# Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP

> Grade 12 Physical Sciences Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2021 (Sesotho), 19 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-qp-sept-2021-sesotho/c4861d7b-50ae-4b07-b0b0-74db6f915faa
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Physical Sciences
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2021
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 19

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Physical Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/physical-sciences) › [Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-qp-sept-2021-sesotho/c4861d7b-50ae-4b07-b0b0-74db6f915faa)

## About this document

Physical Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021 · sesotho. Question paper, 19 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                              NATIONAL
                         SENIOR CERTIFICATE

                          SEHLOPHA SA 12

                              LOETSE 2021

                THUTO YA TSA MAHLALE P1

MATSHWAO: 150

NAKO:     dihora tse 3

                Pampiri ena e na le maqephe a 19 le datha shiti tse 3.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                         THUTO YA TSA MAHLALE P1                       (EC/LOETSE 2021)

DITAELO LE TLHAISO-LESEDING

1.     Ngola LEBITSO le FANE ya hao sebakeng se nepaahetseng BUKENG YA
       HO ARABELA.

2.     Pampiri ena e na le dipotso tse LESHOME. Arabela dipotso tsohle BUKENG
       YA HO ARABELA.

3.     Qala potso KA NGWE leqepheng LE LETJHA BUKENG YA HO ARABELA.

4.     Nomora dikarabo ka nepo jwalo ka ha ho entswe pampering ena ya dipotso.

5.     Siya mola O LE MONG dipakeng tsa dipotswana tse pedi, mohlala, dipakeng
       tsa POTSO YA 2.1 le POTSO YA 2.2.

6.     O ka sebedisa sesebediswa sa ho bala (calculator) se sa porokerengwang

7.     O ka sebedisa dihlomo tse nepahetseng tsa dipalo.

8.     Bontsha diforomo TSOHLE le tsela eo di kenyelleditsweng ka yona lipalong
       TSOHLE.

9.     QETELLONG, Phethela dikarabo tsa hao ka ho sebedisa bonnyane dinomoro
       TSE PEDI tsa di desimali.

10.    Fana ka lebaka, tlhaloso, le tse ding ka bokgutshwanyane moo ho hlokehang.

11.    O eletswa ho sebedisa DI DATHA SHITI tse hokelletsweng.

12.    Ngola ka makhethe le ka mongolo o balehang.

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                  Ka kopo phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)              THUTO YA TSA MAHALA P1                                   3

 POTSO YA 1: DIPOTSO TSA KGETHO

 O filwe dikgetho tse fapaneng ele dikarabo tse ka kgonehang tse latelang.
 Kgetha Karabo e be o ngola feela tlhaku (A–D) pela nomoro ya potso (1.1 ho
 isa ho 1.10) BUKENG YA HO ARABELA. MOHLALA 1.11 E.

 1.1      Imphalese e fitiswang ke nete fose e etsahalang ho ntho e lekana le …

          A        momentamo wa ntho wa qalo.

          B        Momemtamo wa ntho wa qetelo.

          C        Ho fetoha ha momemtamo wa ntho.

          D        Sekgahla sa phetoho ya momentamo ya ntho.                          (2)

 1.2      Kerafo e latelang e ka tlase e bontsha kamano dipakeng tsa nete fose
          e sebedisitsweng ho ntho le disepolasemente e enkileng. Fose le
          disepolasemente di ya nqa e le ngwe.

                     Nete Fose

                                        Disepolasemente

    Ke efe ele NGWE ho di polelo tse latelang e hlalosang se kerafong?

    A         Sebaka se dipakeng tsa kerafo le disepolacemente akisise e emetse
              nete weke (network) e entsweng ke fose.

    B         Sebaka se dipakeng tsa kerafo le disepolacemente akisise se
              emetse phawara (power) e senyehang ka ho susumetswa ke fose.

    C         Moepa wa kerafo o emetse ho fetoha ha matla a kaenetiki ya ntho.

    D         Moepa wa kerafo o emetse mosebetsi o entsweng ke fose.                 (2)

Ha o a dumellwa ho kopa                                                    Ka kopo phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
   4                                    THUTO YA TSA MAHLALE P1            (EC/LOETSE 2021)

 1.3 Setshwantsho se latelang se bontsha di fose tse etsahalang ho ntho e hulwang
     ho ya ka ho le letona ke fose F e etsahalang enkeleng θ e motsitsong.
                                          N                   F

                                                        θ

                               fk

                                               w
       Ke e fe e le NNGWE ho tse latelang dikemedi tse ka sebediswang ho fumana
       boholo ba kaenetiki forikishinale fose (fk) e etsahalang ho ntho.

