# Grade 10 Grade 10 Physical Sciences Question Paper (Afr)

> Grade 10 Grade 10 question paper from the Physical Sciences (Afrikaans), 54 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/scienceclinic-smartprep-gr10-dbe-afr-2023-v3-1/3c3f641a-ce45-40ae-89e1-2afba74f12e7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Grade 10
- Grade: Grade 10
- Document type: Question paper
- Year: 0
- Exam period: Physical Sciences
- Curriculum: CAPS
- Pages: 54

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10/grade-10) › [Grade 10 Grade 10 Physical Sciences Question Paper (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/scienceclinic-smartprep-gr10-dbe-afr-2023-v3-1/3c3f641a-ce45-40ae-89e1-2afba74f12e7)

## About this document

Grade 10 · Grade 10 · Physical Sciences. Question paper, 54 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

sa]

SmartPrep boek deur Science Clinic

KABV G

\ N , > ‘ .
© Videolesse vir elke afdeling van hierdie SmartPrep opsommings beskikbaar,op www.scienceclinic.co.za ?

### Page 2

VIDEOLESSE!

Ons het gratis videolesse vir elke
onderwerp in hierdie boek! Volg
hierdie stappe vir toegang tot
hierdie kragtige hulpbron!

LAAI ‘N BOEKIE AF

Besoek ons webtuiste om ‘n
SmartPrep boekie af te laai. Jy
sal ‘n e-pos met aflaai-skakels
ontvang.

VIDEOS WEBBLAD

Gaan dan na ons “Videos”
webblad. Vir toegang, gebruik
dieselfde e-pos wat jy vir die
boekie se aflaai gebruik het.

KIES ‘N HOOFSTUK

Kliek op jou voorkeur- taal,
graad en onderwerp. 'n Snitlys
met videolesse sal op YouTube
oopmaak.

OOR ONS SMARTPREP BOEKIES

Ons SmartPrep boekies skep ‘n holistiese geheelbeeld van die
belangrikste kernkonsepte in Graad 8-12 Wiskunde en Graad 10-12
Fisiese Wetenskap. Die boekies is in Engels en Afrikaans beskikbaar.

KOPIEREG KENNISGEWING

Die inhoud van hierdie SmartPrep Boekie is die oorspronklike werk van
Science Clinic (Pty) Ltd. Die materiaal mag versprei word, mits die
volgende vereistes nagekom word:

¢ As die boekie elektronies of in gedrukte vorm gekopieer of versprei

word, moet hierdie kopieregkennisgewing behoue bly.

* As die opsommings en/of vrae in die boek gebruik word, moet die
bron erken word.

*« Hierdie Smart Prep Boekie is geskep ter voordeel van die
gemeenskap en mag nie deur enige ander persoon of entiteit
gebruik of versprei word vir kommersiéle doeleindes nie.

* Die teorie-opsommings in hierdie boekie mag nie aangepas word
en onder ‘n nuwe lisensie versprei word nie.

¢ Volg hierdie skakel vir volledige gebruiksterme vir die materiaal:

DIE SKRYWERS EN DIE SPAN

Duisend dankies aan die ongelooflike span wie betrokke was by die
produksie, moderasie en vertaling van hierdie boek: R Bartholomew, L
Couperthwaite, N Cullinan, W Cloete, C de Beer, S Dippenaar, T
Fairless, | Govender, C Hare, L Kroukamp, R Lodge, K Munnik, C
Orchison, M Peyper, S Pienaar, Y Patterson, R Ramsugit, S Roberts, C
Steyn, K Storm, S Sapsford, X Sithenjwa, A Theron, C Visser, B Ward

QD ww sciencectinie.coza © exciencectinic EB ew acodook.comisciencectiniesa

### Page 3

INHOUDSOPGAWE

                 OPSOMMINGS VAN KERNKONSEPTE

      Fisika
               Fisika Data                                      1
               Pulse en Golwe                                   2
               Klank en Elektromagnetiese Straling              6
               Magnetisme                                       10
               Elektrostatika                                   11
               Elektrisiteit                                    12
               Vektore en Skalare                               15
               Beweging in 1D                                   16
               Energie                                          23

