# Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015, 8 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2015-memo/20dbde12-e1c7-4de8-b51e-771c9faf0b65
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2015-memo/20dbde12-e1c7-4de8-b51e-771c9faf0b65)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · sepedi. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P1 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2015/c4a80be0-ce25-42fd-a793-fcf407667ec2) — QP · 2015 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        GRADE 12

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                      KREITI YA 12

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                   LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                  DIBOKWANE/HLAKOLA 2015

                                      MEMORANTAMO

MEPUTSO: 80

                        Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 8.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                     Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           2           DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

Tlhahlo ya go swaya tekatlhaologanyo

•     Ka gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša
      diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo
      goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa).

•     Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
      gomme o se mo otle ge e le gore karabo e sa na le mohlodi. Le ge go le bjalo,
      lentšu leo le tšwago malemeng a šele mme le šomišitšwe sengwalweng, ebile le
      nyakega karabong, le amogelwe.

•     Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
      A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
      fiwago moputso.

•     Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
      Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.

•     Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
      moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.

•     Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
      swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.

•     Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.

•     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
      sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           3             DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO

POTŠIŠO YA 1

1.1       1.1.1        ... ba swere poponono ka diatla ...                                    (2)

          1.1.2        •    Barutwana ba hlakahlakanya tshepedišo ya sekolo ya maleba.
                       •    Barutwana ba hloka maitshwaro.                                    (2)

          1.1.3        •    Lebake
                       •    LSD
                       •    Nyaope
                       •    Mandrax (tše tharo fela)                                          (3)

          1.1.4        •    Bonyatši
                       •    Boganka
                       •    Boikgogomošo
                       •    Mpherefere dikolong                                               (2)

          1.1.5        Ba a le uta.                                                           (1)

          1.1.6        Bafsa/Basetsana le bašemane.                                           (1)

          1.1.7        Setšhaba se swanetše go ba mmogo twantšhong ya diokobatši
                       bafseng ba rena.                                                       (2)

          1.1.8        Ba dula ba galefile kudu.                                              (2)

          1.1.9        Setšhaba se swanetše go lwantšha tšhomišompe ya diokobatši.            (2)

          1.1.10       Ge ba bile le mahlatse/ba atlegile.                                    (2)

          1.1.11       ... go hlomolwe naga mootlwa ...                                       (1)

          1.1.12       Balekwa ba tla fa maikutlo a go fapana. Mohlala:
                       A manyami, ba itshenyetša bokamoso.
                       A pefelo, ba senyetša barutwana ba bangwe sebaka. (dikarabo tše
                       dingwe tša maleba di tla amogelwa).                                    (3)

          1.1.13       Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
                       Nka netefatša gore mekotlana ya barutwana dikolong e hlahlobja
                       ka mehla.                                                              (1)

1.2       1.2.1        B/Mošomong                                                             (1)

          1.2.2        Kefa/Dipaketsane                                                       (1)

          1.2.3        •    Motho o swanetše go hlahlelwa mošomo wa gagwe.
                       •    Ga go mošomo wo o lebanego le bong bjo itšego.                    (2)

          1.2.4        A go kgotsa/Makalo. Ba kgotsišwa ke go bona mosadi a ithutetše
                       mošomo wa diatla.                                                      (2)

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA A:            30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           4                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: KAKARETŠO

POTŠIŠO YA 2

Balekwa ba ka tšweletša kakaretšo ka mokgwa wa lenaneo la tatelano ya dintlha.

                    Ditsopolwa                                  Mantšu a tlhalošo
1.       'Go rekwa diaparo tše dimpsha, ba         1.   Batho ba ikgabiša ka diaparo.
         bangwe ba be ba apara mogofe.'
2.       'Lepokisi la mohu le lona šele la         2.   Batho ba reka lepokisi la theko ya
         theko ya godimodimo'.                          godimo.
3.       'Le sešuana sa go hloka le kgogo          3.   Le ba go itlhokela ba rekela bahu
         ye ntshwanyana o tla hwetša se                 mapai a mafsa.
         tšea tšhelete ya mafelelo go yo reka
         lepai la manobonobo le lefsa.'
4.       'Dijo le tšona ke mahenyahenya, ...'      4.   Go jewa dijo tša maemo a godimo.
5.       'Go nwewa mabjala a mašeleng a            5.   Dino go nwewa tša mehutahuta tša
         godimo morago ga poloko ba re ke               theko ya godimo ge go boiwa
         diphumulameokgo.'                              polokong.
6.       '... go hwidinywa dikoloi le              6.   Batho ba hlakela ka dikoloi le
         dithuthuthu ba phadišana go na                 dithuthuthu.
         moo.'
7.       'Dikhamera tša dibidio di fegilwe         7.   Go tšeiwa dibidio tša ditiragalo tša
         magetleng di tšea se sengwe le se              poloko ka moka.
         sengwe seo se diregago ...'

