi zilandelayo emele utshintsho
       kwiiridingi zevolthimitha neamitha?

               IRIDINGI YEVOLTHIMITHA            IRIDINGI YEAMITHA
       A               Iyancipha                         Iyanda
       B                 Iyanda                       Iyancipha
       C               Iyancipha                       Iyancipha
       D                 Iyanda                          Iyanda                      (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                               IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                    (EC/SEPTEMBA 2024)

1.9    Kwigrafu engezantsi, isolidi layini grafu imele indlela iEmfu eyenziwa
       yisimpuli jenereyitha, etshintsha ngayo ngexesha. Idothedi layini ibonisa
       iEmfu yakwalaajenereyitha emva kokwenziwa kotshintsho.

       Loluphi utshintsho olwenziweyo ukwenza iziphumo ezikwi dothedi layini
       grafu?

       A    Isipidi seroteyishini sihafulishiwe

       B    Isipidi seroteyishini sidabulishiwe.

       C    Kufakelwe isipliti-ringi khomyutheyitha

       D    Kongezelelwe iibhrashi                                                   (2)

1.10   Xa iekhsayithedi elekhtroni isuka kwi-eneji level ephezulu isiya kwi-eneji
       esezantsi ispesifikhi ...

       A      emishini layini kwiemishini spekhthram iyaobhzevwa.

       B      emishini layini kwiabhzophshini spekhthram iyaobhzevwa.

       C      abhzophshini layini kwiemishini spekhthram iyaobhzevwa.

       D      abhzophshini layini abhzophshini spekhthram iyaobhzevwa..              (2)
                                                                                    [20]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                   9

UMBUZO 2 (Qala kwiphepha elitsha.)

Ibhlokhi enemesi u4 kg igcinwe imile kwitheyibhuli erhabaxa ehorizontali. Ibhlokhi
ikonekhthwe ngesitringi esikhaphu-khaphu esingandisekiyo esidlula kwiphuli
engenafrikhshini ukuya kwenye ibhlokhi enemesi u2 kg. Iblokhi u2 kg ijinga
ngokukavethikhali njengoko kubonisiwe kumzobo ongezantsi.

Ibhlokhi u4 kg ngoku ikhululwe, isistim yeemesi iya ngasekunene. Ikhoefishiyenti
yekhayinethikhi frikhshini phakathi kwebhlokhi u4 kg nesafeyisi yetafile ngu0,25.
Ungazinanzi iintumekelelo ze-efrikhshini.

2.1    Chaza iNyuthon’z sekhond lo of mowushini ngamagama.                            (2)

2.2    Zoba ifri-bhodi dayagram ebonisa ZONKE iifosi ezisebenza kwibhlokhi u4
       kg ngaphambi kwemowushini.                                                     (4)

2.3    Khaltyhuleyitha imagnithuydi ye:

       2.3.1 Frikhshinali fosi esebenza kwiblokhi u4 kg                               (3)

       2.3.2 Sipidi ebetha ngaso phantsi imesi u2 kg                                  (7)

2.4    Cacisa ukuba kutheni imowushini yebhlokhi u2 kg INGENObizwa njenge ‘fri
       foli mowushini’.                                                               (2)
                                                                                     [18]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                   (EC/SEPTEMBA 2024)

UMBUZO 3 (Qala kwiphepha elitsha.)

Ibhola uA iphoswe ezantsi ngokukavethikhali ukusuka enkcochoyini yesakhiwo,
esiphakeme ngo 90m, ngevelosithi u12 m·s-1. Kwangaxesha-nye, ibhola yesibini
efanayo uB iphoswe phezulu ngevelosithi u30 m·s-1. Ibhola uA nebhola uB
zodlulana emva kwe2,135 s.

Ungayinanzi intumekelelo yefrikhshini.

3.1   Nika idayirekhshini yeakhselereyishini yebhola uB ngexesha ihamba isiya
      phezulu.                                                                        (1)

3.2   Khaltyhuleyitha ivelosithi yebhola uB ngexesha idlula ibhola uA.                (3)

3.3   Khaltyhuleyitha idistensi phakathi kwebhola uA noB emva kwe2,5 s iibhola
      ziprojekhthiwe.                                                                 (5)

3.4   Kwisethi enye yee-ekhziz zoba isiketshi         seeposhini-thayim   grafu
      zemowushini yebhola uA nebhola uB.

      •    Kwibhola uA, ukusukela ngexesha iprojekhthwa de iyofika ezantsi.
      •    Kwibhola uB ukusukela ngexesha, iprojekhthwa de idlule ibhola uA.
      •    Bonisa ngokucacileyo ixesha apho ezibhola zimbini zidluana
      •    Sebenzisa igrawundi njengeziro pozishini.
      •    Leyibhelisha iigrafu uA noB.                                              (3)
                                                                                    [12]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                               11

UMBUZO 4 (Qala kwiphepha elitsha.)