      Chemie
               Chemie Data                                      24
               Klassifikasie van Materie                        26
               Name en Formules                                 28
               Kinetiese Teorie van Materie                     30
               Die Atoom                                        31
               Die Periodieke Tabel                             35
               Chemiese Binding                                 37
               Fisiese en Chemiese verandering                  40
               Reaksies in Waterige Oplossings                  42
               Kwantitatiewe Aspekte van Chemiese verandering   45
               Hidrosfeer                                       49

www

### Page 4

Fisika

(fw). scienceclinic.co.za © 2022@.:

### Page 5

Information sheets – Paper 1 (Physics)

TABLE 1: PHYSICAL CONSTANTS/TABEL 1: FISIESE KONSTANTES

NAME/NAAM                      SYMBOL/SIMBOOL                     VALUE/WAARDE
Acceleration due to gravity
                               g                                  9,8 m·s-2
Swaartekragversnelling
Speed of light in a vacuum
                               c                                  3,0 x 108 m·s-1
Spoed van lig in 'n vakuum
Planck's constant
                               h                                  6,63 x 10-34 J·s
Planck se konstante
Charge on electron
                               e                                  -1,6 x 10-19 C
Lading op elektron
Electron mass
                               me                                 9,11 x 10-31 kg
Elektronmassa

TABLE 2: FORMULAE/TABEL 2: FORMULES

MOTION/BEWEGING

v f = v i + a Δt                         Δx = v i Δt + 21 aΔt 2
                                              ⎛ v + vi ⎞
  2      2
v f = v i + 2aΔx                         Δx = ⎜ f      ⎟ Δt
                                              ⎝ 2 ⎠

WORK, ENERGY AND POWER/ARBEID, ENERGIE EN DRYWING

                                              1                 1
U = mgh or/of EP = mgh                   K=     mv 2 or/of E k = mv 2
                                              2                 2

WAVES, SOUND AND LIGHT/GOLWE, KLANK EN LIG

                                              1
v=fλ                                     T=
                                              f
                       c
E = hf or/of E = h
                       λ

ELECTRIC CIRCUITS/ELEKTRIESE STROOMBANE

                                 1   1   1
Q = I Δt                           =   +   + ...
                                R p R1 R 2
                                     W
R s = R1 + R 2 + ...            V=
                                     Q

### Page 6

Graad 10 Wetenskap Kernkonsepte
                                                                                Transversale pulse                                                                                                        SCIENCE CLINIC 2022 ©

Puls: 'n Enkele versteuring in 'n medium.                                                                                           INTERFERENSIE VAN PULSE
Transversale puls: 'n Puls waarin die deeltjies van die medium reghoekig           Interferensie: Die oorvleueling van twee pulse wanneer hulle saamkom. Hulle ontmoet by dieselfde punt op dieselfde tyd.
tot die bewegingsrigting van die puls beweeg.                                      Superposisie: Die algebraïese som van die amplitudes van twee pulse wat in dieselfde ruimte op die selfde tyd is.
                                                                                   Konstruktiewe interferensie: Die verskynsel waar die kruin van een puls met die kruin van ‘n ander puls oorvleuel om ‘n puls van
                                                                                   verhoogde amplitude te vorm.
                                                                                   Destruktiewe interferensie: Die verskynsel waar die kruin van een puls met die buik (trog) van ‘n ander puls oorvleuel om ‘n puls
                                                                                   met ‘n verlaagde amplitude te vorm.
                                                                                                                                      Wanneer twee pulse ontmoet:
                                                                                                                                  KONSTRUKTIEWE INTERFERENSIE
                                                                                                           Voor                                     Tydens                                       Na

Die deeltjies in die tou beweeg vertikaal op en af soos wat die puls na regs
beweeg (deeltjies beweeg loodreg tot die rigting van beweging van die puls).

