# Physical Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP

> Grade 12 Physical Sciences Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2023, 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-xhosa/13f21dbf-3361-4d61-a76b-ac8c43587a07
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Physical Sciences
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Physical Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/physical-sciences) › [Physical Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-xhosa/13f21dbf-3361-4d61-a76b-ac8c43587a07)

## About this document

Physical Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                        SENIOR CERTIFICATE

                                IBANGA 12

                         SEPTEMBA 2023

                   IFIZIKHALI SAYENSIZI P2
                         (IKHEMISTRI)

AMANQAKU:    150

IXESHA:      3 iiyure

            Eli phepha lemibuzo linamaphepha angama23 kuquka needatha
                             shithi ezinamaphepha ama4.

### Page 2

2                     IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)             (EC/SEPTEMBER 2023)

IMIYALELO NOLWAZI

1.    Bhala igama nefani kwisithuba esifanelekileyo kwincwadi yokuphendulela.

2.    Eli phepha liqulethe imibuzo ELITHOBA. Phendula yonke imibuzo
      KWINCWADI YOKUPHENDULELA.

3.    Qala umbuzo NGAMNYE               kwiphepha     ELITSHA   KWINCWADI
      YOKUPHENDULELA.

4.    Nambarisha iimpendulo zakho ngokuthe ngqo ngalendlela imibuzo yakho
      enambarishwe ngayo kwi khweshini pheyipha.

5.    Shiya umgca OMNYE phakathi kwemibuzwana, umzekelo: UMBUZWANA
      2.1 no MBUZWANA 2.2.

6.    Uvumelekile ukusebenzisa ikhaltyhuleyitha engafakwanga lwazi.

7.    Ungazisebenzisa izixhobo zeMathematika ezifanelekileyo.

8.    Bonakalisa ZONKE iifomyula nee sabstityushini kwizibalo zakho ZONKE.

9.    Shiya impendulo yakho YOKUGQIBELA yamanani kubuncinane bee
      desimali pleyisi EZIMBINI.

10.   Xhasa okanye unike iingxoxwana apho zifuneka khona.

11.   Uyacetyiswa ukuba usebenzise IIDATHA SHITHI ezikweli phepha.

12.   Bhala cocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                        Tyhila

### Page 3

(EC/SEPTEMBER 2023)            IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                      3

 UMBUZO 1: IMIBUZO ENEEMPENDULO EZIKHETHWAYO EZINIKIWEYO

 Iindlela ezahlukileyo zinikiwe njengeempendulo ezinokuchaneka kwimibuzo
 elandelayo. Khetha impendulo ze ubhale unobumba kuphela (A–D) ecaleni
 kweenombolo zemimbuzo (1.1 ukuya ku1.10) KWINCWADI YOKUPHENDULELA,
 umzekelo: 1.11E.

 1.1      Yeyiphi ENYE kwezilandelayo eneZONA intermolecular forces
          EZISTRONGO ?

          A     CH3COCH3

          B     CH3CH2CHO

          C     CH3CH2CH2OH

          D     CH3CH2COOH                                                             (2)

 1.2      Qwalasela irhiekshini engezantsi:

          C2H4 + Br2 → C2H4Br2

          Luluphi UHLOBO lwerhiekshini oluboniswe yi-ikhweyizhini engentla?

          A     Hydration

          B     Halogenation

          C     Hydrogenation

          D     Hydrohalogenation                                                      (2)

 1.3      Igama lefunctional group yeealdehyde ngu …

          A     formyl.

          B     carbonyl.

          C     hydroxyl.

          D     carboxyl.                                                          (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                    Tyhila

### Page 4

4                                        IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)   (EC/SEPTEMBER 2023)

 1.4   Ukhompawundi Q undergoes a cracking reaction ukuvelisa iorganic
       khompawundi P ne-ethene, C2H4 njengoko kubonisiwe ngezantsi.

       Khompawundi Q → Khompawundi P + C2H4

       Ukhompawundi P uyaqhubeka esenzeka ikhombashini rhiekshini
       ngokwebhalansdi ikhweyizhini:

        P + 8 O2 → 5 CO2 + 6 H2O

       Igama le-IUPAC likakhompawundi Q ngu …

       A      butane.

       B      pentane.

       C      hexane.

       D      heptane.                                                                              (2)

 1.5   IMaxwell-Boltzmann distribhuyushini khevu X ibonisa inani le molecules
       against kinetic energy yerhiekshini ethile.
       Ukhevu Y ufunyenwe xa enye kwiirhiekshini khondishini itshintshiwe.

                   Number of particles
                                                                         Y
                                                                         X

                                                 Kinetic energy

       Yeyiphi ENYE kwiifektha ezilalandelayo etshintshiweyo ukufumana
       ukhevu Y?

       A     YiPresha

       B     YiTempritsha

       C     YiKhonsentreyshini

       D     Kukufakwa kwekhathalisti                                                               (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                 Tyhila

### Page 5

(EC/SEPTEMBER 2023)                  IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                             5

1.6     Idikhompozishini rhiekshini elandelayo ivunyelwe ifikelele kwiekhwilibriyam:

        COCℓ2 (g) ⇌ CO (g) + Cℓ2 (g)

        Yeyiphi ENYE kwiigrafu ezilandelayo [CO][Cℓ2] vesazi [COCℓ2]
        ECHANEKILEYO kwiekhwilibriyam?

