# Religion Studies Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 Memo

> Grade 12 Religion Studies Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017 (Afrikaans), 12 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-feb-march-2017-memo-afr/11d59013-9005-4cb7-b233-be591605a19c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Religion Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Religion Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/religion-studies) › [Religion Studies Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-feb-march-2017-memo-afr/11d59013-9005-4cb7-b233-be591605a19c)

## About this document

Religion Studies · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRAAD 12

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                                RELIGIESTUDIES V2

                             FEBRUARIE/MAART 2017

                                  MEMORANDUM

PUNTE: 150

                      Hierdie memorandum bestaan uit 12 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            2                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

VRAAG 1
1.1       •    Oos-Kaapse leiers glo dat die Islamitiese Godsdiens strydig met hulle
               kultuur is./Die huwelik sal 'n botsing van kulture veroorsaak.
          •    Hulle glo dat die Inkosi se nuwe vrou hulle hoofman negatief teen hulle
               kulturele praktyke sal beïnvloed.
          •    Hulle beskou die Inkosi as die bewaarder van hulle kultuur en tradisie.
          •    Hulle is ook bang dat die huwelik waar daar verskillende godsdienstige
               agtergronde is, hulle stam kan verdeel.
          •    Volgens Afrika-kultuur word die vrou van die Inkosi as die moeder van die
               nasie beskou.
          •    Daar word dus van haar verwag om 'n leidende rol in die kulturele
               funksies van die nasie te speel.                                                  (10)
1.2       •    Die Konstitusie van die Republiek van Suid-Afrika waarborg alle
               individue hulle menseregte.
          •    Alle individu is geregtig op vryheid van keuse en gewete.
          •    Al is ek 'n tradisionele leier, is dieselfde regte op my van toepassing.
          •    Ek het 'n reg om self te kies met wie ek wil trou, ongeag kultuur of
               godsdiens.
          •    Ek het 'n reg om te trou en 'n gesin van my keuse te hê.
          •    Ek is vry van staats- en persoonlike inmenging in my reg om keuses
               te maak.
          •    Ek het die reg om saam met my vrou aan die kulturele lewe van my
               gemeenskap deel te neem, ongeag godsdienstige affiliasie en kulturele
               agtergrond.
          •    Ek het die reg om nie teen gediskrimineer te word nie, selfs al trou ek met
               'n vrou uit 'n ander kultuur of godsdiens.
          •    Ek erken dat ek die bewaarder van my Afrika-kultuur en gebruike is.
          •    Volgens die Afrika-kultuur moet die Inkosi sy onderdane se belange en
               behoeftes voor sy eie stel.
          •    Ek voorsien nie enige probleme om hierdie verpligtinge te handhaaf net
               omdat ek met 'n Moslem-vrou getrou het nie.
          •    Hierdie huwelik sal ons mense met 'n ander geloof verenig.
          LET WEL: Ander relevante antwoorde moet aanvaar word.                                  (16)
1.3       VOORBEELD 1: TAOÏSME
          • Die Tao-te Ching sê min oor die gemeenskap, maar baie oor hoe
             individue hulle lewens moet lei/rig.
          • Tao het nie 'n plan nie en Tao het enorme mag.
          • Die aarde en die mense is net 'n klein spikkeltjie in Tao se midde.
          • Die Tao het die lewe geen doel of plan gegee nie.
          • Vir die Taoïs maak dit sin dat jy met die Tao in harmonie moet lewe.
          • Indien jy met die Tao in harmonie lewe, sal jy ontdek dat die lewe sy eie
             beloning is.
          • Die Tao sal jou net vernietig as jy probeer om die pad te keer wat dit volg.
          • Die individu moet buigsaam wees om met die Tao in harmonie te leef.
          • In Taoïsme is daar meer klem op individuele aksie as op gemeenskaps-
             aksie.
          • Die Taoïste glo dat die gemeenskap uit die individue ontwikkel.
          • As die individu met die Tao in lyn is, sal die hele gemeenskap in
             harmonie lewe.
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                          3                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                   NSS – Memorandum