                                         Amplitude
                                           (a)

Rus posisie
                                        Puls lengte
Rus posisie: Die posisie vanwaar alle deeltjies vanaf begin en na toe terug
keer nadat 'n puls of golf verby is.
Amplitude: Die maksimum verplasing van deeltjies van die rus posisie.
Puls lengte: Die afstand tussen die begin en einde van ‘n puls.                                                                    DESTRUKTIEWE INTERFERENSIE
                                                                                                           Voor                                     Tydens                                       Na
'n Puls beweeg deur 'n medium met 'n sekere spoed: (v)
                                                      afstand (m)
   spoed van puls (m ⋅ s− 1)
                                              D
                                    v=
                                              Δt            tyd (s)
  VOORBEELD:
  'n Puls beweeg 'n afstand van 300 m in 2 minute. Bepaal die spoed van
  die puls.
                                         D
                                   v=
                                         Δt
                                         300
                                   v=
                                         120
                                   v = 2,5 m ⋅ s− 1

   Volg ons op Instagram: @science.clinic             Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 2

### Page 7

Graad 10 Wetenskap Kernkonsepte
                                                                                    Transversale golwe                                                                                                                            SCIENCE CLINIC 2022 ©

                    ONTSTAAN VAN TRANSVERSALE GOLWE                                                                                                                          BEREKENINGE
Elke versteuring in 'n medium skep 'n transversale puls. Opeenvolgende transver-            Frekwensie (f)                                                              Periode (T)                                     Golfspoed (v)
sale pulse wat met gereelde intervalle herhaal skep 'n transversale golf.        Frekwensie: Die aantal golwe per                                          Periode: Die tyd wat dit neem vir een           Golfspoed: Die afstand wat 'n punt op 'n
                                                                                 sekonde                                                                   golf om verby 'n punt te beweeg.                golf per eenheid tyd beweeg.
Hand beweeg op → terug na rus posisie en dan weer af → terug na rus posisie.     Eenheid: Hz (hertz)                                                       Eenheid: s (sekonde)                             spoed (m ⋅ s− 1)               afstand (m)
                                                                                               Frekwensie (Hz)
                                                                                                                                                                   1                2             3                         D
                                                                                                           1                  2                3                                                                         v=                tyd (s)
                                                                                                                                                                                                                            Δt
                                                   Rus posisie                                                                                                                                              Voorbeeld: Bereken die spoed van 'n
                                                                                                                                                                                  1 sekonde
                                                                                                                                                                                                            golf wat 50 m in 7 s reis.
                                                                                                                           1 sekonde                       Periode (s)
                                                                                                                          hoeveelheid golwe                                                                             D
                                                                                                  frekwensie =                                                                     totale tyd                      v=
                                                                                                                              totale tyd                         periode =                                              Δt
                                                                                                                                                                               hoeveelheid golwe
                                                                                                                                                                                                                        50
                                                                                                                                                                                                                   v=      = 7,14 m ⋅ s− 1
                                                                                                 Voorbeeld:                                                 Voorbeeld:                                                   7
                                                                                                 5 golwe beweeg verby 'n punt in 4s,                        5 golwe beweeg verby ‘n punt in 4s,
                                                                                                                                                                                                                          Golfspoed(v)
                                                                                                 bereken die frekwensie van die                             bereken die periode van die golwe.
Die beweging duur voort met gereelde tussenposes om 'n transversale golf te                                                                                                                                Golfspoed: Die afstand wat 'n punt op 'n
                                                                                                 golwe.                                                                    totale tyd
vorm.                                                                                                          hoeveelheid golwe                             periode =                                     golf per eenheid tyd beweeg.
                                                                                                  frekwensie =                                                         hoeveelheid golwe
Transversale golf: 'n Golf waarin die deeltjies van die medium reghoekig tot die                                   totale tyd                                                                                    frekwensie (Hz)
                                                                                                                                                                             4
bewegingsrigting van die golf vibreer. ‘n Transversale golf is ‘n opeenvolging van                                 5                                                    T=     = 0,8 s
                                                                                                               T=    = 1,25 Hz                                               5                                                 v = fλ     golflengte (m)
transversale pulse.                                                                                                4
                                                                                                                                                                                                           spoed (m ⋅ s− 1)
                                                                                                                      VERHOUDING TUSSEN FREKWENSIE EN TYD                                                   Voorbeeld: Bereken die spoed van 'n
                                                                                                                                                                                                            golf met 'n frekwensie van 28 Hz en 'n
                                                                                                                                                                         f- Frekwensie (Hz)                 golflengte van 5 mm.
                                                                                                                      1                    1
                                                                                                         T=                OF         f=                                                                                 v = fλ
                                                                                                                      f                    T                             T- Periode (s)
                                                                                                                                                                                                                         v = (28)(5 × 10− 3)
                                                                                                                                                                                                                         v = 0,14 m ⋅ s− 1