            A                                            B

                        [CO][Cℓ2]                                     [CO][Cℓ2]

                                          [COCℓ2]                                 [COCℓ2]

            C                                            D

                         [CO][Cℓ2]                                [CO][Cℓ2]

                                            [COCℓ2]                               [COCℓ2]
                                                                                                     (2)

1.7     Yeyiphi ENYE kwiisalt ezingezantsi enokuveliswa ngerhiekshini yestrong
        bheyisi neweak asidi?

        A       Na2SO4

        B       NH4Cℓ

        C       NaCℓ

        D       KHCO3                                                                                (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                  Tyhila

### Page 6

6                     IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                 (EC/SEPTEMBER 2023)

1.8    Irhiekshini emelwe yi-ikhweyizhini engezantsi ifikekelela kwiekhwilibriyam:

       CH3COOH (aq) + H2O (ℓ) ⇌ CH3COO– (aq) + H3O+ (aq)

       Amaqabaza ambalwa ekhonsentreyithedi solushini ye CH3COONa (aq)
       agalelwe kwiekhwilibriyam mixture.

       Yeyiphi ENYE kwezilandelayo ngokubhekiselele kwipH ne ekhwilibriyam
       pozishini ECHANEKILEYO xa irhiekshinini isondela kwiekhwilibriyam
       entsha?

                             pH                    iEkhwilibriyam pozishini
                                                       ishiftela ngase:
       A                 Iyanda                             Khohlo
       B               Iyancipha                            Kunene
       C                 Iyanda                             Kunene
       D               Iyancipha                            Khohlo
                                                                                           (2)

1.9    Idayagram eyenziwe yalula engezantsi imele ielectrolytic seli esetyenziswe
       kwiphuyurifikheyishini yekopa (Cu).

                                      Iphawa
                                        sosi

                                  P            Q

       UElektrowudi P iyiCATHODE yeseli.

       Yeyiphi ENYE kwindibanisela ezilandelayo echanekileyo ngokubhekisele
       kuelektrowudi P?

                   Irhiekshini eyenzeka             ITteminali akonekthwe kuyo
                      kuelektrowudi P                     uelektrowudi P
       A                Oksideyshini                         Phozithivi
       B                Oksideyshini                         Negethivi
       C                 Ridakshini                          Phosithivi
       D                 Ridakshini                          Negethivi                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                            Tyhila

### Page 7

(EC/SEPTEMBER 2023)           IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                        7

1.10    Qwalasela ihayiphothethikhali sponteniyasi rhiekshini elandelayo:

        Q2+ + R → R2+ + Q

        P2+ + Q → P + Q2+

        Yeyiphi ENYE kuluhlu olulandelayo iioxidising agent zikwioda yeincreasing
        strength?

        A     Q2+, R2+, P2+

        B     R2+, Q2+, P2+

        C     P2+, Q2+, R2+

        D     P2+, R2+, Q2+                                                          (2)
                                                                                    [20]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                      Tyhila

### Page 8

8                             IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)               (EC/SEPTEMBER 2023)

UMBUZO 2 (Qala kwiphepha elitsha.)

2.1       Qwalasela iioganikhi khompawundi A ukuya kuF ezingezantsi.

      A            2-methylpent-2-ene                 B             (CH3)3COH

      C         2,3-dimethylpentanoic acid            D       CH2CH3            CH3

                                                          H   C       C    C     C     H

                                                               H                 H

      E                                               F             CH3CH2Br
            H       H     O

      H     C      C      C

            H       H         H

2.1        Bhala UNOBUMBA wekhompawundi …

           2.1.1       Eyi alkyne                                                                    (1)

           2.1.2       Eyi haloalkane                                                                (1)

           2.1.3       Enejenerali fomyula CnH2n+2O                                                  (1)

2.2        Ingaba ukhompawundi A uSATSHUREYITHEDI okanye
           u-ANSATSHUREYITHEDI?

           Nika isizathu sempendulo.                                                                 (2)

2.3        Bhala:

           2.3.1 ISitraktsharali fomuyula sikakhompawundi C.                                         (2)

           2.3.2 Igama le IUPAC likakhompawundi D.                                                   (2)

2.4        Ingaba ukhompawundi B yiPRAYIMARI, SEKONDARI OKANYE
           THESHIYARI alkhoholi?

           Nika isizathu sempendulo.                                                                 (2)

2.5        Bhala igama le IUPAC leCHAIN isomer ka khompawundi B.                                     (2)

2.6        Ukhompawundi E une functional isomer.

           2.6.1 Zintoni Iifunctional isomer?                                                        (2)

           2.6.2 Bhala iKHONDENSIDI STRAKTSHRALI fomyula sefunctional isomer
                 kakhompawundi E.                                                                (2)
                                                                                                [17]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                  Tyhila

### Page 9

(EC/SEPTEMBER 2023)           IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                                 9

 UMBUZO 3 (Qala kwiphepha elitsha.)

 Iikhompawundi A ukuya kuC zisetyenziswe uku investigeyitha ifektha einfluence
 ibhoyilingi poyinti zeeoganikhi khompawundi. itheyibhile engezantsi ibonisa
 iziphumo ezifunyenweyo.