Inqwelo ehambisa imithwalo enemesi u5 000 kg, ehamba ngevelosithi u15 m·s-1
ukuya ngasekunene ingqubana ngeentloko nemoto enemesi u2 000 kg ehamba
ngo20 m·s-1 kwidayirekhshini eophozithi. Nje emva kwekholizhini, imoto ihamba
ngevelosithi u5 m·s-1 ukuya ngasekunene.

4.1    Bhala iphrinsipuli of khonzeveyishini of liniya momentam ngamagama.           (2)

4.2    Khaltyhuleyitha imagnithyudi yevelosithi yenqwelo ehambisa imithwalo nje
       emva kwekholizhini.                                                           (4)

4.3    Ukuba ikholizhini ihlale iisekhondi eziyii0,4, khaltyhuleyitha ifosi
       esetyenziswa yinqwelo ehambisa imithwalo kwimoto ngexesha lekholizhini.      (4)
                                                                                   [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                 (EC/SEPTEMBA 2024)

UMBUZO 5 (Qala kwiphepha elitsha.)

Inkwenkwe ekwiirola-sikeyiti ihamba ngevelosithi engaguqukiyo kwidayirekhshini
yangase-isti kwindawo enguAB, ehorizontali engenafrikhshini yetreki ithwele
ipasela. Igqiba ngokwandisa ivelosithi yayo ngokuphosa ipasela kude nayo
ngokukahorizontali.

5.1   Mayiphoswe kweyiphi idayirekhshini ipaseli ukwenza okona kwanda kukhulu
      kwivelosithi yenkwenkwe?                                                     (1)

5.2   Yitsho uphinde ucacise ngamagama ilo yefizikhs esetyenziswe
      kuMBUZO u5.1.                                                                (3)

Ifika kwipoyinti uB ngevelosithi u6 m∙s-1 iqhubeke ihamba inyuka indawo yetreki
uBC erhabaxa iyekuma kwipozishini uX, eku4 m ngaphezulu kwegrawundi
njengokuboniswe kwidayagram engezantsi. Ifrikhshinali fosi engaguqukiyo engu40
N isebenza kwiirola sikeyiti. Indibanisela yemesi yenkwenkwe neerola sikeyiti
ngu57 kg.

5.3   Khalityhuleyitha ivelyu kaӨ weinklayindi pleyini.                            (5)

5.4   Iremote-controlled car enemesi u4 kg iqhutywa ukunyuka kwi-inklayindi
      pleyini eyenza iengile u30° ukusuka kuhorizontali ngeavareyiji fosi eya
      phambili u80 N njengoko kubonisiwe kwidayagram engezantsi. Imoto iva
      ifrikhshinali fosi engaguqukiyo engu15 N, xa ihamba inyuka kwi-inklayindi
      pleyini. Isipidi semoto emazantsi einklayindi pleyini ngu3 m∙s-1.

      Sebenzisa ii-eneji phrinsipuli ukukhalityhuleyitha isipidi semoto emva
      kokuhamba i5 m ukunyuka i-inklayindi pleyini.                                (6)
                                                                                  [15]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                           13

UMBUZO 6 (Qala kwiphepha elitsha.)

Isayireni yefaya thrakhi emileyo ikhupha iisawundi weyivu ezinefrikhwensi
engu1 800 Hz. Imoto, ihamba kwindlela engqalileyo ehorizontali ngesipidi
esingaguqukiyo esingu30 m.s–1, idlula ifaya thrakhi iqhubeke kwangesosipidi
singaguqukiyo.

6.1   Chaza iDopla Ifekhthi ngamagama.                                           (2)

6.2   Itshintsha njani ipitshi yesayireni, eviwa ngumqhubi wemoto, xa imoto
      ihamba ...
      (Chaza kuphela ukuba IYANDA, IYANCIPHA okanye IHLALA INJALO.)