          VOORBEELD 2: CHRISTELIKE GODSDIENS
          • Volgens die Christelike geloof het God die mensdom geskep.
          • God het besef dat Adam die geselskap van 'n ander mens nodig gehad
             het. Die persoon moes van die teenoorgestelde geslag wees en die
             gevolg was dat God Eva geskep het.
          • Volgens die Christelike standpunt mag geen mens 'n ander persoon
             domineer of uitbuit nie.
          • Jesus het aan Sy dissipels gesê: 'Julle weet dat die owerstes van die
             nasies oor hulle heers en die groot manne oor hulle gesag uitoefen; maar
             só moet dit onder julle nie wees nie …'
          • Jesus het ook gesê: '… maar elkeen wat onder julle groot wil word, moet
             julle dienaar wees.'
          • Individue moet na mekaar kyk en mekaar beskerm.
          • Mense moet 'n gemeenskap wees op dieselfde wyse as wat die Drie
             Persone van die Heilige Drie-eenheid 'n gemeenskap is.
          • Die mensdom moet 'n verhouding van wedersydse respek en liefde hê.
          • In die Heilige Drie-eenheid kommunikeer en konsulteer die Drie
             Persone/Dele met mekaar en so moet die gemeenskap dit ook doen.
          • In die Christelike godsdiens staan die individu se regte nie bo dié van die
             gemeenskap nie. Ander mense se regte en behoeftes moet altyd in ag
             geneem word.                                                                      (20)
                                                                                               [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            4                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

VRAAG 2
2.1       2.1.1       VOORBEELD 1: ISLAM
                      Soenni-Islam
                      • Soenniete glo dat gelowiges, eerder as die afstammelinge van
                          die Profeet, hulle leiers moet kies.
                      • Soenni verwys na die volgelinge van die sunnah/soenna
                          (voorbeeld) van die Profeet Mohammed.
                      • Daar word geglo dat in Islamitiese wetsgeleerdheid ewe veel
                          respek aan al die metgeselle van die Profeet betoon word.
                      • Soenniete glo nie in die Mutta (tydelike huwelik) nie.
                      Sjia-Islam
                      • Hulle glo dat die kalifaat (Profeet Mohammed se opvolger) uit
                          sy afstammelinge moet kom.
                      • Hulle glo dat kaliefs imams is wat deur God aangestel is.
                      • Hulle glo ook dat kaliefs bonatuurlike kennis en gesag het om
                          die gelowiges te lei.
                      • Hulle deel 'n gesamentlike skuld omdat hulle nie Hussein
                          gehelp het toe hy gemartel is nie.
                      • Hulle glo aan Mutta (tydelike huwelik).
                      VOORBEELD 2: CHRISTELIKE GODSDIENS
                      Die Katolieke Kerk
                      • Hulle beskou hulleself as die oorspronklike Christelike kerk.
                      • Die Katolieke Kerk glo in die ordes van priesters, monnike en
                          nonne wat hulle lewens heeltemal aan God wy.
                      • Hulle lê 'n belofte/eed van selibaatskap/onthouding af want
                          hulle glo dat hulle met die Kerk getroud is.
                      • Hulle glo dat die oppergesag van die Kerk by die Pous berus.
                      • Die Pous word as Petrus se opvolger beskou. Daar word geglo
                          dat Petrus die leier van Jesus se twaalf apostels was.
                      • Die Kerk verkondig dat God uit drie aparte, maar tog gelyke,
                          persone/dele bestaan, naamlik God die Vader, God die Seun
                          en God die Heilige Gees. Dit staan as die Heilige Drie-eenheid
                          bekend.
                      Die Oosterse Ortodokse Kerk
                      • Die Drie-eenheid en die Heilige Gees word op 'n ander wyse
                          verstaan as deur die Katolieke Kerk.
                      • Die Oosterse Ortodokse Kerk glo dat die Heilige Gees slegs
                          van God die Vader kom.
                      • Die Oosterse Ortodokse Kerk stem nie saam daarmee dat die
                          Seun bygevoeg word nie, omdat hulle glo dat dit die Vader en
                          die Seun bo die Heilige Gees verhewe maak.
                      Protestantisme
                      • Protestante kerke glo nie dat verlossing iets is wat deur rituele
                          en praktyke verdien moet word nie.
                      • Protestante glo dat verlossing deur geloof in Jesus verkry
                          word.
                      • Protestante kerke glo dat die Bybelse leringe meer gesag as
                          enige kerkleier het.                                                   (18)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            5                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