                      Khompawundi                        Bhoyilingi poyinti(oC)

       A                 Propan-1-ol                                 97
       B                 Butan-1-ol                                 117,7
       C                 Pentan-1-ol                                138

 3.1    Chaza igama ubhoyilingi poyinti.                                                         (2)

 3.2    Ngale investigeyishini, bhala:

        3.2.1    i-Indiphendenti variyebli                                                       (1)

        3.2.2    Ikhontroldi variyebli                                                           (1)

 3.3    Chaza i-intermolecular           fosi    ephembelela   le    threndi   ibonakalayo
        kwiibhoyilingi poyinti.                                                                  (1)

 3.4    Iibhoyilingi poyinti zeealkhoholi ezintathu ezibranched zinikiwe ngezantsi:

                108 °C                          129 °C                      149 °C

        Yeyiphi ENYE kwezi thempritsha zintathu enokuba yibhoyilingi
        ka2-methylbutag-1-oli?                                                                   (1)

 3.5    Cacisa ngokupheleleyo impendulo kuMBUZO 3.4.                                             (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                              Tyhila

### Page 10

10                                       IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)   (EC/SEPTEMBER 2023)
 3.6   iigrafu ezingezantsi zibonisa irhileyshinishiphu phakathi kweveyipha presha
       ne thempritsha kapropani-1-oli nopropanali.

                 iveyipha presha (kPa)
                                                                    P
                                                                           Q

                                              Ithempritsha (K)

       3.6.1   Chaza igama veyipha presha.                                                          (2)

       3.6.2   Yeyiphi ikhevu, uP okanye uQ, ebonisa igrafu kapropani-1-oli?                        (1)

       3.6.3   Cacisa impendulo kuMBUZO 3.6.2 ngokubhekisele kwi TAYIPHU.
               yee-intermolecular fosi.                                                             (4)
                                                                                                   [17]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                Tyhila

### Page 11

(EC/SEPTEMBER 2023)          IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                    11

 UMBUZO 4 (Qala kwiphepha elitsha.)

 4.1    Iflowu dayagram engezantsi ibonisa ukhompawundi P ukuba angatshintshwa
        njani abe ziioganikhi khompawundi Q noR.

                                       Ukhompawundi P:

                                    CH3CHBrCH2CH2CH3

                                                  Ukhompawundi Q + NaBr + H2O
              Ukhompawundi R                      (Meyija prowudakthi)
                 (Alkhoholi)

        Ngorhiekshini I bhala:

        4.1.1 Igama lohlobo lwesabstityushini rhiekshini                                 (1)

        4.1.2 Igama le-IUPAC likakhompawundi R.
                                                                                         (2)

        Ngorhiekshini II bhala:

        4.1.3 Irhiekshini khondishini ibenye ngaphandle kweheat.                         (1)

        4.1.4 ISitraktsharali fomyula sikakhompawundi Q.                                 (2)

        Ukhompawundi R angaguqulelwa kuKhompawundi Q.

        Ngenguqulelo kakhompawundi R ukuya kukhompawundi Q bhala i:

        4.1.5 Fomyula okanye igama leinorganic reagent efunekayo.                        (1)

        4.1.6 Uhlobo lwerhiekshini .                                                     (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                 Tyhila

### Page 12

12                     IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                (EC/SEPTEMBER 2023)

 4.2   Imiktsha ye-ethanowikhi asidi (CH3COOH) nepropan-1-ol (CH3CH2CH2OH)
       ihithishiwe kukho ikhonsentreyithedi salfuyurikhi asidi (H2SO4) kwiwater bath
       njengoko kubonisiwe ngezantsi.

                                                             Ethanowikhi asidi
                                                                 +
                                                             Propan-1-ol
                             water                               +
                                                             Salfuyurikhi asidi

       4.2.1 Bhala igama le rhiekshini eyenzekayo.                                              (1)

       4.2.2 Nika isizathu sokuhithisha irhiekshini mikstsha kwiwater bath.                     (1)

       4.2.3 Bhala istraktsharali    fomyula    negama       le-IUPAC    seprowudakthi
             eyenzekileyo.                                                                     (4)
                                                                                              [14]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                           Tyhila

### Page 13

(EC/SEPTEMBER 2023)          IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                            13

 UMBUZO 5 (Qala kwiphepha elitsha.)

 Iqela labafundi li-investigeyitiha ireleyinishphu phakakathi kwerhiekshini rheyithi
 nekhonsentreyishini. Basebenzise irhiekshini phakathi kwek calcium carbonate
 phawuda CaCO3 (s) ne EXCESSi hydrochloric acid solution HCℓ (aq), ku25 °C.

 Ibhalansdi i-ikhwezhini yale rhiekshini ngu:

 CaCO3 (s) + 2 HCℓ (aq) → CaCℓ2 (aq) + H2O (ℓ) + CO2 (g)              ΔH < 0

 Iapharathasi esetyenzisiweyo iboniswe ngezantsi.
                                                      igesi sarinji

                                              igesi

                                              HCℓ
               CaCO3

        Itheyibhile engezantsi ibonisa iirhiekshini khondishini zeEksperimenti 1 no2.

        UEKSPERIMENTI IKHONSENTREYISHINI IVOLYUM                            IXESHA
                            YE HCℓ          YE                           ELITHATHWE
                                  -3
                           (mol·dm )        HCℓ                          YIRHIEKSHINI
                                           (cm3)                           UKUFIKA
                                                                         ESIPHELWENI
                                                                           (minutes)
                  1                     0,9                   50              5,28

                  2                     1,2                   50               Y

 5.1    Chaza igama rhiekshini rheyithi.                                                    (2)

 5.2    Chaza iapharathasi efunekayo kwi-investigeyishini engaboniswanga
        kwisiketshi esingentla.                                                             (1)

 5.3    Nika isizathu kutheni ithempritsha yerhiekshini mikstsha ingahlali injalo
        ngelixesha lerhiekshini                                                             (1)

 5.4    Ingaba ixesha Y kueksperimenti 2 lizakuba LIDE okanye LIFUTSHANE
        kunemizuzu emi5,28?                                                                 (1)

 5.5    Cacisa impendulo kuMBUZO 5.4 ngokubhekisele kwicollision theory.                    (2)

 5.6    Kueksperimenti 1, i250 cm3 ngqo ye CO2 iveliswe kwimizuzu emi5,28.
Akuvumelekanga ukufotokopa                                                         Tyhila

### Page 14

14                      IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)             (EC/SEPTEMBER 2023)

       5.6.1    Khaltyhuleyitha iavaeyiji rheyithi yemveliso yeCO2 kwi cm3·min-1            (3)

       Kancinci emva kokuba irhiekshini kueksperiment 1 iphelile, iflaskhi itywinwe
       ngokuqinileyo kwaze kwafunyaniswa ukuba i100 cm3 yeCO2 iphumile
       kwiflaskhi.