      6.2.1     Ukuya ngakwifaya enjini?                                         (1)

      6.2.2     Ukuya kude nefaya thrakhi?                                       (1)

6.3   Khalityhuleyitha ifrikhwensi eviwe ngumqhubi wemoto njengoko imoto
      ihamba ukuya ngakwifaya thrakhi. (Thatha isipidi sesawundi emoyeni
      njengo330 m.s–1.)                                                          (5)

6.4    Siketsha igrafu ukubonisa ukuba itshintsha njani ifrikhwensi
      njengefankhshini yexesha njengoko umqhubi esondela ze adlule
      ifayathrakhi.
       (Akukho manana afunekayo.)                                                (3)

6.5   Chaza imedikhali instrumenti esebenzisa iDopla Ifekhthi.                  (1)
                                                                               [13]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                 Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                    (EC/SEPTEMBA 2024)

UMBUZO 7 (Qala kwiphepha elitsha.)

Iimethali sifiye ezintathu ezincinci, ezifanayo, uK, uM noG zibekwe kwivatyhum.
Isifiye ngasinye sithwele itshaji engu6 nC. Izifiye zibekwe ngendlela yokuba uK
noG baqaqe ngeX mm ukusuka kuM njengoko kubonisiwe kwidayagram
engezantsi:

7.1   Chaza iKhulombz lo ngamagama..                                                 (2)

Imagnitythudi yenethi fosi esetyenziswa kuM nguK noG ingu2,864 x 10-6 N.

7.2   Khalityhuleyitha idistensi,uX, phakathi kukaG noM.                             (8)
                                                                                    [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                   15

UMBUZO 8 (Qala kwiphepha elitsha.)

Apha ngezantsi kukho i-ayisoleyithedi poyinti tshaji, uP, onemagnityhudi
engu+ 200 nC.

8.1    Zoba i-elekhthrikhi fildi pateni ejikeleze ipoyinti tshaji uP.
                                                                                        (3)
Ipoyinti tshaji yesibini, uQ, nayo ethwele itshaji engu+200 nC, ibekwe kwi600
mm kude nepoyinti tshaji uP njengoko kubonisiwe kwidayagram engezantsi

UY yipoyinti eku200 mm ngasekunene kwepoyinti tshaji uP.

8.2    Chaza igama electric field at a point.                                           (2)

8.3    Khalityhuleyitha inethi elekhthrikhi fildi ekwipoyinti uY eyenziwa ziitshaji
       uP noQ.                                                                          (5)
                                                                                       [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

                             Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                       (EC/SEPTEMBA 2024)

UMBUZO 9 (Qala kwiphepha elitsha.)

Ibhethri ekwisekethi dayagram engezantsi, ineinthenali rezistensi ur. Xa iswitshi
uS ivaliwe, iridingi kwivolthimitha uV2 ngu18 V. Kwaye irezista uR ikhupha u13,5
W

9.1     Chaza i-Ohmz Lo ngamagama.                                                      (2)

9.2     Khalityhuleyitha irezistensi yerezista uR.                                      (3)

9.3     Khalityhuleyitha iridingi kwi-amitha uA.                                        (5)

9.4     Cacisa, ngamagama, lithetha ukuthini igama u-internal resistance
        yebhethri                                                                       (2)

9.5     Khalityhuleyitha iphothenshiyali diferensi edlula kwirezista u10 Ώ              (3)

9.6     Xa iswitshi uS ibivuliwe, iridingi kwivolthimitha uV1 ibingu49,5 V.

        Khalityhuleyitha i-inthenali rezistensi yebhethri.                              (5)

9.7     Ingaba i-inthenali rezistensi kwisekethi IYANDA, IYANCIPHA, ukanye
        IHALA INJALO xa irezista uR isusiwe?                                            (1)
                                                                                       [21]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                  17

 UMBUZO 10 (Qala kwiphepha elitsha.)

 Qwalasela isiketshi esingezantsi.

 10.1   Bhala umsebennzi wekhomponenti eleyibhelishwe Q kwidayagram.
        engasentla                                                                      (1)

 Iitshaji ezimbini zenziwe ngokwembonakalo yedivayisi eboniswe kwisiketshi
 esingasentla ukufumana iawuthiphuthi phothenshiyali diferensi elandelayo.

 10.2   Bhala iinguqu EZIMBINI ezenziwe kwidivayisi.                                    (2)

 Xa i60 W layithi bhalbhu ikonekhthwe kwidivayisi entsha, iphikhi kharenti
 ka0,45 A idlula kwilayithi bhalbhu.