                           EEN TRANSVERSALE GOLF                                                                                                       MEERVOUDIGE TRANSVERSALE GOLWE
                +       Kruin                                                                        +
                                                                                                                                                                                                                                        IN fase:
                                                                                                                                                                                                                                         A–E

      Afstand (m)
                                                                                                                                           λ
                                                                                                                                                                                                                                         B–F
                       Amplitude                                                                                                                                                                                                          A–I
                         (a)                                                                                              B                                              F                                                               D–H

                                                                                                    Afstand (m)
                                                                              Afstand (m)                                              C               λ                           G                  I
  Rus posisie
                                   Golﬂengte (λ)                              of Tyd (s)                          A               λ                          E                                            Afstand (m)             TOTAAL UIT fase:
                                                                                                                                                                                                          of Tyd (s)                   A–C
                                                                                                                                                   D                                          H                                        B–D
                                                      (a)                                                                                                                                                                              A-G
                                                                                                                                                                   λ
                                                                                                                                                                                                                                       D–F
                                                                                                     -
                                                    Trog                                           Punte in fase: Twee punte in fase word geskei deur 'n heel getal (1; 2; 3; ...) veelvoud van                                   GEDEELTELIK UIT
                -                                                                                  voltooide golflengtes. Punte in fase volg presies dieselfde pad (identiese beweging).                                               fase:
Amplitude (a): die maksimum verplasing van ‘n deeltjie van sy rusposisie.                          Punte heeltemal uit fase: twee punte volg presies die teenoorgestelde pad.                                                          A–B
Golflengte (λ): die afstand tussen twee opeenvolgende in-fase-punte.                               Punte gedeeltelik uit fase: Punte wat nie van mekaar geskei word deur 'n heel getal veel-                                           B–E
Kruin: die hoogste punt (piek) op 'n golf.                                                         voud van voltooide golflengtes nie. Twee punte wat verskillende paaie volg.                                                         A-F
Trog (buik): die laagste punt op 'n golf.                                                                                                                                                                                              D–E

   Volg ons op Instagram: @science.clinic                   Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                                  Bl. 3

### Page 8

Graad 10 Wetenskap Kernkonsepte
                                                                                   Longitudinale golwe                                                                                                                      SCIENCE CLINIC 2022 ©

Wanneer 'n reeks vorentoe en agtertoe bewegings
gemaak word op 'n veer in agtereenvolgende inter-
valle skep dit 'n longitudinale golf.                                                                                                                                                                                                 IN fase:
Wanneer deeltjies nader aan mekaar gestoot                                                               g                                ing                  g                             ing                           g           A–C
word, word ‘n verdigting gevorm en wanneer deelt-                                                 Ve                                      nn            Ve                               nn                        Ve                  C–E
                                                                                                    rd                            Ve                      rd                        Ve                               rd
jies uitmekaar getrek word, word ‘n verdunning                                                         ig-                          rd                       ig-                      rd                                ig-            B–D
                                                                                                           n                           u                         n                       u                                  n
gevorm.                                                                                                                                                                                                                                A–E
Golflengte word verteenwoordig deur die afstand
tussen opeenvolgende verdigtings of opeenvol-
gende verdunnings.

Longitudinale golwe: ’n golf waarin die deeltjies                                                                                                                                                                                    TOTAAL UIT
van die medium parallel aan die bewegingsrigting                                                 A                                B                      C                               D                          E                   fase:
van die golf vibreer.                                                                                                     λ                                                                                                             A–B
Verdigting: 'n Gebied van hoë druk in 'n longitudi-                                                                                                                                                                                     B–C
nale golf.                                                                                                                                          λ                                                                                   C–D
Verdunning: 'n Gebied van lae druk in 'n longitu-                                                                                                                                                                                       A–D
dinale golf.                                                                                                                                                                         λ
Amplitude: Die maksimum verplasing van 'n deelt-
jie van die rus posisie.