       5.6.2    Khaltyhuleyitha imesi yeCO2 eshiyeke kwiflaskhi emva kokuba
                iflaskhi itywiniwe. Thatha ngokuba imolar voluyum yeCO2 ku25 °C
                ngu25 000 cm3·mol-1.                                                        (4)

 5.7   Kueksperimenti 3 abafundi ngoku bagalela u50 cm3 we EXESS ethanoic
       acid (C2H4O2) solushini onekhonsentreyishini engu 0,9 mol·dm-3 kuCaCO3
       phawda ku25 °C baze bathelekisa iziphumo nezo zika eksperimenti 1.

       Igrafu yevoluyum yeCO2 kunye nexesha yee-eksperimenti ezimbini
       ibonakalisiwe ngezantsi.

                     ivoluyumu ye   Q

                     CO2
                                        P

                          (cm3)

                                        Ixesha (iiminethi)

       5.7.1    Yeyiphi igrafu uP okanye uQ emele iziphumo zika eksperimenti 3?             (1)

       5.7.2    Cacisa impendulo kuMBUZO 5.7.1.                                             (2)

       5.7.3    Ingathelekiswa njani i-amawunti yeCaCO3 esetyenziswe ku
                eksperimenti 1 kwiamawunti yeCaCO3 esetyenziswe
                kueksperimenti 3?

                Khetha kuINGAPHEZULU KO, INGAPHANTSI KO okanye
                ILINGANA NO.

                Nika isizathu sempendulo.                                               (2)
                                                                                       [19]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                         Tyhila

### Page 15

(EC/SEPTEMBER 2023)                         IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                            15

 UMBUZO 6 (Qala kwiphepha elitsha.)

 6.1    iSulphur trioxide (SO3) gesi i-injekhthelwe kwikhonteyina engenanto yaze
        yatywinwa. Irhiekshini elandelayo yenzeka phakathi kwikhonteyina:

        2 SO3 (g) ⇌ 2 SO2 (g) + O2 (g)

         Igrafu engezantsi ibonisa Iinguqu kwiirhiekshini rheyithi nexesha kwi20
        yeeminethi yokuqala.

                 iRhiekshini rheyithi

                (mol·dm-3·min-1)

                                        0              10    15               20
                                                      Ixesha (iiminethi)

        6.1.1               Bhala intsingiselo yedouble arrow “⇌” kwi-ikhweyizhini.                   (1)

        6.1.2               Yintoni eboniswa yihorizontali sekshini kwigrafu phakathi
                            ko t = 10 yeeminethi no t = 15 yeemineuthi                                (1)

        Kut = 15 yeeminethi ithempritsha yerhiekshini mikstsha kwi khonteyina iye
        yatshintshwa.

        6.1.3               Ingaba ikhonteyina iye YABANDISWA                 okanye   YENZIWA
                            SHUSHU ku t = 15 yeeminethi?                                              (1)

        6.1.4               Ingaba  iforwardi          rhiekshini    IEKZOTHEMIKHI           okanye
                            iENDOTHEMIKHI?                                                            (1)

        6.1.5               Cacisa impendulo kuMBUZO                6.1.4   ngokubhekisele    kuLe
                            Chatelier’s prinsipuli.                                                   (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                        Tyhila

### Page 16

16                                     IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)   (EC/SEPTEMBER 2023)
 Emva kwe20 yeeminethi ipresha ngaphakathi kwirhiekshini yandisiwe ngokuthoba
 ivoluyumu kwithempritsha engatshintshiyo.

       6.1.6        Zoba kwakhona igrafu ingezantsi uze ubonise impembelelo
                    yokwandisa ipresha kwirhiekshini rheyithi kude kube kwenzeke
                    iikhwelibriyam entsha..

                                            IGRAPH YERATE VERSUS TIME

                iRhiekshini rheyithi

               (mol·dm-3·min-1)
                                       20
                                               Ixesha (iiminethi)                                  (2)

 6.2   Ikhabhoni (C) nekhabhoni dayioksayidi (CO2) zixutyelwe kwikhonteyina
       engenanto engu2 dm3.

       Iikhweyizhini elandelayo ebhalansiweyo ibonisa irhiekshini efikelela kwi
       ekhwilibriyam kwikhonteyina ku7 00 °C.

       C (s) + CO2 (g) ⇌ 2 CO (g)

       Kwiekhwilibriyam, kufumaniseke okokuba ikhonsentreyishini yeCO2 ngu0,05
       mol.dm-3 kwaye u0,4 weemowuli zeC (s) zikhona. iekhwilibriyam khonstenti
       yale rhiekshini ku700 °C ngu0,05.

       Khaltyhuleyitha ipesenteyiji yekhabhoni erhiekthileyo.                                     (8)
                                                                                                 [16]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                              Tyhila

### Page 17

(EC/SEPTEMBER 2023)           IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                             17

 UMBUZO 7 (Qala kwiphepha elitsha.)