 10.3   Khalityhuleyitha iphothenshiyali diferensi yeDC enokwenza ibhrayithinesi
        efana neyelayithi bhalbhu.                                                      (5)
                                                                                        [8]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                              IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                          (EC/SEPTEMBA 2024)

UMBUZO 11 (Qala kwiphepha elitsha.)

Ifotho-elekhtrikhi ifekhthi ineeprakhthikhali aplikheyshini ezininzi. Ifothoseli, nje
ngale ingezantsi esetyenziswa kwiibhagla alam sistim, iyenye yeeaplikheyishini
ezinje.

Eyona weyivulenthi inkulu yemonokhromathikhi layithi enokwenza ukukhutshwa
kweefothoelekhthroni kulefothoseli ingasentla, ngu229 nm. Xa umntu ephazamisa
ibhim, ukuhla ngesaquphe kwekharenti, kuvusa iswitshi, ecima ialam.

11.1    Khalityhuleyitha ifrikhwensi yemonokhromathikhi layithi yeweyivulenthi
        u229 nm                                                                             (3)

11.2    Nika isayentifikhi them yefrikhwensi oyibale kuMBUZO 11.1 ngasentla.                (1)

11.3    Chaza igama wekhi fankhshini ngamagama.                                             (2)

11.4    Khalityhuleyitha ifrikhwensi yemonokhromathikhi layithi
        emayisetyenziswe, uku-emitha iifothoelekhthroni ezinevelosithi
        engu1,57 x 106 m.s-1 ukusuka kwikhathodi yefothoseli engasentla.                    (4)

11.5    Iizakutshintsha njani impendulo ekuMBUZO u11.4 ukuba eyona
        weyivulenth inkulu yemonokhromathikhi layithi efunekayo ukuijekhtha
        iifothoelekhthroni incitshisiwe ukuya ku 189 nm?
        Bhala IYANDA, IYANCIPHA, okanye IHLALA INJALO.
        Nika isizathu sempendulo yakho.                                                     (3)
                                                                                           [13]

                                                       AMANQAKU XA EWONKE:                 150

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                              19

                       IDATA YEFIZIKHALI SAYENSIZI KAGREYIDI 12
                                      IPHEPHA 1 (FIZIKHSI)
ITHEYIBHILE 1: IIFIZIKHALI KHONSTENTI
                   IGAMA                                ISIMBOLI                 IVELYU
 Akhselereyshini ye gravithi                                 g                   9,8 m•s-2
 Iyunivesal gravitheyshinali khonstenti                      G          6,67 × 10-11 N•m2.kg-2
 Ispidi selayithi kwi vakhthyum                              c               3,0 × 108 m•s-1
 IPlankiz khonstenti                                         h              6,63 × 10-34 J•s
 IKhulombz khonstenti                                        k            9,0 × 109 N•m2•C-2
 Itshaji ye-elekhtroni                                       e                -1,6 × 10-19 C
 Imesi ye-elekhtroni                                        me               9,11 × 10-31 kg
 Imesi yomhlaba                                              M               5,98 × 1024 kg
 Ireyidiyasi yomhlaba                                       RE               6,38 × 103 km

ITHEYIBHULI YE2: IIFOMYULA

IMOWUSHINI
 v f = vi + a t                              Δx = v i Δt + 21 at 2 or/of Δy = v i Δt + 21 at 2
                                                    v + vf                 v + vf 
   2      2                2      2
 v f = v i + 2ax or/of v f = v i + 2ay      Δx =  i       Δt or/of Δy =  i       Δt
                                                    2                      2 

IFOSI
 Fnet = ma                                   p = mv
 fsmakhs = µsN                               fk = µkN
 Fnet t = p
                                              w = mg
 p = mv f − mv i
       Gm 1 m 2                                    M
 F=           2                              g = G d2
         d

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                      IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                        (EC/SEPTEMBA 2024)

IWEKHI, IENEJI NEPHAWA

 W = FΔxcosθ                                       U= mgh            or/okanye EP = mgh
                                                    Wnet = K or/okanye Wnet = Ek
    1               1
 K = mv 2 or/of Ek = mv 2
    2               2                               K = K f − K i   or/okanye Ek = Ekf − Eki
 Wnc = K + U or/okanye                                 W
                                                   P=
 Wnc = Ek + Ep                                         t
 Pav = Fvave