          2.1.2       VOORBEELD 1: ISLAM
                      Soenni-Islam
                      • Daar is geen geestelike leiers in Soenni-Islam nie.
                      • Enige Moslem kan op die gemeenskapsrade dien.
                      • Bestuur/Leiding/Beheer is plaaslik en gemeenskaps-
                          gebaseerd.
                      • Islamitiese geleerdes en gemeenskapslede dien saam op die
                          beheerrade van moskees, madrassas en skole.
                      • In bestuur/leiding/beheer word die sunnah (praktyke) van die
                          Profeet waargeneem.
                      • 'n Shura (Adviesraad) word aangestel en op hulle beurt stel
                          hulle 'n voorsitter (ameer) aan.
                      Sjia-Islam
                      • Hulle glo dat slegs die afstammelinge van die Profeet 'n
                          goddelike reg het om die Moslems te lei.
                      • Hulle reserveer die titel 'imam' vir sekere vorige leiers wat, so
                          word geglo, deur God gekies is.
                      • Bestuur/Beheer/Leiding is in die hande van mollas.
                      • Die mollas het ook heelwat politieke invloed.

                      VOORBEELD 2: CHRISTELIKE GODSDIENS
                      Die Katolieke Kerk
                      • Politieke beheer word tradisioneel as die Vatikaan in Rome
                          beskou.
                      • Die hoof van die Katolieke Kerk is die Pous.
                      • Daar word gesê dat Petrus die eerste Pous was.
                      • Alle Katolieke Kerke word deur die Vatikaan bestuur/beheer.
                      • Die gemeente is 'n gebied of distrik met 'n spesifieke kerk en
                          priester.
                      Die Oosterse Ortodokse Kerk
                      • Politieke beheer was tradisioneel in Konstantinopel (Istanboel).
                      • Die kerkstruktuur bestaan uit priesters en biskoppe.
                      • Daar is nie 'n enkele/alleen-leier nie.
                      • Gesag in die kerk is in die hande van die groep biskoppe.
                      • 'n Bisdom/Diosees is 'n groep gemeentes wat onder die
                          leierskap van 'n biskop staan.
                      Protestantisme
                      • Die kerke word beheer/bestuur/gelei deur ingeseënde/
                          verordende dominees/predikante en biskoppe of verkose
                          leiers.
                      • Die algehele beheer/bestuur is deur 'n hoër gesag, soos 'n
                          sinode of algemene vergadering, onder voorsitterskap van die
                          biskop.
                      • By Protestante kerke is elke kerk onafhanklik.
                      • Die kerke is nie aan enige hoër gesag as die gemeente
                          verantwoordelik nie.                                                   (18)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            6                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

          2.2         VOORBEELD 1: HINDOEÏSME
                      • 'n Jongmens in die wêreld het 'n verantwoordelikheid om te
                         verseker dat sy/haar tyd en energie doeltreffend gebruik om
                         sekulêre en geestelike kennis te verwerf.
                      • Om dit te doen is 'n goeie onderwyser/leermeester
                         onontbeerlik en dit is die eerste stadium van persoonlike
                         ontwikkeling.
                      • In die tweede stadium van 'n mens se lewe word daar van 'n
                         volwasse persoon verwag om te trou.
                      • Hy moet sy gesin versorg en seker maak dat hy produktief
                         werk en ekonomies stabiel is vir die welvaart/welsyn van die
                         samelewing.
                      • Die volgende stadium is semi-aftrede. Die doel is om die
                         persoon aan te moedig om ander mense te motiveer om nie
                         aan wêreldse/aardse sake/dinge verknog te wees nie.
                      • Semi-afgetredenes moet heilige geskrifte bestudeer, mediteer
                         en ander geestelike ondernemings aanpak.
                      • Die finale stadium vir Hindoes is om van die wêreld afstand te
                         doen en op die geestelike reis/soektog te konsentreer.

                      VOORBEELD 2: BOEDDHISME
                      • Boeddhisme beskou die feit dat jy as 'n mens gebore word as
                         baie buitengewoon en baie kosbaar omdat jy as so baie ander
                         tipes wesens gebore kan word.
                      • Die primêre verantwoordelikheid van elke mens is verligting/
                         geestelike ontwikkeling en om die pad na hierdie verligting met
                         ander te deel.
                      • Alles verder is sekondêr tot verligting en, in elk geval,
                         tydelik/verganklik.
                      • Boeddhisme het histories nie goed gevaar in praktiese pogings
                         om armoede, diskriminasie, ens. te beveg nie.
                      • Boeddhisme is nie genoeg om lyding in die verre toekoms te
                         elimineer nie; dit moet hier en nou verminder word.
                      • Toegewyde Boeddhiste is baie aktief op die terrein van
                         kernontwapening, die stryd teen oorloë en ekologiese aksies.
                      • Om waarlik doeltreffend te wees, moet 'n Boeddhis nie net die
                         wysheid ontwikkel om die ware werklikheid te sien nie, maar
                         ook die deernis om hierdie wysheid met ander te deel.                  (14)
                                                                                                [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            7                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