 7.1    Qwalasela Iayonizeyshini ‘yeoxalic acid H2C2O4 (aq), eboniswe yibhalansidi
        ikhweyizhini elandelayo.

        H2C2O4 (aq) + H2O (ℓ) ⇌ HC2O4 – (aq) + H3O+ (aq)

        Ikhonsentreyishini yesabsitensi NGANYE efunyanwa ku0,1 mol·dm-3 solushini
        ye H2C2O4 kwiekhwilibriyam inikwe kwitheybhile engezantsi:

            iiSabstensi             H2C2O4             HC2O4 –               H3O+
         Ikhonsentreyishini
                                     0,046               0,054              0,054
             (mol·dm-3)

        7.1.1     Chaza iasidi ngokwethiyori kaLowry-Brønsted.                                 (2)

        7.1.2     Bhala Ifomyula yebheyisi kwirhiekshini engentla ngaphandle koH2O.            (1)

        7.1.3     Ingaba ioxalic acid yiasidi eSTRONG okanye eWEAK?                            (1)

        7.1.4     Cacisa impendulo      kuMBUZO      7.1.3   ngokubhekisele    kwidatha
                  ekwitheybhile.                                                               (2)

 7.2    Ikhonsentreyithedi sodium hydroxide solution, NaOH(aq), idayiluthwe
        ngewater kwisinye eshumini seorijinali khonsentreyishini yayo.

         i35 cm3 ngqo yedayiluthi solushini ye sodiyam hayidroksayidi imikswe ne25
        cm3 yehydrochloric acid solution, HCℓ (aq) enekhonsentreyishini engu0,1
        mol·dm-3 eflaskhini.

        Inyutralizeyshini rhiekshini yenzeka kwifaskhi ngokwebhalansidi ikhweyizhini:

        HCℓ (aq) + NaOH (aq) → NaCℓ (aq) + H2O (ℓ)

        7.2.1     Khaltyhuleyitha i-inishiyali nunber yeemowuli ze HCℓ eflaskhini.             (3)

        ipH yesolushini yokugqibela ngu12.

        Khaltyhuleyitha i CONSENTREYISHINI ye/yee:

         7.2.2    Haydroksayidi ayoni kwisolushini yokugqibela.
                                                                                              (4)

         7.2.3    Khonsentreyithedi sodiyam hayidroksayidi.
                                                                                              (6)
                                                                                              [19]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                           Tyhila

### Page 18

18                      IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)            (EC/SEPTEMBER 2023)
 UMBUZO 8 (Qala kwiphepha elitsha.)

 Igalvanic seli isetwe kwimeko eziqingqiweyo (Kwiistandadi Khondishini). Enye
 ihafu-seli inesiliva pleyiti, Ag, kwi akhwiyasi solushini yeAgNO3, ngelixa enye
 ihafu-seli ine inert platinam pleyiti kwiakhwiyasi solushini eneFe2+ neFe3+,
 njengoko kubonisiwe kwisimplifayidi dayagram engezantsi.

                                             V

           Ag                                                          Pt

                        AgNO3 (aq)                    Fe2+ ne Fe3+

 8.1   Bhala iirhiekshini khondishini ezenzeka kule seli xa isebenza                       (2)

 8.2    Kule galvanikhi seli, bhala:

       8.2.1 iOksideyishini hafu-rhiekshini                                                (2)

       8.2.2 Iseli noteyishini                                                             (3)

       8.2.3 izitandadi khondishini ezibini zeFe2+, Fe3+ hafu-seli.                        (2)

 8.3    Khaltyhuleyitha i-inishiyali emf yale seli.                                        (4)

 8.4   Kuyakwenzeka ntoni kwiemf ebaliweyocalculated kuMBUZO 8.3, ukuba
       isolution yeNaCℓ ibizakusetyenziswa mjenge solithi bridge kwiseli phantsi
       kwee standadi khondishini?

       Bhala kuphela IYANDA, IYANCIPHA okanye IHLALA INJALO                                (1)

 8.5   Cacisa impendulo kuMBUZO 8.4.                                                   (2)
                                                                                      [16]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                        Tyhila

### Page 19

(EC/SEPTEMBER 2023)          IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                          19

 UMBUZO 9 (Qala kwiphepha elitsha.)

 Ielectrolytic seli eboniswe ngezantsi isetynziswa kwielectroliysisi yeCuCℓ2
 solushini.

                               uA                        uB

                                         iCuCℓ2 (aq)

        uA noB ziikhabhoni electrowudi

 9.1    Chaza igama uelektrolysis.                                                       (2)

 9.2    Ingaba iprosesi ye elekrolisisi IEKZOTHEMIKH okanye iENDOTHEMIKHI?               (1)

 9.3    Bhala ihafu-rhiekshini eyenzeka kuelektrowudi B.

        i0,369 g yeCu idiphozithelwe kwikhathowudi kwi27 yeeminethi                      (2)

 9.4    Khaltyuleyitha ielektrikhali kharenti esetyenziswe kule prosesi.             (7)
                                                                                    [12]

                                                                           TOTAL:    150

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                      Tyhila

### Page 20

20                            IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                              (EC/SEPTEMBER 2023)
                            IDATHA YEFIZIKHALI SAYENSIZI IBANGA 12
                                    IPHEPHA 2 (IKHEMISTRI)

THEYIBHILE 1: IIKHONSTENTI ZEFIZIKHALI SAYENSIZI

      IGAMA                                   ISIMBOLI                       IVELIYU
      IStandadi presha
                                               p                            1,013 × 105 Pa