                                                                                                          BEREKENINGE
                           Frekwensie (Hz)                                                                         Period (T)                                                                      Golfspoed(v)

Frekwensie: Die aantal golwe wat verby 'n punt beweeg in een                    Periode: Die tyd wat dit neem vir een golf om verby 'n punt te                   Golfspoed: Die afstand wat 'n golf beweeg in een sekonde
sekonde.                                                                        beweeg.                                                                                           spoed (m ⋅ s− 1)                     afstand (m)
Eenheid: Hz (hertz)                                                             Eenheid: s (sekonde).                                                                                                 D
                                                                                                                                                                                                   v=
                      frekwensie =
                                         hoeveelheid golwe
                                                                                                           periode =
                                                                                                                           totale tyd                                                                 Δt                tyd (s)
                                             totale tyd                                                                   aantal golwe                               Voorbeeld:
                                                                                                                                                                     Bereken die spoed van 'n golf wat 60 km reis in 5 min.
   Voorbeeld:                                                                      Voorbeeld:
   8 golwe beweeg verby ‘n punt in 3 s, bereken die frekwensie                     8 golwe beweeg verby ‘n punt in 3 s, bereken die periode van                                                v     =        D
   van die golwe.                                                                  die golwe.                                                                                                                Δt
                                                                                                                                                                                                            6000
                                                                                                                                                                                               v     =
                                           hoeveelheid golwe                                                                   totale tyd                                                                    300
                        frekwensie   =                                                                    periode     =
                                               totale tyd                                                                  hoeveelheid golwe                                                   v     =   20 m ⋅ s− 1
                                                  8                                                                                   3
                             f       =                                                                         f      =
                                                  3                                                                                   8                                                        Golfvergelyking
                             f       =         2,67 Hz                                                         f      =           0,38 s
                                                                                                                                                                                      frekwensie (Hz)
                                                   Verhouding tussen frekwensie en periode
                                                                                                                                                                                                     v = fλ         golflengte (m)
                                                                      Voorbeeld:                                    Voorbeeld:                                                  spoed (m ⋅ s− 1)
                            1                     1                   Bepaal die periode van 'n golf wat            Bepaal die frekwensie van 'n
                         T=          OF        f=                     'n frekwensie van 75 Hz het                   golf wat 'n periode van 0,3 s het                Voorbeeld:
                            f                     T                                                                                                                  Bepaal die spoed van 'n golf met 'n golflengte van 20 mm en 'n
                                                                                           1                                                 1                       frekwensie van 600 Hz.
                                                                               T   =                                          f   =
                                                                                           f                                                 T                                              v =          fλ
                          f- frekwensie (Hz)                                               1                                                 1
                                                                               T   =
                                                                                          75
                                                                                                                              f   =
                                                                                                                                            0,3
                                                                                                                                                                                            v = (600)(20 × 10− 3)
                          T- periode (s)                                       T   =   0,013 s                                f   =       3,33 Hz                                              v     =      12 m ⋅ s− 1

  Volg ons op Instagram: @science.clinic                   Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                             Bl. 4

### Page 9

Graad 10 Wetenskap Kernkonsepte
                                                                   Pulse en Golwe- Die Kern Konsepte                                                                                                                   SCIENCE CLINIC 2022 ©

                                                                               'n Puls is ‘n enkele versteuring wat deur 'n medium beweeg.
                                                                                 'n Golf is 'n herhaling van pulse teen gereelde intervalle.

                                                TRANSVERSALE                                                                                                          LONGITUDINALE
                                                                                                                            Longitudinale puls: ’n Puls waarin die deeltjies van die medium parallel aan die bewegingsrigting van
Transversale puls: 'n Puls waarin die deeltjies van ‘n medium reghoekig tot die bewegingsrigting van
                                                                                                                            die golf vibreer.
die puls beweeg.
                                                                                                                                                                                              g
                                                                                                                                                                                       Ve
                                                                                                                                                                                         rd ig'
                                                                                                                                                                                                n
                                                          Amplitude
                                                            (a)

        Rus posisie
                                                         Puls lengte
‘n Transversale golf is ‘n herhaling van transversale pulse, bv water golwe.