VRAAG 3

3.1       3.1.1       Inspirasie:
                       • Inspirasie is 'n belangrike normatiewe bron in baie
                          godsdienste.
                       • Dit is die ware oorsprong van alle godsdienste.
                       • Inspirasie verwys na die mag of krag van 'n buitengewone
                          wese wat 'n uitgesoekte wese oorneem.
                       • Die stigters van baie godsdienste is deur 'n hoër mag of
                          wysheid geïnspireer.
                       • Sulke mense het gevoel dat hulle 'openbaring' van 'n
                          buitengewone wese ontvang het.
                       • In die Afrika Tradisionele Godsdiens ontvang die tussenganger
                          of waarsêer inspirasie terwyl hy/sy in 'n beswyming is.
                       • Inspirasie is 'n kragtige motivering vir die volgelinge van 'n
                          godsdiens.
                       • Daar is verskeie tipes inspirasie, naamlik:
                          o Goddelike inspirasie wat direk en onmiddellik is wat die
                             stigters van godsdienste geïnspireer het
                          o Kontemporêre inspirasie wat deurlopend is en dien om
                             aanbidders met hulle Skepper te verenig
                       • Tussengangers en waarsêers in die ATG kommunikeer met
                          die geesteryk/-wêreld deur inspirasie.                                 (10)

          3.1.2       Mondelinge tradisie:
                      • In alle godsdienste is mondelinge tradisie 'n doeltreffende
                         manier om die oorspronklike boodskap van een generasie na
                         die volgende oor te dra.
                      • Party godsdienste lê meer klem op mondelinge tradisie as op
                         hulle heilige tekste.
                      • Mondelinge tradisie speel steeds 'n belangrike rol in sommige
                         godsdienste, bv. die Afrika Tradisionele Godsdiens.
                      • Mondelinge tradisie loop steeds parallel met geskrewe tekste.
                      • Mondelinge tradisie verskaf meer duidelikheid as geskrewe
                         tekste as gevolg van die verhalende styl.
                      • Die ketting van vertellers is ook belangrik, want dit lei tot die
                         oorspronklike bron.
                      • Mondelinge tradisie gee plaaslike dialek en kultuur weer.
                         Daarom word dit makliker in elke kultuur verstaan.
                      • Rituele in baie godsdienste sluit mondelinge tradisies in.               (10)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                           8                            DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

3.2       Ooreenkomste:
          • 'n Godsdienstige lering is 'n stel breë oortuigings oor die fundamentele
             vrae van die menslike bestaan.
          • Beide Abrahamitiese en Oosterse godsdienste gebruik leringe om
             volgelinge na die korrekte lewe te lei.
          • Alle godsdienstige leringe neig om duidelike, rasionele, sistematiese
             denke te beklemtoon.
          • In beide Abrahamitiese en Oosterse godsdienste is leringe 'n instrument
             om godsdienstige dogma oor te dra.

          Verskille:
          • Leringe in die Abrahamitiese gelowe kom uit die heilige geskrifte wat
              vermoedelik die woord van God is.
          • Daarom is daar meer klem op korrekte leringe.
          • In die Abrahamitiese godsdienste kan mense wat van die korrekte leringe
              afwyk, sekere sosiale/maatskaplike gevolge dra, bv. kerklike ban/
              ekskommunikasie.
          • In die Abrahamitiese gelowe is daar min plek vir variasie met betrekking
              tot die leringe van die godsdienste.
          • Leringe in die Oosterse godsdienste kom uit heilige geskrifte wat deur
              wysgere/wyses ('rishis'), ens. geskryf is. Sommige maak daarop
              aanspraak dat hulle goddelik geïnspireer is.
          • In die Oosterse godsdienste is dit belangriker om die korrekte ding te
              doen en korrek op te tree as om die leringe te volg.
          • In die Oosterse godsdienste kan aanvaarding van 'n sekere lering selfs
              as 'n hindernis op die weg na verlossing beskou word.
          • In die Oosterse godsdienste is toewyding aan die leringe net so sleg soos
              verkleefdheid aan geld, want dit lei tot lyding/ellende en interpersoonlike
              stryd.                                                                            (14)