      IMolar gas volume ku STP
                                              Vm                             22,4 dm3∙mol-1

      IStandadi thempritsha
                                              Tθ                             273 K

      Itshaji kwi elektroni
                                              e                              -1,6 × 10-19 C

      I-Avogadro’s constant
                                              NA                             6,02 × 1023 mol-1

THEYIBHILE 2: IIFOMYULA

          m                               n                m
     n = M or/of                     c = V or/of c = MV                      pH= -log[H3O+]
                                                                             Kw = [H3O+][OH-] = 1x10-14
          N                         ca Va   na                               at /by 298K
     n= N       or/of                     =
            A                       cb Vb nb
          V
     n= V
           m

     Eθcell = Eθcathode–Eθanode / Eθseli = Eθkhathowudi–Eθanowdi

     Eθcell = Eθreduction–Eθoxidation / Eθsel = EθrHidaksie–Eθoksidasie

     Eθcell = Eθoxidising agent–Eθreducing agent / Eθsel = Eθoksideermiddel–Eθreduseermiddel

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                                Tyhila

### Page 21

(EC/SEPTEMBER 2023)                                                                     IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                                            21

THEYIBHILE 3: PHIRIYODIKHI THEYIBHILE YEE-ELEMENTI
1           2        3         4         5         6 7               8            9         10      11        12       13       14      15      16      17       18
(I)         (II)                                                       Atoomgetal                                      (III)    (IV)    (V)     (VI)    (VII)    (VIII)
                                          KEY/ SLEUTEL               Atomic number
      1                                                                                                                                                            2
      H                                                                                                                                                            He
2,1
      1                                                                          29                                                                                4
                                               Elektronegatiwiteit                           Simbool
      3        4
                                                Electronegativity          1,9   Cu          Symbol
                                                                                                                          5       6       7       8       9        10
      Li       Be                                                                63,5                                     B       C       N       O       F        Ne
1,0         1,5                                                                                                        2,0      2,5     3,0     3,5     4,0
      7        9                                                                                                          11      12      14      16      19       20
      11       12                                                                                                         13      14      15      16      17       18
      Na       Mg                                             Benaderde relatiewe atoommassa                              Aℓ      Si      P       S       Cℓ       Ar
0,9         1,2                                               Approximate relative atomic mass                         1,5      1,8     2,1     2,5     3,0
      23       24                                                                                                         27      28      31      32      35,5     40
      19       20        21        22        23        24      25        26           27      28       29        30       31      32      33      34      35       36
      K        Ca        Sc        Ti        V         Cr      Mn        Fe           Co      Ni       Cu        Zn       Ga      Ge      As      Se      Br       Kr
0,8         1,0      1,3       1,5       1,6       1,6       1,5     1,8          1,8       1,8     1,9       1,6      1,6      1,8     2,0     2,4     2,8
      39       40        45        48        51        52      55        56           59      59       63,5      65       70      73      75      79      80       84
      37       38        39        40        41        42      43        44           45      46       47        48       49      50      51      52      53       54
      Rb       Sr        Y         Zr        Nb        Mo      Tc        Ru           Rh      Pd       Ag        Cd       In      Sn      Sb      Te      I        Xe
0,8         1,0      1,2       1,4                 1,8       1,9     2,2          2,2       2,2     1,9       1,7      1,7      1,8     1,9     2,1     2,5
      86       88        89        91        92        96                101          103     106      108       112      115     119     122     128     127      131
      55       56        57        72        73        74      75        76           77      78       79        80       81      82      83      84      85       86
      Cs       Ba        La        Hf        Ta        W       Re        Os           Ir      Pt       Au        Hg       Tℓ      Pb      Bi      Po      At       Rn
0,7   133   0,9137       139   1,6 179       181       184     186       190          192     195      197       201   1,8204   1,8
                                                                                                                                  207   1,9
                                                                                                                                          209   2,0     2,5
      87       88        89
      Fr       Ra        Ac
0,7         0,9226                        58        59        60      61              62     63      64        65       66       67      68      69      70       71
                                          Ce        Pr        Nd      Pm              Sm     Eu      Gd        Tb       Dy       Ho      Er      Tm      Yb       Lu
                                          140       141       144                     150    152     157       159      163      165     167     169     173      175
                                         90        91        92      93           94        95      96        97       98       99      100     101     102      103
                                         Th        Pa        U       Np           Pu        Am      Cm        Bk       Cf       Es      Fm      Md      No       Lr
                                         232                 238

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                                                    Tyhila

### Page 23

22                                          IFIZIKHAL SAYENSIZI P2 (IKHEMISTRI)                                                        (EC/SEPTEMBER 2023)