                       +                Kruin                                                                               ‘n Longitudinale golf is ‘n herhaling van longitudinale pulse. bv. klank golwe

             Afstand (m)
                                                                                                                                                                g                ing                    g             ing                 g
                                                                                                                                                         Ve                     nn             Ve                 nn               Ve
                                      Amplitude                                                                                                            rd ig-           Ve
                                                                                                                                                                              rd
                                                                                                                                                                                                 rd ig-       Ve
                                                                                                                                                                                                                rd
                                                                                                                                                                                                                                     rd ig-
                                        (a)                                                                                                                       n              u                      n          u                        n

         Rus posisie                                                                            Afstand (m)
                                                   Golﬂengte (λ)                                of Tyd (s)
                                                                                                                                                        A                   B                       C             D                 E
                                                                                                                                                                        λ
                                                                       (a)
                                                                                                                                                                                              λ

                                                                                                                                                                                                              λ
                                                                     Trog
                       -
                                 Frekwensie (f): Die hoeveelheid golwe per sekonde.
                                                                                                                                          Superposisie: Die algebraïese som van die amplitudes van twee pulse wat in
                                                             1                                                                            dieselfde ruimte op dieselfde tyd is.
                                                         f =
                                                             T                                                                            Konstruktiewe interferensie: Die verskynsel waar die kruin van een puls
                                                                                                                                          met die kruin van ‘n ander puls oorvleuel om ‘n puls van verhoogde amplitude
                           Periode (T): Die tyd wat dit neem vir een golf om verby 'n punt te
                                                                                                                                          te vorm.
                                                        beweeg.
                                                                                                                                          Destruktiewe interferensie: Die verskynsel waar die kruin van een puls
                                                              1                                                                           met die buik (trog) van ‘n ander puls oorvleuel om ‘n puls met ‘n verlaagde
                                                        T =
                                                              f                                                                           amplitude te vorm.
                                                                                                                                          Golflengte (λ): die afstand tussen twee opeenvolgende in-fase-punte.
                                 Golfspoed (v): Die spoed van ‘n golf deur ‘n medium.
                                                                                                                                          Amplitude: Die maksimum verplasing van deeltjies van die rus posisie.
                                                        v = fλ

  Volg ons op Instagram: @science.clinic                          Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                 Bl. 5

### Page 10

Graad 10 Wetenskap Kernkonsepte
                                                                                                                                       Klank                                                                                                   SCIENCE CLINIC 2022 ©

                                                                                                                                     KLANKGOLWE                                                    GOLFEIENSKAPPE EN KLANK
                                                                                                            Klank word geskep deur vibrasies in 'n medium in die rigting van
                                                                                                            voortplanting (longitudinale golf). Die vibrasies veroorsaak reëlma-   FREKWENSIE- Wat die menslike oor waarneem as toonhoogte.
                                                                                                            tige afwisseling van druk in die medium.                               Gemeet in Hertz (Hz)
                                                                                                                                                                                   Toonhoogte is direk eweredig aan frekwensie
                                                                                                            Klankgolwe is 3D longitudinale golwe wat deur vaste stowwe, vloe-
                                                                                                            istowwe en gasse beweeg, maar nie deur 'n vakuum nie → 'n me-          • 'n hoë toonhoogte = hoë frekwensie.
                                                                                                            dium is nodig vir die voortplanting van klank. Hoe digter die me-         (bv. remme van 'n motor se gegil)
                                                                                                            dium, hoe hoër is die spoed van klank deur daardie medium.             • ’n Lae toonhoogte = lae frekwensie.
                                                                                                                                                                                      (bv. 'n baskitaar)
                                                                                                            'n Luidspreker het 'n papier kegel wat in staat is om heen en weer
                                                                                                            te beweeg, wat 'n reeks verdigtings en verdunnings deur die lug        AMPLITUDE- wat die menslike oor waarneem as volume (luidheid).
                                                                                                            skep. Die klein veranderinge in druk word waargeneem deur die          Gemeet in desibel (dB).
                                                                                                            oor en ons tel dit op as klank. Die golwe beweeg weg van die luid-     Luidheid is direk eweredig aan amplitude
                                                                                                            spreker in 3 dimensies en word swakker hoe verder hulle reis.          • 'n hoë volume = groot amplitude.
                                                                                                                                                                                   • 'n lae volume = klein amplitude.
                                                                                                            Die amplitude verminder en die hardheid verminder.