       A        µ(w + Fsinθ)

       B        µ(w – Fsinθ)

       C        µ(N – w)

       D        µw                                                                    (2)

1.4 Tulo-nako kerafo e latelang e bontsha motsamao wa bolo ho tloha hang ha e
    lokollwa hore e tsamae maemong a itseng ho tloha fatshe ebe e qhoma makgetlo
    a itseng. Se natse ditla morao tse ka bakwang ke thibello ya moya.

                                    P

            Tulo (m)
                                                  R

                                                       S
                                          Q

                                                      Nako (s)

       Ke ntlha efe (P, Q, R or S) kerafong e emetseng tulo-nako coodinatse tsa
       bophahamo bo hodimo dim obo fihlelletsweng ke bolo ka mora ho qhoma kgetlo
       la BOBEDI?

       A        P

       B        Q

       C        R

       D        S                                                                     (2)

   Ha o a dumellwa ho Kopa                                                  Ka kopo phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
 (EC/LOETSE 2021)              THUTO YA TSA MAHALA P1                                        5

1.5 Matla a kaenetiki ya koloi e tsamayang ka lebelo v ke K. lebelo la koloi le ya
    fetoha ho na 2v. matla a kaenetiki ya koloi a matjha ke bokae?

      A     ¼K

      B     ½K

      C     2K

      D     4K                                                                              (2)

1.6 mohlodi wa modumo o atamela molebelli a emeng ka lebelo le sa fetoheng.

      Ke efe ele NNGWE ho tse latelang e hlalosang ho fapana ha forikwensi e
      shebuweng le weibelenfo ho tloha ho ela ya mohlodi ya modumo.

            wabelenthe e bonweng           Forikwensi e
                                             bonweng
      A     E kgolo ho                 E kgolo ho

      B     E nyane ho                 E nyane ho

      C     E nyane ho                 E kgolo ho

      D     E kgolo ho                 E nyane ho                                           (2)

1.7 Eleketiriki filiti phathene dipakeng tsa di dikadikwe tse tjhatjhileng, A le B, e
    bontshitswe ka tlase.

  Ke efe ele NNGWE ho tse latelang tsa dipolelo ho latela tjhatjhe ho sedikadikwe
  sa A le B e nepahetseng?

  A       Sedikadikwe sa A se na le nekethifo tjhatjhe, ha sedikadikwe sa B se na le
          phosithifo tjhatjhe.

  B       Sedikadikwe sa A ke phosethifo tjhatjhe, ha sedikadikwe sa B e le
          nekethifo tjhatjhe.

  C       Sedikadikwe A le B di phosethifo ka bobedi.

  D       Sedikadikwe A le B di nekethifo ka bobedi.                                        (2)

 Ha o a dumellwa ho kopa                                                         Ka kopo phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                            THUTO YA TSA MAHLALE P1                      (EC/LOETSE 2021)

 1.8   SI uniti ya hokala hwa sekgahla SA HOTSAMAYA HWA TJHATJHE ka
       hara kontactara ke …

       A     watt.

       B     volt.

       C     ampere.

       D     coulomb.                                                                  (2)

 1.9   Ke efe ele NNGWE ho tse latelang tsa diphetoho ho aha AC jenereitara e
       tla eketsa sehlaiswa se hodimo sa emf?

       A     Fetola polarity ya di makenete.

       B     Sebedisa di silipi ring tse kgolo.

       C     Sebedisa marashe a maholo.

       D     Ho eketsa lenane la ho harela coiling.                                    (2)

 1.10 Laene emishine sepeketeramo e etsahala ha …

       A     d eleketerone tse maemong a fatshe di ya maemong a matla a
             hodimo.

       B     di eleketerone tse maemong a matla a hodimo di ya maemong a
             matla a tlase.

       C     kganya e tshweu e feta ho kgalase e batang.

       D     kganya e tshweu e feta ho kgutlo tharo ya porisimo.                      (2)
                                                                                     [20]

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                    Ka kopo phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
 (EC/LOETSE 2021)              THUTO YA TSA MAHALA P1                                      7

POTSO YA 2

2.1   Di boloko tse pedi tsa boima 2 kg le 5kg di kopantswe ka kgwele e bebe e
      thata. Diboloko di hulwa ho bokahodimo bo mahwashe bo tsitsitseng ke fose,
      F. fose e etsa enkele ya 20° le motsitso. Sheba setshwantshong se latelang.