                                       ITHEYIBHILE 4A: YESTANDADI RHIDAKSHINI POTENSHIYALI
                                                                                   Hafu-rhiekshini                           E θ (V)
                                           F2(g) + 2e−                                         ⇌   2F−                       + 2,87
                                           Co3+ + e−                                           ⇌   Co2+                      + 1,81
                                           H2O2 + 2H +2e               +           −           ⇌   2H2O                      +1,77
                                               −
                                           MnO 4 + 8H+ + 5e−                                   ⇌   Mn       2+
                                                                                                                 + 4H2O      + 1,51
                                           Cℓ2(g) + 2e                 −                       ⇌   2Cℓ      −                + 1,36
                                                2−
                                           Cr2O 7 + 14H+ + 6e−                                 ⇌   2Cr      3+
                                                                                                                    + 7H2O   + 1,33
                                           O2(g) + 4H + 4e             +               −       ⇌   2H2O                      + 1,23
                                           MnO2 + 4H+ + 2e−                                    ⇌   Mn2+ + 2H2O               + 1,23
                                           Pt2+ + 2e−                                          ⇌   Pt                        + 1,20
                                           Br2(ℓ) + 2e             −                           ⇌   2Br      −                + 1,07
                                              −
                                           NO 3        + 4H + 3e           +               −   ⇌   NO(g) + 2H2O              + 0,96
                                           Hg   2+
                                                     + 2e          −                           ⇌   Hg(ℓ)                     + 0,85
                                           Ag+ + e−                                            ⇌   Ag                        + 0,80
                                              −
                                           NO 3        + 2H+ + e−                              ⇌   NO2(g) + H2O              + 0,80
                                           Fe3+ + e−                                           ⇌   Fe   2+
                                                                                                                             + 0,77
                                           O2(g) + 2H + 2e             +               −       ⇌   H2O2                      + 0,68
                                           I2 + 2e    −                                        ⇌   2I   −                    + 0,54

     Ukwenyuka kwe oxidising ability
                                           Cu+ + e−                                            ⇌   Cu                        + 0,52
                                           SO2 + 4H+ + 4e−                                     ⇌   S + 2H2O                  + 0,45
                                           2H2O + O2 + 4e                          −           ⇌   4OH          −            + 0,40
                                           Cu2+ + 2e−                                          ⇌   Cu                        + 0,34
                                              2−
                                           SO 4 + 4H+ + 2e−                                    ⇌   SO2(g) + 2H2O             + 0,17
                                           Cu   2+
                                                     +e    −                                   ⇌   Cu       +
                                                                                                                             + 0,16
                                           Sn4+ + 2e−                                          ⇌   Sn2+                      + 0,15
                                           S + 2H + 2e +                       −               ⇌   H2S(g)                    + 0,14
                                                +
                                           2H + 2e             −                               ⇌   H2(g)                     0,00

                                                                                                                                             Ukwenyuka kwe reducing ability
                                           Fe3+ + 3e−                                          ⇌   Fe                        − 0,06
                                           Pb2+ + 2e−                                          ⇌   Pb                        − 0,13
                                           Sn   2+
                                                     + 2e      −                               ⇌   Sn                        − 0,14
                                           Ni2+ + 2e−                                          ⇌   Ni                        − 0,27
                                           Co2+ + 2e−                                          ⇌   Co                        − 0,28
                                           Cd2+ + 2e−                                          ⇌   Cd                        − 0,40
                                           Cr   3+
                                                     +e    −                                   ⇌   Cr   2+
                                                                                                                             − 0,41
                                           Fe2+ + 2e−                                          ⇌   Fe                        − 0,44
                                           Cr3+ + 3e−                                          ⇌   Cr                        − 0,74
                                           Zn2+ + 2e−                                          ⇌   Zn                        − 0,76
                                           2H2O + 2e                   −                       ⇌   H2(g) + 2OH           −
                                                                                                                             − 0,83
                                           Cr2+ + 2e−                                          ⇌   Cr                        − 0,91
                                           Mn2+ + 2e−                                          ⇌   Mn                        − 1,18
                                           Aℓ   3+
                                                     + 3e      −                               ⇌   Aℓ                        − 1,66
                                           Mg2+ + 2e−                                          ⇌   Mg                        − 2,36
                                           Na+ + e−                                            ⇌   Na                        − 2,71
                                           Ca2+ + 2e−                                          ⇌   Ca                        − 2,87
                                                2+
                                           Sr + 2e             −                               ⇌   Sr                        − 2,89
                                           Ba2+ + 2e−                                          ⇌   Ba                        − 2,90
                                           Cs+ + e-                                            ⇌   Cs                        - 2,92
                                           K+ + e−                                             ⇌   K                         − 2,93
                                            +
                                           Li + e     −                                        ⇌   Li                        − 3,05

### Page 24

(EC/SEPTEMBER 2023)                                                     PHYSICAL SCIENCES P2                                                       23

                                             ITHEYIBHILE 4B: YESTANDADI RHIDAKSHINI POTENSHIYALI

                                                Hafu-rhiekshini                                        E θ (V)
                                                Li+ + e−                           ⇌   Li              − 3,05
                                                K+ + e−                            ⇌   K               − 2,93
                                                Cs+ + e−                           ⇌   Cs              − 2,92
                                                Ba2+ + 2e−                         ⇌   Ba              − 2,90
                                                Sr2+ + 2e−                         ⇌   Sr              − 2,89
                                                Ca2+ + 2e−                         ⇌   Ca              − 2,87
                                                   +
                                                Na + e      −                      ⇌   Na              − 2,71
                                                Mg2+ + 2e−                         ⇌   Mg              − 2,36
                                                Aℓ3+ + 3e−                         ⇌   Aℓ              − 1,66
                                                 Mn2+ + 2e−                        ⇌   Mn              − 1,18
                                                Cr2+ + 2e−                         ⇌   Cr              − 0,91
                                                2H2O + 2e−                         ⇌   H2(g) + 2OH−    − 0,83
                                                Zn2+ + 2e−                         ⇌   Zn              − 0,76
                                                  3+
                                                Cr + 3e         −                  ⇌   Cr              − 0,74
                                                Fe2+ + 2e−                         ⇌   Fe              − 0,44
                                                Cr3+ + e−                          ⇌   Cr2+            − 0,41
                                                Cd2+ + 2e−                         ⇌   Cd              − 0,40
                                                Co2+ + 2e−                         ⇌   Co              − 0,28
                                                Ni2+ + 2e−                         ⇌                   − 0,27