3.3       Grammatika en historiese konteks:
          • Beteken grammatikareëls en historiese feite moet gebruik word om die
             heilige tekste/geskrifte te vertolk/interpreteer.
          Duidelikste betekenis:
          • Die letterlike betekenis van die teks moet geneem word.
          Plan, doel en konteks:
          • Beteken 'n skriftelike stuk werk moet as 'n geheel bestudeer word. Wat is
             die skryfplan of struktuur? Wat was die skrywer se doel met die skryf van
             die teks? Wat is die konteks van die gedeelte wat bestudeer word?
          Betekenis van woorde:
          • Woordbetekenis verander met tyd en ook in verskillende plekke. Vind uit
             wat die oorspronklike betekenis van die woorde was, soos wat dit in die
             normatiewe bron gebruik is.
          Figuratiewe betekenis:
          • Figuratiewe en nie-letterlike betekenis moet in ag geneem word.
          Ander heilige tekste:
          • Heilige tekste kan gebruik word om ander heilige tekste te
             vertolk/interpreteer.                                                              (16)
                                                                                                [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            9                              DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                     NSS – Memorandum

VRAAG 4

4.1       •    Volgens die Oerknalteorie is dit onbekend wat voor die Oerknal bestaan
               het.
          •    Die teorie stel dat daar 'n enorme ontploffing in die ruimte was en, binne
               'n sekonde, het die heelal verskyn en tot 'n enorme grootte uitgebrei.
          •    Die Oerknal het 13,7 miljard jaar gelede plaasgevind.
          •    Die Oerknalteorie stel dat die skeppingsproses 'n sekonde geneem het.
          •    Klein temperatuurverskille in die aanvanklike ontploffing het in die
               vorming van materie en energie tot gevolg gehad.
          •    Die materie het verdig en sterre en sterrestelsels gevorm.
          •    Wetenskaplikes glo dat die heelal steeds uitbrei.
          •    Dit is nie bekend wanneer en hoe die heelal tot 'n einde sal kom nie.               (14)

4.2       •    Dit is hoofsaaklik die Abrahamitiese godsdienste wat teen die
               evolusieleer is omdat dit indruis teen hulle fundamentele leringe oor die
               skepping van die mens en sy status in die heelal.
          •    Evolusie erken nie die bestaan van 'n Skepper nie.
          •    Dit maak ook nie die mens die middelpunt van die skepping nie.
          •    Volgens evolusie is die mens eenvoudig net nog 'n organisme.
          •    Dit is in teenstelling met die leringe van die Abrahamitiese godsdienste
               en ook die Afrika Tradisionele Godsdiens.
          •    Die Abrahamitiese godsdienste leer dat die mens na die beeld van God
               geskape is, wat die mens bo alles in die skepping plaas.
          •    Volgens evolusie is mense deel van die lewensproses, hulle ontstaan
               (word gebore) en hulle sterf.
          •    Dit is teen godsdienstige leringe wat leer dat die mens onsterflik is, en dat
               hy/sy 'n gees (siel) het.
          •    Godsdienste leer dat alles deur God geskep is en elke skepping is
               perfek.
          •    Dit impliseer dat mense perfek geskep is en dat hulle nie uit primate
               ontwikkel het nie.
          •    Hulle voer verder aan dat die evolusie van 'n nuwe spesie nooit
               aangeteken is nie.
          •    Die feit dat spesies by veranderende omgewings aanpas, is deel van
               God se groot plan.
          •    Hierdie kleiner evolusieskaal ontken dus nie die bestaan van God nie.               (20)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                          10                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

4.3       •    Baie Boeddhiste voer aan dat die evolusieleer en Boeddhisme met
               mekaar saamstem.
          •    Aangesien Boeddhiste glo in die tydelikheid van alles, is selfs die gode
               tydelik. Selfs Boeddhas lewe nie vir altyd nie.
          •    Boeddhisme het nie 'n verklaring vir die skepping nie.
          •    Boeddhiste gee nie om wat wetenskaplikes oor die heelal en hoe mense
               ontstaan het, sê nie.
          •    Hulle heg egter spesiale waarde aan die menslike bestaan.
          •    Boeddhiste glo dat alle lewe voortdurende transformasie en evolusie
               behels.
          •    Boeddhiste het in evolusie geglo lank voor Westerse wetenskaplikes.
          •    Boeddhiste glo aan die kontinuïteit van alle lewende wesens.
          •    Hulle het daarom geen probleem met die idee dat mense moontlik uit
               meer primitiewe primaatvorms ontwikkel het nie.                                 (14)
                                                                                               [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                          11                           DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 5