      Diboloko 2 kg le 5 kg di utlwa kaenetiki forikitionale fose ya 10 N le 15 N
      kaholatellana.

                                                                          F

                                            5 kg                20°
                    2 kg

      2.1.1    Bolela molao wa motsamao wa bobedi wa Newton.                              (2)

      2.1.2    Taka o be o bontshe foree-body diakeramo ya boloko ba 5 kg.                (5)

      2.1.3    Bala boholo ba fose F e tlamehang ho ntshwa ka enkele ya 20° ho
               botsitso ho etsa hore diboloko tse pedi di potlake ka 2 m.s -2 ho ya ho
               le letona.                                                                 (5)

2.2 Lefatshe le ntsha fose ya 1 842,50 N ho boloka sethelite ya boima(mass) ba
    200 kg e potolohang le lefatshe jwalo ka ha ho bontshitswe setshwantshong.

      Bala sebaka, ka hodimo ho BOKAHODIMO BA LEFATSHE moo sethelite e
      potapotang lefatshe.                                                                (5)
                                                                                         [17]

 Ha o a dumellwa ho kopa                                                       Ka kopo phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
 8                                 THUTO YA TSA MAHLALE P1             (EC/LOETSE 2021)

POTSO YA 3

Lebelo kgahlanong le nako kerafo e latelang e bontsha motsamao wa bolo e
akgetsweng ka ho tsepama tlase ho tloha ka hodimo ho moaho ebe e qhoma ha e
thula fatshe.

Se natse ditlamorao tsa kgohlano ya moya. NKA MOTSAMAO O YANG HODIMO
ELE PHOSETHIFO.

                             12

           Lebelo (m.s-1)
                             0
                                                   t
                                                               Nako (s)

                            -20

                            -25

3.1 Sebedisa TEKANYO YA MOTSAMAO FELA, bala:

     3.1.1 Bophahamo ho tloha moo bolo e akgetsweng.                                (3)

     3.1.2 Nako t kerafong.                                                         (5)

     3.1.3 Boholo ba disepolasemente ya boloho ho tloha nako eo e akgelwang ho
           fihlela nako t.                                                          (4)

3.2 Teroya tulo kgahlanong le nako kerafo ya motsamao wa bolo ho tloha Nakong
    eo e akgelwang ho fihlela e fihetse bophahamo bo ka hodimodimo ka mora ho
    qhoma. SEBEDISA FATSHE ELE TULO YA NOTO.

     Bontsha tse latelang kerafong:

        Bophahamo ho tloha ha bolo e akgelwa.
        Nako t                                                                     (3)
                                                                                   [15]

 Ha o a dumellwa ho Kopa                                                  Ka kopo phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)                 THUTO YA TSA MAHALA P1                              9

POTSO YA 4

Setshwantsho se latelang se bontsha teroli A ya boima ba 2 kg e tsamayang ka
lebelo la v m∙s−1 e yang botjhabela e tsepame ka lehlakore ho bokahodimo e thulana
sa dipheleu le teroli B ya boima ba 4 kg e tsamayang ka lebelo la 5 m∙s−1 ho ya
bophirima.

Ka mora ho thulana, di teroli tse pedi di kopana mmoho mme di tsamaya ka lebelo la
1,67 m·s-1 ho ya bophirima. Thulano e tihiseditse 0,01 s. Se natse ditlamorao tsa
kgohlano.

                                                             5 (m.s-1)

                   v (m.s-1)
                                                         B

                           A
                          2 kg                         4 kg

4.1 Bolela poringsipole ya consefeishine ya lineya momentamo ka mantswe.                  (2)

4.2 Bala:

     4.2.1 Boholo ba lebelo v ba teroli A pele e thulana le teroli B.                     (4)

     4.2.2 Fose e bang teroli B e e etsa ho teroli A                                  (4)
                                                                                     [10]

Ha o a dumellwa ho kopa                                                  Ka kopo phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
 10                          THUTO YA TSA MAHLALE P1                        (EC/LOETSE 2021)

POTSO YA 5

Fose ya 62,5 N e etsahalang ho teroli ya boima ba m bo pharalele le bokahodimo
bo sekameng jwalo ka ha ho bontshitswe ho boloka motsamao o yang tlase
bokahodimong bo sekameng ka LEBELO LE SA FETOHENG. Bophahamo bo
tsepameng ba bokahodimo bo sekameng ke 12 m. Sheba setshwantsho se
latelang.