            Ukonyuka kwe oxidising ability
                                                                                       Ni
                                                   2+
                                                Sn + 2e         −                  ⇌   Sn              − 0,14
                                                Pb2+ + 2e−                         ⇌   Pb              − 0,13
                                                Fe3+ + 3e−                         ⇌   Fe              − 0,06
                                                2H+ + 2e−                          ⇌   H2(g)           0,00

                                                                                                                 Ukwenyuka kwe reducing ability.
                                                S + 2H+ + 2e−                      ⇌   H2S(g)          + 0,14
                                                   4+
                                                Sn + 2e         −                  ⇌   Sn       2+
                                                                                                       + 0,15
                                                Cu2+ + e−                          ⇌   Cu+             + 0,16
                                                   2−
                                                SO 4 + 4H+ + 2e−                   ⇌   SO2(g) + 2H2O   + 0,17
                                                   2+
                                                Cu + 2e         −                  ⇌   Cu              + 0,34
                                                2H2O + O2 + 4e−                    ⇌   4OH−            + 0,40
                                                SO2 + 4H+ + 4e−                    ⇌   S + 2H2O        + 0,45
                                                Cu+ + e−                           ⇌   Cu              + 0,52
                                                I2 + 2e −                          ⇌   2I   −
                                                                                                       + 0,54
                                                O2(g) + 2H+ + 2e−                  ⇌   H2O2            + 0,68
                                                Fe3+ + e−                          ⇌   Fe2+            + 0,77
                                                   −
                                                NO 3 + 2H+ + e−                    ⇌   NO2(g) + H2O    + 0,80
                                                   +
                                                Ag + e      −                      ⇌   Ag              + 0,80
                                                Hg2+ + 2e−                         ⇌   Hg(ℓ)           + 0,85
                                                   −
                                                NO 3 + 4H+ + 3e−                   ⇌   NO(g) + 2H2O    + 0,96

                                                Br2(ℓ) + 2e−                       ⇌   2Br−            + 1,07
                                                  2+
                                                Pt + 2 e        −                  ⇌   Pt              + 1,20
                                                MnO2 + 4H+ + 2e−                   ⇌   Mn2+ + 2H2O     + 1,23
                                                O2(g) + 4H+ + 4e−                  ⇌   2H2O            + 1,23
                                                     2−
                                                Cr2O 7 + 14H+ + 6e−                ⇌   2Cr + 7H2O3+
                                                                                                       + 1,33

                                                Cℓ2(g) + 2e         −              ⇌   2Cℓ       −
                                                                                                       + 1,36
                                                    −
                                                MnO 4 + 8H+ + 5e−                  ⇌   Mn + 4H2O2+
                                                                                                       + 1,51

                                                H2O2 + 2H +2 e      +     −        ⇌   2H2O            +1,77
                                                Co3+ + e−                          ⇌   Co2+            + 1,81
                                                F2(g) + 2e−                        ⇌   2F−             + 2,87

Copyright reserved                                                                                               Please turn over

## Related documents

- [PHYS SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2023 English](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-english/f017d6ca-bfcd-44e3-bc0c-14bcf23396c8) — Physical Sciences · QP · 2023 · Eng
- [PHYS SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2023 Xhosa](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2023-xhosa/2bbd2fc3-2b94-4d0c-9012-591942a529e4) — Physical Sciences · QP · 2023
- [Physical Sciences P2 Nov 2023 Eng](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p2-nov-2023-eng/493b6a43-3d96-49f4-8740-242e62b2caad) — Physical Sciences · QP · 2023 · Eng
- [PHYSICAL SCIENCES P2 GR12 QP SEPT 2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p2-gr12-qp-sept-2018-afrikaans/851ef73d-62a5-4b19-b6cb-e009163ddf34) — Physical Sciences · QP · 2018 · Afr
- [PHYSICAL SC P2 SEPT 2016 QP ENG](https://www.hlayiso.com/library/physical-sc-p2-sept-2016-qp-eng/7f759a6e-8648-4f8e-9bd0-01e989bc56c8) — Physical Sciences · QP · 2016 · Eng
- [PHYSICAL SCIENCES P2 GR12 JUNE 2023 Erratum](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p2-gr12-june-2023-erratum/516a7f58-f66b-416d-a6e6-d11bc873f248) — Physical Sciences · Errata · 2023

## More from Grade 12 Physical Sciences

- [Pysical Sciences P2 Memo AfrEng watermark](https://www.hlayiso.com/library/pysical-sciences-p2-memo-afreng-watermark/cb0c7842-3512-4579-a012-a91b31f09008) — Memo · 2025
- [PHY SC P1 MEMO GR 12 SEPT 2025 E+A watermark](https://www.hlayiso.com/library/phy-sc-p1-memo-gr-12-sept-2025-e-a-watermark/ee8fc295-8eb6-4163-acb0-c6d2b3dec26f) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P1 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p1-may-june-2025-limpopo/82f7a5dc-e27f-400b-84ae-bcf3217097d6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P2 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p2-may-june-2025-limpopo/f2cd1409-6db0-4f23-b078-ce944b93c2b5) — Memo · 2025
- [Physics Grade 12 NSC P1 MEMO September 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physics-grade-12-nsc-p1-memo-september-2025-limpopo/ee326b2b-8480-42f2-8ce0-7bcf6229bde6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC QP P1 May June 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-qp-p1-may-june-2025-mpumalanga/d9c5f1c3-bd6c-468e-a50a-f6b40782c695) — QP · 2025

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