5.1       •    'Sekulêr' verwys na 'nie-godsdienstig'.
          •    Humanisme het by 'n groep filosowe ontwikkel wat glo dat die mens etiek
               en sedelikheid/moraal onafhanklik van 'n bonatuurlike wese kan
               ontwikkel.
          •    Sekulêre humanisme is 'n tak van humanisme wat godsdienstige
               oortuigings verwerp.
          •    Dit verwerp ook die bestaan van 'n bonatuurlike wese.
          •    Dit word dikwels met wetenskaplikes en akademici geassosieer.
          •    Sekulêre humanisme lei oor die algemeen tot ateïsme.
          •    Sekulêre humanisme het as 'n liberale beskouing oor menseregte
               ontstaan.
          •    Dit was nie antigodsdiens nie, maar het beklemtoon dat mense se
               emosionele en geestelike behoeftes sonder godsdiens vervul kan word.            (10)

5.2       •    In die 15de eeu het Martin Luther sekere veranderinge aan die gang gesit
               wat tot die versplintering van die Christelike godsdiens gelei het.
          •    Dit het tot dekades lange godsdienstige oorloë in Europa gelei.
          •    Verskeie Christelike groepe het vir dominansie geveg.
          •    Destyds was die Kerk baie invloedryk, beide polities en sosiaal.
          •    Die meeste lande was nie demokraties nie, want hulle is deur keisers,
               konings, koninginne of die adelstand regeer.
          •    Hierdie regeerders het die Kerk gebruik om hulle mag te vestig.
          •    In ruil daarvoor het godsdienstige leiers regeerders ook beïnvloed om
               hulle vertolking van oortuigings te bevorder.
          •    Al die strydende partye het hulleself uiteindelik tot stilstand geveg.
          •    Mense het begin om 'n staat te soek waar daar godsdienstige
               verdraagsaamheid sou wees.
          •    Intellektuele het tot die gevolgtrekking gekom dat godsdiens eerder
               verdelend as verenigend is.
          •    'n Regering wat suiwer op redenasie en 'n begrip van die menslike aard
               gebaseer was, was dus die oplossing.
          •    Die regering en sedelikheid/moraal is dus van godsdiens geskei en
               sekulêre humanisme het ontstaan.
          •    Vryheid van die boeie van godsdiens (vrye ondersoek) het terselfdertyd
               tot 'n hele aantal wetenskaplike ontdekkings gelei.
          •    Dit het die invloed van godsdiens verder afgetakel en mense 'n
               alternatiewe wêreldbeskouing – sekularisme – gegee.                             (20)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2                            12                               DBE/Feb.–Mrt. 2017
                                      NSS – Memorandum

5.3       VOORBEELD: ATEÏSME
          Stem saam:
          • Ek is oortuig dat ateïsme waar is.
          • Ateïsme verwerp die idee dat goddelike of bonatuurlike magte bestaan.
          • Daar is geen manier waarop die bestaan van 'n bonatuurlike wese of mag
              bewys kan word nie.
          • Ateïste meen dat, indien daar 'n God of gode bestaan het, sou daar nie so baie
              lyding in die wêreld gewees het nie.
          • Daar is verskillende grade van ateïsme.
          • Sagte of neutrale ateïste verwerp nie die bestaan van 'n bonatuurlike wese
              aktief nie.
          • Dit is beter om stil te bly en nie die bestaan van 'n bonatuurlike wese te verwerp
              of te aanvaar nie, want dié wat godsdiens beoefen, het die reg om dit te doen.
          • Die sterk (positiewe) ateïste glo dat daar bewyse is om hulle ateïstiese
              beskouings te ondersteun en hierdie bewyse is oortuigend genoeg om hierdie
              wêreldbeskouing te aanvaar.
          • Geloof in 'n bonatuurlike ryk is onwetenskaplik.
          • Verduidelikings vir die wêreld en skepping kan in die wetenskap gevind word.
          • Boosheid en lyding/ellende in die wêreld weerlê 'n God wat almagtig en
              alwetend is en wat allesinsluitend lief het.
          • Ateïste draai dikwels na die wetenskap om die aard van die heelal te verduidelik
              eerder as om op geloof te steun.