AMAZA, ISANDI KWAYE UKUKHANYA

                                                         1
 v=f                                               T=
                                                         f

        v  vL              v  vL                                     c
 fL =          fs    fL =          fb              E= hf or/of E = h
        v  vs              v  vb                                     

 E = Wo + Ek(max) where/waar

 E = hf and/en W0 = hf0 and/en Ek(max) = ½mvmax2 or/of K(max) = ½mvmax2

IELEKHTHROSTATIKI

   kQ 1Q 2                                               kQ
 F=                                                E=
     r2                                                  r2
    V                                                    F
 E=                                                E=
    d                                                    q
        W                                                Q
 V=                                                n=
        q                                                qe

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

                                Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)             IFIZIKHALI SAYENSIZI P1                                                    21

IISEKETHE ZOMBANE

                                               emf (ε) = I(R + r)
    V
 R=
    I                                          emk (ε) = I(R + r)
 R s = R1 + R 2 + ...
  1  1   1                                     q = IΔt
    = +     + ...
 R p R1 R 2
 W = Vq                                             W
                                               P=
                                                    Δt
 W = VI  t
                                               P = VI
 W = I2R  t
                                               P = I2R
            2
       V Δt                                         V2
 W=                                            P=
        R                                           R

OLTHANEYITHINGI KHARENTI

                                               Pav erey iji= VrmsIrms       /   Pgemiddeld = Vwgk I wgk
           I max                      I
 I rms =                /      I wgk = maks
                2                       2      Pav erey iji= Irms
                                                              2
                                                                 R          /   Pgemiddeld = I 2wgk R
            Vmax                      Vmakhs
 Vrms =                 /    Vwgk =                                                             2
                                                                                               Vwgk
              2                          2                   V2                 Pgemiddeld =
                                               Pav erey iji = rms       /
                                                              R                                 R

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                          Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [kzn=G12 Physical Sciences P1 Sep 2024 KZN QP Scanned by Farhad Akoo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-g12-physical-sciences-p1-sep-2024-kzn-qp-scanned-by-farhad-akoo/21919713-0b36-4903-ba81-155d000a162d) — Physical Sciences · QP · 2024
- [mp=P. Sciences P 1 Sept 2024 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/mp-p-sciences-p-1-sept-2024-mpumalanga/40cb47ca-3caa-477f-aa74-1e4a27d9f510) — Physical Sciences · QP · 2024
- [Physical Sciences Physics P1 QP May June 2024 North West](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-p1-qp-may-june-2024-north-west/4851c663-ba39-4265-b12f-37957af65e66) — Physical Sciences · QP · 2024
- [Physical Sciences Physics P1 MEMO May June 2024 KZN](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-p1-memo-may-june-2024-kzn/49134363-7da2-4c98-ab54-c6d186d63bdc) — Physical Sciences · Memo · 2024
- [2024 MCED Sept Gr 12 P.Sciences P1 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/2024-mced-sept-gr-12-p-sciences-p1-memo/10a9100b-159b-46b7-bf75-b22879248ca6) — Physical Sciences · Memo · 2024
- [FSPHYSICALSCIENCESP1PREPSEPT2024MGENG-AFR](https://www.hlayiso.com/library/fsphysicalsciencesp1prepsept2024mgeng-afr/b6949bed-03b5-40bf-b617-1395d1469896) — Physical Sciences · QP · 2024 · Afr

## More from Grade 12 Physical Sciences

- [Pysical Sciences P2 Memo AfrEng watermark](https://www.hlayiso.com/library/pysical-sciences-p2-memo-afreng-watermark/cb0c7842-3512-4579-a012-a91b31f09008) — Memo · 2025
- [PHY SC P1 MEMO GR 12 SEPT 2025 E+A watermark](https://www.hlayiso.com/library/phy-sc-p1-memo-gr-12-sept-2025-e-a-watermark/ee8fc295-8eb6-4163-acb0-c6d2b3dec26f) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P1 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p1-may-june-2025-limpopo/82f7a5dc-e27f-400b-84ae-bcf3217097d6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P2 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p2-may-june-2025-limpopo/f2cd1409-6db0-4f23-b078-ce944b93c2b5) — Memo · 2025
- [Physics Grade 12 NSC P1 MEMO September 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physics-grade-12-nsc-p1-memo-september-2025-limpopo/ee326b2b-8480-42f2-8ce0-7bcf6229bde6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO March 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-march-2025-mpumalanga/88039ede-226f-4c60-918e-92c8ef3e11cc) — Memo · 2025

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