Kaenetiki forikishinale fose ya 35,5 N e etsahala ho teroli e tsamayang e ya tlase
bokahodimong bo sekameng.

        62,5 N

                 A

            12 m

                                                                 30°
                                                                       B

5.1 Ngola lebitso la consevethifo fose e etsahalang ho teroli.                         (1)

5.2 Bala mosebetsi o entsweng(work done) ke forikishinale fose ho teroli.              (4)

5.3 Ngola fatshe phetoho ho matla a kaenetiki(kinetic energy) ha teroli e fihlela
    qetellong ya bokahodimo bo sekameng.                                               (1)

5.4 Sebedisa mosebetsi-matla fiyoremo ho bala boima, m, ba teroli.                     (5)
                                                                                      [11]

 Ha o a dumellwa ho Kopa                                                     Ka kopo phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)              THUTO YA TSA MAHALA P1                                 11

 POTSO YA 6

 6.1     Ditheketara ya modumo e emeng ntlheng e itseng e rekota 520 ya
         maqhubu a modumo ka motsotswana ho tloha ho mohlodi wa modumo o
         tsamayang o ntshang maqhubu a modumo wa forikwensi ya 480 Hz.

         6.1.1     Ngola forikwensi ya maqhubu a modumo e rekotwang ke
                   ditheketara ka Hz.                                                 (1)

         6.1.2     Fana ka tlhaloso ya fenomenon e bontshang phetoho ya forikwensi
                   e bonweng.                                                         (2)

         6.1.3     Mohlodi wa modumo o ya ATAMELA kapa o ya HOLE le
                   moshebelli? Fana ka lebaka laa Karabo.                             (2)

         6.1.4     Bala lebelo leo mohlodi wa modumo o tsamayang ka lona. Nka
                   lebelo la modumo e le 343 m·s-1.                                   (5)

         6.1.5     Ho tla etsahala eng ha weifolenfo ya maqhubu a modumo a
                   entsweng ke mohladi wa modumo o fetohang ha forikwensi ya
                   maqhubu a modumo aba hodimo ho 480 Hz?

                   Ngola fatshe fela EKETSEHA, FOKOTSEHA kapa E DULA E LE
                   JWALO. Hlalosa Karabo o sebedisa tekano ya maqhubu (wave
                   equation).                                                         (2)

 6.2     Mela ya di sepeketerale hotswa naleding e hole e shebuwe ho bokgubedu
         bo suthileng. Hlalosa lentswe le sehelletsweng.                              (2)

 6.3     Ngola mosebetsi o le MONG wa Doppler efekete ho tsa meriyana.                (1)
                                                                                     [15]

Ha o a dumellwa ho kopa                                                   Ka kopo phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                         THUTO YA TSA MAHLALE P1                            (EC/LOETSE 2021)

POTSO YA 7

7.1 Sedikadikwe se senyane A se se nang le tjhatjhe ya -5 µC se leketlile ho
    tsepameng ho tloha ho seling ka mokgwa wa kgwele e bebe e thata. Ntlha ya
    P ke 100 mm hoya ka ho le letona ho sedikadikwe A jwalo ka ha ho
    bontshitswe setshwantshong sa 1 se latelang.

     SETSHWANTSHO SA 1

                                                                          P
                              A = -5 µC              100 mm

     7.1.1    Na sedikadikwe se tjhatjhileng sa A se LAHLEHELWA kapa
              AMOHELA di elecketerone ho re ebe le tjhatjhe ya -5 µC?                      (1)

     7.1.2    Bala dinomoro tsa di eleketorone tse lahlehileng kapa tse
              amohetsweng ke sedikadikwe sa A, ho fumala tjhatjhe ya -5 µC.                (3)

     7.1.3    Bala eleketiriki filite e ntlheng ya P, ka lebaka la sedikadikwe se
              tjhatjhileng sa A.                                                           (5)

7.2 Sedikadikwe se tshwanang sa B se nkileng tjhatjhe e sa tsejweng se behilwe
    hodima kalana e tliswang hautshwanyane le sedikadikwe sa A. sedikadikwe
    se tjhatjhileng sa A se bidikela ka ho le letona ebe se ya ema ele hore kgwele
    e etse enkele ya 30° le ho tsepama ho yang tlase, hape tsistipano e kgweleng
    ke 25 N. Sebaka se di pakeng tsa di dikadikwe tsa pedi tse tjhatjhileng ke
    50 mm jwalo ka ha ho bontshitse setshwantshong sa 2 se latelang.