8.       'Ditente go hlongwa tša go bitša tša 8.        Go hlongwa ditente tša go ja
         ba tša kgabišwa mo nkego go                    mašeleng a godimo mo nkego ke
         ketekwa moletlo wa lethabo ...'                moketeng.

•    Kabo ya meputso

     o    Dintlha = 7
     o    Polelo = 3
     o    Palomoka = 10

•    Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a šomišitše mantšu a tlhalošo.

     o    1–3 ya dintlha tša nnete – moputso 1
     o    4–5 ya dintlha tša nnete – meputso 2
     o    6–7 ya dintlha tša nnete – meputso 3

•    Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona le
     ditsopolwa.

     o    Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ka ntle le go di hlaloša, ga
          a fiwe moputso wa polelo.
     o    Ge molekwa a tsopotše ntlha e 1 go iša go tše 5, tše pedi a di hlalošitše ka
          mantšu a gagwe, o fiwa moputso o tee wa polelo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           5             DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

HLOKOMELA

Palo ya mantšu
Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.

O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšhe palo ya mantšu goba ge a
bontšhitše palo yeo e se go ya maleba.

Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano fela ka
godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se šetšego sa
kakaretšo.

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA B:            10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           6           DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

Tlhahlo ya go swaya karolo ya C

•   Mopeleto

    Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto o
    fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
    Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego o
    swanetše go otlwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa polelo yeo e
    lekwago.

    Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.

•   Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se be se fiwe ka mafoko a feletšego/go
    ya le ka taelo.

•   Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
    le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           7                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO

POTŠIŠO YA 3

3.1       Barutwana/Batho ka moka.                                                                (1)

3.2       B. E hwetše molaleng.                                                                   (1)

3.3       ya boitshepo – leamanyi-ina                                                             (2)

3.4       Leinakgopolo, o ka se le bone goba wa le kgwatha.                                       (2)

3.5       Theko ya yona ke ya fase.                                                               (2)

3.6       •     Theko ya sebapatšwa.
          •     Lefelo la mo sebapatšwa se ka hwetšwago.                                          (2)
                                                                                                  [10]

POTŠIŠO YA 4

4.1       Kantorong/Mošomong. Go na le ditafola le ditulo tša kantoro.                            (2)

4.2       B/Ledirišiši.                                                                           (1)

4.3       Eish!                                                                                   (1)

4.4       Wa lenyatšo. O eme ka maoto mola batho ka moka ba dutše fase/O loketše
          diatla ka dipotleng a le kopanong.                                                      (2)

4.5       Ga se a itokišetša kopano ye.                                                           (2)

4.6       Go hloka maikarabelo. Ga a thale peakanyo ya letšatši.                                  (2)
                                                                                                  [10]

POTŠIŠO YA 5

5.1       5.1.1        Gempe/Borokgo/Sekolo. (Le tee)                                             (1)

          5.1.2        Bona.                                                                      (1)

          5.1.3        Khudu ga e lahle legapi la yona.                                           (2)

          5.1.4        Lehlathifelo/Lefelo. Ka lebaka la moselana wa –ng.                         (2)

          5.1.5        Le tšweletša kganetšo.                                                     (2)

          5.1.6        Leamanyišala. Le hlaola leina.                                             (2)

          5.1.7        Difatanaga. Di filwe leina go ya ka moo di sepelago ka gona.               (2)

          5.1.8        Le šomile bjalo ka lethuši. Le thuša lediri 'bonwa'.                       (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           8             DBE/Dibokwane–Hlakola 2015
                                           NSC – Memorantamo

5.2       5.2.1        C/Nyama                                                                (1)

          5.2.2        Bafsa/Baratani                                                         (1)

          5.2.3        Di laetša gore batho ba ga ba boledišane. Yo mongwe le yo
                       mongwe o ile le megopolo.                                              (2)

          5.2.4        dumetše
                       re na                                                                  (2)
                                                                                              [20]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:            40
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:             80

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2015-memo/0552409c-560c-40ab-bbda-157f5d4b8eef) — Sepedi FAL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-feb-march-2015-memo/6057cd46-333f-4981-98dc-3b3a33c726c2) — Sepedi FAL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2018-memo/cfd16721-7b41-4515-a261-03044587616e) — Sepedi FAL · Memo · 2018 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2017-memo/0669de98-cb7c-4491-b50c-7e0cf08e49f6) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2015/1f2617df-f2e4-4fc2-8845-098ba74361ef) — Sepedi FAL · QP · 2015 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-feb-march-2015/04e4f86b-6e7a-4c6c-a5a4-5c0d78ad55e4) — Sepedi FAL · QP · 2015 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