                                   ULTRAKLANK                                                                                              EGGO                                    VOORBEELD:
                                                                                                                                                                                   Die tyd wat dit neem vir 'n eggo om gehoor te word deur 'n luisteraar
• Mense kan geluide hoor tussen 20 Hz en 20 kHz.                                                            Klankgolwe word weerspieël deur 'n groot harde plat oppervlaktes       op 'n skip word teen 0,8 s gemeet. Die spoed van klank in water is
• Ultraklank verwys na klankgolwe met 'n hoër frekwensie as wat                                             soos geboue se mure en kranse.                                         1480 m·s−1 . Bepaal die diepte van die water op hierdie punt.
ons kan hoor. (20 kHz tot 100 kHz)
                                                                                                            Die weerspieëling van die klankgolf staan bekend as 'n eggo. 'n                                                           D
                                                                                                                                                                                                                   v     =
                                                                                                                                                                                                                                     Δt
Gebruike                                                                                                    Eggo kan gebruik word om onbekende afstande te bereken.                                                                   D
• Behandeling van sportbeserings: golwe word deur die vel                                                                                                                                                      1480      =
                                                                                                                                                                                                                                     0,8
gevoed om bloedvloei na die beseerde gedeelte te verhoog.                                                   ONTHOU:                                                                                             D        =       (1480)(0,8)
                                                                                                            Wanneer 'n golf weerspieël/eggo, het die golf na die voorwerp en
                                                                                                                                                                                                                D        =         1184 m
• Beeldvorming in swangerskap:                                                                              terug gereis. Dit het dus dubbel die afstand tussen die bron en die
Wanneer 'n ultraklank golf 'n ver-                                                                          weerspieëling oppervlak gereis.                                        Die klank moet na die bodem reis en weerspieël dan terug na die skip
sperring in 'n medium teekom,                                                                                                                                                      op die oppervlak.
word ‘n deel van die golf weer-
spieël, ‘n deel word geabsorbeer                                                                               BRON                                                                                                                   D
                                                                                                                                                 Bron k
                                                                                                                                                       lank                                                        diepte    =
en ‘n deel word oorgedra oor die                                                                                                                                                                                                       2
grens. Die weerspieëlde golwe                                                                                                                                                                                                        1184
                                                                                                                                                                                                                   diepte    =
                                                                                                                                                                                                                                       2
word waargeneem op die dieselfde
                                                                                                                                                                                                                   diepte    =      592 m
manier as ‘n eggo en kan gebruik
word om 'n beeld (sonar beelding)
                                                                                                                                                                                   VOORBEELD:
te vorm.                           http://en.wikipedia.org/wiki/Ultrasound#/media/File:CRL_Crown_
                                                   rump_lengh_12_weeks_ecografia_Dr._Wolfgang_Moroder.jpg                                                                          'n Man staan 250 m van 'n muur en hoor die eggo van sy geweerskoot
                                                                                                             LUISTERAAR                               Eggo                         na 1,5 s. Bereken die spoed van klank onder die spesifieke kondisies.
Met behulp van sonar word 'n veilige metode van vroeë diagnose
van fetale kondisies en vroeë behandeling geïmplementeer.                                                                                                                          afstand gereis deur klank   =       2 × 250
                                                                                                                                                         d                                                     =       500 m
• Vlermuise: Gebruik ultraklank om insekte op te spoor en om in
die donker te navigeer.                                                                                     In die diagram hierbo:                                                                        v    =              D
                                                                                                                                                                                                                             Δt
                                                                                                            afstand na muur en terug   =   v×t                                                                               500
Bote: gebruik sonar om                                                                                                                                                                                    v    =
                                                                                                                                                                                                                             1,5
vis op te spoor en die                                                                                                 2D              =   v×t
diepe van die oseaan te                                                                                                                                                                                   v    =       333,33 m ⋅ s− 1
meet.                                                       Eggo                 Klank                      waar v die spoed van klank in lug is;
                                                                                                            v = 340 m ⋅ s− 1                                                               ∴ spoed van klank = 333,33 m ⋅ s− 1

    Volg ons op Instagram: @science.clinic                                    Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                             Bl. 6

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Collection

- [Grade 10 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-10/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