     SETSHWANTSHO SA 2

                                          30°

                             B                                A = -5 µC
                                       50 mm

     7.2.1    Ebe tjhatjhe e ho sedikadikwe B e PHOSITIFO kapa NEKETHIFO?
              Fana ka lebaka ho Karabo?                                                    (2)

     7.2.2    Bala boholo ba tjhatjhe e sedikadikweng sa B.                                (6)
                                                                                          [17]

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                        Ka kopo phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)                          THUTO YA TSA MAHALA P1                        13

POTSO YA 8

8.1 Lequlwana la ban aba sehlopha sa 12 se batla ho fumana efishiente
    kontaketara e ka sebediswang ele koile e tjhesang ya ketlele e bang baya e
    aha ho lukisetsa porojeke ya Eskom Expo.

      Ba ile ba kopanya di kontaketara tse tharo (A, B le C) seketeng yaba ba kala
      karente e fetang ho di kontaketara le potenshiale diferense ho tshela di
      kontaketareng. Diphetho di bontshitswe kerafong e latenag.

                                                    A

                                                                 B

                            Karente (A)
                                                                     C

                                             Potenshiyale diferense
                                             (V)
      8.1.1        Reya tse PEDI tsa di barebole tse tlamehang ho se fetohe ho etsa
                   hore phuphutso e sebe le eme.                                          (2)

      8.1.2        Ngola fisikale kwantiti e emetsweng ke moepa wa kerafo ka nngwe.       (1)

      8.1.3        Ke efe ele NNGWE ya di kontaketara e ifishente ho ka sebediswa
                   bakeng sa ho tjhesa koile ya ketlele? Fana ka lebaka karabong.         (2)

8.2 Setshwantsho sa sekete se latelang se bontsha ho kopana ha di resistara ka
    serisi le pharalele. Leshala le na le emf ya 12 V le resistense e ka hare e sa
    tsebisahaleng r.

                                              𝜺 = 12 V

                                                         r

                    1,5 A       A
                            X                                S
                                              2Ω

                                               3Ω                    4Ω
                                                                 Y

Ha o a dumellwa ho kopa                                                      Ka kopo phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                          THUTO YA TSA MAHLALE P1                    (EC/LOETSE 2021)

     Ha switjhe S e BUTSWE, ammeta A e bala 1,5 A. Bala:

     8.2.1    Kakaretso ya resistense seketeng.                                      (3)

     8.2.2    Resistense e ka hare ya leshala.                                       (4)

     8.2.3    Matla a ileng a lahlwa ke 3 Ω resista ka metsotso e 3.                 (3)

8.3 Switjhe S e KWETSWE jwale.

     E NGWE LE E NGWE ya tse latelang e tla ameha jwang? Ngola fela
     EKETSEHA, FOKOTSEHA kapa E DULA E TSHWANA.

     8.3.1    Kakaretso ya resistense seketeng                                       (1)

     8.3.2    Palo ya ammeta A                                                       (1)

8.4 Terata e kontaketang e nang le resistense e sa tsotellweng ha a jwale e
    kopantswe dipakeng tsa ntlha X le Y jwalo ka ha ho bontshitswe
    setshwantshong se ka hodimo. Sena se tla ama motjheso wa leshala jwang?

     Ngola fela EKETSEHA, FOKOTSEHA kapa E DULA E TSHWANA. Hlalosa
     Karabo.                                                                         (3)
                                                                                    [20]

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                 Ka kopo phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)            THUTO YA TSA MAHALA P1                                     15

POTSO YA 9

Jeneretara ya AC e ho koale-fayate seteshine e fana ka matla a motlakase naheng
ya rona.

9.1      Fana ka matla a konbeshine a etsahalang ha jeneretara e sebetsa.                (2)

9.2      Fana ka e le NNGWE ya phapang seeming dipakeng tsa AC jeneretara le
         DC jeneretara.                                                                  (1)

9.3      Taka setshwantsho sa kerafo ya potenshiale diferecse kgahlanong le nako
         ho AC jeneretara. Ka hloko bontsha di akisisi le ho ngola Vmax ho
         potenshiale diferense akisisi.                                                  (2)

Elekitirikale apolaense e fuwe 2 000 W, 230 V. Apolaense e kopantswe ho
aletenaiting karente phawara sose.