          Stem nie saam nie:
          • Ek is nie oortuig dat ateïsme waar is nie.
          • God of 'n bonatuurlike wese bestaan wel.
          • Die bewys dat God of 'n bonatuurlike wese bestaan, is die georganiseerdheid
              van die skepping.
          • Hierdie orde toon dat daar 'n meesterplan is.
          • Indien daar geen liefdevolle God of gode was nie, wie sou dan ingegryp het om
              ons te beskerm teen die daaglikse lyding/ellende waarvoor ons te staan kom.
          • Daar is verskillende grade van ateïsme wat beteken dat daar geen sekerheid
              oor die oortuigings van ateïsme is nie.
          • Die sagte of neutrale ateïste verwerp nie die bestaan van 'n bonatuurlike wese
              aktief nie.
          • Die sterk (positiewe) ateïste glo dat daar bewyse is om hulle ateïstiese
              standpunte te ondersteun en sulke bewyse is oortuigend genoeg om hierdie
              wêreldbeskouing te aanvaar.
          • Ateïste draai dikwels na wetenskap om die aard van die heelal te verduidelik
              eerder as om op geloof te steun.
          • Daar is geen bewyse in die mens se geskiedenis om die ontwikkeling van nuwe
              spesies te verduidelik nie.
          • Daar is geen bewyse dat een spesie uit 'n ander spesie ontwikkel het nie.
          • In Afrika-godsdiens is waarsêers goeie voorbeelde van die bestaan van
              bonatuurlike mag.
          • Heling deur die mag/krag van God is 'n goeie demonstrasie van die bestaan van
              God of goddelike magte/kragte.
          • Die feit dat die suurstofvlak van die atmosfeer 21% is, maak dat die aarde in 'n
              beter posisie is om lewe te ondersteun en dit is 'n bewys van die bestaan van 'n
              meesterontwerper.
          LET WEL: Enige ander relevante feite moet kredietkry.                                    (20)
                                                                                                   [50]

                                                                                    TOTAAL:        150
Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Religion Studies P1 Feb March 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p1-feb-march-2017-memo-eng/d6a7ed38-03f0-48df-95f4-f4af8d1c53b3) — Religion Studies · Memo · 2017 · Eng
- [Religion Studies P2 Feb March 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-feb-march-2018-memo-afr/82c1d8a1-c1b9-4788-b0a9-476aedcac520) — Religion Studies · Memo · 2018 · Afr
- [Religion Studies P2 Feb March 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-feb-march-2018-memo-eng/573b938f-ac17-4529-a6e0-6d83bdb1ea3e) — Religion Studies · Memo · 2018 · Eng
- [Religion Studies P2 Feb March 2016 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-feb-march-2016-memo-eng/f936ce16-9501-4016-8580-bcb0ad4ebd1c) — Religion Studies · Memo · 2016 · Eng
- [Religion Studies P2 May June 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-may-june-2017-eng/44fc0522-52d0-4cba-878c-5253d5cfe593) — Religion Studies · QP · 2017 · Eng
- [Religion Studies P2 Nov 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-nov-2017-eng/e4369517-f8eb-4548-803a-6df518cad1f4) — Religion Studies · QP · 2017 · Eng

## More from Grade 12 Religion Studies

- [Gr 12 Rel Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-rel-stu-atp-2023-24/506fcf57-c1e6-4c4b-bd21-fba6f147f20b) — ATP
- [RELIGION STUDIES P1 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p1-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/1285d56b-137f-4fbe-9aec-e374523e79e3) — QP · 2024 · Afr
- [Religion Studies P1 Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p1-nov-2024-eng/0c13dbdc-e322-43ed-aa01-f39578d31c9f) — QP · 2024 · Eng
- [Religion Studies P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p1-nov-2024-afr/bf4d1331-1edb-4473-8d95-f6dc04204194) — QP · 2024 · Afr
- [Religion Studies P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/religion-studies-p2-nov-2024-afr/04aeabb0-cded-4bb3-bfbf-8ef272c469e6) — QP · 2024 · Afr
- [Religion Studies P2 May-June 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-religion-studies-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/280b2f45-cc59-4fda-8962-bcd5e4a7d0bb) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
