# Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2021-mg/a96a4f7a-6c68-4c83-9e1e-c3745bb1154f
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2021-mg/a96a4f7a-6c68-4c83-9e1e-c3745bb1154f)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · sepedi. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2021/f737bcbf-3269-4bd5-9171-97adb299a998) — QP · 2021 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                     KREITI YA 12

                   SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                     DIBATSELA 2021

                                  TLHAHLO YA GO SWAYA

MEPUTSO: 80

                     Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 8.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                          Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           2                    DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO

POTŠIŠO YA 1

Tlhahlo ya go swaya tekatlhaologanyo

     Ka lebaka la gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o
      fošagetšego le tša diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di
      fetoša tlhalošo goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go
      laetšwa).
     Hlokomologa mantšu a molekwa ao a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
      gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le mohlodi. Le ge
      go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe
      sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe.
     Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
      A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
      fiwago moputso.
     Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
      Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.
     Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
      moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.
     Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
      swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.
     Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.
     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
      sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

          1.1.1        “Ditlhotlo.”                                                          (1)

          1.1.2            Kgotlelelo.
                           Maikemišetšo.                                                    (2)

          1.1.3            Go hloka tšhelete.
                           Go hloka mošomo.                                                 (2)

          1.1.4        O be a thabišitšwe ke ge a šegofaditšwe ka ngwana wa mosetsana
                       ka morago ga go belega bašemane fela.                                 (1)
          1.1.5            Go topa tša fase e le ruri.
                           Go ja nta ba šeba ka legae.                                      (2)

          1.1.6            Mmagwe o be a hwetša mphiwafela wa bolwetši.
                           Bana babo ba be ba hwetša matogwana kua le kua.                  (2)

          1.1.7            Sekolo sa praebete ke sekolo seo motho a ithomelago sona a
                            rwala maikarabelo mola sekolo sa mmušo e le seo se
                            laolwago le go hlokomelwa ke Kgoro ya Thuto.
                         Sekolo sa praebete se lefiša baithuti dithuto mola sekolo sa
                            mmušo se lefela baithuti dithuto.
                        (E TEE fela.)                                                        (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                  Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           3                        DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

          1.1.8            Go akanywa gore batswadi ba ikgona.
                           Kgoro ya Thuto ga e na taolo dikolong tša mohuta wo.                 (2)

          1.1.9          Go bala ka thata.
                         Go dira mešomo ya sekolo.
                         Go kgotlelela dithutong.
                        (TŠE PEDI fela.)                                                         (2)

          1.1.10        A ka ba le kgatelelo ya monagano.
                        A ka ineela go diokobatši.
                        A ka thoma go utswa.
                        A ka rekiša mmele.
                       (TŠE PEDI fela.)                                                          (2)

          1.1.11          A ka ithaopa go thuša mafelong a mošomo wo a ithutetšego
                           wona.
                          A ka tsenela dilearnership.
                          A ka ithomela kgwebopotlana.
                       (TŠE PEDI fela.)                                                          (2)

          1.1.12       Dikarabo tša maleba tša barutwana di tla amogelwa.
                       Lethabo.
                        Ka ge a ile a feleletša a atlegile bophelong.
                       Manyami.
                        Ka ge a ile a šoma mošomo wo a sego a ithutela wona.
                       (E TEE fela.)                                                             (2)

          1.1.13           Le ge o le modiidi o ka kgona go ya sekolong wa rutega.
                           Modiidi ge a na le maikemišetšo le phišegelo, o a rutega.            (2)

1.2       1.2.1            La letsogo la nngele le bolela gore baotledi ba difatanaga ba
                            se eme fao.
                           La letsogo la go ja le bolela gore baotledi ba difatanaga ba se
                            phake difatanaga fao.                                                (2)

          1.2.2        C/Diphoofolo.                                                             (1)

          1.2.3            Go ka agwa magora a magolo a go tia/ ba ka kampela.                  (1)

          1.2.4         Ba ka tšhuma mabone a temošo.
                        Ba ka otlela ka go iketla.
                        Ba ka otlela ka go se fetane ka go felelana dipelo.
                        Ba se dire lešata.
                        Ba ka emela kgojana.
                       (TŠE PEDI fela.)                                                          (2)

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA A:              30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           4                  DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: KAKARETŠO

POTŠIŠO YA 2

Mokgwa wa go swaya kakaretšo:

Ge go swaiwa go tla hlokomelwa dintlha tše bohlokwa gomme gwa tlogelwa tša go
hloka mohola.

Kakaretšo e swanetše go swaiwa ka mokgwa wo o latelago:

Tlhahlo ya go swaya kakaretšo.

     Kabo ya meputso
      o Dintlha = 7
      o Polelo = 3
      o Palomoka=10

     Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a šomišitše mantšu a tlhalošo.
      o 1–3 ya dintlha tša nnete - moputso 1
      o 4–5 ya dintlha tša nnete - meputso 2
      o 6–7 ya dintlha tša nnete - meputso 3

     Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona le
      ditsopolwa.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ka ntle le go di hlaloša,
          ga a fiwe moputso wa polelo.
      o Ge molekwa a tsopotše ntlha e 1 go iša go tše 5, tše pedi a di hlalošitše ka
          mantšu a gagwe, o fiwa moputso o tee wa polelo.

HLOKOMELA

Palo ya mantšu

     Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.
     O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a
      bontšhitše palo yeo e sego ya maleba.
     Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano
      fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se
      šetšego sa kakaretšo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           5                         DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

Hlokomela: Amogela dintlha ka moka tšeo di tšwago temaneng.