Bala:

9.4      Karentse e hodimo (Imax) e entsweng ke jeneretara.                              (4)

9.5      Boletheje e hodimo (Vmax) e tswang ho jeneretara.                               (3)
                                                                                        [12]

Ha o a dumellwa ho kopa                                                     Ka kopo phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                          THUTO YA TSA MAHLALE P1                         (EC/LOETSE 2021)

POTSO YA 10

Lequlwana la baithuti le entse patlisiso ya ho fumana kamano dipakeng tsa inbese
               1
               
ya weifolenfo    ya insidente fothose ho tshepe le matla a kaenetiki a hodimo
(Ek(max)) a ntshitsweng ke difothoeleketorone ho bokahodimo ba poleiti ya tshepe.
Ba bontshitse diphetho tsa bona jwalo ka ha ho bontshitswe kerafong.

              Ek(max) (J)

                                    X                    1
                                                             (m-1)
                                                         λ

                       C

10.1 Ke fisikale kwantiti efe e emetsweng ke tlhaku C (inthasepote ya akisisi e
     yang hodimo ka hotsepama) kerafong? Sebedisa tekano e nepahetseng ho
     hlalosa Karabo.                                                                     (3)

10.2 Kganya ya di fothone tsa futikwensi ya 6,16 x 1014 Hz di insidente ho poleiti
     ya tshepe le difothoeleketorone di ntshuwe ka matla a kaenetic a maholo ba
     5,6 x 10-20 J.

       Bala boholo ba fisikale kwantiti e emetsweng ke tlhaku X kerafong.                (5)

10.3 Ho kganya hwa kganya ya insidente jwale ho ekeditswe. Ke kameho efe etla
     etsahala ka lebaka la phetoho e latelang? (Ngola fela EKETSEHA,
     FOKOTSEHA kapa E DULA E TSHWANA.)

       10.3.1 Ho sekama hwa kerafo. Hlalosa Karabo.                                      (2)

       10.3.2 Matla a kaenetiki a hodimo a ntshitseng difotoeleketerone. Taka
              kerafo ya kamano dipakeng tsa ho kganya hwa insidente fothons le
              matla a kaenetiki a maholo a difothoeleketerone ho hlalosa Karabo
              ya hao.                                                                    (3)
                                                                                        [13]

                                                   KAKARETSO YA MATSHWAO:               150

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                      Ka kopo phetla

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)              THUTO YA TSA MAHALA P1                              17

          TLHAHISO LESEDING YA THUTO TSA MAHLALE SEHLOPHA SA 12
                                PAMPIRI YA 1 (PHYSICS)
TAFOLE 1: DI FISIKALE KONSETENTE
              LEBITSO                        LETSHWAO          BOLENG
Acceleration due to gravity                     g              9,8 m•s-2
Unifesale kerafitashinale constant              G        6,67 × 10-11 N•m2.kg-2
Lebelo l a kganya ka hara vacuum                 c          3,0 × 108 m•s-1
Planck's constant/Lenane le sa fetoheng la
                                                h           6,63 × 10-34 J•s
Plank
Coulomb's constant/Lenane le sa fetoheng
                                                 k        9,0 × 109 N•m2•C-2
la Coulomb
tjhatjhe ho eleketorone                         e            -1,6 × 10-19 C
Eleketerone mass                                me          9,11 × 10-31 kg
Boima ba lefatshe                               M           5,98 × 1024 kg
Radiyase ya lefatshe                            RE          6,38 × 103 km

Ha o a dumellwa ho kopa                                              Ka kopo phetla

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                            THUTO YA TSA MAHLALE P1                                (EC/LOETSE 2021)

TAFOLE 2: DIFOROMO

MOTSAMAO
v f  vi  a t                           Δx  v i Δt  21 at 2 or/of Δy  v i Δt  21 at 2
                                                v  vf                 v  vf 
v f  v i  2ax or/of v f  v i  2ay
     2       2            2    2
                                          Δx   i       Δt or/of Δy   i       Δt
                                                2                      2 

FOSE
Fnet  ma                                 p  mv

fsmax = µsN                               fk = µkN
Fnet t  p
                                          w  mg
p  mv f  mv i
         Gm 1 m 2                                   M
F               2                        g = G d2
             d

MOSEBETSI, MATLA LE PHAWA

W = FΔxcosθ                               U  mgh            or/of EP  mgh
                                          Wnet  K or/of Wnet  Ek
   1              1
K  mv2 or/of Ek  mv2
   2              2                       K  K f  K i    or/of Ek  Ekf  Eki
                                               W
Wnc  K  U or/of Wnc  Ek  Ep       P
                                               t
Pave = Fvave

ELEKETEROSETETIKI
  kQ1Q 2                                      kQ
F                                        E
    r2                                         r2
   V                                         F
E                                        E
   d                                         q
         W                                     Q
V                                        n=
         q                                     qe

Ha o a dumellwa ho Kopa                                                               Ka kopo phetla

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2021)            THUTO YA TSA MAHALA P1                             19

ELEKETIRIKI SEKETE
                                            emf (ε) = I(R + r)
   V
R
   I
                                            emk (ε) = I(R + r)
R s  R1  R 2  ...
 1  1   1                                   q = IΔt
          .. .
R p R1 R 2
W = Vq                                           W
                                            P
                                                 Δt
W = VI  t
                                            P = VI
W= I2R  t
                                            P = I2R
W= V Δt
          2
                                                 V2
                                            P
          R                                      R

ALETENAITING KARENTE
          I max                             Paverage  Vrms I rms
I rms                 /           I
                            I wgk  maks
               2                     2
                                            Paverage  I rms
                                                         2
                                                             R
              Vmax                  Vmaks
Vrms                  /   Vwgk                           2
                                                         Vrms
                2                     2     Paverage 
                                                          R

Ha o a dumellwa ho kopa                                             Ka kopo phetla

## Related documents

- [Physical Sciences P1 May June 2021 Eng](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-may-june-2021-eng/f4b97e24-79cc-40f8-86c0-9185416a66a1) — Physical Sciences · QP · 2021 · Eng
- [PHYS SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2023 Xhosa](https://www.hlayiso.com/library/phys-sciences-p1-qp-gr12-sept-2023-xhosa/2bbd2fc3-2b94-4d0c-9012-591942a529e4) — Physical Sciences · QP · 2023
- [NW NSC GR 12 PS P1 memo 21](https://www.hlayiso.com/library/nw-nsc-gr-12-ps-p1-memo-21/edaa5a71-c3e8-43a6-b32a-09bfea08a19f) — Physical Sciences · Memo · 2021
- [PHY SC P1 MEMO GR 12 SEPT 2025 E+A watermark](https://www.hlayiso.com/library/phy-sc-p1-memo-gr-12-sept-2025-e-a-watermark/ee8fc295-8eb6-4163-acb0-c6d2b3dec26f) — Physical Sciences · Memo · 2025
- [Physical Sciences P1 Memo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-p1-memo/2d2b7939-aa98-49f1-afa7-ca27e7f59489) — Physical Sciences · Memo · 2017
- [PHYS SC P1 MEMO ENGAFR](https://www.hlayiso.com/library/phys-sc-p1-memo-engafr/da9b9ae0-718d-442a-95bc-aa0bfbf308f3) — Physical Sciences · Memo · 2014

## More from Grade 12 Physical Sciences

- [Pysical Sciences P2 Memo AfrEng watermark](https://www.hlayiso.com/library/pysical-sciences-p2-memo-afreng-watermark/cb0c7842-3512-4579-a012-a91b31f09008) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P1 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p1-may-june-2025-limpopo/82f7a5dc-e27f-400b-84ae-bcf3217097d6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO P2 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-p2-may-june-2025-limpopo/f2cd1409-6db0-4f23-b078-ce944b93c2b5) — Memo · 2025
- [Physics Grade 12 NSC P1 MEMO September 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/physics-grade-12-nsc-p1-memo-september-2025-limpopo/ee326b2b-8480-42f2-8ce0-7bcf6229bde6) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC MEMO March 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-memo-march-2025-mpumalanga/88039ede-226f-4c60-918e-92c8ef3e11cc) — Memo · 2025
- [Physical Sciences Physics Grade 12 NSC QP March 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/physical-sciences-physics-grade-12-nsc-qp-march-2025-mpumalanga/f082b040-bae3-431b-9df9-32c20bbfe5c3) — QP · 2025

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