              DITSOPOLWA                                     MANTŠU A TLHALOŠO
1      Morutwana yo mongwe le yo               1     Barutwana o tšhošwa ke ditlhahlobo.
       mongwe o tsenwa ke letšhogo...
2      Ba bangwe ba ba le kgatelelo ya         2     Bangwe ba palelwa ke go ngwala ka baka
       monagano gomme ba feleletša...                la kgatelelo ya monagano.
3      O ba eleditše gore barutwana ba         3     Morutwana a lebelele letlakalapotšišo
       itlwaetše go lebelela botelele bja            pele a ngwala.
       letlakalapotšišo...
4      Ditaelo di swanetšwe go balwa ka        4     Ditaelo di balwe ka kwešišo.
       hloko ntle le go no...
5      Motho o ba le mafolofolo ge a ka        5     Thoma ka dipotšišo tšeo o di tsebago.
       thoma ka tšeo a di tsebago.
6      O re barutwana ba fodiše                6     Barutwana ba se tšhoge ge ba ngwala.
       matswalo ge ba ngwala.
7      Ba tlogele go lebelela tšeo di          7     O se lebelele tšeo di dirwago ke ba
       dirwago ke barutwana ba bangwe                bangwe.
       ka ge ba tla feleletša ba tšhoga...
8      Go bohlokwa go badišiša ka              8     Badišiša seo o se ngwadilego.
       kgotsofalo ge o fetša go ngwala
       gore o kgone go phošolla...
9      Tše ka moka di dirwe motho a            9     Nako e bohlokwa go potšišo ye nngwe le
       lebeletše nako.                               ye nngwe.

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA B:               10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           6                   DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO

POTŠIŠO YA 3

Tlhahlo ya go swaya karolo ya C.

     Mopeleto
      o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto
          o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
      o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego
          o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa
          polelo yeo e lekwago.
      o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.
     Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a a feletšego go ya
      le ka taelo.
     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
      le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

3.1       Batho bohle/ ka moka.                                                             (1)

3.2       “Fenya mašošo.”                                                                   (1)

3.3        Seswantšho.
           Fonte ye kgolo.
           Tlhakakgolo.
           Mongwalo wo o kotofaditšwego.
          (TŠE PEDI fela.)                                                                  (2)

3.4       D/Go hlohleletša bareki.                                                          (1)

3.5        O boloke nako.
           Disiliki, dilinene le dikhothone ga e di bone.
           E seketša mollo.
          (E TEE fela.)                                                                     (2)

3.6        Disiliki.
           Dikhothone.
           Dilinene.
          (E TEE fela.)                                                                     (1)

3.7            Fonte ye kgolo e tšweletša molaetša wo mogolo/ E goga šedi.
               Fonte ye nnyane e tlaleletša molaetša wo mogolo/ E hlatholla molaetša
                wa fonte ye kgolo.                                                          (2)
                                                                                            [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           7               DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 4

4.1       “Kae?”                                                                        (1)

4.2       Le.                                                                           (1)

4.3        Leswaomakalo/Leswaokgareetšo(!)
           Lelahlelwa – mmawee!!
           Polelommele ya bana.
           Maswao go lebana le dihlogo tša bona.
          ( E TEE fela.)                                                                (1)

4.4       Mmawee!!                                                                      (1)

4.5            Pudula ya 1 ke ya go bolela.
               Pudula ya freimi ya B ke ya lešata.                                     (2)

4.6       C/ Ka gae.
           Ka ge papa a dutše sofeng gomme a bala kuranta.
           Ka ge papa a itahletše godimo ga sofa.
          ( E TEE fela.)                                                                (2)

4.7       Letšhogo – ba tšhošwa ke gore ga se ba šome gabotse.                          (2)
                                                                                        [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                             Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           8                         DBE/Dibatsela 2021
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 5

5.1       5.1.1        (a) “Tšeo ke di ngwadilego”/ “ngwadilego.”
                       (b) “Fase.”                                                                (2)

          5.1.2        Nkatile.                                                                   (1)

          5.1.3        Lentiri.
                       Ka lebaka la hlogo ya n-.
                       Modiro o wela godimo ga sedirwa.
                       (E TEE fela.)                                                              (2)

          5.1.4        (a) O gahlane le mathata.
                       (b) E tla mo tseba gabotse.                                                (2)

          5.1.5        (a) Ka go realo mešifa ya napa ya ngangwa ke nna.
                       (b) Ka go realo ka napa ka se ngange mešifa.                               (2)

          5.1.6        Selo sa go se bolele se ka napa sa katela nna fase.                        (1)

          5.1.7        (a) Moselana wa –ng o tliša lehlathifelo.
                       (b) Moselana wa –ana o tliša nyenyefatšo.                                  (2)

          5.1.8        Tšona/ Bona – Go gatelela.
                       Bona – go ema sebakeng sa leina/ sedirwa.
                       (E TEE fela.)                                                              (2)

5.2       5.2.1        Na le – leba la tswalano.                                                  (2)

          5.2.2        D/ Leinaletšo – Le tšwa go lediri 'buna'.                                  (2)

          5.2.3        ye- lekgokaamanyihlathi.                                                   (2)
                       botse- leamanyihlathi.                                                     [20]

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA C:               40
                                                            PALOMOKA YA TLHAHLOBO:                80

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2021-mg/2151ab76-adc7-4e3e-aa49-8294fa9d960a) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2021-mg/85f33840-8dc0-420f-a86b-f7a6ab0ec155) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2021-mg/9bb246ca-4cf6-4770-bcbf-a8db55829a1b) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2023-mg/33353ad4-915d-49bb-a2a4-7aa87fe93eeb) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2022-mg/f778692f-0932-4c71-a323-e2791cd192ea) — Sepedi FAL · Memo · 2022 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2019-memo/4dc7e231-b7f6-48d4-aeca-4b7b34a3a48e) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
